Các Dạng Bài Tập Thực Hành Phần Trái Đất

Địa điểm có hiện tượng tia sáng Mặt Trời vuông góc với tiếp tuyến bề mặt Trái Đất lúc 12h trưa được coi là địa điểm có hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh, góc nhập xạ bằng 900 -> Góc nhậ

CÁC DẠNG BÀI TẬP THỰC HÀNH PHẦN TRÁI ĐẤT

I Tính toán

1 Góc nhập xạ (góc tới) h 0

Mặt trời ở cách xa Trái Đất nên các tia sáng mà Trái Đất nhận được từ Mặt Trời là những chùm sáng song song tạo với tiếp tuyến bề mặt Trái Đất một góc nhất định gọi là góc nhập xạ Địa điểm có hiện tượng tia sáng Mặt Trời vuông góc với tiếp tuyến bề mặt Trái Đất lúc 12h trưa được coi là địa điểm có hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh, góc nhập xạ bằng 900 -> Góc nhập xạ là góc hợp bởi tia sáng của mặt Trời

và tiếp tuyến tại điểm đó (phải nhỏ hơn hoặc bằng 900)

Ý nghĩa góc tới: cho biết lượng ánh sáng và lượng nhiệt đem tới mặt đất, góc tới càng gần vuông thì lượng ánh sáng và nhiệt đem tới mặt đất càng lớn Cho biết độ cao của mặt trời so với mặt đất

Công thức tổng quát tính góc tới tại các địa điểm có vĩ độ khác nhau h0 = 900 – ( )

(Trong đó h0 là góc tới, là vĩ độ của địa điểm cần tính và  là góc nghiêng của tia sáng Mặt trời với mặt phẳng Xích đạo – vĩ độ Mặt Trời lên thiên đỉnh có góc nhập xạ bằng 900 (dao động từ 00 đến 23027’B và từ 00 đến 23027’N))

+ Vào hai ngày 21/3 và 23/9 Mặt Trời lên thiên đỉnh tại Xích đạo không nửa cầu nào ngả về phía Mặt Trời thì h0 = 900 - 

+ Vào thời điểm từ 21/3 đến 23/9 (Mặt Trời lên thiên đỉnh ở nội chí tuyến Bắc bán cầu)

Với bán cầu mùa hạ (Bắc Bán Cầu) h0 = 900 – (   ) xét 2 trường hợp  > thì h0

= 900 – (   ) còn nếu < thì h0 = 900 – ( -)

Với bán cầu mùa đông (Nam bán cầu) thì h0 = 900 – ( +  )

+ Vào thời điểm từ 23/9 đến 21/3 năm sau (Mặt Trời lên thiên đỉnh ở nội chí tuyến Nam bán cầu) – Ngược lại với thời điểm từ 21/3 đến 23/9

Việc áp dụng công thức trong tính toán góc nhập xạ ở các vĩ độ ngoài ý nghĩa giúp HS hiểu và liên hệ các hệ quả địa lí còn đạt được mục tiêu rèn luyện về kĩ năng quan sát tính toán đồng thời công thức tính nêu trên sẽ được áp dụng ngược lại cho việc xác định vĩ độ địa lí một điểm khi cho biết góc nhập xạ tại vĩ độ đó h0 và vĩ độ

có mặt trời lên thiên đỉnh α

Bài tập 1: Xác định góc nhập xạ tại Hà Nội (21 0 02’B) ở thời điểm khi Mặt Trời lên thiên đỉnh ở TP Hồ Chí Minh (10 0 49’B)?

Bài tập 2: Tính góc tới của tia sáng Mặt trời lúc 12h trưa các ngày 21/3 và 23/9 ở những địa điểm dưới đây?

Mau)

8034’B

Bài tập 3: Tính góc nhập xạ tại Hà Nội vào ngày 15/4?

