Năm 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 Năm 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 Năm 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 Năm 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 đại học mỏ địa chất humg đại học mỏ địa chất humg đại học mỏ địa chất humg Năm 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 Năm 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 Năm 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020
Trang 1ĐỀ CƯƠNG
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
1 Trình bày cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh.
A Cơ sở khách quan.
A Bối cảnh lịch sử
Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đất nước và thế giới có nhiều biến
động:
- bối cảnh lịch sử việt nam cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20
+ phong kiến đang trên đà suy thoái, triều đình nhà nguyễn thi hành chính sách đối nội đối ngoại bảo thủ, phản động, thực hiện bế quan toả cảng
+ phong trào của các sĩ phu văn thân yêu nước (phan bội châu, phan chu trinh đấutranh yêu nước chống pháp) đều thất bại
- bối cảnh quốc tế:
+ năm 1858 các cuộc khai thác của thực dân pháp khiến cho xã hội nước ta xuất hiện thêm nhiều g.cấp và tầng lớp xã hội
+ chủ nghĩa tư bản từ giai đoạn cạnh tranh tự do chuyển sang giai đoạn độc quyền
đã xác lập quyền thống trị của chúng trên phạm vi toàn thế giới Năm + 1917 cách mạng t10 nga thành công cuộc cách mạng vĩ đại này đã làm "thức tỉnh các dân tộc châu á" Cách mạng t10 nga đã lật đổ nhà nước tư sản, thiết lập chính quyền xô viết, mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử loài người
B Giá trị truyền thống việt nam:
- trong hàng ngàn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, dân tộc việt nam đã tạo dựng được một nền văn hóa riêng phong phú và bền vững với những truyền thống tốt đẹp và cao quý Tư tưởng và văn hóa truyền tốt đẹp và cao quý ấy đã tác động sâu sắc đến tư tưởng, tình cảm của Hồ Chí Minh:
+ chủ nghĩa yêu nước và ý chí bất khuất đấu tranh để dựng nước và giữ nước.+ truyền thống đoàn kết, nhân nghĩa, tương thân, tương ái, "lá lành đùm lá rách" trong hoạn nạn, khó khăn
+ truyền thống lạc quan, yêu đời
+ truyền thống cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo, ham học hỏi và không ngừng mở rộng cửa tiếp nhận tinh hoa văn hóa của nhân loại
C Tinh hoa văn hóa nhân loại:
Những bộ phận tư tưởng và văn hóa nhân loại tác động lớn đến sự hình thành tư tưởng
Hồ Chí Minh đó là: tư tưởng và văn hóa phương đông; tư tưởng và văn hóa phương tây:
- tư tưởng và văn hóa phương đông: các nguồn tư tưởng và văn hóa phương đông cơ bản tác động đến sự hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh gồm:
+ nho giáo: Hồ Chí Minh đã tiếp thu những yếu tố tích cực của nho giáo Đó là t.thần nhân nghĩa, đạo tu thân, sự ham học hỏi, đức tính khiêm tốn, ôn hòa đồng
Trang 2thời, ng` cũng phê phán, lọc bỏ những yếu tố tiêu cực của học thuyết này (tư tưởng phân biệt đẳng cấp, những giáo điều cực đoan về "tam cương", "ngũ
thường" )
+ phật giáo: Hồ Chí Minh chủ yếu khai thác ở nhà phật tư tưởng vị tha, từ bi, bác
ái, cứu khổ, cứu nạn; t.thần bình đẳng, t.thần dân chủ chất phác; nếp sống giản dị,thanh bạch, chăm lo làm điều thiện bên cạnh đó, ng` cũng phê phán tính chất duy tâm về mặt xã hội phật giáo
- tư tưởng và văn hóa phương tây:
+ nguồn tư tưởng văn hóa phương tây đầu tiên ảnh hưởng tới Hồ Chí Minh là tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái của đại cách mạng tư sản pháp
+ ng` còn tiếp thu nhiều tư tưởng văn hóa phương tây khác cần thiết cho sự nghiệp cách mạng của mình, như: tư tưởng dân chủ; phong cách dân chủ; cách làm việc dân chủ; t.thần dám nghĩ, dám làm
→ tư tưởng và văn hóa nhân loại là nguồn gốc quan trọng góp phần hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh.
D Chủ nghĩa mác – lênin.
- chủ nghĩa mác - lênin là một bộ phận của văn hóa nhân loại, nhưg là bộ phận tinh túy nhất, mang tính cách mạng triệt để, tính khoa học sâu sắc nhất trong văn hóa nhân loại Đây cũng là nguồn tư tưởng, lý luận quyết định bước phát triển về chất của tư tưởng HồChí Minh, vì:
+ chỉ khi đến với chủ nghĩa mác - lênin, Hồ Chí Minh mới tìm thấy cđường cứu nước đúng đắn cho dân tộc - cđường g.phóg dân tộc theo cách mạng với
+trên cơ sở lý luận và p.pháp luận mác - lênin, Hồ Chí Minh đã từng bước xây dựng nên hệ thống q.điểm toàn diện và sâu sắc của mình về những vấn đề cơ bản của cách mạng việt nam
→ tư tưởng Hồ Chí Minh nằm trong hệ tư tưởng mác - lênin và chủ nghĩa mác - lênin là
1 trong những nguồn gốc chủ yếu nhất của tư tưởng Hồ Chí Minh
B Nhân tố con người.
