CD BD HSG hoa 9 vo co HAY

Câu 20 Nung nóng Cu trong không khí ,sau một thời gian được chất rắn A .Hoà tan A trong H2SO4 đặc ,nóng thu được dung dịch B và khí C .Khí C tác dụng với dung dịch KOH được dung dịch D .

Trang 1

Đoàn Anh Quang CĐ BD HSG Hoa 9

A - BÀI TOÁN NHẬN BIẾT , PHÂN BIỆT CÁC CHẤT :

Ba(OH)2 + CO2  BaCO3 + H2O

- Dùng dung dịch kiềm(đặc) nhận biết Al , Zn : Al , Zn tan dần ,có khí không màu thoát ra

Zn + 2NaOH  Na2ZnO2 + H2

- Dùng dung dịch HCl hoặc H2SO4 loãng để nhận biết kim loại đứng trước H trong dãy hoạt động của kim loại ( Kim loại tan dần và có khí không màu thoát ra ).Kim loại đứng sau H trong dãy không tan

Cu + H2SO4 (loãng)  Không phản ứng

*Lưu ý : - Nếu có nhiều kim loại tan được trong axit thì tiếp tục nhận biết dung dịch muối tạo ra

- Riêng Fe và Al không tan trong HNO3 , H2SO4 đặc nguội

2) Hợp chất :

- Dùng quì tím nhận biết dung dịch muối ,axit ,bazơ : Axit chuyển màu quì tím thành đỏ ,bazơ chuyển màu quì tím thành xanh ,muối trung hoà không làm chuyển màu quì tím

- Dung dịch bazơ làm dung dịch Phênolphtalêin không màu thành màu đỏ (Lưu ý : Phương pháp này chỉ

nhận biết dung dịch bazơ )

* Nhận biết gốc axit :

- Gốc (=CO3 ,-HCO3 ) + D2 axit (HCl,H2SO4)  Khí không màu CO2 thoát ra

- Gốc (=SO3 ,-HSO3 ) + D2 axit (HCl,H2SO4)  Khí không màu,mùi hắc SO2 thoát ra

- Gốc (=SO4 ,=CO3 ,H2SO4) + D2 BaCl2,Ba(NO3 )2 ,Ba(OH)2  Kết tủa trắng (BaSO4,BaCO3)

- Gốc (=S) + D2 Pb(NO3)2,Cu(NO3 )2  Kết tủa đen (CuS,PbS)

- Gốc (-Cl) + D2 AgNO3  Kết tủa trắng (AgCl)

- Gốc ( ≡ PO4) + D2 AgNO3  Kết tủa vàng (Ag3PO4)

- Gốc (NH4-) + D2 NaOH  Khí mùi khai bay ra (NH3)

* Nhận biết dung dịch bazơ:

- Sục khí CO2 hoặc dung dịch Na2CO3 , H2SO4 vào các dung dịch Dung dịch có xuất hiện kết tủa trắng

là Ca(OH)2 ,Ba(OH)2 ,còn lại là NaOH ,KOH không xuất hiện kết tủa

VD : Ca(OH)2 + Na2CO3  CaCO3 + 2NaOH

Ba(OH)2 + CO2  BaCO3 + H2O

*Nhận biết các kim loại trong muối :

- Cho lần lượt các dung dịch muối tác dụng với dung dịch bazơ tới dư (NaOH ,KOH) Hiện tượng :

+ Muối Al (III) ,Zn (II)  xuất hiện kết tủa keo trắng (Al(OH)3,Zn(OH)2 ),sau đó kết tủa tan

VD : AlCl3 + 3NaOH  Al(OH)3 + 3NaCl

Al(OH)3 + NaOH  NaAlO2 + 2H2O

ZnSO4 + 2KOH  Zn(OH)2 + K2SO4 Zn(OH)2 + 2KOH  K2ZnO2 + 2H2O + Muối Fe (III)  xuất hiện kết tủa nâu đỏ (Fe(OH)3).

+ Muối Fe (II)  xuất hiện kết tủa trắng xanh (Fe(OH)2),sau đó kết tủa hoá nâu đỏ ngoài không khí (Fe(OH)3) Do có PT : 4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O  4Fe(OH)3

+ Muối Cu (II)  xuất hiện kết tủa xanh lam (Cu(OH)2).

+ Muối Mg (II)  xuất hiện kết tủa trắng (Mg(OH)2).

Phone: 0984104767 Email: quangtm83@gmail.com

Trang 2

+ Muối Ca (II) ,Ba (II) + gốc (=SO4 ,=CO3)  Kết tủa trắng (CaCO3 ,BaCO3 ).

*Nhận biết ôxit :

- Các ôxit Na2O , CaO , K2O , BaO tan trong nước ở điều kiện thường tạo dung dịch bazơ

- Các ôxit Al2O3 , ZnO tan trong dung dịch bazơ do có PƯ: Al2O3 + 2NaOH  2NaAlO2 + H2O

- Riêng (SO2) làm mất màu dung dịch nước Brôm (Màu nâu thành không màu):

SO2 + Br2 + 2H2O  2HBr + H2SO4

*Lưu ý : - Đầu bài cho mẫu chất rắn trước tiên cần hoà tan lần lượt các chất rắn vào nước chia tách ra thành 2

nhóm tan và không tan

- Trả lời theo thứ tự : Thuốc thử sử dụng – hiện tượng quan sát (màu sắc ,mùi vị ,kết tủa) – kết luận tên chất nhận biết – viết phương trình phản ứng

- Đối với những bài toán dùng thuốc thử hạn chế : Chỉ được dùng thuốc thử đã cho nhận biết chất sau đó lấy chất vừa nhận biết làm thuốc thử nhận ra các chất còn lại

- Đối với những bài toán không dùng thuốc thử nào khác : Nhận biết bằng cách cho lần lượt từng cặp chất đã đánh số thứ tự phản ứng với nhau từng đôi một ,sau đó dựa vào hiện tượng so sánh  kết luận

- Chú ý trình bày rõ thuốc thử lấy dư hay vừa đủ Tuỳ vào yêu cầu của từng bài mà có thể có duy nhất 1 hay

nhiều cách nhận biết ,chú ý hiện tượng cần đủ rõ quan sát (màu sắc ,mùi vị…) ,tránh trùng lặp.

 BÀI TẬP VẬN DỤNG :

Câu 1 Có 4 lọ mất nhãn đựng 4 chất bột màu trắng gồm : CaO ,Na2O ,MgO,và P2O5

Dùng thuốc thử nào để nhận biết các chất trên :

A Dùng nước và H2SO4 B Dùng H2SO4 và phênolphtalein

C Dùng nước và giấy quì tím D Tất cả đều sai

Câu 2 Có những chất rắn sau : CaO , P2O5 , MgO và Na2SO4 Dùng thuốc thử nào có thể phân biệt các chất trên :

A.Dùng axit và quì tím B Dùng H2SO4 và phenolphtalein

C Dùng nước và quì tím D Dùng dd NaOH

Câu 3 Cho hỗn hợp chất rắn gồm : Al2O3 ,Fe2O3 ,,BaO Để nhận biết sự có mặt của 3 chất rắn trong hỗn hợp cần :

A dd NaOH và H2SO4 B H2O ,NaOH và HCl

C Quì tím và Ba(OH)2 D Cả A,B,C

Câu 4 Có 4 lọ hoá chất mất nhãn ,mỗi lọ đựng một dung dịch không màu là : HCl ,HNO3 ,H2SO4 ,H2O

Hãy chọn thuốc thử để nhận biết các dung dịch trên :

A Dùng giấy quì tím B Dùng quì tím và dung dịch BaCl2

C Dùng dd BaCl2 ,dd AgNO3 và giấy quì tím D Tất cả đều sai

Câu 5 Có 4 lọ hoá chất mất nhãn ,mỗi lọ đựng một dung dịch muối là clorua ,sunfat ,nitrat ,cacbonat của các kim loại Ba , K

Mg , Pb Hãy chọn thuốc thử để nhận biết các dung dịch trên :

A.Dùng dung dịch NaOH và Giấy quì tím B Dùng dung dịch HCl và Phenolphtalein

C Dùng dung dịch Na2SO4 D.Dùng dung dịch NaOH ,dung dịch Na2S ,dung dịchHCl

Câu 6 Có 5 lọ hoá chất mất nhãn ,mỗi lọ đựng một dung dịch không màu là :NaOH ,NaCl ,Na2SO4,NaNO3 ,HCl Dùng thuốc

thử nào để nhận biết các chất trên :

A. Dùng quì tím và dung dịch BaCl2 B Dùng quì tím và dung dịch AgNO3

C Dùng BaCl2 và Phenolphtalein D Dùng quì tím ,dd BaCl2 ,dd AgNO3

Câu 7 Để phân biệt 2 khí : CO2 và SO2 có thể dùng chất nào sau đây :

A dd NaOH B dd Br2 C dd Ba(OH)2 D dd CaCl2

Câu 8 Chỉ được dùng kim loại để nhận biết các dung dịch sau : HCl , KOH , Ba(NO3)2 , CuSO4 , NaCl

Câu 9 Không dùng thêm hoá chất nào khác ,hãy nhận biết các lọ mất nhãn chứa các dung dịch sau :

Ba(OH)2,H2SO4,Na2CO3,NaCl,HCl

Câu 10 Không dùng thêm hoá chất nào khác ,hãy nhận biết các lọ mất nhãn chứa các dung dịch sau :

Ba(OH)2 , Na2SO4 , Na2CO3 , MgCl2 , HCl , AlCl3

Câu 11 Chỉ được dùng kim loại để nhận biết các dung dịch sau : HCl ,KOH,AgNO3 ,CuSO4 ,NaCl

Câu 12 Bằng phương pháp hoá học hãy nhận biết các hỗn hợp sau :

a A ( Fe, FeO ) ; B ( Fe, Cu ) ; C( FeO ,CuO)

b X ( H2 ,CO2 ) ; Y( CO2 ,C2H4 ) ; Z ( CH4 ,C2H4)

Câu 13 Chỉ được dùng quì tím ,hãy phân biệt các dung dịch sau : HCl, H2SO4 ,Ba(OH)2 ,NaOH ,NaCl

Câu 14 Chỉ được dùng nước để nhận biết các chất rắn sau: NaOH , Al , FeCl3 , MgCl2

Câu 15 Bằng phương pháp hoá học ,hãy phân biệt các lọ mất nhãn chứa :

a Các dung dịch : NaOH ,Ba(OH)2 ,K2SO4 ,KCl, KNO3

b Các chất rắn : P2O5 ,NaOH ,CuO, Fe2O3

c Các khí : CO2 , SO2 ,N2 ,HCl ,H2S

Câu 16 Chỉ dùng thêm cách đun nóng nhận biết các dung dịch : NaHSO4 ,KHCO3 ,Mg(HCO3)2 ,Na3SO3 , Ba(HCO3)2

Trang 3

Câu 17 Có 2 lọ đựng dung dịch không nhãn là NaOH và AlCl3 đều không màu Không dùng thêm hoá chất nào khác làm thế

nào để nhận biết lọ nào đựng chất gì ?

Câu 18 Chỉ được dùng thêm một chất hãy tìm cách nhận biết các chất trong dãy sau :

Câu 19 Bằng phương pháp hoá học hãy phân biệt 3 mẫu hợp kim trong các trường hợp sau:

a Al-Fe ; Al-Cu ; Cu-Fe

b Mg –Al ; Mg – K ; Mg - Ag

Câu 20 Chỉ dùng khí CO2 và H2O.Trình bày phương pháp nhận biết các gói bột trắng mất nhãn sau:

BaO , BaSO4 , BaCO3 , Na2SO4 , Na2CO3 , Al2O3

Câu 21 Có 3 lọ đựng 3 hỗn hợp dạng bột : (Al + Al2O3) ; (Fe + Fe2O3) ; (FeO + Fe2O3) Dùng phương pháp hoá học để nhận

biết chúng

Câu 22 Trình bày cách phân biệt các chất bột rắn sau : Natri sunfat, Natri cacbonat , Thạch cao sống , đá vôi bằng cách dùng

tiết kiệm thuốc thử nhất

Câu 23 Có 6 lọ mất nhãn sau : Na2CO3 , NH4Cl , MgCl2 , AlCl3 , FeSO4, Fe2(SO4)3 Chỉ được dùng dung dịch NaOH làm thế

nào để nhận biết lọ nào đựng dung dịch gì ?

