biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao Biến trong chương trình biến, hằng, lệnh gán, lệnh nhập Lý thuyết HS mô tả cú pháp khai báo biến, hằng ,lệ nh gán, lệnh nhập HS chỉ ra và giải
Trang 1CHỦ ĐỀ : SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
GIÁ
BƯỚC 1: NỘI DUNG CẦN KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
Sử dụng biến trong chương trình
BƯỚC 2: Xác định yêu cầu, kiến thức, kỹ năng, thái độ
1 Kiến thức:
- Biết khái niệm biến, hằng
- Biết cách khai báo, sử dụng biến, hằng
- Biết vai trò của biến trong lập trình
- Biết lệnh gán
2 Kỹ năng:
- Hiểu cách khai báo, sử dụng biến, hằng
- Viết đúng được cách khai báo biến, hằng
- Hiểu lệnh gán trong Pascal
3 Thái độ:
Học sinh tích cực trong quá trình học tập
biết
Thông hiểu
Vận dụng thấp
Vận dụng cao
Biến trong
chương trình
( biến, hằng,
lệnh gán, lệnh
nhập)
Lý thuyết
HS mô
tả cú pháp khai báo biến, hằng ,lệ
nh gán, lệnh nhập
HS chỉ ra
và giải thích được
ý nghĩa của cú pháp khai báo biến, hằng, lệnh gán, lệnh nhập Thực
hành
HS biết cách khai báo biến, hằng, lệnh gán, lệnh nhập
Biết sử dụng biến, hằng, lệnh gán,lệnh nhập trong việc viết chương trình
Trang 2Nội dung câu hỏi Loại Nhận
biết
Thông hiểu
Vận dụng thấp
Vận dụng cao
1a,Viết lệnh in
kết quả phép
cộng 15+5 lênn
màn hình ?
b.Muốn in lên
màn hình kết quả
của một phép tính
ta làm thế nào ?
Lý thuyết
HS biết được cách viết lệnh
in kết quả lên màn hình
Var
<tên biến> :
<kiểu của biến> ;
2a Việc khai báo
biến gồm khai
báo những gì ?
b,Viết một ví dụ
về khai báo biến
rồi giải thích
thành phần ?
Lý thuyết
HS biết được Việc khai báo biến gồm : Khai báo
tên biến;
Khai báo
kiểu dữ liệu của
biến
HS hiểu được cách khai báo biến trong chương trình
HS vận dụng được cách khai báo biến trong chương trình
3.a.Trong VD:
Program vd;
Uses crt;
Var bk: integer;
Dt:real;
Begin
Clrscr;
Writeln
(‘nhập
vào bán
kính của
hình
Lý thuyết
HS vận dụng được
cú pháp khai báo biến để viết chương trình
Trang 3Readln
(bk);
Dt:=bk*bk*3.14
;
Readln
Trong VD trên
thầy đã sử dụng
những biến nào
trong chương
trình?
b.Dựa vào đâu để
biết được đã sử
dụng biến nào
trong chương
trình?
Hs hiểu được cách sử dụng biến trong chương trình
4 Quan sát VD
trên và cho thầy
biết:
A, để nhập giá trị
cho biến từ bàn
phím chúng ta sử
dụng câu lệnh
nào?
B,Để gán giá trị
cho biến chúng ta
dùng câu lệnh
nào?
Lý thuyết và Thực hành
Hs nhận biết được lệnh nhập readln(ten biến)
Hs nhận biết được lệnh gán
và ý nghĩa của nó
Tenbien:=
biểu thức cần gán giá trị cho biến
Hiêu được cách nhập dữ liệu từ bàn phím
Biết sử dụng câu lệnh nhập giá trị cho biến và lệnh gán giá trị cho biến
5 Chạy chương
trình VD cho học
sinh quan sát
Lý thuyết và
HS nhận biết được
cú pháp
Hs hiểu được cách khai
Biết sử dụng cú pháp khai
Trang 4Program VD2;
Const pi=3.14;
R =2;
Begin
Writeln
(‘diện
tích hình
tròn là:’,
R*R*pi)
;
Writeln
(‘chu vi hình
tròn là:’,
2*R*pi);
Readln
End
Theo em giá trị số
pi và bán kính R
ở hai công thức
trên có bằng nhau
không?