2 Xác định ngày mặt trời lên thiên đỉnh ở các vĩ độ trong vùng nội chí tuyến (Xác định thời gian hay vị trí Mặt Trời lên thiên đỉnh)

Vùng nội chí tuyến trong năm lần lượt nhận được tia sáng mặt trời chiếu vuông góc với tiếp tuyến bề mặt đất vào lúc 12 giờ trưa hai lần trong năm (hiện tượng Mặt trời lên thiên đỉnh), riêng tại hai chí tuyến chỉ nhận được 1 lần

Giáo viên giải thích rõ cho học sinh bản chất chuyển động của Trái Đất quanh Mặt trời luôn nghiêng và là chuyển động tịnh tiến Lực hút của Mặt trời với tám hành tinh đem đến sự khác biệt về vận tốc, chu kì, quĩ đạo chuyển động của các hành tinh quanh Mặt Trời Quĩ đạo chuyển động của Trái Đất quanh Mặt trời là hình elip với vận tốc khác nhau (cận nhật, viễn nhật) nên việc xác định ngày mặt trời lên thiên đỉnh ở các vĩ độ trong vùng nội chí tuyến chỉ là bài toán chuyển động (Vận tốc, thời gian, quãng đường) chỉ mang ý ngĩa rèn luyện kĩ năng tính toán, củng cố kiến thức lí thuyết cơ bản, không cho ra một kết quả chính xác so với thực tế quan trắc tại các trạm thiên văn, ngay cả quan trắc tại các trạm thiên văn cũng có sai số nhưng ít hơn

GV giới thiệu các sơ đồ thể hiện chuyển động biểu kiến của Trái Đất

Dưới đây là cách tính ngày mặt trời lên thiên đỉnh dựa vào bài toán chuyển động với mục đích rèn luyện kĩ năng tính toán cho học sinh Cơ sở để tính toán: Từ 21/3 đến 23/9 (thời gian chuyển động biểu kiến của Mặt Trời) là 186 ngày, từ 23/9 đến 21/3 năm sau là 179 ngày

Bài tập 1: Tại vĩ độ 10 0 B trong 1 năm có bao nhiêu lần Mặt Trời lên thiên đỉnh? Vào những ngày nào trong năm?

Bài tập 2: Xác định 2 lần Mặt trời lên thiên đỉnh tại 15 0 B?

Bài tập 3: Các thành phố nào sau đây sẽ có hiện tượng Mặt Trời mọc từ chính hướng Đông và lặn ở chính hướng Tây (giải thích) Xác định các ngày có hiện tượng

tự nhiên đó TP Hồ Chí Minh (10 0 49’B), Hà Nội (21 0 02’B), Bắc kinh (40 0 06’B), Keptao (33 0 56’N)

Cách khác để tính ngày mặt trời lên thiên đỉnh ở các vĩ độ: biểu đồ xác định góc chiếu của tia sáng Mặt Trời (địa đồ cầu-biểu đồ Analemma)

3 Tính giờ (giờ múi, giờ địa phương)

a Giờ múi

Bước 1: Tính múi giờ

A thuộc bán cầu đông Kinh độ A:15= x làm tròn theo quy tắc toán học

A thuộc bán cầu tây (360- A):15 = y (Hoặc A:15 = x thì A thuộc múi 24 – x) Bước 2: Tính khoảng cách chênh lệch hai múi giờ

Bước 3: Tính giờ

- Cần tính khu vực múi cao hơn thì (+) tính về phía Đông

- Cần tính khu vực múi thấp hơn thì (-) về phía Tây Bước 4: Tính ngày

- Cùng bán cầu không đổi ngày

- Khác bán cầu đổi ngày theo quy luật T-Đ lên một ngày

Bài số 1: Biết giờ ở kinh tuyến số 100 0 Đ là 16 giờ ngày 19/9/2004 Tính giờ múi ở kinh tuyến mang số 100 0 T, 115 0 T, 176 0 Đ?

Bài số 2: Hãy cho biết, đánh một bức điện đi từ Hà Nội (múi giờ số7) vào lúc mấy giờ, để tất cả các địa phương trên thế giới đều nhận được trong cùng một ngày? Các địa phương: Matxcova (múi giờ số 2), NiuĐêli (múi giờ số 5), Bắc Kinh (múi giờ số 8), Tôkiô (múi giờ số 9), Niu Yook (múi giờ số19), Paris (múi giờ số 0) là bao nhiêu?