Câu 24 Có 4 ống nghiệm ,mỗi ống chứa một dung dịch muối (không trùng kim loại và gốc axit ).Biết các kim loại trong muối

là : Ba , Mg , K , Pb và các gốc axit là clorua ,sunfat ,nitrat ,cacbonat

a Xác định dung dịch muối trong mỗi ống nghiệm ?Giải thích

b Nêu phương pháp phân biệt 4 ống nghiệm không nhãn chứa các dung dịch muối trên, với điều kiện chỉ dùngnhiều nhất 2 thuốc thử

Câu 25 Một dung dịch loãng của hỗn hợp gồm ba axit : HCl ,H2SO4 ,HNO3 Bằng phương pháp hoá học hãy nhận biết sự có

mặt của từng axit trong dung dịch ấy

Câu 26 Có 6 lọ mất nhãn đựng các dung dịch không màu là : Na2SO4 , Na2CO3 , BaCl2 , Ba(NO3)2 , AgNO3 , MgCl2 Bằng

phương pháp hoá học và không dùng thêm hoá chất khác hãy trình bày cách nhận biết các dung dịch trên ,biết rằngchúng có nồng độ đủ lớn để các kết tủa ít tan cũng có thể được tạo thành

Câu 27 Có 7 ống nghiệm đựng các dung dịch nước của các chất sau : HCl , NaOH , Na2SO4 , NH4Cl , NaCl , BaCl2 và AgNO3

.Hãy trình bày cách nhận biết các dung dịch đó bằng cách sử dụng giấy quì và bằng phản ứng bất kì giữa các dungdịch trong các ống nghiệm Viết các PTPƯ

Câu 28 Chỉ có H2O và HCl hãy nhận biết các chất sau : BaO ,Al2O3 , Fe2O3 , FeO, MgO , CuO , CaCO3 , MnO2

Câu 29 Chỉ được dùng một kim loại để nhận biết các dung dịch sau: (NH4)2SO4 , NH4Cl , AlCl3 , MgCl2 , FeCl2 , FeCl3

Câu 30 Chỉ dùng thêm nước ,hãy nhận biết 4 chất rắn sau :Na2O , Al2O3, Fe2O3, Al chứa trong các lọ riêng biệt.Viết PTPƯ

Câu 31 Được dùng thêm một thuốc thử ,hãy tìm cách nhận biết các dung dịch mất nhãn sau : NH4HSO4 , Ba(OH)2 , BaCl2

,HCl , NaCl, H2SO4 Viết các phương trình xảy ra

Câu 32 Có 3 lọ hoá chất mất nhãn đựng 3 dung dịch không màu là: NaCl , Na2CO3 và HCl.Nếu không dùng thêm bất cứ hoá

chất nào khác (kể cả quì tím) làm thế nào để nhận biết các dung dịch này

Câu 33 Không dùng thuốc thử hãy phân biệt các dung dịch mất nhãn sau :

a) Fe2(SO4)3 , ZnCl2 , MgCl2 , Ba(OH)2b) CuSO4 , Pb(NO3)2 , Na2S , CaCl2

Câu 34 Không dùng thêm hoá chất nào khác ,hãy nhận biết các lọ chứa các dung dịch sau: NaOH ,CuCl2 , MgCl2 , KCl ,

AlCl3

Câu 35 Trong 4 ống nghiệm có đựng riêng biệt dung dịch loãng trong suốt của 4 chất Biết rằng:

-Trong các dung dịch này có 1 dung dịch là axit không bay hơi ,3 dung dịch còn lại là muối Mg, muối Ba ,muối Na

- Có 3 gốc axit là clorua , sunfat ,cacbonat Mỗi gốc axit trên có trong thành phần ít nhất của một chất

a Hãy cho biết tên từng chất tan có chứa trong mỗi dung dịch trên

b Chỉ dùng các ống nghiệm không dùng thêm dụng cụ và hoá chất nào khác ,làm thế nào phân biệt các chất

có trong 4 dung dịch trên Viết phương trình hoá học minh hoạ

Câu 36 Bằng phương pháp hoá học hãy nhận biết các gói bột mất nhãn sau đây:

b) Chỉ được dùng các kim loại hãy phân biệt các dung dịch mất nhãn sau : HNO3 , HCl , NaNO3 , NaOH , HgCl2

Câu 38 Có 3 gói phân bón hoá học bị mất nhãn : Kaliclorua , amoninitrat và supephotphat kép Trong điều kiện nông thôn có

thể phân biệt ba gói phân bón hoá học trên được không? Viết các phương trình phản ứng xảy ra

Câu 39 Chỉ được dùng thêm 1 hoá chất bên ngoài hãy nhận biết các lọ mất nhãn chứa các dung dịch sau :

Trang 4

a) NH4Cl , FeCl2 , FeCl3 , AlCl3 , MgCl2

b) K2SO4 , K2CO3 , K2SiO3 , K2S , K2SO3

c) KOH , NH4Cl , (NH4)2SO4 ,Fe2(SO4)3 , CuCl2 , ZnSO4 ,MgCl2 ,FeCl2

d) NaOH, HCl, Na2SO3, NaCl, Na2CO3, Na2S và NaAlO2

Câu 40 Nhận biết các dung dịch mất nhãn sau :

- NH4NO3 , KCl , NaNO3 , CaCl2 , BaCl2 , FeCl2 ,FeCl3 , Mg(NO3)2 , ZnSO4 , CuSO4 , AlCl3

- NaCl , KNO3 , MgSO4 , K3PO4 , K2S , NaNO3 , KOH , Na2SO3

Câu 41 Trong 6 ống nghiệm đánh số thứ tự từ 1  6 chứa các dung dịch : NaOH , (NH4)2SO4 , Na2CO3 , Ba(NO3)2 ,

Pb(NO3)2 CaCl2 Cho biết mỗi ống nghiệm chứa chất gì biết rằng :

a) Dung dịch 2 và 5 cho kết tủa trắng với các dung dịch 1 , 3 , 4

b) Dung dịch 2 không tạo kết tủa với 5

c) Dung dịch 1 không tạo kết tủa với 3 , 4

d) Dung dịch 6 không phản ứng với 5

e) Cho một giọt dung dịch 3 vào dung dịch 6 thấy xuất hiện kết tủa ,lắc nhẹ thấy kết tủa tan

B - BÀI TOÁN TÁCH RIÊNG VÀ TINH CHẾ :

* Tách riêng : Chuyển từng chất trong hỗn hợp về trạng thái riêng lẻ ở dạng nguyên chất và tinh khiết bằng

phương pháp vật lí hoặc hoá học.

+ Nguyên tắc : Chuyển chất cần tách thành sản phẩm mới ở dạng kết tủa hoặc bay hơi Tiếp theo là thực hiện các phương pháp vật lí để :Cô cạn ,lọc ,chưng cất ,chiết các chất ra khỏi nhau Cuối cùng thực hiện các phản ứng tái tạo điều chế lại các chất ban đầu

+ Lưu ý : Sau khi tách riêng các chất phải giữ nguyên khối lượng như trong hỗn hợp ban đầu

* Tinh chế : Tinh chế chất A trong hỗn hợp gồm 3 chất A,B,C là tìm cách loại bỏ B,C để chỉ còn lại A nguyên

chất Không cần phải thu hồi B ,C nhưng phải đưa A về dạng ban đầu bằng phản ứng thích hợp

 Phương pháp :

- Đối với hỗn hợp chứa : Kim loại ,ôxit kim loại ,bazơ ,muối ta đem hoà tan trong Axit

- Đối với hỗn hợp chứa : Ôxit axit ,ôxit lưỡng tính ta thực hiện hoà tan trong Kiềm

- Thực hiện các phản ứng trao đổi : Tạo chất kết tủa hoặc bay hơi ,có thể dùng phản ứng đẩy kim loại khỏi dung dịch muối

- Cần nắm vững tính chất riêng của từng kim loại ,hợp chất quan trọng -> chọn thuốc thử thích hợp.

+ Để tách và điều chế các kim loại ở mức độ tinh khiết ,người ta thường dùng phương pháp điện phân nóng chảy hoặc điện phân dung dịch trong điều kiện thích hợp

 BÀI TẬP VẬN DỤNG

Câu 1 Hãy trình bày phương pháp hoá học để tách riêng :

a Các kim loại Al , Fe , Cu , Ag ra khỏi hỗn hợp

b Các dung dịch FeSO4 , CuSO4 ra khỏi hỗn hợp

c MgCl2 , NaCl , AlCl3 ra khỏi hỗn hợp

d Al2O3 , K2O ,, CuO , Fe3O4 ra khỏi hỗn hợp

Câu 2 Một mẫu Cu có lẫn tạp chất là Fe ,Ag , S Làm thế nào để có Cu tinh khiết

Câu 3 Làm thế nào để tinh chế N2 từ N2 có lẫn tạp chất là CO2 ,CO ,O2 ?

Câu 4 Coi các điều kiện có đủ Hãy tinh chế :

a Bột Fe có lẫn nhôm ,đồng ,bạc

b Fe2O3 có lẫn Al2O3 và Na2O

c Khí O2 có lẫn CO2 , HCl , CH4

d NaCl ra khỏi hỗn hợp gồm NaCl , BaSO4 , MgCO3.

Câu 5 NaCl có lẫn tạp chất là : NaHCO3, CaCl2 , MgCl2 , CaSO4 ,MgSO4 , Na2SO4 , Mg(HCO3)2 và Ca(HCO3)2 ,Làm thế nào

để thu được NaCl rắn tinh khiết

Câu 6 Trình bày phương pháp tách hỗn hợp : Đá vôi, vôi sống , thạch cao và muối ăn thành từng chất nguyên chất

Câu 7 Trình bày phương pháp tách Fe2O3 ra khỏi hỗn hợp : Fe2O3 , Al2O3 , SiO2 ở dạng bột Chỉ dùng một hoá chất duy

nhất

Câu 8 Có hỗn hợp 3 muối :AlCl3 ,FeCl3 và BaCl2 Hãy trình bày phương pháp hóa học để tách riêng chúng

Câu 9 Tách các chất sau đây ra khỏi hỗn hợp với điều kiện không làm thay đổi khối lượng của chúng :MgO , Al2O3 , CuO

Câu 10 Một hỗn hợp gồm 4 chất : Al2O3 , CuO , FeS , K2SO4.Trình bày cách tách riêng từng chất ra khỏi hỗn hợp

Câu 11 Có hỗn hợp rắn :NaCl , AlCl3 ,CaCl2 Hãy tách riêng từng chất ở dạng rắn sao cho khối lượng của chúng không đổi

Câu 12 Tách riêng từng chất ra khỏi hỗn hợp : H2S , CO2 ,hơi nước , N2

Câu 13 Trình bày phương pháp tách từng chất sau ra khỏi hỗn hợp chất rắn và viết đầy đủ các phương trình phản ứng xảy ra :

AlCl3 , FeCl3 , BaO , Al2O3

Câu 14 Bằng cách nào có thể tách riêng từng muối từ :

Trang 5

+ Hỗn hợp bột : BaSO4 , CaCO3 , Al2(SO4)3 , Fe2(SO4)3

+ Dung dịch gồm : KCl , AlCl3 , BaCl2 , MgCl2

Câu 15 Có hỗn hợp gồm : Al2O3 , Fe2O3 , SiO2

a/ Trình bày phương pháp thu được Al2O3 nguyên chất b/ Trình bày phương pháp thu được từng ôxit ở dạng tinh khiết

Câu 16

CHUYỂN HOÁ- ĐIỀU CHẾ CÁC CHẤT A-Mối liên hệ giữa các loại hợp chất vô cơ và bài toán thực hiện sơ đồ chuyển hoá :

*Mối quan hệ giữa các loại hợp chất vô cơ :

+ Theo chiều từ trái qua phải mức độ hoạt động của các kim loại giảm dần

+ Kim loại (đứng trước Mg) tác dụng với nước ở nhiệt độ thường tạo thành dung dịch bazơ và giải phóng khí H2.

