đề tài sáng kiến kinh nghiệm

Chơng trình giáo dục phổthông ban hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGD ĐT ngày5/5/2006 của Bộ trởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã nêu : "Phải pháthuy tính tích cực, tự giác, chủ đ

điều đó tôi mạnh dạn tìm hiểu và nghiên cứu đề tài “Phát huy tính tích cựucủa học sinh trong luyện tập chạy bền” mà tôi đã áp dụng và theo dõinhiều năm tại trờng THCS Thị Trấn Tiên Yên nơi tôi đang công tác.

I.1.1 Cơ sở lý luận:

Luật Giáo dục năm 2005 (Điều 5) đã quy định : "Phơng pháp giáo dụcphải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, t duy sáng tạo của ngời học ;bồi dỡng cho ngời học năng lực tự học , khả năng thực hành, lòng say mêhọc tập và ý chí vơn lên"

Với mục tiêu giáo dục phổ thông là "giúp học sinh phát triển toàndiện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triểnnăng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách conngời Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng t cách và trách nhiệm côngdân ; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao

động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc" Chơng trình giáo dục phổthông ban hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGD ĐT ngày5/5/2006 của Bộ trởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã nêu : "Phải pháthuy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh ; phù hợp với

đặc trng môn học, đặc điểm đối tợng học sinh, điều kiện của từng lớp học ;bồi dỡng cho học sinh phơng pháp tự học, khả năng hợp tác ; rèn luyện kĩnăng vận dụng kiến thức vào thực tiễn ; tác động đến tình cảm, đem lạiniềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập của học sinh"

- Hiện nay do yêu cầu đổi mới của phơng pháp GD và yêu cầu học tập mà

đòi hỏi học sinh phải có thể lực để tiếp thu tốt các bài học trên lớp và nângcao sức đề kháng

- Để giờ dạy đạt hiểu quả cao giáo viên cần nắm vững tâm lý của học sinh

- Cần tìm hiểu rõ thể trạng của từng học sinh để đa ra những phơng phápluyện tập cho học sinh phù hợp

- Học sinh THCS bắt đầu và đang bớc vào thời kỳ dậy thì nên cơ thể các

em phát triển với tốc độ rất nhanh cả về hình thái, tổ chất thể lực cũng nhchức phận của các hệ cơ quan trong cơ thể Lúc này TDTT, dinh dỡng cótác dụng cực kỳ quan trọng đến việc phát triển toàn diện cơ thể

- Giáo viên cần tìm hiểu và học tập những phơng pháp luyện tập tiên tiến

để áp dụng trong giờ dạy

- Đặc biệt “chạy bền” là nội dung luyện tập tơng đối đơn điệu mà lại đòihỏi ngời học phải vận động nhiều làm học sinh dề nhàm chán và đôi lúckhông đảm bảo lợng vận động cần thiết để phát triển sức bền

I.1.2 Cơ sở thực tiễn:

- Với giáo viên:

Việc áp dụng các phơng pháp luyện tập chạy bền còn chậm Việc học tập thêm các phơng pháp mới còn hạn chế.

- Tài liệu hớng dẫn gần nh không có

- Đặc biệt tình trạng học sinh không đáp ứng đợc yêu cầu về thể lực ngàycàng tăng do ý thức yếu kém của các em trong luyện tập ở trờng cũng nh ởnhà

Chính vì những lý do trên mà tôi đã thực hiện nghiên cứu đề tài “phát huy tínhtích cực của học sinh trong luyện tập chạy bền”

I.2 mục đích nghiên cứu:

- Việc phát huy tính tích cựu của học sinh trong luyện tập chạy bền sẽ làmtăng hiệu quả rất lớn trong việc rèn luyện thể lực của học sinh, giúp các emhoàn thành mục tiêu môn học THCS là:

Biết đợc một số kiến thức, kỹ năng cơ bản để tập luyện gìn giữ sứckhoẻ và nâng cao thể lực

Góp phần rèn luyện nếp sống lành mạnh, nhanh nhẹn, khéo léo,thói quen tự giác tập luyện TDTT, gìn giữ vệ sinh

Có sự tăng tiến về thể lực, đạt tiêu chuẩn RLTT và thể hiện bảnthân về TDTT

Biết vân dụng vào thực tế

I.3 thời gian, địa điểm:

- Đối tợng nghiên cứu trong đề tài là học sinh THCS.

