quy trình đánh giá thể chất
Trang 1quy trình đánh giá thể chất
Ths Nguyễn Thị Kim Anh
Trang 2 Vai trò của người điều dưỡng không chỉ là
phụ thuộc mà còn có chức năng độc lập có nghĩa là kỹ năng nhận định
người điều dưỡng cũng phải cần có kỹ năng thăm khám
mục đích thăm khám của người điều dưỡng
là để nhận biết các dấu hiệu bình thường và bất thường về thể chất con người để có thể hướng dẫn người bệnh khám đúng chuyên khoa hoặc đánh giá và theo dõi được tổng trạng người bệnh giúp bác sĩ theo dõi tình trạng người bệnh trong suốt tiến trình điều trị
Khám thể chất
Trang 3Các tiêu chuẩn năng lực
Trang 7 Tạo mối quan hệ và phát triển mối quan hệ đối với người bệnh
Khai thác những dữ kiện về sức khỏe
Nhận định tình trạng hiện tại của người bệnh
Thực hiện quy trình thăm khám theo thứ tự ưu
tiên
Liệt kê và mô tả các vấn đề sức khoẻ bình thường
và phát hiện các vấn đề bất thường
Ứng dụng tốt trong việc thực hiện đầy đủ quy
trình Điều dưỡng
Mục tiêu của kỹ năng
Trang 8 Khám từ đầu tới chân, giúp không bỏ sót vấn đề của người bệnh Đối với người bệnh là người lớn, BPSD nên khám sau cùng
Khám từ ngoài vào trong, quan sát trước rồi mới dùng dụng cụ đo lường sau
Khám từ vùng bình thường -> bất thường; vùng khám cần phơi bày ra và tránh gây bối rối cho người bệnh, che kín những phần nào không cần khám tới, tránh sự lo lắng cho người bệnh
Quan sát sự cân đối của cơ thể, phải có sự so
sánh bên phải và bên trái để so sánh mức độ tổn thương Dù sự bất thường là nhỏ cũng phải ghi chú
Các cách khám thể chất
Trang 9 Nhìn:
◦ Yêu cầu: Đủ ánh sáng
◦ Nhìn sẽ phân biệt được sự bình thường và bất thường về
hình thái các cơ quan, bộ phận của cơ thể
Sờ:
◦ Yêu cầu: Làm ấm đôi tay trước khi đụng chạm vào người
bệnh.
◦ Nhẹ: Để đo lường những cảm giác trên bề mặt da: kỹ
thuật đếm mạch, đo nhiệt độ.
◦ Sâu: Giúp xác định những bất thường của các tổ chức bên
dưới da (tạng) và phát hiện ranh giới giữa những tạng và nơi tổn thương.
◦ Sử dụng phần đầu mô ngón (mặt lòng) để xác định độ ẩm
da, sự đàn hồi, mặt lưng để xác định cảm giác nhiệt độ, dùng cả lòng 2 bàn tay để xác định sự rung.
◦ Véo da: Sự đàn hồi của da.
◦ Sờ để biết sự di động của các tổ chức dưới da, bề mặt
nhẵn hay gồ ghề, hình dáng, kích cỡ, mật độ
Các kỹ năng khám thể chất
Trang 10 Gõ:
◦ Giúp phát hiện những bất thường qua âm thanh, tiếng rung của các mô và tổ chức.
◦ Gõ trực tiếp hoặc gián tiếp, thường là gõ gián tiếp bằng
cách dùng 1 hoặc 2 ngón tay đã cắt ngắn móng tay để trên tạng gõ, dùng 1 hoặc 2 ngón của bàn tay kia gõ lên (cách 3 – 5cm) phân biệt bất thường của tổ chức (tiếng vang hay đục)
◦ Phát hiện những âm thanh bất thường của các tổ chức
◦ Nghe trực tiếp: dùng tai
◦ Nghe gián tiếp: Sử dụng ống nghe: khám tim, phổi, bụng
◦ Mặt màng: phát hiện những âm thanh mang bậc cao (âm
thở, âm ruột) để ở vùng phẳng, áp sát
◦ Mặt chuông: giúp phát hiện những âm bậc thấp (ổ van tim
Các kỹ năng khám thể chất
Trang 11 Cân: trọng lượng cơ thể
Đo sự phát triển bình thường và bất thường của các chỉ số cơ thể: chiều cao, vòng đầu, vòng ngực, vòng cánh tay….
Khám vận động: đánh giá sự hoạt động của
bộ máy vận động của cơ thể như là hệ cơ – xương – khớp.
Gõ phản xạ gân xương đánh giá những biểu hiện bình thường và bất thường của hệ thần kinh.
Tìm kiếm các dấu hiệu đánh giá mức độ
nặng nhẹ của bệnh: dấu hiệu mất nước, dh shock, dh hôn mê, dh suy hô hấp…
Các kỹ năng khám thể chất
Trang 12 Người khám: Khi tiếp xúc với những chất tiết nên bảo hộ, mang găng, kính bảo hộ Khi bị phơi
nhiễm với những chất tiết thì phải xử lý theo
đúng chế độ: Nặn bỏ máu, rửa sạch dưới vòi
nước, sát khuẩn, lấy máu xét nghiệm, làm biên bản báo cáo
Đối với người bệnh: thực hiện kỹ thuật khám
chính xác, tránh gây tổn thương thêm, những
dụng cụ khám từ ngoài đưa vào tiếp xúc với da hoặc niêm mạc bắt buộc vô khuẩn Những dụng
cụ lấy chất tiết đi xét nghiệm phải vô khuẩn,
tránh lây nhiễm chéo giữa người này với người khác
Một số chú ý khi khám thể chất