Môi trường - Bảo vệ môi trường hạn chế tác động xấu, tránh các đột biến phát sinh, giảm thiểu gánh nặng di truyền cho loài người.. Chuẩn bị của giáo viên: - Phương tiện: + Hình ảnh về
Trang 1SƠ DẠY HỌC DỰ TH
Ngày soạn:
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ GIANG
TRƯỜNG THPT LIÊN HIỆP
Địa chỉ: Xã Liên Hiệp, Huyện Bắc Quang, Tỉnh Hà Giang
Điện thoại: 02193509364 Email: thptlienhiep@hagiang.edu.vn
BÀI DỰ THI DẠY HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN DÀNH CHO GIÁO VIÊN THPT NĂM
HỌC 2016-2017
GIÁO ÁN WORD TIẾT 24 - BÀI 22: BẢO VỆ VỐN GEN LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ XÃ HỘI VỚI
DI TRUYỀN Y HỌC.
NGƯỜI THỰC HIỆN
Họ và tên: Hoàng Thị Hoài Ngày sinh: 16 – 02 – 1984 Trình độ chuyên môn: Thạc sĩ Sinh học thực nghiệm
Điện thoại: 01277959995
Email:hoanghoaihg@gmail.com
Hà Giang, tháng 12 năm 2016
Trang 2Ngày dạy: Tiết Lớp Sĩ số Vắng
TIẾT 22- BÀI 24- BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ
XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC
I MỤC TIÊU
Sau khi học xong bài này, Hs phải:
1 Kiến thức
- Trình bày được các biện pháp bảo vệ vốn gen của loài người
- Nêu được một số vấn đề xã hội của di truyền học
- Liên hệ thực tế vận dụng đời sống nhằm hạn chế và giảm bớt những gánh nặng di truyền cải thiện chất lượng cuộc sống, chất lượng dân số
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích- tổng hợp, so sánh, kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tế, kĩ năng thuyết trình, thảo luận nhóm, khả năng tư duy, thu thập thông tin, phân tích các kênh hình, kênh chữ, liên hệ thực tế
- Biết vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề
3 Thái độ
- Có ý thức bảo vệ môi trường sống, tư vấn di truyền trên cơ sở khoa học góp phần bảo
vệ tài nguyên con người
II
TÍCH HỢP NỘI DUNG GIÁO DỤC
1 Kĩ năng sống
- Thể hiện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp
- Tìm kiếm và xử lí thông tin để tìm hiểu về di truyền y học, tư vấn di truyền y học, các vấn đề xã hội với di truyền y học
- Quan sát lắng nghe tích cực, trình bày ý tưởng, cách ứng xử với bạn bè thầy cô
2 Môi trường
- Bảo vệ môi trường hạn chế tác động xấu, tránh các đột biến phát sinh, giảm thiểu gánh nặng di truyền cho loài người
- Hiểu biết được do sự phát triển mạnh của khoa học công nghệ có thể dẫn đến ô nhiễm đất, nước, không khí từ đó có ý thức bảo vệ môi trường
III CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Phương tiện:
+ Hình ảnh về hỗ trợ bài dạy ( các bệnh di truyền và dị tật, hình ảnh thực tế về ô nhiễm môi trường và việc sử dụng thuốc hóa học bảo vệ thực vật, hình ảnh lịch sử máy bay dải chất độc của mỹ, hình ảnh vụ nổ ở shima- nhật bản, hình ảnh các phương pháp sàng lọc trước sinh, )
+ Giáo án, sách giáo khoa, sách bài tập
+ Phiếu học tập, bảng phụ
+ Giấy A0, bút dạ, nam châm, keo dán, phấn màu, kéo, thước chỉ
+ Máy chiếu, máy tính
- Phương pháp: Nghiên cứu bài học kết hợp một số phương pháp như: Vấn đáp gợi mở,
hoạt động nhóm, thuyết trình
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Học bài cũ và làm bài tập đã giao từ tiết trước,
Trang 3- Đọc bài mới bài 22: bảo vệ vốn gen loài người và một số vấn đề xã hội với di truyền y học
- Xem lại các kiến thức đã học ở các môn học như:
+ Hóa học lớp 10- Bài 19: Ảnh hưởng của thuốc bảo vệ hóa học.
+ Lịch sử việt nam lớp 12- Thời kì kháng chiến chống Mỹ.
+ Toán sắc suất lớp 11.
+ GDCD lớp 9: + Bài 12 – Quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân.
+ Bài 15: Công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại
+ Sinh học 12: Bài 20 và 21: Di truyền y học.
+ Địa lí lớp 11: Bài 3: Sự bùng nổ dân số và ô nhiễm môi trường.
- Sách giáo khoa sinh học 12, sách bài tập, tài liệu di truyền học phát trong các buổi học tự chọn
IV TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
1 Ổn định lớp:
-,Giới thiệu thầy cô đến dự thao giảng
- Kiểm tra sĩ số:
- GV: Thông báo cách thức tổ chức lớp học( chia nhóm)
2 Kiểm tra bài cũ (5 phút)
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của HS Nội dung
GV: Đưa ra 2 nội dung- mỗi nhóm có
3 phút để hoàn thành
GV: Quan sát hoạt động các nhóm
GV: Dùng bút đỏ chữa trên bảng phụ
phiếu học tập của học sinh (1 phút)
HS: Thảo luận hoạt động nhóm hoàn thành
phiếu học tập (2 bạn làm chung một ý)
HS : Cử đại diện lên trình bày nội dụng của nhóm
Nội dung 1:
Nhóm 1 và 2
- Hãy xác định bệnh và nguyên nhân gây bệnh
di truyền trong bảng
Nội dụng 2:
Nhóm 3+ 4 :
- Xác định bệnh và ghi vào ảnh rồi dán vào phiếu học tập để phân loại bệnh
NHÓM 1+ 2 : Hãy xác định bệnh và nguyên nhân gây bệnh di truyền trong
bảng sau:
Bệnh Nguyên nhân Đáp án HS thực hiện
1 Bệnh hồng
cầu hình liềm.
a Đột biến gen lặn trên NST thường
có kiểu gen aa
2 Hội chứng
Đao.
b Đột biến gen nằm trên NST thường
do rối loạn tế bào cảm thụ ánh sáng.
3 Bệnh bạch
tạng.
c Đột biến gen trội thay thế cặp
TA=AT Ở Codon 6
4 Hội chứng
tiếng mèo kêu
d Đột biến cấu trúc NST mất đoạn
cánh ngắn ở NST số 5
Trang 45 Bệnh
Phêninketo
niệu
e Đột biến gen lặn trên nhiễm sắc thể
thường (Không chuyển hóa được phênin alanine thành tirôxin).
6 Bệnh mù
màu
g Đột biến số lượng NST 2n+ 1 ở cặp
21
* Lưu ý 2 em cùng xác định nguyên nhân và bệnh
Nhóm 3+ 4 xác định bệnh và ghi vào ảnh rồi dán vào phiếu học tập để phân loại bệnh
Bệnh do đột biến gen Bệnh do đột biến nhiễm sắc thể
3 Bài mới :
GV: Lấy kết quả bài tập đặt vấn đề vào bài mới:
Như vậy chúng ta có thể thấy rằng có rất nhiều bệnh, hội chứng, dị tật do đột biến gen và đột nhiễm sắc thể gây nên Hậu quả của nó như thế ra sao mời các bạn hãy quan sát một số hình ảnh sau:
GV: Một đứa trẻ sinh ra không may mắn bị bệnh di truyền, tật nguyền hay thiểu năng trí tuệ nó không chỉ là sự thiệt thòi, nỗi đau về thể xác và tâm lí người bệnh Mà nó còn là gánh nặng cho mỗi gia đình và cũng là gánh năng cho toàn xã hội.
Vậy chúng phải làm gì để hạn chế đột biến Đó chính là nội dung bài học hôm nay
cô và các em cùng tìm hiểu:
TIẾT 22- BÀI 24: BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ
XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC”.
GV: Thông báo nội dụng kiến thức về đột biến gen – Gây nặng gánh năng di truyền Vậy chúng ta cần phải làm gì để hạn chế và giảm gánh nặng di truyền?
HS: bảo vệ vốn gen loài người
GV: vâng chúng ta cần phải bảo vệ vốn gen loài người đó chính là nội dụng đầu tiên của bài chúng ta cùng tìm hiểu
Hoạt động 1: Tìm hiểu các biện pháp bảo vệ vốn gen của loài người ( 20 phút )
Trang 5GV : Vậy chúng ta phải làm gì
để hạn chế đột biến xảy ra để
giảm bớt những gánh năng di
truyền ?