- Địa điểm : trờng THCS Thị Trấn với môn Thể dục

- Thời gian thực hiện đề tài trong năm học trên cơ sở từng tiết dạy

I.4 đóng góp về mặt thực tiễn

- Chạy bền là nội dung rèn luyện sức bền cho học sinh THCS , luyện tậpchạy bền sẽ giúp học sinh phát triển một cách toàn diện cả về thể chất vàtinh thần Trên thực tế tại Trờng THCS Thị trấn học sinh luôn rất e ngạiphải luyện tập chạy bền, đến kỳ kiểm tra lại cố quá sức nên cũng dễ xảy rahiện tợng quá mệt thậm chí choáng ngất do đặc thù của bộ môn, vì thế vấn

đề cần giải quyết là phải làm sao để cho học sinh có hứng thú và hamthích, biết cách luyện tập chạy bền Học sinh không chỉ có ý thức luyện tập

ở trờng mà còn có ý thức luyện tập ở nhà Qua nghiên cứu và áp dụng cácphơng pháp phát huy tính tích cực của học sinh trong luyện tập chạy bềnvào giảng dạy ở các tiết học tôi đã thu nhận đợc một số kết quả: học sinh

đã tích cực luyện tập, thể lực của các em đã dần đợc nâng cao, nhìn chungcác em không còn tâm lý sợ hãi khi phải luyện tập chạy bền, thành tíchtrong từng cự li chạy bền của các em đợc nâng lên, kết quả rèn luyện đã cótiến bộ rõ rệt

II Phần II:

Nội dung

II.1 Chơng 1:

Tổng quan

đề tài: " Phát huy tính tích cực của học sinh

trong luyện tập chạy bền"

II.1.1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu:

- " Tính tích cực là một hiện tợng S phạm, biểu hiện ở sự gắng sức cao về nhiều mặt trong hoạt động học tập" (L.V Relrova, 1975) Học tập là một trờng hợp riêng của sự nhân thức, "Một sự nhận thức đã đợc làm cho dễ dàng đi và đợc thực hiện dới sự chỉ đạo của giáo viên" ( P.V Erđơniev,

1974) Vì vậy nói tới tích cực học tập, thực chất là nói tới tính tích cựcnhận thức

- Tính tích cực của học sinh là hoạt động nhận thức của học sinh đặc trngtrong việc học tập, nghị lực trong quá trình luyện tập, tính tích cực của họcsinh là quá trình phát hiện tìm hiểu, giải quyết nhiệm vụ nhận thức dới sự

tổ chức, hớng dẫn của giáo viên, sự chủ động trong học tập và thể hiện quaviệc tham gia các hoạt động TDTT, trò chơi, Đoàn đội

- Để có thể dạy học theo phơng pháp tích cực hoá ngời học đối với mônhọc thể dục đơng nhiên rất cần có sân tập và phơng tiện tập luyện tốt hơnhiện nay và đó là chính là phơng tiên dạy học của ngời giáo viên thể dục,tuy nhiên đây là một vấn đề cần khắc phục

- Sức bền là một trong những tố chất quan trọng của con ngời nhất là tronggiai đoạn phát triển toàn diện của các em học sinh THCS

- Từ nhiều năm nay thể lực của học sinh luôn là một vấn đề trăn trở củacác giáo viên dạy Thể dục trong trờng THCS, việc các em học sinh có thểlực yếu kém không chỉ làm ảnh hởng đến việc phát triển thể chất mà còn

ảnh hởng đến viêc học tập của các em , việc cấp thiết là cần có sự thay đổi

t duy trong việc hớng dẫn luyện tập và rèn luyện thể lực cho học sinh

* Kết luận: luyện tập thể lực ở trờng THCS là một vấn đề rất đợc chú ý,

do đó việc cần phải có một sự thay đổi trong viêc luyện tập thể lực cho học sinhTHCS Ngày trớc môn học chạy bền là một chơng riêng biệt và chỉ đợc dạytrong một số tiết nhất định thì nay đã đợc thay đổi bằng cách đa vào tất cả cáctiết học trong suốt cả năm học từ đó mỗi giáo viên cần đa ra những phơng phápluyện tập sao cho phù hợp với học sinh, tạo cho học sinh ý thức phấn đấu vàquyết tâm cao khi luyện tập thể lực để tạo ra một sức bền cho cở thể có thể đápứng yêu cầu phát triển toàn diện Điều đó đã làm nảy sinh trong tôi ý nghĩphải thay đổi t duy, ý thức của học sinh trong việc rèn luyện thể lực và tôimạnh dạn đề ra một số phơng pháp nhằm " phát huy tính tích cực của họcsinh trong luyện tập chạy bền"