+ Trừ những kim loại đứng trước Mg trong dãy hoạt động hoá học.Những kim loại hoạt động hoá học mạnh có thể đẩy được kim loại yếu hơn ra khỏi dung dịch muối của chúng.

+ Những kim loại đứng trước (H) trong dãy hoạt động hoá học của kim loại phản ứng được với dung dịch axit loãng ,những kim loại đứng sau (H) không tác dụng được với dung dịch axit loãng

+ Hyđrôxit lưỡng tính tác dụng được với dung dịch axit và dung dịch kiềm

PT: Al(OH)3 + 3HCl  AlCl3 + 3H2O

Al(OH)3 + NaOH  NaAlO2 + 2H2O

+ Phản ứng tạo phức tan của một số hyđrôxit kim loại hoặc muối với dung dịch NH3 như : Cu(OH)2 ,Zn(OH)2 ,AgCl Nếu dung dịch NH3 dư thì kết tủa tạo thành có thể tan do quá trình tạo phức

PT: Cu(OH)2 + 4NH3  [ Cu(NH3)4](OH)2 (Phức tan màu xanh)

+ Một số hyđrôxit kim loại không bền như AgOH ,Hg(OH)2 dễ bị phân huỷ ngay ở nhiệt độ thường tạo thành các oxit tương ứng là Ag2O, HgO(màu đen).

PT: 2AgOH  Ag2O + H2O sau đó Hg(OH)2 bị phân huỷ Hg(OH)2  HgO + H2O + Muối axit của axit mạnh có thể tác dụng với dung dịch muối của axit yếu hơn tạo thành muối trung hoà của axit mạnh và axit yếu không bền

Trang 6

2NaHSO4 + Ba(HCO3)2  BaSO4 +Na2SO4 + 2SO2 +2H2O

*Cần nắm vững tính chất hoá học của từng loại hợp chất vô cơ và sơ đồ chuyển hoá dưới đây :

- Kim loại  Ôxit bazơ  Bazơ (Kiềm)  Muối (1)  Muối (2)  Axit

- Kim loại  Muối  Bazơ (không tan )  Ôxit  Muối

- Kim loại  Bazơ  Ôxit  Muối  Kim loại

- Phi kim  Ôxit axit  Muối axit  Muối trung hoà

* Một số phản ứng đặc biệt cần lưu ý :

FeS + 2HCl đặc  → t« FeCl2 + H2S

Cl2 + 2NaOH  NaCl + NaClO + H2O

2Al + 2NaOH + 2H2O  2NaAlO2 + 3H2

NaAlO2 + CO2 + 2H2O  Al(OH)3 + NaHCO3

Fe3O4 + 8HCl  FeCl2 + 2FeCl3 + 4H2O

4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O  → t« 4Fe(OH)3

2NaCl + 2H2O   →Dpdd 2NaOH + H2 + Cl2

Na2SO3 + H2SO4  Na2SO4 + SO2 + H2O

4FeS2 + 11O2  → t« 2Fe2O3 + 8SO2

Cu + 2H2SO4 đặc  → t« CuSO4 + SO2 + 2H2O

MnO2 + 4HCl đặc  → t« MnCl2 + Cl2 + 2H2O

2KMnO4 + 16HCl  → t« 2KCl + 2MnCl2 + 5Cl2 + 8H2O

2Fe + 6H2SO4 đặc  → t« Fe2(SO4)3 + 3SO2 + 6H2O

Fe + 4HNO3 đặc  → t« Fe(NO3)3 + NO + 3H2O

3M + 4nHNO3  → t« 3M(NO3)n + nNO + 2nH2O

2M + 2nH2SO4 đặc  → t« M2(SO4)n + nSO2 + 2nH2O

- Riêng đối với phản ứng trao đổi cần sử dụng thành thạo bảng tính tan xác định chất kết tủa hoặc chất khí

- Khi viết phản ứng cần đặc biệt chú ý đến điều kiện phản ứng (Nếu có)và sau khi cân bằng cần kiểm tra lại

- Nắm vững về tính chất màu sắc ,mùi vị của dung dịch muối ,kết tủa ,khí một số chất quan trọng -> Dự đoán hiện tượng (Chú ý trình bày công thức trong PT về :Trạng thái các chất ,điều kiện phản ứng …)

 BÀI TẬP VẬN DỤNG :

Câu 1 Có những oxit sau : Na2O ,MgO ,SO2 ,N2O5 ,BaO, CuO , N2O, NO, Fe2O3,Al2O3,P2O5, SO3 ,FeO, CO2, ZnO, CO, K2O

a) Hãy phân loại các ôxit trên

b) Hãy cho biết những ôxit nào tác dụng được với :

A Nước B H2SO4 C Ba(OH)2 D Cả Avà B

c) Những ôxit nào tác dụng được với nhau từng đôi một Hãy viết các phản ứng xảy ra

Câu 2 Có những bazơ sau : Cu(OH)2 , KOH ,Fe(OH)3 ,NaOH , Al(OH)3 ,Mg(OH)2 ,Ba(OH)2 ,Zn(OH)2 ,Pb(OH)2 ,Ca(OH)2

.Hãy cho biết những bazơ nào :

A.Tác dụng với HCl B Tác dụng với dd FeCl3

C Bị phân huỷ bởi nhiệt độ cao D Làm đổi màu quì tím ->xanh, phenolphtalein->đỏ

E.Tác dụng với CO2 ( Viết các PTPƯ xảy ra )

Câu 3 Cho các phản ứng sau :

1 Zn + CuCl2  ZnCl2 + Cu 2 Mg + Fe(NO3)2  Mg(NO3)2 + Fe

3 Cu + PbCl2  CuCl2 + Pb 4 Pt + 2HCl  PtCl2 + H2

Phản ứng nào có thể xảy ra theo chiều thuận :

A Chỉ có 1 và 2 B Chỉ có 3 và 4 C Chỉ có 2 và 3 D Chỉ có 1, 2 và 4

Câu 4 Sơ đồ chuyển hoá nào sau đây đúng ? (Mỗi mũi tên là một phản ứng )

A FeS2  FeO  FeSO4  Fe(OH)2  FeO  Fe

B FeS2  Fe2O3  FeCl3  Fe(OH)3  Fe

C FeS2  Fe2O3  Fe(NO3)3  Fe(NO3)2  Fe(OH)2  Fe

D FeS2  Fe2O3  Fe  Fe(NO3)2  Fe(NO3)3  Fe

Câu 5 Hoàn thành các sơ đồ phản ứng sau (Ghi rõ điều kiện phản ứng nếu có )

a. Cu  CuO  Cu(NO3)2  CuCl2  Cu(OH)2  CuO  Cu

Trang 7

b. P  P2O5  H3PO4  Ca(H2PO4)2  CaHPO4  Ca3(PO4)2

c. Al  Al2O3  Al2(SO4)3  Al(OH)3  AlCl3  Al(NO3)3  

Ba(AlO2)2 NaAlO2

d. Fe  Fe3O4  FeCl2  FeCl3 FeS2      FeCl3 FeO  Fe(OH)2  Fe(OH)3  Fe2O3  Fe  Fe(NO3)3

Câu 6 Hoàn thành các sơ đồ phản ứng sau : (Ghi rõ điều kiện phản ứng nếu có )

a) S H2SO3 -> K2SO4

SO2 SO2 > Na2SO3

FeS SO3 -> H2SO4

NaHSO4 > Na2SO4

b) CaCO3 -> CaO -> Ca(OH)2 -> CaCO3 -> Ca(HCO3)2 -> CaCl2 -> Ca(NO3)2

c) NaOH Na NaCl NaOH NaHCO3 Na2CO3 Na2SO4

NaClO NaH Na2O NaNO3 NaNO2

Câu 7 Xác định các chất và viết các phương trình phản ứng thực hiện sơ đồ chuyển hoá sau:

a) A  → t« B + CO2 d) D  → t« A + H2O + CO2 b) C + CO2  A + H2O e ) A + CO2 + H2O  D

c) B + H2O  C

Câu 8 Xác định các chất và viết các phương trình phản ứng thực hiện sơ đồ chuyển hoá sau:

a) (A)+ H2SO4  (B) + (C) + (D) b) (A) + (B)  (C) + (D) + (E)

Câu 9 Xác định các chữ cái trong ngoặc và viết các phương trình phản ứng thực hiện sơ đồ chuyển hoá sau:

a) (A) + (B)  (C) + (D) + (E) b) (A)  → t« (B) + (C)

MnO2 + (X)  (G) + (Y) + (B) (D) + NaOH  (G) + ……… (T) + (X)  (M) + (D) (E) + NaOH  (H) + NaCl (E) + (Y)  (X) (B) + HCl  (E) + (D) + (F) (M) + (Y)  FeCl3 (G) + (F) + (C)  (H)

FeCl3 + (C)  (A) + Fe(OH)3 (H)  → t« Fe2O3 + (F)

Câu 10 Xác định các chữ cái trong ngoặc và viết các phương trình phản ứng thực hiện sơ đồ chuyển hoá sau:

a) FeS2 + O2  (A) + (B) b) (A) + HCl  (B) + (D)

(A) + H2S  (C) + (D) (A) + HNO3 loãng → t« (E) + NO + (D)

(C) + (E)  (F) (B) + Cl2  (F)

(F) + HCl  (G) + H2S (B) + NaOH  (G) + NaCl(G) + NaOH  (H) + (I) (E) + NaOH  (H) + NaNO3(H) + O2 + (D)  (J) (G) + (I) + (D)  (H)

Câu 12 Bổ túc và cân bằng các phản ứng sau :

a) (A) + (B)  (C) + (D) + (E) b) (C) + NaOH  (F) + Na2SO4

c) (D) + KOH  (G) + (H) d) (C) + KMnO4 + (B)  (D) + MnSO4 + (H) +(E)

Trang 8

e) (G) + (I)  (K) + (E) f) (F) + O2 + (E)  (G)

g) (D) + KI  (C) + (H) + I2 h) (C) + Al  (M) + (L)

i) (L) + (I)  (N) + H2 j) (N) + Cl2  (K)

Câu 13 Tìm các chất X1 ,X2 ,X3, X15 thích hợp điền vào chỗ trống hoàn thành các phương trình phản ứng sau:

1) Fe2O3 + CO  FexOy + X12) X2 + X3  BaSO4 + Na2SO4 + CO2 + H2O3) X2 + X4  BaSO4 + Na2SO4 + CO2 + H2O4) X5 + X6  Ag2O + KNO3 + H2O

5) X7 + X8  Ca(H2PO4)2 6) X9 + X10  Fe2(SO4)3 + SO2 + H2O7) X10 + X11  Ag2SO4 + SO2 + H2O8) X3 + X12  BaCO3 + H2O

9) X3 + X13  BaCO3 + CaCO3 + H2O 10) X9 + X14  Fe(NO3)2 + X15

Câu 14 Tìm các chất X1 ,X2 ,X3, X11 thích hợp điền vào chỗ trống hoàn thành các phương trình phản ứng sau:

1) X1 + X2  Ca3(PO4)2 + H2O 2) X3 + X4  Ca(OH)2 + H2

3) X5 + X6  Fe(NO3)3 + N2O + CO2 + H2O4) X7 + X8 + H2O  Fe(OH)3 + CO2 +NaCl 5) X9 + X10  ZnSO4 + SO2 + H2O

6) X10 + X11  Al(OH)3 + CO2 + KCl

Câu 15 Cho 3 dung dịch muối A ,B ,C ứng với 3 gốc axit khác nhau ,thoả mãn điều kiện sau :

A + B  có khí thoát ra

B + C  có kết tủa xuất hiện

A + C  vừa có kết tủa ,vừa có khí thoát ra

Xác định A , B , C và viết các phương trình phản ứng xảy ra

Câu 16 Cho các chất sau tác dụng với nhau từng cặp một :

a) Ca(HCO3)2 + HNO3  b) Ba(HSO3)2 + H2SO4 

c) MnO2 + HCl  d) NH4Cl + KOH 

Mỗi chất khí bay ra cho tác dụng lần lượt với từng dung dịch : Ba(OH)2 , Br2 Viết các phương trình phản ứng xảy ra

Câu 17 Cho các phương trình :

MnO2 + HCl  Khí A FeS + HCl  Khí B

Na2SO3 + HCl  Khí C NH4HCO3 + NaOH  Khí D

Hãy viết các phương trình phản ứng xảy ra khi : - Cho khí A tác dụng với khí D

- Cho khí B tác dụng với khí C

- Cho khí B tác dụng với khí A trong nước

Câu 18 Cho bột Fe vào dung dịch CuSO4 thì màu xanh của dung dịch nhạt màu dần ,ngược lại khi cho bột Cu vào dung dịch

Fe2(SO4)3 thì dung dịch không màu trở thành màu xanh đậm dần Nếu nhúng thanh sắt vào dung dịch sau cùng thìhiện tượng gì xảy ra ? Giải thích hiện tượng xảy ra và viết PTPƯ

Câu 19 Nêu hiện tượng và viết các phương trình phản ứng khi cho kim loại Ba (tới dư) lần lượt vào các dung dịch sau :

NaHCO3 , CuSO4 , (NH4)2CO3 , Al(NO3)3 , NaCl , FeCl3

Câu 20 Nung nóng Cu trong không khí ,sau một thời gian được chất rắn A Hoà tan A trong H2SO4 đặc ,nóng thu được dung

dịch B và khí C Khí C tác dụng với dung dịch KOH được dung dịch D D vừa tác dụng với BaCl2 ,vừa tác dụng vớidung dịch NaOH Cho B tác dụng với dung dịch KOH Viết các phương trình phản ứng

Câu 21 Cho một lượng bột nhôm và sắt tác dụng vừa đủ với dung dịch H2SO4 loãng thu được dung dịch A và khí B Thêm

vào dung dịch A một lượng dư kim loại Bari thu được kết tủa C ,dung dịch D và khí B Lọc lấy dung dịch D ,sục khí

CO2 vào đến dư thu được kết tủa E Nung E và C trong không khí đến khối lượng không đổi thu được chất rắn F.Xác định thành phần các chất trong A ,B ,C ,D , E, F và viết các phương trình phản ứng xảy ra

Câu 22 Nhiệt phân một lượng CaCO3 sau một thời gian thu được chất rắn A và khí B Cho khí B hấp thụ hoàn toàn vào dung

dịch KOH được dung dịch C Dung dịch C tác dụng được với BaCl2 và với NaOH Cho chất rắn A tác dụng với dungdịch HCl dư thu được khí B và dung dịch E Cô cạn dung dịch E thu đựơc muối khan F Điện phân muối F nóng chảyđược kim loại M.Viết các PTHH xảy ra

Câu 23 Hỗn hợp A gồm Fe3O4 ,Al ,Al2O3 ,Fe Cho A tan trong dung dịch NaOH dư được hỗn hợp chất rắn A1 ,dung dịch B1

và khí C1 Lấy lượng khí C1 dư cho tác dụng với A nung nóng được hỗn hợp chất rắn A2 Chất rắn A2 tác dụng đượcvới H2SO4 đặc nguội được dung dịch B2 Cho B2 tác dụng với dung dịch BaCl2 được kết tủa B3 Viết các PTHH xảy ra(ghi rõ điều kiện nếu có)

Câu 24 Cho hỗn hợp BaCO3 ,(NH4)2CO3 tác dụng với dung dịch HCl dư được dung dịch A và khí thoát ra Cho A tác dụng

với dung dịch H2SO4 loãng ,dư thu được dung dịch B và kết tủa Cho B tác dụng với dung dịch NaOH dư được dungdịch C và khí Nêu hiện tượng và viết các phương trình phản ứng xảy ra

Câu 25 Hoà tan một ít phèn nhôm (K2SO4.Al2(SO4)3 24H2O ) vào nước ,được dung dịch A Thêm dung dịch NH3 vào dung

dịch A đến dư Sau khi phản ứng kết thúc , thêm tiếp vào đó một lượng dư dung dịch Ba(OH)2 ,thu được kết tủa B và

Trang 9

dung dịch D Lọc lấy dung dịch D ,sục khí CO2 vào D đến dư

Viết các phương trình phản ứng xảy ra trong quá trình trên

Câu 26 Một loại phèn có công thức MNH4(SO4)2.12H2O có khối lượng mol phân tử 453 gam Tìm kim loại M?

Cho M tác dụng với dung dịch HNO3 loãng dư ,thu được dung dịch A Cho A tác dụng với dung dịch KOH đượckết tủa B ,dung dịch C và khí D có mùi khai Cho từ từ HCl vào dung dịch C lại thấy xuất hiện kết tủa B.Cho kết tủa

B và khí D vào dung dịch H2SO4 loãng ,được dung dịch E.Từ E có thể thu được phèn trên Viết các phương trình phảnứng

Câu 27 Cho BaO tác dụng với dung dịch H2SO4 loãng thu được kết tủa A và dung dịch B Thêm một lượng dư bột nhôm vào

dung dịch B thu được dung dịch D và khí H2 Thêm Na2CO3 vào dung dịch D ,tách ra kết tủa E Xác định A,B,D,E vàviết các phương trình phản ứng

Câu 28 Đốt cácbon trong không khí ở nhiệt độ cao ,được hỗn hợp khí A Cho A tác dụng với Fe2O3 nung nóng được khí B và

hỗn hợp chất rắn C.Cho B tác dụng với dung dịch Ba(OH)2 được kết tủa K và dung dịch D,đun sôi D lại được kết tủa

K Cho C tan trong dung dịch HCl thu được khí và dung dịch E Cho E tác dụng với dung dịch NaOH dư được kết tủahỗn hợp hiđrôxit F Nung F trong không khí được một ôxit duy nhất Viết các phương trình phản ứng

Câu 29 Nung nóng hỗn hợp X gồm Al , Fe3O4 sau một thời gian được hỗn hợp A gồm 4 chất rắn (Al dư ,Fe3O4 dư ,Al2O3 ,

Fe )

+ Cho A phản ứng với NaOH trong dung dịch nóng dư tạo ra chất rắn A1 , dung dịch B1 , khí C1

+ Cho A phản ứng với C1 dư nung nóng được chất rắn A2

+ Dung dịch B1 phản ứng với CO2 dư được dung dịch B2 và chất rắn A3

+ Cho A2 phản ứng với H2SO2 đặc nóng đựơc dung dịch B3 và khí C2

+ Cho B3 phản ứng với Fe thu được dung dịch B4

Xác định các chất hoặc thành phần các chất A, A1 , B1 , Viết các phương trình phản ứng xảy ra Biết ôxit sắt bị khửtrực tiếp thành sắt

Câu 30 Hoà tan hoàn toàn hỗn hợp A gồm Al và FeS2 trong dung dịch HNO3 đặc nóng thu được dung dịch B và khí duy nhất

thoát ra là NO2 Cho BaCl2 dư vào dung dịch B thu được kết tủa C và dung dịch D.Cho D tác dụng với dung dịch NH3

dư ,thu được kết tủa E ,nung E trong không khí tới khối lượng không đổi thu được chất rắn F.Cho luốngkhí CO dư tácdụng với F nung nóng thu được chất rắn G.Viết các phương trình phản ứng xảy ra

Câu 31 Hỗn hợp A gồm : BaO , FeO , Al2O3 Hoà tan A trong lượng dư nước được dung dịch D và phần không tan B Sục

khíCO2 dư vào D ,phản ứng tạo kết tủa Cho khí CO dư qua B nung nóng được chất rắn E.Cho E tác dụng với dungdịch NaOH dư thấy tan một phần còn lại chất rắn G Hoà tan hết G trong lượng dư dung dịch H2SO4 loãng rồi chodung dịch thu được tác dụng với dung dịch KMnO4 Viết các phương trình phản ứng xảy ra

Câu 32 Cho một kim loại A tác dụng với d2 muối B Lấy ví dụ và viết phương trình phản ứng xảy ra trong các trường hợp

sau:

1 - Không có hiện tượng gì

2 - Kim loại mới tạo kết tủa bám trên kim loại A

3 - Tạo ra một chất khí

4 - Tạo ra hai chất khí

5 - Dung dịch mất màu vàng

6 - Dung dịch mất màu xanh

7 - Dung dịch đổi màu từ màu vàng sang màu xanh rất nhạt

8 - Tạo ra chất khí ,kết tủa trắng ,kết tủa xanh

9 - Tạo ra chất khí ,kết tủa trắng keo tan một phần khi A dư

10 - Tạo ra chất khí ,kết tủa trắng keo tan hoàn toàn khi A dư

11 - Tạo ra chất khí ,kết tủa trắng keo hoá đen khi để ngoài không khí

12 - Có kim loại mới kết tủa bám trên kim loại A Lấy hỗn hợp kim loại hoà tan hết trong dung dịch HNO3đặc ,nóng thu được dung dịch G chứa 3 muối và khí D duy nhất

13 - Tạo ra chất khí ,kết tủa xanh và dung dịch D Cho vào dung dịch D một mẫu kim loại đồng ,nhỏ thêmdung dịch HCl đến dư ,thấy có khí không màu F thoát ra và hoá nâu ngoài không khí

14 - Tạo ra chất khí,kết tủa trắng ,kết tủa xanh Sục khí NH3 dư vào thấy dung dịch có màu xanh đặc trưng,còn một phần kết tủa không tan

15 - Tạo ra chất khí ,kết tủa trắng ,sục khí CO2 vào kết tủa lại tan đi ,dung dịch trở nên trong suốt

16 – Tạo ra chất khí và dung dịch K ,sục từ từ khí CO2 vào 1/2 dung dịch K thấy kết tủa xuất hiện Sục từ từkhí HCl vào 1/2 dung dịch K thấy kết tủa xuất hiện sau đó tan dần khi dư HCl tạo thành dung dịch trong suốt Y.Tiếptục nhỏ từ từ dung dịch NaOH vào dung dịch Y thấy kết tủa xuất hiện sau đó tan dần khi NaOH dư

Câu 33 + Để bảo quản kim loại kiềm người ta ngâm kim loại kiềm trong :

A Nước B Dầu hoả C Glixerol D Phenol

+ Kim loại nào sau đây không tác dụng với nước :

A Be B Mg C Ca D Ba

+ Dung dịch NaHCO3 không phản ứng với chất nào :

A CO2 B Ba(OH)2 C HCl D NaOH

Câu 34 Điền công thức hoá học của các chất phù hợp vào chỗ trống trong các phản ứng sau và phân loại phản ứng này :

Trang 10

Câu 35 Cho dung dịch : CuSO4 , Fe2(SO4)3 , MgSO4 ,AgNO3 , và các kim loại Cu , Mg , Ag , Fe Những cặp chất nào phản

ứng được với nhau ? Viết phương trình phản ứng

Câu 36 Cho từ từ dung dịch AlCl3 vào dung dịch NH4OH có hiện tượng gì ? Viết phương trình phản ứng nếu thay dung dịch

NH4OH bằng dung dịch KOH (Tỉ lệ số mol AlCl3 : KOH bằng 1 : 3 ) hiện tượng có gì khác ? Viết phương trình phảnứng để giải thích

Câu 37 Có 3 dung dịch muối X ,Y ,Z thoả mãn điều kiện sau : Ba muối có 3 gốc axit khác nhau ,X phản ứng với Y có khí

thoát ra ,Y phản ứng với Z có kết tủa xuất hiện ,X phản ứng với Z vừa có kết tủa vừa có khí thoát ra X, Y ,Z lần lượtlà: A NaHCO3 , Na2SO3 , Ca(HCO3)2

B Ba(HCO3)2 , NaHSO4 , Na2SO3

C Na2SO3 , NaHSO4 , Ba(HCO3)2

D NaHSO4 , Na2SO3 , Ba(HCO3)2

B – Dạng bài toán điều chế các chất :

Là dạng toán đi từ nguyên liệu cho sẵn ,trình bày các phương pháp để điều chế các chất cần thiết bằng cách sử dụng các phương trình hoá học biến đổi

*Phương pháp:

+ Áp dụng các tính chất hoá học của các chất đầu bài cho sẵn (nguyên liệu) chọn hoá chất phù hợp đưa các chất (nguyên tố ) có trong nguyên liệu về chất mới ở trạng thái rắn ,lỏng ,khí Rồi sử dụng các phương pháp vật lí để : Lọc ,tách ,chưng cất ,chiết ,các chất cần thiết

*Lưu ý : + Cần chú ý đến điều kiện của bài toán có được dùng thêm các hóa chất khác hay không ,các điều

kiện của quá trình điều chế đã đầy đủ chưa

+ Hiệu suất của quá trình điều chế phải đạt >80%(cần đủ lớn).

+ Cần nắm rõ sơ đồ liên hệ giữa các hợp chất vô cơ ,kim loại ,tính chất riêng của các chất ,…

A BÀI TẬP VẬN DỤNG :

Câu 1 Những kim loại nào sau đây có thể điều chế từ ôxit bằng phương pháp nhiệt luyện nhờ chất khử CO:

A.Fe, Al , Cu B.Zn ,Mg ,Fe C.Fe ,Mn ,Ni D Ni , Cu ,Ca

Câu 2 Từ các chất và điều kiện có đủ ,hãy viết các PTPƯ điều chế :

a Al(OH)3 từ Al , Mg từ MgCO3 , Cu từ CuS , K từ K2SO4

b Cu ,Ag từ hỗn hợp 2 muối Cu(NO3)2 và AgNO3

Câu 3 Từ dung dịch hỗn hợp 2 muối là Cu(NO3)2 và AgNO3 ,làm thế nào để có thể điều chế được 2 kim loại riêng biệt là

Ag và Cu ? Viết các PTHH đã dùng (Ghi rõ điều kiện phản ứng nếu có )

Câu 4 Có hỗn hợp bột các kim loại Al ,Fe Từ hỗn hợp này hãy trình bày phương pháp điều chế FeCl3 Viết các PTHH

Câu 5 Từ nguyên liệu chính là FeS2 ,quặng bôxit (Al2O3 có lẫn Fe2O3 ) không khí ,than ,nước ,NaCl và các chất xúc tác cùng

điều kiện có đủ Hãy điều chế Fe , Na2SO3 , FeCl2 , Fe2(SO4)3 , NH4NO3 và muối Al2(SO4)3

Câu 6 Từ : NaCl ,H2O ,MnO2 , H2SO4 và các thiết bị cần thiết trình bày 2 phương pháp điều chế khí Cl2 Viết các PTHH

Câu 7 Từ bột nhôm ,dung dịch NaCl ,bột Fe2O3 và các điều kiện cần thiết ,viết các phương trình phản ứng điều chế Al(OH)3

,NaAlO2 ,FeCl2 ,FeCl3 ,Fe(OH)3

Câu 8 Từ nguyên liệu chính là FeS2 ,quặng bôxit (Al2O3 có lẫn Fe2O3 ) ,không khí ,than ,H2O ,NaOH và các chất xúc tác ,các

điều kiện cần thiết coi như có đủ hãyđiều chế : Fe và muối Al2(SO4)3

Câu 9 Nêu nguyên tắc chung điều chế kim loại và viết các phương trình phản ứng xảy ra khi điều chế các kim loại : Na,

Al ,Fe từ các chất Na2CO3 ,Al(NO3)3 ,FeS2

Câu 10 Từ hỗn hợp gồm :KCl , AlCl3 , CuCl2 (với các hoá chất cần thiết và điều kiện thích hợp ) Viết các phương trình phản

ứng điều chế 3 kim loại K , Cu , Al riêng biệt

Câu 11 Chỉ dùng các hoá chất ban đầu là :NaCl , H2O , Al làm thế nào để điều chế được các hợp chất sau : AlCl3 , Al(OH)3 ,

dung dịch NaAlO2 Viết các phương trình phản ứng hoá học đã dùng (ghi các điều kiện phản ứng nếu có)

Câu 12 Có hỗn hợp gồm Na2CO3,MgCO3,BaCO3,FeCO3.Trình bày phương pháp hoá học điều chế từng kim loại từ hỗn

hợptrên

Câu 13 Từ các chất ban đầu là NaCl ,H2O, KOH ,CaCO3 các điều kiện phản ứng coi như có đủ ,hãy viết các phương trình

Trang 11

phản ứng và ghi rõ điều kiện phản ứng (nếu có ) điều chế các chất sau: NaOH ,H2 , CO2 , HCl , nước Javen , KclO3 ,CaOCl2

Câu 14 Từ nguyên liệu chính là muối ăn ,đá vôi ,nước ,không khí ,chất xúc tác Viết các phương trình phản ứng điều chế các

chất tinh khiết sau : Na2CO3 , NH4NO3 , (NH4)2CO3 , NH4HCO3

Câu 15 Điều chế từng kim loại

a Từ hỗn hợp : Na2CO3 , MgCO3 , BaCO3 , FeCO3 chỉ dùng dung dịch HCl

b Từ hỗn hợp : Al2O3 CuO, Fe2O3 , Fe ,Al ,Cu Tách các chất không làm thay đổi khối lượng

c Từ hỗn hợp : K2O , BaO, Al2O3 không làm thay đổi khối lượng của mỗi kim loại

Câu 16 + Từ Fe kim loại hãy trình bày 3 phương pháp điều chế trực tiếp ra hợp chất sắt (II) ,3 phương pháp điều chế trực

tiếp ra hợp chất sắt (III)

+ Viết 3 phương trình phản ứng điều chế trực tiếp FeSO4 từ Fe kim loại

+ Nêu 3 phương pháp điều chế Cu từ Cu(NO3)2

+ Viết phương trình phản ứng điều chế Ag từ AgNO3 theo 4 phương pháp khác nhau

+ Viết 4 phản ứng khác nhau để điều chế NaOH

Tính lượng chất theo phương trình hoá học là dựa vào tỉ lệ hệ số của các chất trong phương trình mà khi biết

được lượng chất này tính được lượng chất kia

Bài toán tính lượng chất theo phương trình gồm các dạng :

+ Tính theo 1 phương trình hoá học

+ Tính theo 1 hệ phương trình hoá học gồm : - Hệ các phương trình xảy ra nối tiếp theo thứ tự

- Hệ các phương trình song song đồng thời cùng xảy ra.

I) Lượng các chất khi tính theo phương trình phản ứng :

1- Lượng chất ban đầu : ( nban đầu) - Là lượng chất đem lấy thực hiện các quá trình hoá học

2- Lượng chất phản ứng : ( nphản ứng) - Là lượng chất thực sự tham gia pư chưa hẳn đã là lượng chất ban đầu 3- Lượng chất dư : ( ndư) - Là lượng chất còn lại sau phương trình phản ứng

• Chú ý : ( nbđ) , ( npư) , ( ndư) Là những đại lượng khác nhau nhưng chúng có quan hệ với nhau :

nban đầu = nphản ứng + ndư

• Lưu ý : - Chỉ với chất nào đó bị hết ( ndư = 0 ) thì (nphản ứng = nban đầu )

- Khi cho chất phản ứng được dùng dư là a% so với lượng cần thì ta có :

=>

II) Phản ứng xảy ra hoàn toàn và phản ứng xảy ra không hoàn toàn :

+ Dựa vào lượng dư của tất cả các chất tham gia mà trong tính toán hoá học người ta chia tất cả phản ứng thành

2 loại

1- Phản ứng xảy ra hoàn toàn :

Trang 12

Phản ứng gọi là xảy ra hoàn toàn nếu sau phản ứng có ít nhất một chất tham gia bị hết ,chất còn lại có thể dư hoặc có thể hết Đối với chất hết : ( nphản ứng = nban đầu )

*Khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thành phần các chất sau phản ứng gồm : Các sản phẩm tạo thành và các

chất tham gia còn dư

*Các dấu hiệu cho biết phản ứng xảy ra hoàn toàn : - Đầu bài cho biết phản ứng xảy ra hoàn toàn

- Đầu bài cho biết hiệu suất phản ứng đạt 100%.

- Hoà tan hoàn toàn các chất rắn trong dung dịch

- Các phản ứng giữa axit mạnh và kiềm mạnh

- Các phản ứng giữa axit mạnh và muối

- Các phản ứng giữa kiềm mạnh và muối

2- Phản ứng xảy ra không hoàn toàn :

Phản ứng gọi là xảy ra không hoàn toàn nếu sau phản ứng tất cả các chất tham gia phản ứng đều còn dư Vậy (

nphản ứng < nban đầu )

*Khi phản ứng xảy ra không hoàn toàn thành phần các chất sau phản ứng gồm : Các sản phẩm tạo thành

và tất cả các chất tham gia còn dư

*Dấu hiệu cho biết phản ứng xảy ra không hoàn toàn : - Đầu bài cho phản ứng xảy ra không hoàn toàn

- Đầu bài yêu cầu tính hiệu suất phản ứng

- Thực hiện phản ứng một thời gian

 Lưu ý: + Khi giải bài toán phản ứng xảy ra không hoàn toàn cần đặt ẩn cho số mol tham gia phản ứng

kèm theo điều kiện cần thiết rồi lập phương trình toán học

+ Nếu đầu bài cho biết tỉ lệ số mol của các chất trong hỗn hợp thì đặt số mol của chất này ta sẽ suy ra số mol của chất kia

III) Hiệu suất phản ứng : (H)

1 - Hiệu suất phản ứng: Là tỉ số giữa số mol (hoặc khối lượng) chất thực sự tham gia phản ứng với số mol (hoặc

khối lượng) ban đầu của chất đó.

