Bài 12: Ôn dịch thuốc lá

Thông tin chủ đề: Ôn dịch thuốc lá đang đe doạ sức khoẻ và tính mạng con ng ời H: Nhận xét đặc điểm lời văn thuyết minh trong các thông tin trên?. - Đặc điểm lời thuyết minh: + Sử dụng c

Thứ 6 ngày 24 tháng 11 năm 2006

Kiểm tra bài cũ

H: Văn bản Thông tin về “ Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000 thuộc kiểu văn bản ” thuộc kiểu văn bản

gì?

Văn bản đề cập đến vấn đề gì?

Văn bản Thông tin ngày trái đất năm 2000 “ Thông tin về ” thuộc kiểu văn bản

thuộc kiểu văn bản nhật dụng thuyết minh về tác hại của bao bì ni lông và vấn đề bảo vệ môi tr ờng.

HiÖn t îng hót thuèc l¸

+ Thuốc lá là cách gọi tắt của cum từ nào ?“ Thông tin về ” thuộc kiểu văn bản

+ Ôn dịch đ ợc hiểu nh thế nào?“ Thông tin về ” thuộc kiểu văn bản

+ Việc dùng dấu phẩy trong Ôn dịch, “ Thông tin về

thuốc lá có tác dụng gì?” thuộc kiểu văn bản

H: Có thể sửa thành Ôn dịch thuốc lá hoặc“ Thông tin về ” thuộc kiểu văn bản

“ Thông tin về Thuốc lá là một loại ôn dịch đ ợc không ?” thuộc kiểu văn bản

+ Không, vì mất sắc thái biểu cảm.

+ “ Thông tin về Ôn dịch , thuốc lá” thuộc kiểu văn bản có hai nghĩa:

- Chỉ dịch thuốc lá

- Tỏ thái độ nguyền rủa tẩy chay dịch

I/ Đọc - chú thích:

- Kiểu văn bản nhật dụng

- Thuyết minh về một vấn đề khoa học - xã hội

H: Em hãy xác định kiểu văn bản và ph ơng thức biểuđạt? Giống văn bản nào đã học?

Thuyết minh về tác hại của thuốc lá để bạn đọc nhận thức

và biết cách đề phòng

TiÕp  “nÆng h¬n c¶ ADIS ”: con ® êng ph¹m ph¸p”:

T¸c h¹i cña thuèc l¸

H : Trong đó thông tin nào đ ợc nêu thành chủ đề cho văn bản này?

Thông tin chủ đề: Ôn dịch thuốc lá đang đe doạ sức khoẻ và tính mạng con ng ời

H: Nhận xét đặc điểm lời văn thuyết minh trong các thông tin trên? Tác dụng?

- Đặc điểm lời thuyết minh:

+ Sử dụng các thuật ngữ của ngành y tế

+ Dùng phép so sánh: “ Thông tin về Ôn dịch AIDS” thuộc kiểu văn bản

- Tác dụng: Thông báo ngắn gọn, chính xác nạn dịch thuốc lá Nhấn mạnh tác hại to lớn của dịch này

I/ Đọc - chú thích:

II/ Tìm hiểu văn bản:

H: Qua phần mở đầu giúp em nắm đ ợc thông tin nào quan trọng?

Ôn dịch thuốc lá đang đe doạ sức khoẻ và tính mạng loài ng ời nặng hơn cả AIDS

H: Sau phần mở bài nói về hiểm họa của ôn dịch thuốc lá trong xã hội ngày nay, tác

đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm nh tằm ăn dâu ?” thuộc kiểu văn bản

Viết nh thế có ý nghĩa gì? Có phải bàn về binh pháp? ở đây Tằm ; Dâu đ ợc ví với “ Thông tin về ” thuộc kiểu văn bản “ Thông tin về ” thuộc kiểu văn bản

H: Tác hại của thuốc lá đ ợc thuyết minh trên những ph ơng diện nào?

Lối sống đạo đức của cá nhân, cộng đồng

Lối sống đạo đức của cá nhân, cộng đồng

Hai ph ơng diện :

H: Theo dõi đoạn văn Ngày tr ớc quả là một tội ác trong văn bản và quan sát 2 hai “ Thông tin về ” thuộc kiểu văn bản

bức tranh sau hãy cho biết: Tác động của thuốc lá đến sức khoẻ con ng ời theo những con

đ ờng nào?

Trực tiếp

2 Tác hại của thuốc lá:

a Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con ng ời

H: Sự huỷ hoại của thuốc lá đến bản thân ng ời hút

đ ợc phân tích trên những chứng cớ nào?