II.2 Chơng 2:

nội dung

II.2.1: Nhiệm vụ nghiên cứu

* Nhiệm vụ lý luận:

- Thể lực của học sinh luôn là một vấn đề đợc đặc biệt quân tâm của giờthể dục, là một tiêu chí đánh giá xếp loại học sinh Tuy nhiên trong giờdạy thể lực luôn gặp những hạn chế:

Học sinh cha nhận thức nâng cao thể lực cho mình

Học sinh lời luyện tập

Giáo viên cha chịu cập nhật các phơng pháp luyện tập mới để tạo sựhứng thú luyện tập của học sinh

Dụng cụ luyện tập còn quá ít hoặc không phù hợp hay chất lợngkém

* Nhiệm vụ thực tiễn:

- Do điều kiện sân bãi không tốt, phạm vi hẹp.

- Thiết bị đồ dùng luyện tập còn thiếu

- Học sinh cha biết cách áp dụng phơng pháp luyện tập và bài tập phù hợp vớithể trạng cơ thể mình

VD: Khi sử dụng phiếu điều tra hứng thú học tập đầu năm thông qua việc chọnlựa môn TDTT em a thích để luyện tập kết quả thu đợc nh sau:

- Cũng có thể do giáo viên hớng dẫn học sinh cách chọn lựa môn TT phù hợpcho các em cũng nh việc áp dụng phơng pháp, dung cụ luyện tập còn hạn chếdẫn đến các em không có hứng thú luyện tập

- Ngoài ra các em cha chú trọng đến quá trình khởi động và lợng vận động củamình

- Có thể nói chất lợng thể lực của học sinh trong trờng là một vấn đề cầngiải quyết không chỉ có tôi mà những giáo viên đi trớc đều có thể cảmnhận đợc Thông qua chất lợng kiểm tra 2 năm học trớc ta có thể thấy đợc

điều này:

Năm học 2006 - 2007: kết quả kiểm tra TCRL TT cuối nămhọc thông qua môn chạy bền có kết quả nh sau:

II.2.2: Néi dung

II.2.2.1: Yªu cÇu ph¬ng ph¸p:

- Qua một số vấn đề ta có thể thấy thực chất việc giảng dạy thờng xuyên bịthói quen nói dài, giảng giải và làm mẫu quá sâu, quá kĩ trong khi thựcchất không cần đến thế Bây giờ ta phải làm sao để đa ra các phơng pháp

và hình thức có thể khác nhau, sao cho giờ học đạt hiểu quả cao nhngphong phú nội dung hình thức tập luyện, đặc biệt để giờ học không quácăng thẳng mà vui tơi, nhẹ nhàng, đạt hiểu quả cao về giáo dục, về rènluyện sức khoẻ, thể lực học sinh

- Phần lý thuyết : áp dụng phơng pháp đọc tài liệu để nghiên cứu và đổimới phơng pháp dạy học tích cực của học sinh

- Nghiên cứu kỹ những tài liệu và SGK

- Sử dụng phơng pháp phỏng vấn, thống kê, phiếu học tập

- Quan sát tìm hiểu thực tế của học sinh

- Nghiên cứu SGK lớp 9 mới

- Một số phơng pháp luyện tập, sử dụng các dụng cụ luyện tập

- Tìm hiểu thực trạng thể lực của học sinh thông qua kiểm tra đánh giá đầunăm

- Đa đề tài vào thực nghiệm trong giờ dạy

II.2.2.2: Biện pháp thực hiện:

- Nh vậy để học sinh có tích cực tập luyện nâng cao thể lực trong các giờdạy giáo viên cần chú ý những điểm cơ bản sau:

Giảm lí thuyết, giảng giải đến mức hợp lý, để tranh thủ thời giancho học sinh luyện tập

Đổi mới cách tổ chức giờ học sao cho phù hợp với nội dung, điềukiện cụ thể, giảm tối đa sự chờ đợi tập luyện, tạo điều kiện cho học sinh tựquản

Tăng cờng áp dụng các phơng pháp trò chơi, thi đấu

Tạo điều kiện cho học sinh tự đánh giá, tham gia đánh giá

Không để giờ học căng thẳng, nặng nề, nên vui tơi, hấp dẫn, nhẹnhàng nhng hiệu quả cao.