Hồ Chí Minh có những phẩm chất riêng, nổi trội, đặc sắc tổng hợp lại mà ở những người khác không có, hoặc không đạt đến độ sắc sảo để làm nên những biến cố vĩ đại trong lịch sử
- tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo cộng với đầu óc phê phán sáng suốt trong việc nghiên cứu, tìm hiểu thời cuộc
- sự khổ công học tập nhằm chiếm lĩnh vốn tri thức phong phú của thời đại, luôn trau dồi vốn kinh nghiệm đấu tranh g.phóg đất nước, dt
- có một vốn học vấn chắc chắn, một năng lực trí tuệ sắc sảo; kinh nghiệm thực tiễn và một bản lĩnh ctrị vững vàng
- là một chiến sỹ cộng sản nhiệt thành cách mạng, một trái tim yêu nước thương dân sâu sắc, sẵn sàng chịu đựng những hy sinh cao nhất vì độc lập của tổ quốc, vì
tự do, hạnh phúc của đồng bào Một con người bình dị mà với tâm hồn vô cùng cao thượng
Tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh là sự gặp gỡ giữa trí tuệ lớn của Hồ Chí Minh với trí tuệcủa dân tộc và trí tuệ thời đại Chính sự vận động, phát triển của tư tưởng yêu nước việt nam cuối thế kỷ xix đến những năm 20 của thế kỷ xx, khi bắt gặ chủ nghĩa mác – lênin,
đã hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh
Trang 32 Quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh
A) thời kỳ hình thành tư tưởng yêu nước, và chí hướng cứu nước( trước năm 1911)
Đây là thời kỳ Hồ Chí Minh lớn lên và sống trong nỗi đau của người dân mất nước, được sự giáo dục của gia đình,quê hương, dân tộc về lòng yêu nước thươngdân; sớm tham gia phong trào đấu tranh chống pháp; băn khoăn trước những thất bại của những sĩ phu yêu nước chống pháp; ham học hỏi, muốn học hỏi những văn hoá tiên tiến của các cuộc cách mạng dân chủ ở châu âu
Trong thời kỳ này, ở Hồ Chí Minh đã hình thành tư tưỏng yêu nước, thương dân, tha thiết bảo vệ những giá trị t.thần truyền thống của dân tộc, ham học hỏi những
tư tưởng tiến bộ của nhân loại
Nhờ trag bị những phẩm chất và kiến thức trên Hồ Chí Minh đã có sự lựa chọn đúng về cđường tìm đường cứu nước sau này
B) thời kỳ tìm thấy cđường cứu nước, g.phóg dân tộc(1911-1920)
Năm 1911, nguyễn tât thành rời tổ quốc sang phương tây tìm đường cứu nước
Đó là việc làm mới mẻ khác với các bậc tiền bối,
Tiếp tục đến nhiều nước ở châu âu, châu mỹ, châu phi, sống và hđộg với những người dân bị áp bức ở phương đông và những người làm thuê ở phương tây.Năm 1919, thay mặt những người việt nam yêu nuớc tại pháp, nguyễn ái quốc gửibản yêu sách của nhân dân an nam tới hội nghị vecxay, đòi chính phủ pháp thừa nhận các quyền tự do, dân chủ và bình đẳng của nhân dân việt nam
Tháng7/1920 ng` đọc sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề thuộc địa của lenin đăng trên báo l’humanité
Với việc biểu quyết tán thành đệ tam quốc (quốc tế 3), tham gia thành lập đcs pháp(12-1920), đã đánh dấu bước chuyển biến về chất trong tư tưởng nguyễn ái quốc
Đây là thời kỳ Hồ Chí Minh đã có sự chuyển biến vượt bậc về tư tưởng; từ giác ngộ chủ nghĩa dân tộc tiến lên giác ngộ chủ nghĩa mac-lênin, từ một chiến sĩ chống thực dân phát triển thành một chiến sĩ cộng sản việt nam
C) thời kỳ hình thành cơ bản tư tưởng về cách mạng việt nam(1921-1930)
Hồ Chí Minh đã có thời kỳ hđộg thực tiễn và lý luận sôi nổi, phong phú trên địa bàn pháp(1921-1923), liên xô(1923-1924), trung quốc(1924-1927), thái lan(1928-1929)… trong thời gian này, tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng việt nam đã hình thành cơ bản
Những tác phẩm của ng` có tính lý luận:
+ bản án chế độ thực dân pháp (1925)+ đường cách mệnh (1927)
+ cương lĩnh đầu tiên của đảng (chánh cương vắn tắt, sách lược vắn tắt, chương trình tóm tắt) (1930)
Nội dung căn bản của các tác phẩm trên;
- bảm chất của cntd là “ăn cướp”, “giết người” Vì vậy cntd là kẻ thù chung của các dân tộc thuộc địa, của g.cấp cnhân, và nhân dân l.độg toàn thế giới
-cách mạng g.phóg dân tộc trong thời đại mới phải đi theo cđường cách mạng với
là một bộ phận của cách mạng với thế giới G.phóg dân tộc gắn liền với nhân dân l.độg, g.phóg g.cấp cnhân
-cách mạng giải phưong dân tộc ở thuộc địa và cách mạng với ở chính quốc
Trang 4Có mối quan hệ khăng khít với nhau, nhưg không pthuộc vào nhau.