- Chất hắc ín làm tê liệt các lông mao ở vòm họng, phế quản, nang phổi, tích tụ lại gây ho hen, viêm phế quản, ung th vòm họng và phổi

- Chất ô-xít các -bon thấm vào máu không cho tiếp nhận ôxi khiến sức khoẻ giảm sút

- Chất Ni - cô - tin làm co thắt các động mạch, gây bệnh huyết áp cao, tắc động mạch, nhồi máu cơ tim,

có thể tử vong

I/ Đọc - chú thích:

II/ Tìm hiểu văn bản:

1.Thông báo về nạn dịch thuốc lá:

2 Tác hại của thuốc lá:

a Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con ng ời

H: Vì sao tác giả lại lấy bệnh viêm phế quản, bệnh nhẹ nhất do khói thuốc gây

2 Tác hại của thuốc lá:

a Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con ng ời

I/ Đọc - chú thích:

II/ Tìm hiểu văn bản:

1.Thông báo về nạn dịch thuốc lá:

2 Tác hại của thuốc lá:

a Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con ng ời

H : Có ng ời bảo: Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc “ Thông tin về

tôi! Vậy em sẽ phản bác lại ng ời đó nh thế ” thuộc kiểu văn bản

nào? Hãy trình bày lập luận của em?

đàn bà có thai quả là một tội ác Em có đồng ” thuộc kiểu văn bản

ý không? Vì sao?

2 Tác hại của thuốc lá:

a Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con ng ời

H: Em có nhận biết gì các chứng cớ và cách lập luận mà tác giả dùng để thuyết minh trong phần văn bản vừa tìm hiểu trên?

Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng sinh động, xác thực có căn cứ rõ ràng

I/ Đọc - chú thích:

II/ Tìm hiểu văn bản:

1.Thông báo về nạn dịch thuốc lá:

2 Tác hại của thuốc lá:

a Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con ng ời

H: Các t liệu thuyết minh trên cho thấy mức

độ tác hại của thuốc lá đến sức khoẻ con ng ời

nh thế nào?

- Huỷ hoại nghiêm trọng sức khoẻ của cả ng ời hút và ng ời xung quanh ( đặc biệt là phụ nữ và trẻ em)

- Là nguyên nhân của nhiều cái chết bệnh

2 Tác hại của thuốc lá:

a Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con ng ời

b ảnh h ởng của thuốc lá đến đạo đức con ng ời.

H: Theo dõi tiếp đoạn từ: Bố và anh hút con đ ờng phạm pháp Cho biết: “ Thông tin về ” thuộc kiểu văn bản

những thông tin nổi bật của đoạn này là gì?

- Tỷ lệ thanh thiếu niên hút thuốc ở các thành phố lớn n ớc ta ngang với tỷ lệ các

thành phố Âu - Mĩ

- Để có tiền hút thuốc lá sang  thiếu niên ta sinh ra trộm cắp

-Từ nghiện thuốc lá có thể dẫn tới nghiện ma tuý

I/ Đọc - chú thích:

II/ Tìm hiểu văn bản:

1.Thông báo về nạn dịch thuốc lá:

2 Tác hại của thuốc lá:

a Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con ng ời

b ảnh h ởng của thuốc lá đến đạo đức con ng ời.

Bỡnh là một nụng dõn, đó hỳt thuốc lỏ mỗi ngày một bao trong nhiều năm Huy, cậu con trai 14 tuổi gần đõy cũng đó bắt đầu hỳt thuốc Khi Huy cũn nhỏ cậu thường bị ho mỗi khi Bỡnh hỳt thuốc ở nhà Huy cũng ốm yếu Cậu thường bị viờm họng, sụt sịt mũi và bị viờm tai Bỏc sỹ cú khuyờn Lệ (mẹ của Huy) cho cậu ăn thức ăn tốt hơn Nhưng Lệ khụng cú đủ tiền để mua thực phẩm cho gia đỡnh hàng thỏng Năm nay, Huy đó phải bỏ học vỡ cha cậu thường hay bị ốm và khụng thể kiếm đủ tiền Thậm chớ giờ đõy Bỡnh vẫn tiờu tiền mà Huy kiếm được để

2 Tác hại của thuốc lá:

a Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con ng ời

b ảnh h ởng của thuốc lá đến đạo đức con ng ời.

H: ở đoạn này, tác giả dùng ph ơng pháp nghệ thuật gì? với dụng ý gì?

Dùng phép so sánh tỉ lệ hút thuốc của thanh thiếu niên các thành phố lớn Việt Nam với các thành phố Âu - Mĩ

So sánh số tiền nhỏ ( 1 đô la để mua 1 bao 555 của thanh niên Mĩ) và số tiền lớn ( 15

000đ để mua bao thuốc đó ở Việt Nam)

 Dụng ý: Cảnh báo nạn đua đòi hút thuốc lá ở n ớc ta, từ đó nảy sinh ra khác tệ nạn khác

I/ Đọc - chú thích:

II/ Tìm hiểu văn bản:

1.Thông báo về nạn dịch thuốc lá:

2 Tác hại của thuốc lá:

a Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con ng ời

b ảnh h ởng của thuốc lá đến đạo đức con ng ời.