- Để làm đợc các vấn đề trên tôi đã sử dụng phiếu học tập để đánh giá sựhiểu biết của học sinh về sức bền nh sau:

Phiếu điều tra

1 Em hiểu thế nào là sức bền?

a) Khả năng của cơ thể chống lại mêt mỏi khi luyện tập

b) Khả năng lao động hay tập luyện TDTT kéo dài

2 Em có định tập sức bền không ? tập theo hình thức nào kế hoạchtập của em ra sao?.

3 Một học sinh nam cha tập chạy bao giờ ngay buổi đầu tiên đãchạy 1000m theo em có tốt không?

4 Một bạn chạy bền xong đứng lại ngay đúng hay sai?

5 Sau khi tập bài thể dục xong một bạn tập chạy nhẹ nhàng trong 4

Tập chạy nhẹ đến nặng: những buổi tập đầu tiên cần chạy nhẹnhàng với tốc độ chậm khoảng 2 – 3 phút hoặc 300 – 350m, sau đodtăng dần thời gian , khoảng cách tốc độ lên một chút Sau một số buổi tậpkhi cơ thể đã quen có thể nâng dần từng chỉ tiêu Cần theo dõi sức khoẻcủa học sinh trong quá trình tập bằng cách đặt ra những câu hỏi sau khihọc sinh luyện tập nh: có cảm thấy khoẻ mạnh dễ chịu không , ăn ngonmiệng không, ngủ có tốt không, nếu thấy những biểu hiện nêu trên dềutốt có thể nâng dần cự li hoặc thời gian chạy, ngợc lại nếu thấy không tốtcần giảm mức độ tập hoặc cho đi kiểm tra sức khoẻ để tìm hiểu nguyênnhân và hớng khắc phục

Tập thờng xuyên hằng ngày hoặc 3 –4 lần/ tuần một cách kiên trì,không nóng vội.

Trong một giờ học, sức bền phải đề học sau các nội dung khác và

Ngoài ra để học sinh thực sự tích cực luyện tập thể lực trong các giờhọc tôi thờng xuyên thay đổi cách luyện tập ở từng giờ học để học sinhkhông cảm thấy nhàm chán khi luyện tập bằng cách sử dụng các phơngpháp luyện tập:

Tập sức bền bằng trò chơi vận động hoặc tập một số bài tập nh:Nhảy dây, tâng cầu tối đa, tập chạy phối hợp với thở “ hai lần hít vào, balần thở ra’’ hoặc “ chạy vợt chớng ngại vật gặp trên đờng chạy tựnhiên Kết hợp chạy với đi bộ và rút ngắn dần cự li hoặc thời gian đi bộ

để tăng cự li hoặc thời gian tập

Tập sức bền bằng đi bộ hoặc chạy trên địa hình tự nhiên theo sứckhoẻ từ 300m nâng dần đến 500m, 600m, 700m , 800m hoặc tập theothời gian từ 3 phút đến 8, 9 ,10, 12 , 20 phút

Tập sức bền bằng các môn có tác dụng rèn luyện sức bền nh: đi bộthể thao, chạy cự li trung bình, chạy cự li dài Cũng có thể tập các môn cầulông, bóng rổ, bóng đá, bơi cự li trung bình hay dài

Có thể tập cá nhân hoặc theo nhóm tại chỗ hoặc di chuyển theovòng số 8 khi đi bộ, chạy thời gian tập thích hợp vào buổi sáng sớm( hoặc sau khi tập bài thể dục sáng ) hoặc vào chiều tối trớc khi ăn cơm.Cũng có thể tập dới hình thức đi dạo trên quãng đờng dài sau bữa ăn tốikhoảng 1 giờ hoặc trớc khi đi ngủ

- Ngoài những phơng pháp luyện tập trên tôi còn áp dụng thêm các dụng

cụ luyện tập đợc trang bị và các dụng cụ tự làm vào kết hợp cho học sinhluyện tâp nh: sử dụng các thanh chắn làm chớng ngại vật, dây cao su, vậynặng buộc chân, để nâng cao và tăng sức chịu đựng cho học sinh

- Với những hình thức tập luyện phong phú, phơng pháp tập đơn giản, nếu

có ý thức giữ gìn và nâng cao sức khoẻ bất kì học sinh nào cũng có thể tập

đợc Điểm khó ở đây là cần hớng cho học sinh luyện tập một cách kiên trìtheo sức khoẻ cả ở trên lớp cũng nh ở nhà

II.2.2.3 Kiểm tra chất lợng đề tài

- Sau một học kỳ thực hiện đề tài tôi đã thu đợc một số kết quả đáng khích

* Kết luận: Mặc dù chất lợng đạt đợc cha cao song thông qua các

giờ dạy tôi có thể thấy học sinh đã có ý thức tích cực luyện tập không còncác biểu hiện chạy cắt vòng, chạy bỏ vòng, chạy không hết cự li yêu cầu,khi chơi trò chơi phát triển sức bền thì các em tham gia rất nhiệt tình Việc

đợc luyện tập bằng các phơng pháp khác nhau giữa các tiết học đã rèn cho học

sinh ý chí quyết tâm và nghị lực của bản thân

- Lấy thực nghiệm việc dạy học môn chạy bền khối 8, 9 và đánh giá kếtquả luyện tập của học sinh, để từ đó tìm hiểu nguyên nhân rút ra hớng rènluyện học sinh

- Tham khảo ý kiến cũng nh phơng pháp giảng dạy môn chạy bền của

đồng nghiệp thông qua các buổi họp chuyên đề, dự giờ thăm lớp

II.3.2.1 Vài nét về địa bàn nghiên cứu:

- Huyện Tiên Yên là huyện có số dân gần 50% là ngời dân tộc thiểu số,

đời sống trình độ dân trí còn thấp, ý thức học tập của học sinh cha cao.Việc phát triển phong trào TDTT cha đợc quan tâm đúng mức

- Trờng THCS là trờng trung tâm của Huyện, học sinh thờng xuyên tiếpxúc với các phong trào, trào lu mới trong sự phát triển của xã hội, nhất làtrong bối cảnh phát triển mạnh của mạng Internet nh hiện nay, đặc biệt tròchơi điện tử đang phát triển rất mạnh đã chi phối đến tâm lí của các em rấtnhiều, từ đó việc học tập và rèn luyện TDTT của các em thực sự bị ảnh h-ởng nhiều

- Đặc biệt còn có phụ huynh cha hiểu hết tác dụng của việc luyện tậpTDTT nên không ủng hộ con em mình luyện tập TDTT.

II.3.2.2 Thực trạng:

- Trong cuộc thi TDTT của Tỉnh tổ chức có thể nói môn chạy bền là mộttrong những môn mà Huyện Tiên yên luôn có thành tích thấp nhất trongTỉnh Một phần do môn chạy bền cha thực sự đợc quan tâm đúng mức, vàmột phần do tố chất thể lực và ý thức luyện tập của VĐV cha cao nên dẫntới kết quả không đợc tốt trong các cuộc thi TDTT

II.3.2.3 Đánh giá thực trạng:

- Từ những vần đề trên có thể thấy việc ý thức rèn luyện sức bền của đại đa

số học sinh là rất kém, các em thờng không có tinh thần cố gắng quyếttâm, chỉ cần gặp một khó khăn là sẵn sàng bỏ luyện tập, các HLV cha thực

sự tâm huyết với nghề, không nắm vững đợc tâm lí của VĐV, cha chịu tìmkiếm các phơng pháp luyện tập cho phù hợp với từng lứa tuổi

II.3.2.4 Đề xuất biện pháp :

- Qua việc nghiên cứu tôi đề xuất các biện pháp cụ thể nh sau:

Trong các tiết học cần thờng xuyên thay đổi các phơng pháp luyệntập chạy bền cho phong phú, không làm học sinh nhàm chán trong việcluyện tập

Tạo cho học sinh hiểu đợc tầm quan trọng của việc luyện tập chạybền