-cách mạng thuộc địa trước hết là một cuộc “dân tộc cách mệnh” đánh đuổi bọn ngoại xâm dành độc lập tự do
-nông dân là lực lượng dông đảo nhât bị đế quốc, phong kiến bóc lột nặng nề
Vì vậy, cần phải thu phục lôi cuốn nhân daan đi theo thì cách mạng mới dành thắng lợi, xây dựng khối công nông liên minh làm lực lượng cho cách mạng.-cách mạng muốn thành công trước hết phải có đảng lãnh đạo
- cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân, vì vậy cần phải tập hợp, giác ngộ, t.chức từng bước từ thấp lên cao
D) thời kỳ vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng (1930-1945)
Trên cơ sở tư tưỏng về cđường cách mạng viêt nam đã hình thành về cơ bản, trong mấy năm đầu của những năm 30, Hồ Chí Minh đã kiên trì giữ vững q.điểm cách mạng của mình, vượt qua khuynh hướng “ tả” đang chi phối quốc tế cộng sản Thực tiễn đã chứng minh q.điểm của ng` là đúng
Thời kì 1936-1939 đảng ta chuyển hướng đấu tranh, thiết lập mặt trận nhân dân phản đế đông dương (t3-1938) đổi thành mặt trận dân chủ đông dương và từ năm
1939 đặt vấn đề g.phóg dân tộc lên hàng đầu
Ngày 28-1-1941 sau 30 năm hđộg ở nước ngoài nguyễn ái quốc trở về tổ quốc, tạihội nghị lần thứ8 (10-19/5/1941) họp tại pắc bó ( cao bằng) dưới sự chủ trì của nguyễn ái quốc, ban chấp hành trung ương đáng công sản đông dương đã hoàn chỉnh việc chuyển hướng chiến lược của cách mạng việt nam
Cách mạng thang tám thắng lợi, ngỳa 2-9-1945 ng` đọc tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước việt nam dân chủ cộng hòa
Đây là mốc lịch sử không chỉ đánh dấu kỷ nguyên tự do, độc lập mà là bước phát triển mở rộng tư tưởng dân quyền và nhân quyền của cách mạng tư sản thành quyền tự do, độc lập của các dân tộc trên thế giới
Là sự thắng lợi của chủ nghĩa mác –lênin được vận dụng, phát triển sát đúng với hoàn cảch ở việt nam
E) thời kỳ tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục p.triển, hoàn thiện(1945-1969)
Ngày 23-9-1945 pháp núp sau quân đội anh quay lại xâm lược nước ta gây gấn
Ở nam bộ Ở mien băc, hơn 20 vạn quân tưởng kéo vào hòng thực hiện âm mưu tiêu diệt đảng ta Hồ Chí Minh đã chèo lái con thuyền cách mạng việt nam vượt qua thác ghềnh hiểm trở tới bờ bến thắng lợi
Ngày 19-12-1946 Hồ Chí Minh phát động cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân pháp, ng` đề ra đường lối vừa kháng chiến vừa kiến quốc, thực hiện kháng chiến thực dân trường kì tự lực cách sinh
Năm 1951 trung ương đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh triệu tập đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ ii của đảng, đưa đảng ra hđộg công khai với tên đảng lao dộng việt nam
Năm 1954 dưới sự lãnh đạo của trung ương đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh cuộc kháng chiên chống thực dân pháp đã kết thúc thắng lợi
Sau hiệp định gionevơ năm 1954, miền bắc hoàn toàn g.phóg nhưg nước nhà vẫn
bị chia cắt bởi âm mưu gây chiến và xâm lược của đế quốc mỹ và bè lũ tay sai.Lúc này Hồ Chí Minh cùng với trung ương đảng sớm xác định kẻ thù chính của nhân dân việt nam, đề ra cho mỗi miền nam , miền bắc một n.vụ chiến lược khác nhau Xếp miền bác vào phong trào cách mạng xã hộicn Miền nam vao phong trào cách mạng đtc nhân dân
Trang 5· xuất phát từ thực tiễn, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng nước ta tư tương Hồ Chí Minh đã tiếp tục được bổ sung và p.triển, hợp thành một hệ thống những q.điểm lý luận về cách mạng việt nam Đó là: ư tương về chủ nghĩa xã hội và cđường quá độ lên chủ nghĩa xã hội; tư tưởng về nhà nươc của dân, do dân, vì dân; tư tưởng và chiến lược
vế con người; tư tưởng về đcs và xây dựng đảng với tư cách là đảng cầm quyền
· tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh trải qua hơn nửa thế kỷ hình thành và p.triển, là sản phẩm tất yếu của cách mạng việt nam trong thời đại mới, là ngọc cờ thắng lợi của nhân dân viêt nam trong cuộc đâu tranh vì độc lập, tự do, vì g.phóg dân tộc và chủ nghĩa xã hội Trong các thời kỳ trên thì thời kỳ thứ 3 có ý nghĩa vạch đường đi cho cách mạng việt nam Nhờ có những hđộg của bác vào thời kỳ này tạo những cơ sở vững chắc cho sau này như: thành lập hội việt nam cách mạng thanh niên, tuyên truyền chủ nghĩa mác-lênin vào trong nước, góp phần gây dựng phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân áp bức bóc lột Bác là người sáng lập ra đcs việt nam chính đảng đầu tiên đại diện cho cho g.cấp cnhân, nông dân bị áp bức bóc lột Đưa cách mạng việt nam vào thời kỳ mới, thời kỳ đấu tranh tự giác có đường lối rõ ràng, có chính đảng của riêng mình
Trong những giai đoạn trên thì giai đoạn 1921-1930 là quan trọng nhất, vi:
Đây là thời kì ng` có nhiều hoat động thực tiễn sôi nổi ở pháp(1921-1923), liên 24), trung quốc(24-27), Hồ Chí Minh đã kết hợp nghiên cứu xây dựng lý luận với tuyên truyền tư tưởng gpdt, vận động t.chức quần chúng đấu tranh, cbị cho việc thành lập đảng.