3 Kiến nghị chống thuốc lá

H: Điều đó cho thấy mức độ tác hại của thuốc lá đến đạo đức con ng ời nh thế nào?

Huỷ hoại lối sống nhân cách con ng ời, nhất là thanh thiếu niên

H: Toàn bộ thông tin ở phần hai văn bản cho em những hiểu biết gì về thuốc lá?

- Là một thứ độc hại ghê gớm đối với sức khoẻ cá nhân và cộng đồng

- Có thể huỷ hoại nhân cách tuổi trẻ

2 Tác hại của thuốc lá:

a Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con ng ời

b ảnh h ởng của thuốc lá đến đạo đức con ng ời.

3 Kiến nghị chống thuốc lá

H: Quan sát nhứng thông tin ở phần cuối văn bản cho biết: Trong số những thông tin về chiến dịch chống thuốc lá, em chú ý nhiều đến thông tin nào?

H: Em có nhận xét gì về cách thuyết minh ở đoạn cuối ? Tác dụng?

- Cách thuyết minh: Dùng các ví dụ, số liệu thống kê và so sánh

 Tác dụng: Thuyết phục ng ời đọc tin ở tính khách quan của chiến dịch chống thuốc lá, làm rõ hơn tính đúng đắn của những điều đã thuyết minh ở trên

I/ Đọc - chú thích:

II/ Tìm hiểu văn bản:

1.Thông báo về nạn dịch thuốc lá:

2 Tác hại của thuốc lá:

a Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con ng ời

b ảnh h ởng của thuốc lá đến đạo đức con ng ời.

H: Em hãy khái quát những nét chính trong nghệ thuật diễn đạt của văn bản “ Thông tin về Ôn

dịch, thuốc lá” thuộc kiểu văn bản ?

- Cách dùng từ đặt câu khá tinh tế , so sánh độc đáo, xen kẽ câu biểu cảm

- Bài văn viết theo ph ơng thức thuyết minh có bố cục rõ ràng trình tự hợp lý dùng

các ví dụ, số liệu thống kê và so sánh chính xác, cụ thể có tính thuyết phục cao

H: ở gia đình và địa ph ơng nơi em sống có nhiều ng ời hút thuốc lá không?

H: Nếu ng ời thân em hút thuốc lá em sẽ có thái độ nh thế nào?

H: Em có đồng thái độ với tác giả không?

H: ở phần cuối văn bản, cho thấy các n ớc phát triển chống thuốc lá bằng rất nhiều

biện pháp kiên quyết, triệt để Còn ở Việt Nam, em đánh giá nh thế nảo về chiến

dịch chống thuốc lá?

- Đã có ph ơng pháp nào ch a?

- Kết quả ra sao?

•Hằng năm có ngày không hút thuốc lá

•Lời cảnh báo trên bao thuốc: “ Thông tin về Hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ” thuộc kiểu văn bản

 Ch a có tác dụng hữu hiệu, ch a kiên quyết, triệt để

H: Vậy nếu là một tuyên truyền viên trong chiến dịch chống thuốc lá ở địa ph ơng

A Lập luận và thuyết minh C Tự sự và biểu cảm.

B Thuyết minh và tự sự D Biểu cảm và thuyết minh

Bài tập 2: ý nào nói đúng nhất tác dụng của việc dùng dấu phẩy trong nhan đề ôn

dịch, thuốc lá của văn bản?

A Dùng để ngăn cách hai bộ phận “ Thông tin về Ôn dịch” thuộc kiểu văn bản và “ Thông tin về Thuốc lá” thuộc kiểu văn bản trong nhan đề của văn bản

B Dùng theo lối tu từ để nhấn mạnh sắc thái biểu cảm: Vừa căm tức, vừa ghê tởm đối với thuốc lá

C Dùng bộ phận “ Thông tin về Thuốc lá” thuộc kiểu văn bản để chú thích cho bộ phận “ Thông tin về Ôn dịch” thuộc kiểu văn bản

I/ Đọc - chú thích:

II/ Tìm hiểu văn bản:

III/ Tổng kết văn bản:

IV/ Luyện tập

Bài tập 3: Nhận định nào nói đúng nhất nội dung của văn bản Ôn dịch, thuốc lá?

A Nói lên tính chất của nạn nghiện hút thuốc lá: Là tệ nạn rất dễ lây lan

B Nói lên tính chất của những tác hại mà thuốc lá gây nên: là những tác hại không dễ kịp thời nhận biết

C Nói lên tác hại nhiều mặt của thuốc lá đối với cuộc sống gia đình và xã hội

D Cả 3 nội dung trên

Bài tập 5: Theo em, câu văn “ Thông tin về Nếu giặc đánh nh vũ bão thì không đáng sợ, đáng

sợ là giặc gặm nhấm nh tằm ăn dâu” thuộc kiểu văn bản sử dụng biện pháp nghệ thuận nào?