- Gọi thời gian đánh điện từ Hà Nội là x giờ (0<x<24) (1)

- Để các địa điểm trên thế giới đều nhận được điện trong cùng một ngày thì x phải thoả mãn các điều kiện sau:

- Tại múi giờ 12:

+ Điểm nằm ở phía Bán Cầu Đông có giờ là x + 5< 24

+ Điểm nằm ở phía Bán Cầu Tây có giờ là x + 5> 24h

Kết hợp các điều kiện trên ta thấy x phải thoả mãn: x =19 giờ

Bài tập 3: Ở Việt Nam vào giờ nào trong ngày 8/3 thì các địa điểm khác trên Trái Đất có cùng ngày 8/3 nhưng giờ lại khác nhau?

Việt Nam ở múi giờ số 7 mà múi có giờ sớm nhất là múi 12 -> Việt Nam cách múi giờ sớm nhất là 5h

Vậy ở Việt Nam vào lúc 23-5=18h ngày 8/3 thì các địa điểm khác trên Trái Đất có cùng ngày 8/3 nhưng giờ lại khác nhau

Bài tập 4: Ở Oasinhton (múi 19) vào giờ nào trong ngày 8/3 thì các địa điểm khác trên Trái Đất có cùng ngày 8/3 nhưng giờ lại khác nhau?

Oasinhton ở múi giờ số 19 mà múi có giờ sớm nhất là múi 12 -> Oasinhton cách múi giờ sớm nhất là 12 – (24+19)=17h

Vậy ở Oasinhton vào lúc 23-17=6h ngày 8/3 thì các địa điểm khác trên Trái Đất có cùng ngày 8/3 nhưng giờ lại khác nhau

-> Cách làm: bước 1 tìm khoảng cách giữa múi sớm nhất và múi cần tính bằng cách lấy múi sớm nhất (múi 12) trừ đi múi cần tính (nếu không trừ được thì mượn 1 ngày là 24h), bước 2 lấy 23h (1 ngày) trừ đi kết quả của phép tính trên

Bài tập 5: Để quảng bá cho du lịch Việt Nam đặc biệt di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long lễ hội Cacnaval Hạ Long hè 2011 khai mạc vào giờ nào của ngày 30.4

để có nhiều khách du lịch trên thế giới thuộc 24 múi giờ khác nhau trên Trái Đất có thể xem truyền hình trực tiếp giờ khai mạc vói giờ khác nhau song trong cùng một ngày?

Bài số 6: Một hành khách nước ngoài đi chuyến bay liền từ nước mình tới sân bay Tân Sơn Nhất-Việt Nam vào lúc 20 h ngày 24/12/2009 Ông nhận thấy đồng hồ của mình kém với giờ Việt Nam là 6 giờ cùng ngày Hỏi ông ta đi từ quốc gia có thủ đô thuộc múi giờ bao nhiêu.

Bài số 7 : Một hành khách bay từ LosAngeles ở múi giờ 8 vượt Thái Bình Dương về

Hà Nội múi giờ +7 Máy bay cất cánh vào lúc 19 giờ địa phương ngày 28/2/2003 Chuyến bay hết 15 giờ Hỏi người khách đó đến Hà Nội vào lúc mấy giờ – ngày nào?

Los Angeles – Hà Nội cách nhau 8+7 =15 múi

Khi xuất phát thì giờ ở Hà Nội : 19 + 15 =34 = 10 giờ ngày 1/3/2003

Chuyến bay hết 15 giờ mới đến Hà Nội lúc đó đến sân bay thì giờ ở Hà Nội là : 10 +

15 = 25 giờ – tức là 1 giờ ngày 2/3/2003

Bài tập 8: Một tàu thủy chạy từ cảng Hải Phòng lúc 5h ngày 1/3/2002 đi Mác xây Sau 20h thì chạy đến Macxay vào lúc 19h ngày 1/3/2002 Cho biết Mác xay ở múi giờ thứ mấy?