xô(23-Trong thời gian này ng` đã viết một số tác phẩm vạch trần tội ác của thực dân, và đưa q.điểm giúp cách mạng việt nam chiến thắng Sự ra đời của đcsviệt nam ngày 3/2/1930
là ngọn cờ tiên phong dẫn đường để cách mạng việt nam tiến lên giành thắng lợi.
Trang 63 Phân tích luận điểm sau của Hồ Chí Minh: cách mạng g.phóg dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo cđường cách mạng với?
A Bài học từ sự thất bại của các cđường cứu nước trước đó:
- để g.phóg dân tộc khỏi ách thống trị của thực dân pháp, ông cha ta đã sử dụng nhiều cđường gắn với những khuynh hướng ctrị khác nhau, sử dụng những vũ khí
tư tưởng khác nhau nhưg đều bị thất bại, đất nước ta lâm vào tình trạng khủng hoảng về đường lối cứu nước.do đó yêu cầu bức thiết là phải tìm một cđường cứunước mới
- Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên trong bối cảnh đất nước đã bị biến thành thuộc địa, nhân dân phải chịu cảnh lầm than, Hồ Chí Minh được chứng kiến phong trào cứu nước của ông cha ng` nhận thấy các cđường ấy đều mang nặng cốt cách phong kiến nên không tán thành cđường của họ và quyết tâm ra đi tìm một
kỳ thực trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa" Bởi lẽ
đó, ng` không đi theo cđường cách mạngts
C Cđường g.phóg dân tộc:
- Hồ Chí Minh thấy được cách mạng tháng 10 nga không chỉ là một cuộc cách mạng với, mà còn là một cuộc cách mạng g.phóg dân tộc Nó nêu tấm gương sáng về sự g.phóg các dân tộc thuộc địa và " mở ra trước mắt họ thưòi đại cách mạng chống đế quốc, thời đại g.phóg dân tộc"
- ng` hoàn toàn tin theo lênin và quốc tế iii vì đã bênh vực cho các dân tộc bị áp bức Ng` thấy trong lý luận của lênin một phương hướng mới để g.phóg dân tộc: cđường cách mạngvới
- vượt qua sự hạn chế về tư tưởng của các sỹ phu và của các nhà cách mạng có xuhướng tư sản đương thời, Hồ Chí Minh đã đến với học thuyết cách mạng của chủ nghĩa mac- lênin và lựa chọn khuynh huớng ctrị với Ng` khẳng định: " muốn cứunước và g.phóg dân tộc không có cđường nào khác cđường cách mạngvới" chỉ có chủ nghĩa xã hội, cncs mới giả phóng được các dân tộc bị áp bức và những người l.độg trên thế giới khỏi ách nô lệ
Trang 74 Trình bày và phân tích tính ch.độg sáng tạo , tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng g.phóg dân tộc, có khả năng win trc cách mạngvớicq Liên hệ ý ng~ thực tiễn cách mạng nước ta?
Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng g.phóg dân tộc :
-cách mạng g.phóg dân tộc muốn thắng lợi phải theo cđường cách mạngvới
-cách mạng g.phóg dân tộc muốn thắng lợi phải do đảng của g/c cn lãnh đạo-cách mạng g.phóg dân tộc là sự nghiệp của toàn dân, trên cơ sở liên minh
Tính sáng tạo trong tư tưởng Hồ Chí Minh về c m g.phóg dân tộc:
-đến với cn mac-lenin xác định cđường cứu nước theo khuynh hướng ctrị với, nhưg cđường cách mạng g.phóg dân tộc do Hồ Chí Minh hoạch định ko tự khuôn mình trong những nguyên lý có sẵn mà còn có sự kết hợp hài hòa vấn đề dân tộc với vấn đề g.cấp, gắn độc lập dân tộc với phương hướng xã hộicn.p.pháp tiến hành cách mạng g.phóg dân tộc của Hồ Chí Minh hết sức độc đáo và sáng tạo, thấm nhuần tính nhân văn
-xuất phát từ đk lịch sử cụ thể ở thuộc địa, nhất là so sánh lực lượng quá chênh lệch về kt và qs giữa các dân tộc bị áp bức và cnđq ,Hồ Chí Minh đã xây dựng nền lý luận về p.pháp khởi nghĩa toàn dân & c.tranh nhân dân.phát huy & sử dụng s.mạh toàn dân tộc để tiến hành khởi nghĩa vũ trag & c.tranh cách mạng là điểm độc đáo trong p.pháp cách mạng g.phóg dân tộc của Hồ Chí Minh
-"cách mạng g.phóg dân tộc được tiến hành ch.độg , sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng với ở chính quốc" là 1 trong ~ sáng tạo lớn của
Hồ Chí Minh đã bổ sung cho q.điểm của cn mac -lenin, ng` kđ rằng : cuộc cách mạnggpdt ở thuộc địa ko ~ pthuộc vào cách mạngvới ở chính quốc màcòn có khả năng win trước
—lý do 1 : cuộc cách mạnggpdt ở thuộc địa có tính độc lập tương đối cao so vơí cách mạngvới ở chính quốc do đó, nó có sự ch.độg và sáng tạo trong hđộg của mình
—lý do 2 : Hồ Chí Minh đã kđ khả năng gpdt ở thuộc địa.ng` cho rằng , nhân dân ở các nước thuộc địa chịu sự áp bức bóc lột nặng nề hơn soa với nhân dân ở các nước chính quốc.do đó, cách mạng ở thuộc địa có động lực mạnh mẽ nổ ra trước cuộc cách mạng ở chính quốc
Trang 8—lý do 3 : sự áp bức bóc lột oph cntd tập trung ở thuộc điạ nhưg điểm yếu oph cntd cũng là ở thuộc địa.do đó, nếu cách mạng ở thuộc địa nổ ra sẽ có khả nâng giành win trước so với các nước chính quốc
Liên hệ thực tiễn cách mạng nước ta: - cách mạngt8 trước hết là hình mẫu tiêu biểu
của sự vận dụng sáng tạo của cn mac-lenin vào điều kiện cụ thể của cách mạng nước ta.đảng và bác đã phát huy và khơi dậy được t.thần yêu nước tìm ẩn trong mỗi con người việt nam yêu nước, từ già cho đến trẻ Trên nền của p.pháp tư duy sáng tạo đảng
và bác đã tập hợp được s.mạh đoàn kết của toàn dân tộc Q.điểm "dĩ bất biến, ứng vạn biến" là nền tảng của p.pháp tư duy sáng tạo mới Nhờ đó c.ta đã cô lập được kẻ thù tập hợp được s.mạh của toàn dân không phân biệt đảng phái hay tín ngưỡng.từ đó giành thắng lợi từng phần đến thắng lợi hoàn toàn là đỉnh cao củ sự sáng tạo trong cuộc cách mạngt8 Mà điển hình đó là trong suốt chín năm ròng rả c.đấu với thực dân pháp hung tàn đỉnh cao đó là chiến dịch lịch sử điện biên phủ Hay là, cuộc cách
mạngt8 ở việt nam giành win trước cuộc cách mạng oph nhân dân nhật chính tính sáng tạo đã làm nên s.mạh của cách mạng tháng tám Như vậy, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng việt nam, ðảng ta luôn luôn quán triệt t.thần sáng tạo của cách mạng tháng tám Nhờ t.thần ch.độg sáng tạo, cách mạng việt nam đã vượt qua nhiều thử thách, giành được nhiều thắng lợi trên cđường phát triển của mình -trên thế giới : nhân dân trung quốc tự mình đánh đuổi phát xít nhật (1945) trước khi cuộc cách mạng của nhân dân nhật nổ ra)
Trang 95 Cách mạng g.phóg dân tộc phải được tiến hành bằng cđường cách mạng bạo lực
A) tính tất yếu của bạo lực cách mạng
Trên cơ sở nhận thức sâu sắc lý luận về cách mạng bạo lực của chủ nghĩa mác - lênin; thấy rõ bản chất tàn bạo của thực dân pháp, việc họ sử dụng p.pháp bạo lựcphản cách mạng dể xâm lược và thống trị đất nước ta; chứng kiến sự thất bại liên tiếp của p.pháp cải lương, không sử dụng vũ lực của các bậc tiền bối trong nước,
Hồ Chí Minh đã đi đến khẳng định tính tất yếu của p.pháp bạo lực cách mạng trong sự nghiệp g.phóg dân tộc việt nam
B) tư tưởng bạo lực cách mạng gắn bó hữu cơ với tư tưởng nhân đạo và hòa bình
Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng bạo lực khác hẳn tư tưởng hiếu chiến của các thế lực đế quốc xâm lược Xuất phát từ tình yêu thương con người, quý trọng sinh mạng con người, ng` luôn tranh thủ mọi khả năng giành thắng lợi cho cách mạng bằng cđường hòa bình và luôn thể hiện thiện chí hòa bình Đối với ng`, việctiến hành c.tranh chỉ là giải pháp cuối cùng, khi không còn sự lựa chọn nào khác.C) hình thái bạo lực cách mạng
Bạo lực cách mạng trong tư tưởng Hồ Chí Minh là huy động s.mạh của toàn dân, tiến hành khởi nghĩa toàn dân và c.tranh nhân dân, đấu tranh với kẻ thù trên tất cảcác mặt trận qs, ctrị, kt, văn hóa, ngoại giao,v.v…, theo phương châm là đánh lâu dài và dựa vào sức mình là chính
Kết luận: Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo và phát triển học thuyết của lênin vềcách mạng thuộc địa để xây dựng nên một hệ thống luận điểm mới mẻ về cách mạng g.phóg dân tộc, bao gồm cả đường lối cách mạng, chính đảng lãnh đạo, lực lượng cách mạng, sự liên minh, liên kết với lực lượng bên ngoài và p.pháp cách mạng Thắng lợi của cách mạng tháng tám và hai cuộc kháng chiến chống thực dân pháp, đế quốc mỹ đã chứng minh hùng hồn tính cách mạng và khoa học của
tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng g.phóg dân tộc
Trang 106 Phân tích quan niệm của Hồ Chí Minh về những đặc trưng bản chất của chủ nghĩa xã hội.
- chủ nghĩa xã hội là chế độ do nhân dân l.độg làm chủ Chủ nghĩa xã hội là do quần chúng nhân dân tự xây dựng nên dưới sự lãnh đạo của đảng Có thể khái quát bản chất của chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh: chế độ do nhân dân làm chủ; có nền
kt phát triển cao, dựa trên lực lượng sx hiện đại và chế độ công hữu về tư liệu sx; một
xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo đức; một xã hội công bằng, hợp lý; là công trình tập thể của nhân dân do nhân dân xây dựng dưới sự lãnh đạo của đảng
- chủ nghĩa xã hội là nền kt phát triển cao dựa trên llsx hiện đại và chế độ công hữu tlsxchủ yếu N.vụ quan trọng nhất là phát triển sản xuất Sản xuất là mặt trận chính của c.ta.Ng` viết:… “lấy nhà máy, xe lửa, ngân hàng làm của chung Ai làm nhiều thì ăn nhiều,
ai làm ít thì ăn ít, ai không làm thì không ăn, tất nhiên trừ những người già cả, đau yếu
và trẻ em…”
- chủ nghĩa xã hội là xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo đức Hồ Chí Minh tiếp cận với chủ nghĩa xã hội bằng cách xác định động lực xây dựng nó là phải gắn với phát triểnkhoa học kỹ thuật “nhằm nâng cao đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân” Do quần chúng nhân dân tự xây dựng nên dưới sự lãnh đạo của đảng
- con người được g.phóg khỏi áp bức bóc lột, có điều kiện để phát triển toàn diện cá nhân - Hồ Chí Minh tiếp cận bằng cách xác định mục tiêu của chủ nghĩa xã hội: không
có người bóc lột người, ai cũng phải l.độg, có quyền l.độg; thực hiện công bằng, bình đẳng… “là mọi người được ăn no mặc ấm, sung sướng tự do”, “là đoàn kết, vui
khoẻ”…
- chủ nghĩa xã hội là xã hội công bằng, hợp lý
-chủ nghĩa xã hội là công trình tập thể của nhân dân, do nhân dân xây dựng dưới sự lãnhđạo của đcs
Có thể khái quát bản chất của chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh: chế độ do nhân dân làm chủ; có nền kt phát triển cao, dựa trên lực lượng sx hiện đại và chế độ công hữu về tư liệu sx; một xã hội phát triển cao về văn hóa, đạo đức; một xã hội công bằng, hợp lý; là công trình tập thể của nhân dân do nhân dân xây dựng dưới sự lãnh đạo của đảng
Trang 117 Quan niệm của Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở việt nam
-về đặc điểm của nước ta khi bước vào tkqđ:
+tính khách quan của thời kỳ quá độ:
Mác cho rằng: hình thức quá độ trực tiếp từ xã hội tbcn lên chủ nghĩa xã hội diễn
ra ở các nước tb phát triển nhất ở châu âu không thể là gì khác ngoài thực hiện ccvới Lênin cho rằng: quá độ gián tiếp không qua cntb ở những nước tiểu nông cần có sự giúp đỡ từ bên ngoài của 1 nước công nghiệp tiên tiến đã làm cách mạng xã hộicn thành công và điều kiện bên trong phải có 1 chính đảng với lãnh đạo đất nước đi theo chủ nghĩa xã hội Sự sáng tạo của lênin bổ xung cho học thuyết mác, xuất phát từ thực tiễn nước nga, không chỉ là quá độ về ctrị
- về n.vụ của tkqd:
-ng` nêu: phải xây dựng nền tảng vật chất và kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội , vừa cải tạo kt cũ vừa xây dựng kt mới, mà xây dựng là chủ yếu và lâu dài Hồ Chí Minh chỉ ra n.vụ cụ thể về ctrị, kt, văn hóa, xã hội
-ctrị, cuộc đấu tranh gay go giữa cái cũ đang suy tàn và cái mới đang nảy nở chonên sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội khó khăn và phức tạp
-kt, tạo lập những yếu tố, những lực lượng đạt được ở thời kỳ tư bản nhưg sao cho không đi chệch sang cntb; sử dụng hình thức và phương tiện của cntb để xây dựng chủ nghĩa xã hội Kẻ thù muốn đè bẹp ta về kt thay bằng qs, vì vậy ta phải phát triển kt
-tư tưởng, văn hóa, xã hội: bác nêu phải khắc phục sự yếu kém về kiến thức, sự bấp bênh về ctrị, sự trì trệ về kt, lạc hậu về văn hóa tất cả sẽ dẫn đến những biểu hiện xấu xa, thoái hóa cán bộ, đảng viên là khe hở cntb dễ dàng lợi dụng Hồ Chí Minh nhấn mạnh "muốn cải tạo xã hộicn thì phải cải tạo chính mình, nếu không có tư tưởng xã hộicn thì không làm việc xã hộicn được"
- về bước đi của thời kỳ quá độ:
-phải học tập kinh nghiệm của các nước anh em nhưg không áp dụng máy móc vì nước ta có đặc điểm riêng của ta "ta không thể giống lx "
-"tất cả các dt đều tiến tới chủ nghĩa xã hội không phải 1 cách hoàn toàn giống nhau"
- về bước đi:
-phải qua nhiều bước, "bước ngắn, bước dài, tùy theo hoàn cảnh, chớ ham làm mau, ham rầm rộ đi bước nào vững chắc bước ấy, cứ tiến dần dần"
-bước đi nông nghiệp: từ cải cách ruộng đất, rồi lại đến hình thức hợp tác xã
Về bước đi công nghiệp, " ta cho nông nghiệp là quan trọng và ưu tiên, rồi đến tiểu thủ công nghiệp và công nghiệp nhẹ, sau mới đến công nghiệp nặng", "làm trái với lx cũng là mác-xít"
- về p.pháp, biện pháp, cách thức tiến hành:
-người nêu cao t.thần độc lập, tự chủ, sáng tạo, chống giáo điều, rập khuôn phải tìm tòi cách riêng cho phù hợp với thực tiễn của việt nam "muốn đỡ bớt mò mẫm, đỡ phạm sai lầm thì phải học kinh nghiệm của các nước anh em" nhưg "áp dụng kinh nghiệm ấy 1 cách sáng tạo", "ta không thể giống lx vì lx có phong tục tập quán khác, có lịch sử khác "
P.pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội là "làm cho người nghèo thì đủ ăn, người đủ ănthì khá giàu, người giàu thì giàu thêm", như vậy chủ nghĩa xã hội không đồng
Trang 12-nhất với đói nghèo, không bình quân, mà từng bước tiến lên cuộc sống sung túc, dồi dào".
Cách làm, là đem tài dân, sức dân để làm lợi cho dân Chính phủ chỉ giúp đỡ kế hoạch, cổ động Chủ nghĩa xã hội là do dân và vì dân Ng` đề ra 4 chính sách: công-tư đều lợi, chủ thợ đều lợi, công-nông giúp nhau, lưu thông trong ngoài Chỉtiêu 1, biện pháp 10, chính sách 20 có như thể mới hoàn thành kế hoạch
* vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và cđường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở việt nam
1 Kiên trì mục tiêu độc lập dt và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng cnmln và tư tưởng Hồ Chí Minh
2 Đổi mới là sự nghiệp của nhân dân, khởi dậy mạnh mẽ các nguồn lực nhất là nguồn lực nội sinh để công nghiệp hóa-hiện đại hóa
3 Đổi mới phải kết hợp s.mạh dt với s.mạh thời đại
4 Xây dựng đảng vững mạnh, làm trong sạch bộ máy nhà nước, đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, thực hiện cần kiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội
- phương thức, biện pháp:
- ng` nêu cao t.thần độc lập, tự chủ, sáng tạo, chống giáo điều, rập khuôn phải tìmtòi cách riêng cho phù hợp với thực tiễn của việt nam “muốn đỡ bớt mò mẫm, đỡphạm sai lầm thì phải học kinh nghiệm của các nước anh em” nhưg “áp dụng kinh nghiệm ấy một cách sáng tạo”, “ta không thể giống liên-xô vì liên-xô có phong tục tập quán khác, có lịch sử khác…” Ví dụ: miền bắc phải kết hợp hai n.vụ chiến lược: xây dựng miền bắc, chiếu cố miền nam; miền bắc “vừa sản xuất, vừa c.đấu”, “vừa chống mỹ cứu nước, vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội”; “chủ nghĩa xã hội là của dân, do dân và vì dân” Quan hệ giữa công nghiệp và nông nghiệp “là 2 bộ phận chính, 2 ngành cơ bản của nền kt, có quan hệ khăng khít, không thể thiếu bộ phận nào, phát triển vững chắc cả hai”
- p.pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội là “làm cho người nghèo thì đủ ăn, người đủ
ăn thì khá giàu, người giàu thì giàu thêm”, như vậy chủ nghĩa xã hội không đồng nhất với đói nghèo, không bình quân, mà từng bước tiến lên cuộc sống sung túc, dồi dào
Cách làm, là đem tài dân, sức dân để làm lợi cho dân Chính phủ chỉ giúp đỡ kế hoạch, cổ động Chủ nghĩa xã hội là do dân và vì dân Ng` đề ra 4 chính sách: công - tư đều lợi, chủ thợ đều lợi, công-nông giúp nhau, lưu thông trong ngoài Chỉ tiêu 1, biện pháp 10, chính sách 20 Có như thế mới hoàn thành kế hoạch Ng` đã sử dụng một số cách làm cụ thể sau:
- thực hiện cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, kết hợp cải tạo với xây dựng, xây dựng làm chính
- kết hợp xây dựng với bảo vệ, tiến hành hai n.vụ chiến lược khác nhau trong phạm vi một quốc gia
- xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có kế hoạch, biện pháp, quyết tâm thực hiện thắng lợi kế hoạch Hồ Chí Minh cho rằng phải huy động hết các nguồn lực vốn có trong dân để làm lợi cho dân
Trang 138 Làm rõ q.điểm của Hồ Chí Minh về sự ra đời của đcs việt nam + ý nghĩa
-đề cập các yếu tố cho sự ra đời của đcs, xuất phát từ hoàn cảnh cụ thể của nước nga và của phong trào cnhân châu âu, lênin nêu hai yếu tố, đó là sự kết hợp chủ nghĩa mác và phong trào cnhân
-khi đề cập đến sự ra đời của đcs việt nam, bên cạnh hai yếu tố là chủ nghĩa mác – lênin
và phong trào cnhân, Hồ Chí Minh còn kể đến yếu tố thứ ba, đó là phong trào yêu nước.Đây là một q.điểm quan trọng của Hồ Chí Minh về sự hình thành đcs việt nam, là sự phát triển sáng tạo chủ nghĩa mác – lênin trên cơ sở thực tiễn cách mạng việt nam
-Hồ Chí Minh thấy rõ vai trò to lớn của chủ nghĩa mác – lênin đối với quá trình hình thành của đcs việt nam Đồng thời ng` cũng đánh giá rất cao vai trò của g.cấp cnhân việtnam Nhưg ng` nêu thêm yếu tố phong trào yêu nước, coi nó là một trong ba yếu tố kết hợp dẫn đến việc hình thành đcs việt nam là vì:
+ phong trào yêu nước có vị trí, vai trò cực kỳ to lớn trong quá trình phát triển của dân tộc việt nam Là giá trị văn hoá trường tồn trong văn hoá việt nam
+ phong trào cnhân kết hợp được với phong trào yêu nước bởi vì hai phong trào
đó đếu có mục tiêu chung: g.phóg dân tộc, làm cho việt nam được hoàn toàn độc lập, xây dựng đất nước hùng cường Hơn nữa, phong trào yêu nước có trước phong trào cnhân, phong trào cnhân xét về nghĩa nào đó nó lại là phong trào yêu nước
+ phong trào nông dân kết hợp với phong trào cnhân Nói đến phong trào yêu nước việt nam phải kể đến phong trào nông dân Do đó giữa phong trào cnhân và phong trào yêu nước có mối quan hệ mật thiết với nhau
+ phong trào yêu nước của trí thức việt nam là nhân tố quan trọng thúc đẩy sự kết hợp các yếu tố cho sự ra đời của đcs việt nam Chính những người này trở thành những yếu nhân của đcs việt nam
Ýnghĩa.
Đcs việt nam ra đời với cương lĩnh đầu tiên của đảng đã mở ra thời kì mới cho cách mạng việt nam: thời kì đấu tranh giành độc lập dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội Cươnglĩnh đầu tiên của đảng đã xác định được những nội dung cơ bản nhất của cđường cách mạng việt nam Cương lĩnh ra đời đã đáp ứng được những nhu cầu bức thiết của lịch sử
và trở thành ngọn cờ tập hợp, thống nhất các t.chức cộng sản, các lực lượng cách mạng
và toàn thể dân tộc trong sự nghiệp đấu tranh vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
- cách mạng việt nam từ đây có đường lối cách mạng đúng đắn và t.chức cách mạng tiên phong lãnh đạo, chấm dứt sự khủng hoảng và bế tắc về cđường cứu nước đánh dấu bước ngoặt của cách mạng việt nam”
- đcs việt nam ra đời là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa mác - lênin với phong trào cnhân và phong trào yêu nước việt nam Điều đó nói lên quy luật ra đời của đảng và cũng chứng tỏ g.cấp cnhân mà đội tiên phong là đcs việt nam đã trưởng thành và có đủ những yếu tố cơ bản nhất để khẳng định sự đảm nhiệm vai trò lãnh đạo đối với cách mạng việt nam
- đcs việt nam thành lập khẳng định dứt khoát cđường đi lên của dân tộc việt nam
từ 1930 là cđường cách mạng với Đó là sự lựa chọn của chính nhân dân việt nam, chính lịch sử dân tộc việt nam trong quá trình tìm cđường g.phóg dân tộc
- sự ra đời của đcs việt nam đã chứng tỏ rằng: g.cấp cnhân việt nam đã trưởng thành, đủ sức lãnh đạo cách mạng Đó cũng là cột mốc lớn đánh dấu bước ngoặt