Thực hành
khai báo hằng
báo hằng Const tenhang
= giá trị của hằng;
báo hằng
6 Cho hs quan
sát lại VD Trong
phần chương
trình có thực hiện
phép gán:
R:=R+2; có được
không?
Lý thuyết
Hs nhận biết được cách thay đổi giá trị của hằng
Hs hiểu được Không thể dùng câu lệnh
để thay đổi giá trị của hằng
ở bất kì
vị trí nào trong chương trình
II.GIÁO ÁN CHÚ ĐỀ:
BÀI 4: SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH
Trang 5I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Kiến thức:
Học sinh biết khái niếm biến và hằng
Hiểu cách khai báo, sử dụng biến và hằng
Biết vai trò của biến trong lập trình
Hiểu lệnh gán
Biết lấy ví dụ
Kỹ năng:
- Hiểu cách khai báo, sử dụng biến, hằng
- Viết đúng được cách khai báo biến, hằng
- Hiểu lệnh gán trong Pascal
Thái độ:
Có thái độ nghiêm túc trong học tập
II CHUẨN BỊ :
1 Giáo viên :
Tài liệu: sgk, sgv, sách tham khảo
Giáo án
Đồ dùng dạy học như máy tính kết nối projector,
2 Học sinh :
Sách giáo khoa
Học thuộc bài cũ
Đọc trước bài ở nhà
IV TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định lớp:
Giữ trật tự lớp học
Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ.
Viết lệnh in lên màn hình thông báo : ‘20 + 5 =’
Viết lệnh in lên màn hình kết quả phép toán : 20+5
Viết lệnh in lên màn hình thông báo : ‘20 + 5 =’
Viết lệnh in lên màn hình kết quả phép toán : 20+5
3 Bài mới.
HOẠT ĐỘNG 1:Biến là công cụ trong lập
trình.
Hs
: Đọc SGK để hiểu thế nào là biến.
Gv
: Biến là gì ? Biến có vai trò gì trong
chương trình ?
Gv
: Viết lệnh in kết quả phép cộng 15+5
lênn màn hình ?
1 Biến là công cụ trong lập trình.
- Biến được dùng để lưu trữ dữ liệu
và dữ liệu này có thể thay đổi trong khi thực hiện chương trình
- Dữ liệu do biến lưu trữ được gọi
là giá trị của biến
Trang 6: Viết bảng phụ
Gv
: Muốn in lên màn hình kết quả của một
phép tính ta làm thế nào ?
Hs
: Trả lời
Gv : Đưa hình ảnh lên màn hình và phân
tích gợi mở
Hs
: Quan sát, lắng nghe để hiểu thế nào là
biến và vai trò của biến
Hs
: Đọc thầm ví dụ 2.
Gv
: Trình bày cách tính hai biểu thức
bên ?
Hs
: Nghiên cứu SGK trả lời.
Gv
: Đưa ra cách làm và phân tích.
HOẠT ĐỘNG 2:Khai báo biến
Hs
: Đọc thầm nghiên cứu SGK.
Gv
: Việc khai báo biến gồm khai báo
những gì ?
Hs
: Trả lời.
Gv
: Đưa ra vớ dụ SGK và phân tích các
thành phần
Hs
: Lắng nghe và nắm vững kiến thức.
Gv
: Viết một ví dụ về khai báo biến rồi
giải thích thành phần ?
Hs
: Làm theo nhóm vào bảng phụ.
Gv
: Thu kết quả nhận xét và cho điểm.