- Khi tính cho các chất tham gia phản ứng

hoặc Khi biết hiệu suất phản ứng là h% =>

- Khi tính cho các chất sản phẩm thu được : hoặc

2- Khoảng của hiệu suất :

0 < nphản ứng < nban đầu => Hiệu suất phản ứng 0 < h < 1 hoặc 0 < h < 100%

- Khi H = 0 -> phản ứng không xảy ra

- Khi H = 100% -> phản ứng xảy ra hoàn toàn (tất cả các chất tham gia phản ứng đều hết)

- Khi 0 < H < 100% -> phản ứng xảy ra không hoàn toàn (các chất tham gia phản ứng đều dư )

3- Với các phản ứng có 2 hoặc nhiều chất tham gia :

*Lưu ý : + Để xác định hiệu suất phản ứng tính theo chất nào ta so sánh giá trị : với

=> Giá trị nào nhỏ hơn thì hiệu suất phản ứng tính theo chất đó Nếu giá trị bằng nhau thì hiệu suất tính theo

1 chất bất kì trong nhiều chất tham gia

+ Cần phân biệt giữa % chất đã tham gia phản ứng và hiệu suất phản ứng % chất thiếu đã tham gia phản ứng và hiệu suất phản ứng bằng nhau

+ Nếu là một chuỗi quá trình nối tiếp : A  →a% B  →b% C  →c% D  →d% E …

Khi đó hiệu suất chung của cả quá trình A E … là : H = a%.b%.c%.d% 100%

*Bài toán thông thường :

Câu 1 Điện phân nóng chảy hết một hỗn hợp gồm NaCl và BaCl2 thì thu được 18,3 gam kim loại và 4,48 lít khí Cl2 (đktc)

.Na và Ba sinh ra có khối lượng lần lượt là :

A 4,6g và 13,7g B 6,3g và 12 g C 2,3g và 16g D 4,2g và 14,1g

Câu 2 Dùng khí H2 để khử 25 gam hỗn hợp X gồm : CuO và Fe2O 3 Biết trong hỗn hợp ,sắt (III) oxit chiếm 80% khối

Trang 13

lượng Thể tích khí H2 cần dùng là :

A 9,8 lít B.9,5 lít C 9,9 lít D 10 lít

Câu 3 Cho 2,06 gam hỗn hợp gồm Al ,Cu ,Fe tác dụng hoàn toàn với dung dịch HNO3 loãng thu được 0,896lít khí NO ở

đktc Khối lượng muối nitrat sinh ra là :

A 9,5 gam B 7,44 gam C 7,02 gam D 4,54 gam

Câu 4 Hoà tan 6,5 gam h2 gồm Zn và ZnO vào d2 HCl thì thoát ra1,12 lít khí H2 (đktc).Thành phần% của hỗn hợp ban đầu là:

A 50% Zn và 50% ZnO B 60% Zn và 40% ZnO

C 49% Zn và 51% ZnO D 70% Zn và 30% ZnO

Câu 5 Dẫn 1,568 lít CO2 (đktc) vào 90 ml d2 KOH 1M Sau phản ứng đem cô cạn dung dịch thu đựơc a gam chất rắn Tìm

a ?

Câu 6 Trộn 50 ml dung dịch H2SO4 1M với 150 ml dung dịch KOH thu được dung dịch A Biết dung dịch A làm quì tím hoá

xanh và khi cô cạn dung dịch A thu được 11,5 gam chất rắn Xác định nồng độ mol của dung dịch KOH

Câu 7 Cho dung dịch KOH dư tác dụng với 100 ml dung dịch FeSO4 1M thu được kết tủa A và dung dịch B Lọc lấy kết tủa

đem nung đến khối lượng không đổi được chất rắn C Nung C trong ống sứ chứa khí CO (dư ) ,kết thúc phản ứng thuđược kim loại D

a Víêt phương trình phản ứng xảy ra

b. Tính khối lượng của D Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn

Câu 8 Cho 4,6 gam Natri vào 200 gam dung dịch CuSO4 4% Kết thúc phản ứng thu được dung dịch A ,kết tủa B và khí C

a Viết các phương trình phản ứng xảy ra

b Tính thể tích khí C thoát ra ở đktc

c Tính khối lượng kết tủa B

d Xác định nồng độ phần trăm của chất tan có trong dung dịch

Câu 9 Trộn 100 ml dung dịch Fe2(SO4)3 với 100 ml dung dịch Ba(OH)2 ,sau phản ứng thu được kết tủa A và dung dịch B

.Nung A ở nhiệt độ cao đến khối lượng không đổi thu được 4,295 gam chẩt rắn D Khi cho dung dịch B tác dụng vừa

đủ với dung dịch H2SO4 0,5M thì thu được 9,32 gam kết tủa

b Xác định nồng độ mol của dung dịch Fe2(SO4)3 và Ba(OH)2ban đầu

c Tính thể tích dung dịch H2SO4 đã dùng

Câu 10 Trộn 200 ml dung dịch NaOH với 100 ml dung dịch CuSO4 thu được dung dịch A (còn dư bazơ ) và 4,9 gam kết tủa B

.Cô cạn dung dịch A thu được 11,1 gam chất rắn Xác định nồng độ mol của dung dịch NaOH và CuSO4.

Câu 11 Hỗn hợp A gồm Al ,Fe và Cu.Chia hỗn hợp A thành 2 phần bằng nhau:

+ Phần 1: Tác dụng với dung dịch NaOH dư thu được 3,36 lít khí H2( đktc)

+ Phần 2: Tác dụng với dung dịch HCl dư thu được 4,48 lít khí H2 (đktc) và còn lại 3,2 gam chất rắn không tan

a Viết PTPƯ xảy ra

b. Tính khối lượng mỗi kim loại trong hỗn hợp A

Câu 12 Cho hỗn hợp bột gồm 2 kim loại nguyên chất Al và Mg

a) Nếu lấy 1,35 gam hỗn hợp trên tác dụng với dung dịch H2SO4 loãng dư thì thu được 1,344 lít khí (đktc) vàmột dung dịch A Tính % khối lượng các kim loại trong hỗn hợp

b) Cho dung dịch A tác dụng với dung dịch NaOH dư Viết các phương trình phản ứng và tính số gam kết tủatạo thành

c) Nếu lấy 0,675 gam hỗn hợp kim loại trên cho tác dụng với CuSO4 dư , rồi lấy chất rắn sinh ra cho vào dungdịch HNO3đậm đặc thì thu được bao nhiêu lít khí NO (đktc)

* Bài toán liên quan tới hiệu suất phản ứng :

Câu 1 Một loại đá vôi chứa 80% CaCO3 Nung 1 tấn đá vôi loại này có thể thu được lượng vôi sống ( Bíêt hiệu suất phản

Câu 3 Cho một luồng khí CO dư đi qua ống chứa 1,6g bột Fe2O3 ở nhiệt độ cao (Giả sử chỉ có phản ứng khử về Fe) Hỗn

hợp khí thu được cho đi qua nước vôi trong dư thì có 1,5 g kết tủa Tính % Fe2O3 bị khử và thể tích khí CO đã phảnứng (đktc):

A.100% và 0,672 lit B.100% và 0,336 lít C 50% và 0,336 lít D 50% và 0,672 lít

Câu 4 Cho luồng khí H2 qua ống đựng 36 gam bột FeO đốt nóng ,sau phản ứng thu được chất rắn chứa 43,75% Fe Phần

trăm khối lượng FeO bị khử thành Fe là :

A 25% B 37,5% C 50% D 52%

Câu 5 Đốt cháy m gam kim loại R có hóa trị II trong 2,24 lít khí clo (đktc) tạo ra 6,65 gam muối Xác định kim loại R và tìm

m ,biết hiệu suất phản ứng là 70% và hiệu suất tính theo clo

Câu 6 Cần lấy bao nhiêu gam N2 và bao nhiêu lít H2 (đktc) để điều chế được 102 gam NH3 ? Biết hiệu suất phản ứng là 25%

Câu 7 Trộn 8 lít N2 với 28 lít H2 rồi cho vào bình phản ứng ,sau phản ứng thu được hỗn hợp khí có thể tích là 32,8 lít Các

Trang 14

khí đều được đo ở cùng điều kiện nhiệt độ và áp suất Tính thể tích NH3 được tạo thành và hiệu suất phản ứng

Câu 8 Phải cần bao nhiêu tấn quặng pirit chứa 90% FeS2 để sản xuất 0,5 tấn dung dịch axit sunfuric 49% Biết hiệu suất của

cả quá trình là 80%

Câu 9 Một hỗn hợp khí A gồm N2 và H2 được trộn theo tỉ lệ số mol N2 : H2 = 1 : 3 Tạo phản ứng giữa hai khí trên cho ra

NH3 Sau phản ứng thu được hỗn hợp khí B gồm N2 , H2 ,NH3 Tỉ khối hơi của A so với B là 0,6 Tính hiệu suấttổng hợp NH3

Câu 10 Cho khí H2 đi qua ống sứ chứa 16,2 gam hỗn hợp A gồm MgO , Al2O3 và MO nung nóng ở điều kiện thí nghiệm MO

bị khử với hiệu suất 80% Hơi nước tạo thành được dẫn vào 15,3 gam dung dịch H2SO4 90%.Chỉ có 90% hơi nướcđược hấp thụ và tạo thành dung dịch H2SO4 86,34%

Chất rắn còn lại trong ống sứ được hoà tan vừa đủ bằng dung dịch HCl thu được dung dịch B và còn 2,56 gam kimloại không tan Cho dung dịch B phản ứng với dung dịch NaOH dư sau đó đem kết tủa nung tới khối lượng không đổiđược 2,8 gam ôxit

1 Xác định kim loại M

2 Tính % về khối lượng các chất trong A

VÀ HỆ PHƯƠNG TRÌNH I-Xác định nguyên tố hoá học và hợp chất vô cơ :

Là dạng bài toán xác định tên nguyên tố hoặc công thức của hợp chất khi biết các dữ kiện liên quan đến hoá trị ,khối lượng mol…

* Phương pháp :

- Gọi nguyên tố hoá học cần tìm là R  hợp chất tương ứng là R2On ,R(OH)n ,R2(CO3)n ,RCln …

- Viết PTPƯ xảy ra nếu có

- Theo phản ứng : lập tỉ số mol các chất mà đề bài cho lượng chất (V, n , m)

- Giải tìm MR  nguyên tố hoá học và hợp chất tương ứng.

- Sử dụng phương pháp tìm khối lượng mol trung bình (M) của hỗn hợp

VD : Cho hỗn hợp X gồm : (A : x mol , B : y mol , C: z mol …)

Ta có :

+ Giả sử trong hỗn hợp MA < MB => MA < M < MB

*Lưu ý : + Nếu kim loại cần tìm chưa biết hoá trị ,thì gọi n là hoá trị của kim loại với n = 1,2,3

+ Khối lượng của ôxit bằng tổng khối lượng của kim loại + khối lượng của ôxi Khối lượng của muối bằng tổng khối lượng của kim loại + khối lượng của gốc axit

+ Nếu ẩn số nhiều hơn số phương trình thì biện luận

+ Lập bảng biến thiên : Cho n lần lượt là 1, 2, 3 tìm giá trị thích hợp của MR

+ Biện luận MR theo số mol của chất bất kì trong hỗn hợp ( 0< x < nhỗn hợp )

Vì 0 < y < x + y = 0,3 nên 0 < M2−,927 < 0,3  M > 36,6

 BÀI TẬP VẬN DỤNG :

Câu 1 Cho 2,34 gam một kim loại kiềm tác dụng với 13,72 gam nước ,thu được 672 ml khí H2 (đktc) và dung dịch X

a Xác định kim loại kiềm

b Tính nồng độ phần trăm của chất tan trong dung dịch X

Câu 2 Hỗn hợp X gồm 2 kim loại kiềm A,B kế tiếp nhau Lấy 6,2g X hoà tan hoàn toàn vào nước thu được 2,24 lít khí hiđrô

(ở đktc ).A ,B là hai kim loại :

c Tính khối lượng của dung dịch HCl

Câu 4 X là một ôxit của kim loại Khử hoàn toàn 0,8 gam X thì cần 336ml khí H2 (đktc ) Nếu lấy toàn bộ lượng kim loại thu

được cho phản ứng với dung dịch HCl dư thu được 224ml khí H2 ( đktc ) Công thức hoá học của X là :

A PbO B Fe2O3 C Fe3O4 D FeO

Câu 5 Cho m gam kim loại R vào bình chứa 100 ml dung dịch HCl (dư) ,sau phản ứng thu được 0,672 lít khí hiđro ở

Trang 15

(đktc),đồng thời khối lượng bình tăng thêm 4,05 gam

a Tìm m và xác định kim loại R

b. Sau phản ứng phải cần 50 gam dung dịch Ca(OH)2 3,7% để trung hoà axit dư Xác định CM của dung dịchHCl ban đầu

Câu 6 Cho 1,625 gam muối sắt clorua tác dụng hết với dung dịch AgNO3 thu được 4,305 gam kết tủa Xác định công thức

hoá học của muối sắt

Câu 7 Hoà tan 2 gam muối cácbonat của kim loại có hoá trị II bằng dung dịch HCl 10% vừa đủ , thu được 448cm3 khí (đktc)

a Tính khối lượng dung dịch HCl đã dùng

b Xác định công thức hoá học của muối

c Tính nồng độ phần trăm của chất tan có trong dung dịch

Câu 8 Hoà tan hết 4 gam ôxit của kim loại hoá trị II trong dung dịch H2SO4 10% vừa đủ thu đựơc dung dịch A Cho dung

dịch NaOH dư vào dung dịch A được kết tủa B Nung B đến khối lượng không đổi được chất rắn C Nung B trong ốngchứa khí CO dư ở nhiệt độ cao được 32 gam kim loại

b Xác định công thức hoá học của ôxit

c. Tính khối lượng của dung dịch H2SO4 đã dùng và nồng độ phần trăm của dung dịch A

Câu 9 Đun nóng a gam một ôxit sắt trong ống chứa khí CO ,sau phản ứng thu đựơc 3,36 lít khí CO2 (đktc) và 5,6 gam sắt

a Tính thể tích khí CO tham gia phản ứng (đktc)

b Tìm a

c Xác định công thức hoá học của ôxit sắt

Câu 10 Ôxit cao nhất của nguyên tố R là R2O5 Trong hợp chất khí với hiđrô ,R chiếm 91,17% về khối lượng Xác định công

thức hoá học của ôxit cao nhất

Câu 11 RX2 là muối tạo bởi kim loại R có hoá trị II và phi kim X Cho dung dịch chứa 11,1 gam RX2 tác dụng hết với AgNO3

thu được 28,7 gam kết tủa Còn nếu cho lượng trên tác dụng với Na2CO3 dư thì thu được 10 gam kết tủa Xác địnhcông thức hoá học của RX2

Câu 12 Để hoà tan 2,4 gam kim loại hoá trị II ,người ta dùng 150 ml dung dịch HCl 2M Sau phản ứng phải cần 100 ml dung

dịch KOH 1M để trung hoà axit dư Xác định kim loại

Câu 13 Hoà tan 10,6 gam muối cácbonat của kim loại hóa trị I bằng dung dịch H2SO4 0,5M (vừa đủ) thu được dung dịch A và

khí B Cô cạn dung dịch A thu được 14,2 gam muối

a Tính thể tích khí B thoát ra ở đktc và thể tích của dung dịch H2SO4 đã dùng

b Xác định công thức hoá học của muối cácbonat

Câu 14 Hỗn hợp A chứa Fe và kim loại M có hoá trị không đổi Tỉ lệ số mol của M và Fe trong A là 2:3 Chia A thành 3 phần

bằng nhau

+ Phần 1 : Đốt cháy hết trong O2 thu được 66,8 gam hỗn hợp gồm Fe3O4 và ôxit của M

+ Phần 2 : Hoà tan hết vào dung dịch HCl thu được 26,88 lit khí H2 (đktc)

+ Phần 3 : Tác dụng vừa đủ với 33,6 lít khí Cl2 (đktc)

Xác định tên kim loại M và khối lượng của từng kim loại trong hỗn hợp

Câu 15 Ôxi hóa một kim loại hoá trị II thu được 4 gam ôxit Lượng ôxit này có thể tác dụng hoàn toàn với 100 ml dung dịch

HCl 2M Xác định tên kim loại và khối lượng kim loại đã phản ứng

Câu 16 X là một ôxit sắt.Biết 1,6 gam X tác dụng vừa hết với 30 ml dung dịch HCl 2M X là ôxit nào của sắt :

A FeO B Fe2O3 C.Fe3O4 D Không xác định được

Câu 17 Hỗn hợp A gồm Fe và kim loại M có hoá trị không đổi Tỉ lệ số mol của M và Fe trong A là 1:3 Cho 19,2 gam hỗn

hợp A tác dụng hết với HCl thu đựơc 8,96 lít khí H2 (đktc) Mặt khác cũng với lượng hỗn hợp trên tác dụng hết vớikhí Cl2 cần dùng 12,32 lít khí Cl2 (đktc) Xác định tên kim loại M và % khối lượng mỗi kim loại trong hỗn hợp A

Câu 18 Đốt cháy hoàn toàn một chất vô cơ A trong không khí thì chỉ thu được 1,6 gam sắt (III) ôxit và 0,896 lít khí sunfurơ

(đktc)

a) Xác định công thức phân tử của A

b) Viết phương trình hoá học để thực hiện chuỗi chuyển hoá sau:

SO2  Muối A1

A A3

Kết tủa A2

Câu 19 Muối A tạo bởi kim loại M hóa trị II và phi kim X hóa trị I Hòa tan lượng muối A vào nước được dung dịch B ,nếu

thêm AgNO3 dư vào dung dịch B thì lượng kết tủa sinh ra bằng 188% lượng A Nếu thêm Na2CO3 dư vào dung dịch Bthì lượng kết tủa sinh ra bằng 50% lượng A Xác định công thức phân tử của muối A

Câu 20 Cho 1 gam bột sắt tiếp xúc với oxi một thời gian thấy khối lượng bột đãvượt quá 1,41 gam Nếu chỉ tạo thành một

ôxit sắt duy nhất thì đó là ôxit nào sau đây ?

A FeO B Fe2O3 C Fe3O4 D Không xác định được

Câu 21 Khử hoàn toàn 5,44 gam hỗn hợp oxit của kim loại A và CuO cần dùng 2016 ml khí H2 (đktc) Cho chất rắn thu được

sau phản ứng vào dung dịch HCl lấy dư ,thấy thoát ra 1344 ml khí H2 (đktc)

1 Xác định công thức ôxit của kim loại A Biết tỉ lệ về số mol Cu và số mol kim loại A trong hỗn hợp ôxit là1:6

Trang 16

2 Tính thể tích dung dịch HCl 0,2M cần dùng để hoà tan hoàn toàn hỗn hợp oxit ban đầu

Câu 22 Hoà tan hết 1,62 gam hỗn hợp X gồm một kim loại kiềm R và oxit của R vào nước thấy có 0,672 lít khí (đktc) bay ra

và thu được dung dịch A.Cho vào dung dịch A ,Vml dung dịch HCl 1M được dung dịch B.Người ta nhận thấy :

+ Nếu V = 130 ml thì dung dịch B làm xanh quì tím + Nếu V = 150 ml thì dung dịch B làm đỏ quì tím Xác định kim loại R và tính khối lượng của mỗi chất trong hỗn hợp ban đầu

Câu 23 Hoà tan hoàn toàn a gam kim loại M có hoá trị không đôỉ vào b gam dung dịch HCl được dung dịch D.

Thêm 240 gam dung dịch NaHCO3 7% vào dung dịch D thì vừa đủ tác dụng với HCl dư thu được dung dịch Etrong đó nồng độ phần trăm của NaCl và muối clorua của kim loại M lần lượt là 2,5% và 8,12%

Thêm tiếp lượng dư dung dịch NaOH vào E sau đó lọc lấy kết tủa và nung tới khối lượng không đổi thì thu được

16 gam chất rắn

Viết các phương trình phản ứng xảy ra Xác định kim loại M và nồng độ phần trăm của dung dịch HCl đã dùng

Câu 24 Có 3,12 gam hỗn hợp X gồm 2 kim loại A và B Chia X thành 2 phần bằng nhau

+ Phần 1 : Hoà tan vừa hết bằng dung dịch HCl 0,2M thu được 1,792 lít khí H2 (đktc)

+ Phần 2 : Tác dụng với dung dịch NaOH dư được 1,344 lít H2 (đktc) và thấy còn một chất rắn không tan cókhối lượng bằng 4/13 khối lượng hỗn hợp đã đem phản ứng

Xác định tên A ,B và thể tích của dung dịch HCl đã dùng ?

Câu 25 Hỗn hợp X gồm Fe , FeO và Fe2O3 Cho luồng khí CO dư đi qua ống sứ đựng m gam hỗn hợp X nung nóng Sau khi

kết thúc thí nghiệm thu được 64 gam chất rắn A trong ống sứ và 11,2 lít khí B (đktc) có tỉ khối so với H2 là 20,4 Tínhgiá trị của m ?

Câu 26 Khử hoàn toàn 4,06 gam một ôxit kim loại bằng CO ở nhiệt độ cao thành kim loại Dẫn toàn bộ khí sinh ra vào bình

đựng dung dịch Ca(OH)2 dư thấy tạo thành 7 gam kết tủa Nếu lấy lượng kim loại sinh ra hoà tan hết vào dung dịchHCl dư thu được 1,176 lít khí H2 (đktc)

1 Tìm công thức của ôxit kim loại

2. Cho 4,06 gam ôxit kim loại trên tác dụng hoàn toàn với 500 ml dung dịch H2SO4 đặc nóng (dư) thu đượcdung dịch X và có khí SO2 thoát ra Hãy xác định nồng độ mol của muối trong dung dịch X.(Coi thể tích dung dịchkhông thay đổi trong quá trình phản ứng )

Câu 27 Hoà tan hỗn hợp A gồm : Kim loại R (chỉ có hoá trị II) và muối cacbonat của R trong 80 ml dung dịch HNO3 1M thì

thu được dung dịch B chỉ chứa một muối và hỗn hợp 2 khí có khối lượng mol trung bình là 45,5 g.Cho B tác dụng vớidung dịch NaOH dư rồi nung kết tủa tạo ra đến không đổi được 1 gam chất rắn Xác định R và thành phần khối lượngcủa hỗn hợp A

Câu 28

II - Dạng phương pháp giải bài toán bằng lập phương trình ,hệ phương trình :

Là dạng toán thiết lập các dữ kiện đầu bài cho như : mol , khối lượng mol ,Tỉ khối …Liên hệ với nhau qua các phương trình toán học Từ đó tổng hợp hệ phương trình rồi tiến hành các phương pháp giải hệ để tìm các dữ kiện đã cho theo yêu cầu của bài toán

* Phương pháp :

+ Tiến hành đổi các dữ kiện đầu bài cho sẵn qui về số mol ,khối lượng mol ,…

+ Nếu đầu bài chưa cho biết số mol chất tham gia phản ứng ta cần đặt ẩn cho số mol chất tham gia phản ứng là : x,y ,z kèm theo điều kiện nếu có Rồi lập phương trình khối lượng ban đầu

+ Viết các phương trình hoá học xảy ra ,theo trình tự của bài toán Gắn số mol với phương trình  lập các phương trình toán học tiếp theo theo tỉ lệ hệ số của phương trình đã cân bằng (đánh số thứ tự cho mỗi PT lập được theo I ,II ,III …)

+ Thiết lập hệ phương trình toán học và áp dụng các phương pháp giải hệ phương trình như : Phương pháp cộng (trừ ) đại số 2 vế của PT ,thế nhân tử Tìm x,y,z…

+ Dựa vào yêu cầu của bài toán đối chiếu kết quả số mol tìm được -> cần phải thoả mãn điều kiện đầu bài -> Tính các kết quả khác khi biết số mol chất

+ Chú ý vận dụng tối đa các phương pháp ,định luật như :

- Bảo toàn khối lượng : Tổng khối lượng trước phản ứng = tổng khối lượng các chất sau phản ứng

- Bảo toàn số mol nguyên tố : Tổng số mol nguyên tố A trước phản ứng = tổng số mol nguyên tố A trong các chất sau phản ứng

Trang 17

Số mol nguyên tố = số nguyên tử x số mol chất

- Phân tử khối trung bình , phương pháp tăng giảm khối lượng….