Tàu chạy đến Mac xay lúc 19h ngày 1/3/2002 mất 20h -> Khi tàu bắt đầu chạy ở Hải Phòng thì giờ ở Macxay là 19-20+24=23h ngày 28/2/2002

Lúc Macxay là 23h ngày28/2/2002 thì HP là 5h ngày 1/3/2002 -> Việt Nam sớm hơn Macxay 6h

Việt Nam ở múi giờ số 7-> Macxay ở múi 7-6=1

Bài tập 9: Một trận bóng đá của giải vô địch thế giới ở Hàn Quốc diễn ra 13h 1/6/2002 được truyền hình trực tiếp Tính thời gian ở các quốc gia sau đây?

a

Hoa Kì

Kinh độ 1200Đ 1060Đ 00 450Đ 1500Đ 600T 1200T

Ngày, 1/6

b Giờ địa phương

Cách làm:

Bước 1: Tính khoảng cách chênh lệch số độ kinh tuyến giữa hai địa điểm, sau

đó đổi ra đơn vị thời gian theo nguyên tắc sau: cứ 1 múi giờ (1h) tương ứng với 150 kinh tuyến -> 60’ (thời gian) tương ứng với 150 kinh tuyến-> 4’ (thời gian) tương ứng với 10 kinh tuyến->4’’ (thời gian) tương ứng với 1’ kinh tuyến

Bước 2: Tính giờ địa phương của điểm cần tính theo nguyên tắc giờ phía Đông sớm hơn giờ phía Tây

Bài tập 1: Hà Nội nằm ở 105 0 Đ, Bắc Kinh 116 0 5’Đ Nếu Hà Nội là 7h thì Bắc Kinh

là mấy giờ?

116 0 5’Đ - 105 0 Đ= 11 0 5’ KT tương ứng với 44’20’’ thời gian

-> Bắc Kinh là 7h+44’20’’= 7h44’20’’

Bài tập 2: Bắc kinh 116 0 5’Đ, Tokio là 138 0 5’Đ Nếu Tokio là 10h thì Bắc kinh là mấy giờ?

Bài tập 3: NiuDeli là 75 0 20’Đ, Mêhico 98 0 7’T Nếu Mehico là 7h thì Niu đeli là mấy giờ? Nếu Niudeli là 16h thì Mehico là mấy giờ?

75 0 20’+98 0 7’T=173 0 27’KT ứng với 11h33’48’’

- Nếu Mehico là 7h thì Niudeli là 7h+ 11h33’48’’=18h33’48’’

- Nếu Niudeli là 16h thì Mehico là 16-11h33’48’’=4h26’12’’

Bài tập 4: Mêhico 98 0 7’T, Achentina là 65 0 T? Nếu Mehico là 7h thì Achentina là mấy giờ? Nếu Achentina là 10h thì Mehico là mấy giờ?

Bài tập 5: Một máy bay bay từ Đông bán cầu sang Tây bán cầu, đến kinh tuyến 180 0

người phi công nhìn trên đồng hồ điện tử là 0h ngày 1/3/2008 Hỏi lúc đó kinh tuyến

170 0 Đ và 170 0 T là mấy giờ, ngày tháng nào?

4 Tính ngày ở một vĩ độ bất kì khi biết góc nhập xạ

Tính ngày ở một vĩ độ bất kì bằng cách biến đổi công thức tính góc nhập xạ

Bài tập: Vào những ngày nào Hà Nội có góc nhập xạ lúc giữa trưa bằng 75 0 30’ biết

Hà Nội là 21 0 B?

+ Hà Nội nằm ở bán cầu mùa hạ:

> thì h0 = 900 – (   )-> = h0-90+=6030’

< thì h0 = 900 – ( -)-> = 90+ - h0=35030’ (loại)

+ Hà Nội nằm ở bán cầu mùa đông

h0 = 900 – ( +  )->  = 90-- h0=-6030’

Vậy vĩ độ địa lí Mặt Trời lên thiên đỉnh là6030’B

Từ 21/3-23/9 là 93 ngày-> 6030’ tương ứng với 26 ngày

Vậy vào ngày 16/4 và 28/8 thì Hà Nội có góc nhập xạ giữa trưa là 75030’

5 Tọa độ địa lí (Tính kinh độ khi biết giờ và tính vĩ độ khi biết góc nhập xạ)

Tìm vĩ độ địa lí và kinh độ địa lí dựa vào công thức tính góc nhập xạ và tính giờ

- Kinh tuyến và giờ: Cho hai điểm A, B có kinh độ lần lượt là  A và B Khi ở A là

TA giờ và khi ở B là TB giờ Hãy tính mỗi chỉ số  A , B , TA , TB theo 3 chỉ số còn lại

+ nếu cùng bán cầu: TB - TA= ( B -  B ) : 150 (giờ địa phương)

+ nếu khác bán cầu: các giá trị  A , B , TA , TB mang theo dấu

- Mối quan hệ giữa vĩ độ và độ cao Mặt Trời: Cho hai điểm A, B có vĩ độ lần lượt là

 A và B Vào giữa trưa cùng ngày ở điểm A Mặt Trời có độ cao là hA, ở điểm B

Mặt Trời có độ cao là hB Hãy lập hệ thức  A , B , hA, hB theo các yếu tố còn lại.

+ Hai điểm cùng bán cầu:  A - B = hB – hA

+ Hai điểm khác bán cầu:  A +  B + hA + hB = 1800

Bài tập 1: Xác định tọa độ địa lí điểm A biết vào thời điểm Mặt Trời lên thiên đỉnh tại 10 0 30’N, góc nhập xạ tại A lúc 12h trưa =45 0 , bóng của vật tại A ngả về phía Bắc Cùng thời điểm giờ GMT là 5h cùng ngày

Bài tập 2: Tìm vĩ độ tại A biết rằng: Vào ngày đông chí góc tới bức xạ Mặt Trời vào lúc giữa trưa là 60 0 Cùng ngày bóng ngả về phía Bắc?

Bài tập 3: Vào ngày 30/4 nơi nào trên Trái Đất có góc nhập xạ là 75 0 ?

Bài tập 4:

a Có đoạn nhật kí được viết “Độ cao sao Bắc cực Hai mốt độ ba ba Giữa trưa hướng về Bắc Bóng dài bằng thân ta” Xác định vĩ độ của điểm người viết nhật kí đứng và ngày viết nhật kí.

b Tìm kinh độ biết khi đứng bóng ở kinh độ này thì đồng hồ gốc chỉ 5h20’

Bài tập 5: Trong một đoạn nhật kí của một con tàu có một vài chỗ bị mờ không đọc được, bạn hãy tìm xem những chỗ đó có ý nghĩa như thế nào? “Vào ngày … năm

2007 chúng tôi đo được độ cao của sao Bắc cực là 3 0 6’54’’ … và bóng vào giữa trưa ngả về phía Nam bằng ½ thân” Hỏi đó là ngày nào trong năm và nơi đó ở vĩ độ nào?

Bài tập 6: Tìm tọa độ điểm A biết rằng vào ngày 22/6 tia tới Mặt trời hợp với đường chân trời 1 góc 60 0 Sau thời gian 30’đài BBC (nước Anh) báo 4h thì tại khu vực này Mặt trời mọc?

6 Thời gian chiếu sáng (hoặc thời gian không được chiếu sáng)

Công thức tính thời gian ban ngày tại địa điểm A vào một ngày bất kì

24/180[180-arcos(tgφ x tgα)]

Bài tập 1: Tính thời gian ban ngày tại 36 0 43’30’’N ngày 7/11 (Mặt Trời lên thiên đỉnh tại 11 0 43’30’’N)

=24/180[180-arcos(tg36043’30’’ x tg11043’30’’)]

=13h11’

Bài tập 2: Tính số giờ được chiếu sáng tại chí tuyến Bắc vào ngày 20/5?

* Xác định phương hướng dựa vào hệ quả chuyển động của Trái Đất

Bài tập 1: Những vị trí nào ở bề mặt Trái Đất có hiện tượng Mặt Trời mọc chính đông và lặn chính Tây? Hiện tượng này xuất hiện vào ngày nào trong năm?

Hiện tượng Mặt trời mọc và lặn là chuyển động biểu kiến diễn ra hàng ngày ,

đó là hệ quả của chuyển động tự quay của Trái Đất Tuy nhiên không phải tất cả mọi nơi trên Trái Đất đều quan sát thấy Mặt Trời mọc ở chính đông và lặn ở chính Tây

Đứng ở bề mặt đất nhìn về phương Bắc dang hai tay ra hai bên, tay phải người quan sát là hướng đông, tay trái là hướng tây Khi Mặt trời mọc chính đông vào sáng sớm, lặn chính tây vào chiều tà thì lúc giữa trưa (12h) Mặt Trời phải ở đỉnh đầu người quan sát

Khu vực Mặt Trời lên thiên đỉnh (khu vực nội chí tuyến) mới thấy Mặt Trời mọc chính đông và lặn chính tây Hiện tượng này chỉ đúng ngày Mặt Trời lên thiên đỉnh mới thấy, vùng ngoại chí tuyến không bao giờ có hiện tượng Mặt Trời mọc chính đông và lặn chính tây

Xích đạo có 2 ngày Mặt Trời mọc chính đông và lặn chính tây là 21/3 và 23/9,

ở chí tuyến Bắc là 22/6 còn chí tuyến nam là 22/12

Bài tập2:

a/ Khi nào tại Xích đạọ mặt trời mọc đúng hướng đông và lặn đúng hướng tây? Tại sao như vậy?

b/ Đứng trên xích đạo vào ngày 20/5 Mặt Trời mọc hướng nào lặn hướng nào? Bài tập 3: Muốn biết Mặt Trời có mọc chính đông và lặn chính tây ở một vĩ tuyến nào đó trên hình vẽ người ta có thể dựa vào những căn cứ nào?

Có thể dựa vào 1 trong 3 căn cứ sau đây:

- Tia sáng Mặt Trời vuông góc với vĩ tuyến

- Nếu kéo dài tia sáng chiếu tới vĩ tuyến đó (Vĩ tuyến được chiếu vuông góc) tia sáng

sẽ đi qua tâm Trái Đất

- Tia sáng từ Mặt Trời qua Vĩ tuyến vào tâm Trái Đất sẽ vuông góc với mặt phẳng phân giới sáng tối

Bài tập 4: Hôm nay 15/4 trời nắng, ở Hà Nội 21 0 B Căn cứ vào Mặt Trời hãy xác định 4 hướng chính Đông, Bắc, Tây, Nam?

15/4 Mặt Trời lên thiên đỉnh tại 6018’B, Hà Nội là 210B đang ở phía Bắc so với Mặt Trời

Dùng cọc cắm vuông góc so với mặt đất lúc 12h trưa: bóng của cọc đổ về hướng nào thì đó là hướng Bắc, đứng quay mặt theo hướng bóng của cọc thì sau lưng

là hướng Nam, tay phải hướng Đông, tay trái hướng Tây

Bài tập 5: Có phải mọi nơi trên Trái Đất, Mặt trời lên thiên đỉnh bóng đều ngả về phía Bắc không? Nơi nào Mặt trời lên thiên đỉnh bóng ngả về phía Bắc-phía Nam? Thời gian nào?

Không phải mọi nơi trên Trái Đất, Mặt trời lên thiên đỉnh bóng đều ngả Bắc bởi Mặt trời chỉ lên thiên đỉnh trong khu vực nội chí tuyến, có khi nội chí tuyến Bắc Bán Cầu, có khi là Nam Bán Cầu

- Khu vực nội chí tuyến có bóng ngả về phía Nam khi Mặt trời lên thiên đỉnh ở Bắc Bán Cầu

- Khu vực nội chí tuyến có bóng ngả về phía Bắc khi Mặt Trời lên thiên đỉnh ở Nam Bán Cầu

Bài tập 5: Một đường phố vào lúc giữa trưa, nhà cửa của đường phố này không có bóng, phố này nằm theo hướng nào, ở khu vực vĩ độ nào? Giải thích?

Đường phố này nằm trong khu vực nội chí tuyến bởi vì khu vực này có hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh, khi đó bóng của vật trùng với vật

Phố này nằm theo hướng Đông Tây cùng với hướng chiếu của tia nắng Mặt Trời

Bài tập 6: Tại sao ở Việt nam vào mùa đông lúc giữa trưa Mặt Trời không bao giờ đứng bóng mà lại chếch về hướng Nam?

Khi Mặt Trời đứng bóng là lúc Mặt Trời chiếu vuông góc với mặt đất lúc giữa trưa

Mùa đông nước ta Mặt Trời đang lên thiên đỉnh ở Nội chí tuyến Nam Bán Cầu nên giữa trưa Mặt Trời không đứng bóng mà chếch về phía Nam, Mặt Trời càng

di động biểu kiến xuống gần chí tuyến Nam thì độ chếch càng lớn

II Bảng số liệu

Bài tập 1: Cho bảng số liệu sau, hãy nhận xét và giải thích

Bảng: Độ dài ngày đêm dài ngắn theo mùa ở hai chí tuyến

Ngày Đêm Ngày Đêm Ngày Đêm Ngày Đêm

23027’N 12 12 10h30 13h30 12 `12 13h30 10h30

Bài tập 2: Cho bảng số liệu sau, hãy nhận xét và giải thích

Bảng: Số ngày dài 24h toàn ngày hoặc toàn đêm ở 1 số vĩ tuyến từ 2 vòng cực đến

cực Bắc Bán Cầu 90 0 80 0 70

0

66 0 33

’

Nam Bán Cầu

Số ngày có 24h toàn ngày

(ngày địa cực)

186 134 65 1 Số ngày có 24h toàn đêm

(đêm địa cực)

Số ngày có 24h toàn đêm

(đêm địa cực)

179 127 60 1 Số ngày có 24h toàn ngày

(ngày địa cực)

III Hình vẽ, sơ đồ, lược đồ

Bài tập 1: Vẽ hình thể hiện sự chuyển động lệch hướng của các vật thể trên Trái Đất

và giải thích hiện tượng này?

Bài tập 2: Vẽ hình thể hiện chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời và giải thích? Bài tập 3: Vẽ hình thể hiện chuyển động biểu kiếm của Mặt Trời giữa 2 chí tuyến (theo 2 cách) và giải thích?

Bài tập 4: Vẽ hình và giải thích hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa trong ngày 22/6 và 22/12?

Bài tập 5: Cho biết các hình sau thuộc vĩ độ nào? Tại sao?

Hình 1 Hình 2

Hình 3 Hình 4

Hình 5 Hình 6

Hình 1: cực Bắc, Hình 2: cực Nam

Hình 3: chí tuyến Bắc, hình 4: chí tuyến Nam

hình 5: xích đạo, hình 6: vòng cực Bắc, Hình 7: vòng cực Nam

Bài tập 6: Giả sử cho một luồng gió thổi từ M về N (xem hình) thì thực tế luồng gió

đó có về đến N không? Tại sao? Nếu luồng gió không về đến N thì nó sẽ về phía nào của N và tại sao?

Thực tế luồng gió trên không về đến N vì do ảnh hưởng của lực thiên sai làm cho các luồng gió thổi theo hướng đường kinh tuyến đều bị lệch hướng

Luồng gió trên sẽ về đến bên trái của N (theo hướng nhìn vào hình vẽ)

IV Giả thuyết ngược

Bài tập 1: Giả sử Trái Đất tự quay quanh trục với thời gian bằng thời gian nó quay quanh Mặt Trời thì dẫn tới hệ quả gì?