* Ví dụ 1 :
In kết quả phép cộng 15+5 lên màn hình viết lệnh :
writeln(15+5);
In lên màn hình giá trị của biến x + giá trị của biến y viết lệnh :
writeln(X+Y);
* Ví dụ 2 :
Tính và in giá trị của các biểu thức
100 50 3
và
100 50 5
ra màn hình Cách làm :
X 100 + 50
Y X/3
Z X/5
2 Khai báo biến
- Việc khai báo biến gồm :
+ Khai báo tên biến;
+ Khai báo kiểu dữ liệu của
biến
* Ví dụ :
var m n : integer;
S , dientich : real;
thong_bao : string;
Trong đó : Var là từ khoá của ngôn ngữ lập
trình dùng để khai báo biến,
m, n là các biến có kiểu nguyên
(integer),
Trang 7: Viết dạng tổng quát để khai báo biến
trong chương trình
Hs
: Quan sát vớ dụ và viết theo nhóm.
Gv
: Kiểm tra kết quả nhóm và đưa ra dạng
tổng quát
Hs
: Quan sát và ghi vở.
HOẠT ĐỘNG 3: Sử dụng biến trong
chương trình:
Gv: Đưa ra VD:
Program vd;
Uses crt;
Var bk: integer;
Dt:real;
Begin
Clrscr;
Writeln (‘nhập vào bán kính của
hình tròn:’);
Readln (bk);
Dt:=bk*bk*3.14;
Readln
End
Gv: Trong VD trên thầy đã sử dụng những
biến nào trong chương trình?
Hs: Trả lời
Gv: Dựa vào đâu để biết được đã sử dụng
biến nào trong chương trình?
Hs: Trả lời
Gv: Nhận xét và chốt lại nội dụng: để sử
dụng biến trong chương trình thao tác đầu
tiên chúng ta cần thực hiện l khai báo biến
Gv: Sau khi khai báo biến,muốn sử dụng
biến ta phải làm cho biến có giá trị
Gv:Trong VD trên Thầy làm cho biến có
giá trị bằng cách nào?
Hs: Trả lời
Gv:Nhận xét và chốt lại nội dung: có 2
cách để làm cho biến có giá trị: nhập giá trị
cho biến từ bàn phím và gán giá trị cho
biến
Gv: Quan sát VD và cho cô biết để nhập
giá trị cho biến từ bàn phím chúng ta sử
dụng câu lệnh nào?
S, dientich là các biến có kiểu thực
(real),
thong_bao là biến kiểu xâu (string).
Dạng tổng quát :
Var <danh sách tên biến> :
<kiểu của biến> ;
3 Sử dụng biến trong chương trình
- Muốn dùng biến ta phải thực hiện thao tác:
+ Khai báo biến + Nhập giá trị cho biến hoặc gán giá trị cho biến
+ Tính toán với giá trị của biến
- Lệnh để sử dụng biến:
Trang 8Hs: Trả lời
Gv:Nhận xét và chốt lại nội dung
Gv: Ngoài cách nhập giá trị cho biến từ
bàn phím, chúng ta còn có thể làm cho
biến có giá trị bằng cách gán giá trị cho
biến
Gv: Để gán giá trị cho biến chúng ta dùng
câu lệnh nào?
Hs: Trả lời
Gv:Nhận xét và chốt lại nội dung
Gv:Đưa ra VD:
X:=5;
Gv: Ý nghĩa của cu lệnh này là gì?
Hs: Trả lời
Gv:Vậy muốn gán giá trị của biến Y cho
biến X chúng ta sử dụng câu lệnh nào?
Hs:Trả lời
Gv: Đưa ra bảng VD
Lệnh trong Pascal Ý nghĩa
X:=12;
Gán gi trị biến X cho
biến Y
X:= a + b;
Tăng giá trị của biến
X lên 1, kết quả gán lại biến X
Hs:Điền vào ô trống lệnh hoặc ý nghĩa của
lệnh
Gv:Nhận xét và chốt lại bảng.
Gv:Tùy theo ngôn ngữ lập trình, kí hiệu
của của lệnh gán cũng có thể khác nhau
Gv: Giả sử khi khai báo biến X thuộc kiểu
số nguyên thì ta phải nhập giá trị cho biến
X như thế nào?
Hs:Trả lời
Gv:Nhận xét và chốt lại nội dung
Gv:Khi nhập hoặc gán giá trị mới cho biến
thì giá trị cũ có bị mất đi hay không?