GV: Yêu cầu học sinh đọc thông
tin trong sách giáo khoa hãy cho
biết có mấy biện pháp để bảo vệ
vốn gen loài người
GV: Phân 4 nhóm như ban đầu
mỗi nhóm sẽ thực hiện tìm hiểu
các biện pháp bảo vệ vốn gen
loài người theo sự phân công
của giáo viên như sau
HS: Bảo vệ vốn gen loài người
HS: Hoạt động cá nhân trả lời câu hỏi
có 4 biện pháp
I Bảo vệ vốn gen của loài người
Trang 6GV: Quan sát, hướng dẫn các
nhóm thực hiện nhiệm vụ
- Hỗ trợ các nhóm trong quá
trình thảo luận
- Hỏi những vướng mắc và khó
khăn của nhóm đưa ra những
gợi ý cho nhóm
- Bao quát lớp kịp thời hỏi và
động viên chỉ bảo học sinh ỳ,
tham gia hoạt động thảo luận
nhóm
GV: Quan sát lắng nghe sau khi
đại diện nhóm 1 trình bày xong
hỏi HS trong lớp có bổ sung
chỉnh sửa hay có ý kiến khác
không?
GV: Chữa và bổ sung cho nhóm
1 Chuẩn hóa kiến thức
Gv: Hình ảnh này nói lên điều
gì?
GV: Vâng đó là sự bùng nổ dân
số vậy sự bùng nổ dân số để lại
những hệ quả gì cho chúng ta
hãy cùng quan sát những hệ quả
của sự bùng nổ dân số
GV: Hình ảnh cho bạn biết
thông tin gì về nó?
Sử dụng kiến thức lịch sử kết
hợp hóa học để nói lên tác hại
của chất hóa học đối với môi
trường và sinh vật, con người.
Nhóm 1: Cử đại diện lên trình bày lần lượt từng nhóm theo thú
tự sẽ lên tổng hợp và trình ý kiến của nhóm
HS: Bổ sung chỉnh sửa nội dung, hay có
ý kiến khác
HS: Lĩnh hội kiến thức
HS: Sự bùng nổ dân số
- Mỗi gia đình chỉ nên đẻ từ 1-2 con để nuôi dạy cho tốt.
- Khoảng cách sinh con từ 3- 5 năm.
HS: Hậu quả chất động màu da cam
1, Tạo môi trường sạch nhằm hạn chế các tác nhân gây đột biến.
- Chúng ta cần giảm tải
sự bùng nổ dân số trên trái đất bằng việc thực hiện kế hoạch hóa gia đình
- Có thái độ cương định đấu tranh - phản đối chiến tranh và bom nguyên tử
GV: Trong hoạt động sản xuất
chúng ta cũng thường sử dụng
các hóa chất độc hại
Gv: Sinh thời Bác Hồ kính yêu
của chúng ta đã
“ Mừng 5 là tết trồng cây
Làm cho đất nước càng
ngày càng xuân”
Thông qua câu thơ này các em
hãy cho biết chúng ta cần làm
gì để tạo môi trường sạch để
hạn chế các tác nhân gây đột
Hs: Chúng ta nên dùng sử dụng chất bảo quản, chất hóa học bảo vệ thực vật
HS: tích cực trồng - Tích cực trồng cây gây rừng
- Hạn chế sử dụng
thuốc bảo vệ thực vật,
thuốc trừ sâu, thuốc diệt
cỏ và chất kích thích
sinh trưởng
Trang 7Hoạt động 2: Tìm hiểu một số vấn đề xã hội của di truyền học (13 phút)
GV: Giáo viên nhận xét đánh giá hoạt động
của nhóm 3
- Vận dụng kiến thức văn học thay đổi không
khí lớp học
GV: Đưa ra một mẩu chuyện vui để thay đổi
không khí giờ học đồng thời kích thích gây
hào hứng học tập cho học sinh Dẫn dắt
chuyển phần
HS: Lắng nghe và suy ngẫm về ý nghĩa của câu chuyện trả lời câu hỏi của GV
GV: Câu chuyện vui đang đề
cập đến vấn đề gì ?
Đặt vấn đề chuyển mục
GV: Vâng trí tuệ có được di
truyền không ?
Trí tuệ của chúng ta chịu sự chi
phối của những nhân tố nào ?
Chúng ta làm gì để bảo vệ và
phát huy tiềm năng trí tuệ ?
Đó chính là nội dung mà
nhóm 3 sẽ tiếp tục đề cấp với
chúng ta ngay bây giờ, xin mời
nhóm 3.
GV: Nhận xét bổ sung, chuẩn
hóa kiến thức cho học sinh
HS: Lắng nghe và lĩnh hội kiến thức và trả lời câu hỏi độc lập
HS: Câu chuyện đề cập đến
sự di truyền trí tuệ Đại diện nhóm 4 lên thuyết trình
Một số biện pháp bảo vệ tiềm năng di truyền trí tuệ
+ Tránh các tác nhân gây đột biến
+ Đảm bảo cuộc sống đầy
đủ về vật chất và tinh thần, được tiếp cận với nền văn minh nhân loại
* Khả năng trí tuệ và sự
di truyền.
- Khả năng trí tuệ được di truyền qua các thế hệ
- Chỉ số IQ còn bị chi phối bởi yếu tố môi trường như: Chế độ dinh
dưỡng và tâm lý người mẹ lúc mang thai, quan hệ tình cảm gia đình và xã hội,…
GV: giới thiệu qua về đại dịch
AIDS Móc nối vào bài Xin
mời nhóm 4
GV: Thông báo mục kiến thức
này đã được tìm hiểu trong sinh
học 10 và sinh học 11 nên các
em về nhà tìm hiểu thêm
Nhóm 4 : Cử đại diện lên
trình bày
HS: Các nhóm khác bổ sung sửa lỗi
Học sinh lắng nghe
Người ta đã sử dụng biện pháp di truyền nhằm hạn chế sự phát triển của viruts HIV Do đó làm chậm sự tiến triển của bệnh AIDS.
4 Di truyền y học với AIDS.
- HIV: Là virut gây suy
giảm miễn dịch ở người
- AIDS: Là hội chứng suy
giảm mắc phải do virut HIV gây ra
- Có 3 con đường lây truyền:
+ Từ mẹ sang con
+ Tình dục không an toàn + Đường máu
4 Củng cố và luyện tập (5 phút)
GV: Liên hệ bản thân thông qua câu hỏi củng cố:
Trang 8Sử dụng kiến thức môn GDCD: Hình thành kĩ năng sống cho học sinh biết bảo vệ bản thân và mọi người xung quanh đồng thời giáo dục học sinh tôn trọng và thực hiện, chấp hành pháp luật nhà nước.
Câu 1:
HS trả lời câu hỏi:
sinh công cộng, vứt rác đúng nơi quy định, tích cực tham gia trồng cây
di truyền học giải quyết các tình huống thực tiễn như tư vấn phụ sản nên định kì kiểm tra thai nhi phát hiện bệnh từ đó đưa ra những biện pháp phòng chữa bệnh di truyền giảm bớt gánh nặng tinh thần và gánh nặng kinh tế cho gia đình, xã hội
- Hạn chế sử dụng chất hoá học: Nghiêm cấm sử dụng chất phụ gia trong chế biến
thực phẩm…
- Có thái độ phản đối chiến tranh hạt nhân, bom nguyên tử…
Câu 2: GV: Yêu cầu học giải quyết tình huống cần tư vấn di truyền do giáo viên đưa
ra Trong đó HS đóng vai chuyên gia tư vấn di truyền.
Giải quyết tình huống đưa ra là: Một thanh niên không mắc bệnh mù màu muốn kết hôn
với 1 cô bạn cũng không mắc bệnh này, nhưng lại có bố mắc bệnh Liệu họ lấy nhau thì có khả năng sinh con mắc bệnh không? Em có lời khuyên như thế nào?
Câu 3: Hôn nhân cận huyết thống là gì? Tại sao lại cấm hôn nhân cận huyết thống ?
Trong luật hôn nhân gia đình quy định như thế nào về việc cấm hôn nhân cận huyết thống trong vòng 3 đời?
5 Hướng dẫn tự học ở nhà( 1 phút)
Bài tập về nhà:
- Bài tập1: Một người bị bệnh Bạch tạng muốn kết hôn và sinh con Em có lời khuyên
như thế nào?
- Dặn dò: Về nhà học và làm bài tập được giao và các bài tập sách bài tập phần phả hệ,
đọc trước bài: “Các bằng chứng tiến hóa”