+ Không nhất thiết phải đi từ đầu bài toán lần lượt theo từng dữ kiện đầu bài cho mà có thể từ dữ kiện nhỏ cuối bài Do vậy cần chú ý đọc kĩ đầu bài ,tìm điểm mấu chốt.

+ Nếu đầu bài chia hỗn hợp thành 2 phần bằng nhau thì số mol của mỗi chất ở trong 2 phần là như nhau Vì vậy ta chỉ cần đặt số mol của mỗi chất trong phần 1.

+ Nếu đầu bài chia hỗn hợp thành 2 phần không bằng nhau thì số mol của mỗi chất ở trong 2 phần là khác nhau nhưng tỉ lệ với nhau theo một hệ số nhất định Vì vậy ta chỉ cần đặt số mol của mỗi chất trong phần 1 Khi

đó số mol mỗi chất trong phần 2 tính bằng k lần số mol mỗi chất trong phần 1.

+ Đối với những bài toán liên quan tới khối lượng dung dịch khi tính toán khối lượng dung dịch cần lưu ý loại bỏ phần khối lượng của các chất kết tủa, các chất rắn không tan trong dung dịch

Câu 1 Cho từ từ một luồng khí CO đi qua ống sứ đựng m gam hỗn hợp gồm : Fe ,FeO ,Fe2O3 ,Fe3O4 đun nóng thu được 64

gam sắt Khí đi ra sau phản ứng cho đi qua dung dịch Ca(OH)2 dư được 40 gam kết tủa Tính m

Câu 2 Một dung dịch A có chứa AlCl3 và FeCl3 Thêm dần dung dịch NaOH vào 100 ml dung dịch A cho đến dư ,sau đó lọc

lấy kết tủa rửa sạch ,sấy khô và nung ở nhiệt độ cao đến khối lượng không đổi cân được 2 gam

Mặt khác người ta phải dùng hết 40 ml dung dịch AgNO3 2M mới tác dụng vừa đủ với các muối cloua có trong

50 ml dung dịch A

a Viết các PTPƯ xảy ra

b. Tính nồng độ mol của AlCl3 và FeCl3 có trong dung dịch A

Câu 3 Ngâm 5,12 gam hỗn hợp gồm Fe ,FeO ,Fe2O3 trong dung dịch CuSO4 dư Sau khi phản ứng kết thúc ,lọc lấy chất rắn

không tan Để hoà tan lượng chất rắn này cần 80 ml dung dịch HCl 1M Phản ứng xong vẫn còn 3,2 gam chất rắn màu

đỏ không tác dụng với axit Hãy viết các PTPƯ xảy ra và xác định thành phần % theo khối lượng của các chất tronghỗn hợp ban đầu

Câu 4 Cho 17,5 gam hỗn hợp gồm 3 kim loại Fe ,Al ,Zn tan hoàn toàn trong dung dịch H2SO4 0,5M ,thu được 11,2 lit khí H2

(đktc) Thể tích dung dịch axit tối thiểu phải dùng và khối lượng muối khan thu được là :

A 1 lít và 60 gam B 1,5 lít và 65 gam C 1 lít và 65,5 gam D 1,9 lít và 65,5 gam

Câu 5 Hoà tan m gam hỗn hợp gồm Zn và Fe cần vừa đủ 1 lít dung dịch HCl 36,5M (d= 1,19 g/ml ) Thấy thoát ra một chất

khí và thu được 1250 gam dung dịch A m có giá trị là :

A 16,1 gam B 8,05 gam C 13,6 gam D Kết quả khác

Câu 6 Hoà tan 3,28 gam hỗn hợp X gồm Al và Fe trong 500 ml dung dịch HCl 1M được dung dịch Y Thêm 200 gam dung

dịch NaOH 12% vào dung dịch Y Phản ứng xong đem lọc thu lấy kết tủa làm khô rồi nung ngoài không khí đến khối

lượng không đổi thu được 1,6 gam chất rắn (Các pư xảy ra hoàn toàn).Tính % theo khối lượng của mỗi chất trong D2

Câu 7 Hòa tan 32 gam hỗn hợp gồm Fe và Fe2O3 bằng một lượng H2SO4 loãng vừa đủ thu được 2,24 lít khí (đktc) và dung

dịch A

a) Tính thành phần phần trăm về khối lượng của các chất trong hỗn hợp ban đầu

b) Cho dung dịch A tác dụng với dung dịch NaOH dư ,lọc lấy kết tủa nung trong không khí đến khối lượngkhông đổi ta được một chất rắn Tính khối lượng của chất rắn đó

Câu 8 Nung 7,28 gam bột sắt trong bình chứa đầy không khí thu được hỗn hợp rắn gồm Fe2O3 và Fe3O4 nặng 10,16 gam

.Tính thành phần % khối lượng của mỗi kim loại trong hỗn hợp

Câu 9 Hòa tan hết 18,8 gam hỗn hợp gồm Fe và Fe2O3 bằng dung dịch H2SO4 1M (có khối lượng riêng d=1,65 g/ml) vừa

đủ ,thu được dung dịch A và 1,12 lít khí H2 (đktc)

a Tính khối lượng của mỗi chất trong hỗn hợp

b Tính khối lượng của H2SO4 đã dùng

c Xác định nồng độ % của chất tan trong dung dịch A

Câu 10 Hòa tan 1,56 gam hỗn hợp A gồm Al và Mg bằng 200 ml dung dịch HCl 1M ,thu được dung dịch B và 1,792 lít khí

H2(đktc)

a Chứng minh rằng dung dịch B vẫn còn dư axit

b Tính thành phần % mỗi kim loại trong hỗn hợp A

c Dung dịch X chứa NaOH 0,2M và Ba(OH)2 0,1M Tính thể tích dung dịch X cần để trung hòa hoàn toàn axit

dư trong B

Câu 11 Hỗn hợp M gồm CuO và Fe2O3 có khối lượng là 9,6 gam được chia thành 2 phần bằng nhau

+ Cho phần 1 tác dụng với 100 ml dung dịch HCl ,khuấy đều Sau khi phản ứng kết thúc ,hỗn hợp sản phẩm thu

được làm bay hơi một cách cẩn thận ,thu được 8,1 gam chất rắn khan

+ Cho phần 2 tác dụng với 200 ml dung dịch HCl đã dùng ở trên trong điều kiện như lần trước Sau khi phản

ứng kết thúc lại làm bay hơi hỗn hợp sản phẩm như trên,lần này thu được 9,2 gam chất rắn khan

a Viết phương trình hoá học Tính nồng độ mol của dung dịch HCl đã dùng

b Tính thành phần phần trăm về khối lượng của mỗi ôxit trong hỗn hợp M

Câu 12 Cho hỗn hợp gồm 3 chất bột Mg ,Al ,Al2O3 Lấy 9 gam hỗn hợp trên tác dụng với dung dịch NaOH dư thấy sinh ra

Trang 18

3,36 lít khí H2 (đktc) Mặt khác cũng với 9 gam hỗn hợp trên tác dụng vừa đủ với dung dịch HCl thì thu được 7,84 lítkhí H2(đktc)

a Viết các PTPƯ xảy ra trong quá trình thí nghiệm

b Tính số gam mỗi chất trong hỗn hợp

Câu 13 Cho 27,4 gam kim loại Ba vào 500 gam dung dịch hỗn hợp gồm (NH4)2SO4 1,32% và CuSO4 1,92% Sau khi kết thúc

tất cả các phản ứng ta thu đựơc khí A ,kết tủa B và dung dịch C

a Tính thể tích khí A (đktc)

b Lấy kết tủa B rửa sạch và nung ở nhiệt độ cao tới khối lượng không đổi thì được bao nhiêu gam chất rắn

c Tính nồng độ % của các chất tan trong dung dịch C

Câu 14 Hỗn hợp A gồm CuO , Fe2O3 và MgO Dẫn khí CO qua ống sứ chứa 12 gam A đốt nóng tới dư thu được 10 chất rắn B

và khí C Hấp thụ C bằng 500 ml dung dịch Ba(OH)2 thu được 14,775 gam kết tủa

1 Tính nồng độ mol của dung dịch Ba(OH)2

2 Tính % về khối lượng của A biét rằng 12 gam A phản ứng vừa đủ với 225 ml dung dịch HCl 2M

Câu 15 Hỗn hợp A gồm 3 kim loại là Cu ,Mg và Fe Cho A tác dụng với dung dịch HCl dư được dung dịch B, 6,4 gam chất

rắn C và 4,48 lít khí H2 (đktc) Cho dung dịch B phản ứng với dung dịch NaOH dư sau đó nung kết tủa đến khối lượngkhông đổi thì được 12 gam chất rắn

Tính thành phần % về khối lượng của các kim loại trong hỗn hợp A

Câu 16 Có hỗn hợp gồm Al và Fe thành phần không đổi ,hai dung dịch NaOH và HCl đều cbưa biết nồng độ Qua thí

nghiệm người ta biết

a) Cho 100 ml dung dịch HCl tác dụng vừa đủ với 3,71 gam Na2CO3 và 20 gam dung dịch NaOH ,đồng thời tạođược 5,85 gam muối ăn

b) Mặt khác 9,96 gam hỗn hợp Al và Fe tác dụng với 1,175 lít dung dịch HCl được dung dịch A Sau khi thêm

800 gam dung dịch NaOH vào dung dịch A ,lọc kết tủa và nung ngoài không khí đến khối lượng không đổi,được chất rắn có khối lượng 13,65 gam

1 Xác định nồng độ mol của dung dịch HCl và nồng độ % của dung dịch NaOH

2 Tính khối lượng của Fe và Al trong hỗn hợp Các phản ứng đều xảy ra hoàn toàn

Câu 17 Hoà tan 26,64 gam chất X là tinh thể muối sufat ngậm nước của kim loại M (hoá trị x) vào nước được dung dịch A.

Cho A tác dụng với dung dịch NH3 vừa đủ được kẻt tủa B Nung B ở nhiệt độ cao đến khối lượng không đổi còn lại4,08 gam chất rắn Cho dung dịch A tác dụng với dung dịch BaCl2 vừa đủ thu đựơc 27,84 gam kết tủa BaSO4

* Tổng quát : Kim loại (A) + Muối (B)  Muối (C) + Kim loại (D)

VD : 2Al + 3 FeSO4  Al2(SO4)3 + 3Fe

Zn + Cu(NO3)2  Zn(NO3)2 + Cu .

- Dãy hoạt động hóa học của kim loại :

Li , K , Ba , Ca , Na , Mg , Al , Zn , Fe , Cd , Ni , Sn , Pb , (H) , Cu , Ag , Hg , Pt , Au

* Điều kiện : + Kim loại tác dụng mạnh hơn kim loại trong muối

+ Muối phải tan trong nước

* Lưu ý : + Khi cho những kim loại tan trong nước ở điều kiện thường vào dung dịch muối thì kim loại đó tác

dụng với nước trước -> dung dịch kiềm Sau đó kiềm sinh ra phản ứng với muối có trong dung dịch

+ Các kim loại đứng trước Ag và sau Fe trong dãy hoạt động hóa học kim loại tác dụng với dung dịch muối sắt III -> 2 muối mới (trong đó một muối sắt II )

VD : Cu + 2Fe(NO3)3  Cu(NO3)2 + 2Fe(NO3)2

Fe + 2FeCl3  3 FeCl2

+ Các kim loại đứng trước Fe trong dãy hoạt động hóa học một lượng dư kim loại tác dụng với dung dịch muối sắt III -> muối mới và kim loại mới Các phản ứng xảy ra theo thứ tự

VD : Al + 3FeCl3  AlCl3 + 3FeCl2 (1)

Định dạng
Số trang	36
Dung lượng	818 KB