Hs:Trả lời
+ Lệnh nhập giá trị cho biến từ bàn phím
Readln (tenbien);
+ Lệnh gán giá trị cho biến Tenbien:= biểu thức cần gán giá trị cho biến
X:=12 12 cho biến XGán giá trị số
X:=Y
Gán giá trị của biến Y cho biến X
X:= a+b
Thực hiện phép toán tính tổng hai giá trị nằm trong hai biến a và b Kết quả gán vào biến X
X:=X+1
Tăng giá trị của biến nhớ
X lên một đơn
vị, kết quả gán trở lại biến X
* Chú ý: Kiểu dữ liệu của giá trị
được gán cho biến phải trùng với kiểu của biến và khi được gán một giá trị mới, giá trị cũ của biến bị xóa đi
Trang 9Gv: Nhận xét và chốt lại nội dung
HOẠT ĐỘNG 4: Hằng
Gv:Trong chương trình ngoài việc sử
dụng biến còn một thành phần nữa là hằng
Để hiểu rõ hơn thế nào là hằng, chúng ta đi
sang phần tiếp theo
Gv: Cho hs nhắc lại công thức tính diện
tích hình tròn
Hs:Nhắc lại
Gv:Nhắc lại công thức tính chu vi hình
tròn?
Hs:Nhắc lại
Gv:Chạy chương trình VD cho học sinh
quan sát
Program VD2;
Const pi=3.14;
R =2;
Begin
Writeln (‘diện tích hình tròn là:’,
R*R*pi);
Writeln (‘chu vi hình tròn là:’,
2*R*pi);
Readln
End
Gv:Theo em giá trị số pi và bán kính R ở
hai công thức trên có bằng nhau không?
Hs: Trả lời
Gv: Đại lượng có giá trị không đổi trong
suốt chương trình vd như pi, bán kính R
được gọi là hằng số
Gv:Vậy hằng số là gì?
Hs: Trả lời
Gv:Nhận xét và chốt lại
Gv:Hằng số khác biến nhớ ở điểm nào?
Hs: Trả lời
Gv:Một điểm giống giữa biến và hằng là:
biến và hằng phải được khai báo trước khi
sử dụng
Gv: Cho hs quan sát lại VD
Gv:Cách khai báo biến như thế nào?
Hs: Trả lời
Gv:Nhận xét và chốt lại
Gv:Việc sử dụng hằng rất hiệu quả nếu giá
4 Hằng
- Hằng là đại lượng có giá trị không đổi trong suốt quá trình thực hiện
- Cách khai báo hằng:
Const tenhang = giá trị của hằng VD: Const pi = 3.14;
Bk = 2;
Trang 10trị của hằng được sử dụng trong nhiều câu
lệnh của chương trình Nếu sử dụng hằng
khi cần thay đổi giá trị, ta chỉ cần chỉnh
sửa một lần, tại nơi khai báo mà không tìm
và sửa cả chương trình
Gv: Cho hs quan sát lại VD Trong phần
chương trình có thực hiện phép gán:
R:=R+2; có được không?
Hs: Trả lời
Gv:Chốt lại
* Chú ý: Không thể dùng câu lệnh để
thay đổi giá trị của hằng ở bất kì vị trí nào trong chương trình
4 Củng cố
1 Trong Pascal, khai báo nào sau đây là đúng cho khai báo biến số ?
a) var tb: real; b) var 4hs: integer; c) const x: real;
d) var R = 30;
2 Hãy cho biết kiểu dữ liệu của các biến cần khai báo dùng để viết
chương trình để giải các bài toán dưới đây:
a) Tính diện tích S của hình tam giác với độ dài một cạnh a và
chiều cao tương ứng h (a và h là các số tự nhiên được nhập vào
từ bàn phím)
b) Tính kết quả c của phép chia lấy phần nguyênvà kết quả d của
phép chia lấy phần dư của hai số nguyên a và b.
5 Dặn dò
- Học thuộc cách khai báo biến và lấy ví dụ
- Đọc trước phần 3, 4 trong bài và nghiên cứu cách sử dụng biến
IV.RÚT KINH NGHIỆM: