BÀI THI LIÊN môn 2015 2016 THCS

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH BẮC GIANG PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN HIỆP HÒA ---*&*---BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG TRONG THỰC TIỄN “ GIẢI PHÁP HẠN C

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH BẮC GIANG PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN HIỆP HÒA

-*&* -BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT

TÌNH HUỐNG TRONG THỰC TIỄN

“ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ TÁC HẠI CỦA CÂY THUỐC LÀO ĐỐI VỚI SỨC KHỎE CON NGƯỜI Ở QUÊ EM”

Trường : TH&THCS Mai Đình.

Địa chỉ: Thôn Mai Hạ - Mai Đình – Hiệp Hòa – Bắc Giang.

Email trường: c12maidinh@bacgiang.edu.vn

Điện thoại: 02403972346

Thông tin về nhóm thí sinh:

1 Nguyễn Thị Ngọc Lan Ngày sinh: 30/7/2001 Học lớp 9A

2 Lê Thị Lý Ngày sinh: 02/7/1999 Học lớp 9A

I Tên tình huống:

Một buổi sáng chớm hè chúng em cùng nhau đi học trên đường đê, không khí rất trong lành Đang ríu tít trò chuyện bỗng ai cũng bịt mũi kêu lên “ mùi gì mà thối vậy?” Mọi người nhanh chân đi lên phía trước xem thì thấy ai đó đã vứt rất nhiều thân cây thuốc lào xuống cống cạnh đê giờ cây phân hủy bốc mùi hôi thối rất khó chịu Bạn Lý bảo:

- Đang mùa thuốc lào mùi thuốc phơi khắp xóm làng đã nồng nặc khó chịu lắm rồi

mà lại còn vứt thân thuốc bừa bãi làm hôi thối thế này thì ai mà chịu được.Đúng là

vô ý thức

Bạn Giang tiếp lời:

- Hôm qua ông nội tớ bị ho mãi không khỏi đi khám ở bệnh viện bác sỹ bảo ông tớ

bị lao phổi do hút nhiều thuốc lào quá phổi đen và rỗ hết Cháu tớ mới có 1 tuổi cũng bị ho dai dẳng vì hít phải nhiều khói thuốc lào của cụ nội hút nên uống thuốc mãi không khỏi ho Tớ sợ mùi khói thuốc lào lắm nhưng nói mãi mà ông không bỏ được Buồn lắm các cậu à

Hoa đồng tình:

- Hôm nọ học môn sinh và môn hóa cô giáo bảo hút thuốc lào cũng có tác hại tương tự như thuốc lá đấy, nguy hiểm lắm Nhưng mọi người trong làng mình nhất

là các bác, các ông vẫn hút nhiều lắm

Từ khi nghe các bạn nói chuyện trong tâm trí của em lúc nào cũng hiện lên hình ảnh của một ông lão gày gò ốm yếu luôn ôm ngực ho khù khụ bên làn khói trắng

mơ màng của thuốc lào Em tự nhủ mình cần phải làm một việc gì đó để mọi người không hút thuốc nữa Vậy nên em đã vận động các bạn học sinh trường

TH&THCS Mai Đình cùng nghiên cứu và giải quyết tình huống “giải pháp hạn chế tác hại của cây thuốc lào đối với sức khỏe con người ở quê em”

II Mục tiêu giải quyết tình huống:

- Quy hoạch việc sản xuất, chế biến cây thuốc lào theo quy mô hợp tác xã và tập trung xa nơi dân cư

- Tuyên truyền cho người dân không hút,hoặc hạn chế hút thuốc lào

- Tận dụng phụ phẩm của cây thuốc lào để làm thuốc trừ sâu thảo mộc.

III Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống: 1.Nghiên cứu các kiến thức liên môn có thể vận dụng để giải quyết tình huống:

1.1 Môn hóa học:

- Thành phần các chất hóa học có trong thuốc lào ảnh hưởng đến sức khỏe con người, môi trường và các loài sinh vật khác như thế nào?

1.2 Môn sinh học:

- Đặc điểm sinh học của cây thuốc lào ( sinh học 6)

- Ảnh hưởng tới sức khỏe con người thông qua các hệ hô hấp tuần hoàn, tiêu hóa, bài tiết ( sinh học 8 )

- Chế biến các sản phẩm phụ cây thuốc lào thành thuốc trừ sâu sinh học

1.3 Môn công nghệ.

- Sử dụng thuốc trừ sâu sinh học để diệt côn trùng có hại cho thực vật

1.4 Môn địa lý.

- Xác định loại đất phù hợp với cây thuốc lào

- Vận dụng kiến thức địa lý để trồng, chăm sóc, thu hoạch cây thuốc lào

1 5 Môn văn

Vận dụng kiến thức thuyết minh về loài cây trong văn học lớp 8 để viết bài “ thuyết minh về tác hại của cây thuốc lào”

- Sử dụng một số câu thơ, tục ngữ, ca dao về cây thuốc lào

1 6 Môn lịch sử.

- Lịch sử trồng, chăm sóc, chế biến cây thuốc lào theo phong tục địa phương

1.7 Môn toán.

- Thống kê diện tích, số lượng, số người sử dụng thuốc lào.

- Thống kê thu nhập từ cây thuốc lào

1.8 Môn mỹ thuật.

- Hình ảnh những người nông dân trồng, chăm sóc, chế biến cây thuốc lào

1.9 Môn GDCD.

- Giáo dục cho học sinh tuyên truyền cho người dân biết tác hại của việc hút thuốc lào

2 Nghiên cứu thực trạng về cây thuốc lào.

- Tác hại của cây thuốc lào với môi trường, sức khỏe con người

- Những lợi ích mà cây thuốc lào mang lại về kinh tế và tận dung làm thuốc trừ sâu thảo mộc

IV Giải pháp, giải quyết tình huống.

- Quy hoạch theo quy mô hợp tác xã trồng, sản xuất thuốc lào

- Chế biến phụ phẩm cây thuốc lào thành thuốc trừ sâu thảo mộc

- Tuyên truyền cho quần chúng nhân dân về tác hại của việc hút thuốc lào

- Kêu gọi chính quyền địa phương đầu tư kinh phí quy hoạch vùng sản xuất thuốc lào để nâng cao kinh tế cho người dân

V Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống.

1 Xây dựng kế hoạch thực hiện.

- Nguyễn Thị Ngọc Lan – Lớp 9A

- Lê Thị Lý – Lớp 9A

STT Nội dung công

việc

hiện

Thời gian

1 Thu thập kiến

thức bộ môn

liên quan đến

tình huống cần

giải quyết

-Đọc nghiên cứu tài liệu -Gặp gỡ các thày cô bôn môn để học hỏi chuyên sâu hơn

Môn hóa, sinh, toán, công nghệ ->

Nguyễn Thị Ngọc Lan

Môn Văn,

sử, GDCD

-> Lê Thị Lý.

1 Tuần

2 Đóng vai phóng

viên nhỏ đi tìm

hiểu thực trạng

trồng và sử

dụng thuốc lào

-Đi thực tế ra đồng trồng thuốc lào, -Gặp gỡ bà con nông dân hỏi về cách trồng chăm sóc thu hoạch thuốc lào -Lấy hình ảnh minh họa

- Khảo sát các hộ trong thôn về thu nhập từ cây thuốc lào, cách sử dụng phụ phẩm sau khi thu hoạch

Nguyễn Thị Ngọc Lan

Lê Thị Lý

5 Ngày

3 Làm thử nghiệm

thuốc trừ sâu

sinh học từ cây

thuốc lào

- Đi xin, thu gom lá thuốc lào khô bị hỏng không bán được, cành, cuống,thân đã bỏ đi của bà con nông dân

- Tiến hành làm theo kỹ thuật đã tìm hiểu

-HS:Nguyễn Thị Ngọc Lan

-HS:Lê thị Lý

-GV: La Thị Thu Trang -GV:Nguyễn Thị Hà

5 Ngày

4 Viết bài Vận dụng kiến thức liên môn để viết

bài

-Nguyễn Thị Ngọc Lan -Lê thị Lý

2 Tuần

5 Tuyên truyền

tác hại của việc

Vận động tuyên truyền đến các bạn học sinh và nhân dân địa phương

-Nguyễn Thị Thực

hiện

hút thuốc lào biết tác hại của thuốc lào, hạn chế

việc hút thuốc lào

Ngọc Lan -Lê thị Lý và các bạn học sinh trường TH&THCS Mai Đình.

trong thời gian dài

2 Thu thập và thống kê số liệu:

- Thống kê diện tích trồng cây thuốc lào tại thôn Mai Hạ - Mai Đình và thôn Ngọc Liễn – Châu Minh là khoảng 30 mẫu

- Điều tra ý kiến về thực trạng sản xuất và hình ảnh của cây thuốc lào đối với kinh

tế môi trường và sức khỏe con người

(Phát ra 100 phiếu , thu về 100 phiếu)

1 Nhà bạn có trồng cây thuốc lào không?

A Có

B Không

A 80 phiếu

B 20 phiếu

2 Cây thuốc lào mang lại lợi ich gì cho gia đình nhà

bạn?

A Mang lại thu nhập kinh tế rất cao

B Mang lại thu nhập kinh tế cao

C Bình thường như cấy lúa

A 80 phiếu

B 20 phiếu

C 0 phiếu

3 Sau khi thu hoạch thuốc lào thì cuống lá và thân

cây bạn sử dụng làm gì?

A Vứt bỏ

A 60 phiếu

B 10 phiếu

C 30 phiếu

B Phơi khô để làm củi đun.

C Làm việc khác

4 Khi thu hoạch thuốc lào về nhà chế biến ban thấy

không khí môn trường làng quê bạn như thế nào?

A Bình thường

B Mùi thuốc nồng nặc khó chịu

C Hơi có mùi, không ảnh hưởng nhiều

A 0 phiếu

B 90 phiếu

C 10 phiếu

5 Hút thuốc lào có hại cho sức khỏe không?

A Rất có hại

B Có hại

C Không có hại

A 50 phiếu

B 40 phiếu

C 10 phiếu

6 Bạn có muốn quy hoạch cây thuốc lào thành hợp

tác xã không?

A Có muốn quy hoạch xa nơi dân cư, có quy củ

B Bình thường cứ giữ nguyên

C Không có ý kiến gì

A 80 phiếu

B 20 phiếu

C 0 phiếu

*Nhận xét: Đa số nhân dân đều thấy được lợi ích kinh tế mà cây thuốc lào mang lại nhưng cũng thấy được tác hại của cây thuốc lào đến môi trường, sức khỏe con người nên đều mong muốn được quy hoạch việc sản xuất ,chế biến thuốc lào theo quy mô hợp tác xã xa nơi dân cư.

3 Bài viết về “ các giải pháp hạn chế tác hại của cây thuốc lào đối với sức khỏe con người ở quê em”:

3.1 Lịch sử trồng cây thuốc lào tại thôn Mai Hạ - Mai Đình và thôn Ngọc Liễn – Châu Minh:

Cây thuốc lào đã được trồng từ rất lâu ở hai thôn Mai Hạ và Ngọc Liễn, các cụ ở trong làng cũng không nhớ chính xác thuốc lào được trồng từ bao giờ Đây là cây mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất trong các loại cây trồng ở địa phương

3.2 Đặc điểm sinh học:

Cây thuốc lào có tên khoa học là Nicotiana rustica L là một loài thực vật thuộc chi thuốc lá (Nicotiana) Cây thuốc lào thuộc họ thảo mọc hàng năm, cao chừng 1

m Toàn cây có lông dính, lá mọc so le, có cuống dày, phiến lá hình trứng đầu nhọn, to và dày hơn lá cây thuốc lá Cụm hoa là một cờ ở ngọn thân, hay cành Cánh hoa màu vàng sẫm hay lục dính liền với nhau thành ống ở dưới, phía trên chia 5 thùy,trong,ngắn Quả nang hình trứng hoặc gần giống hình cầu có đài còn lại bao bọc ở ngoài,chứa nhiều hạt nhỏ màu đen

( Hình ảnh cây thuốc lào)

Trong cây thuốc lào chứa nhiều chất độc, chủ yếu là nicotin hàm lượng thay đổi từ 2- 10% có thể lên tới 16%

Cuối tháng 11 dương lịch hàng năm bắt đầu vụ gieo trồng thuốc lào, để tiết kiệm đất người dân trồng xen với hành tỏi, sau khi thu hoạch hành tỏi tập trung vào chăm sóc cây thuốc lào Đến đầu tháng 5 khi nắng mới lên thì bắt đầu thu hoạch Trồng cây thuốc lào chi phí ít, chăm sóc cũng không tốn công nhưng lại mất nhiều công thu hoạch, thái và phơi Trước kia bình quân mỗi sào thuốc lào phải mất tới 5 đến 6 công thái, 12 công phơi nhưng nay các hộ gia đình đã đầu tư mua máy về thái, giảm bớt chỉ còn nửa công thái nên đỡ vất vả hơn

( Cây thuốc lào trưởng thành chuẩn bị cho thu hoạch)

(Người dân thu hoạch thuốc lào)

(Bóc tách phần là ra khỏi xương là để làm cuốn)

(Làm cuốn lá để thái)

(Sử dụng máy để thái thuốc lào) (Thái xong giũ ra nong tre để phơi)

(Thuốc lào được phơi từ trong nhà ra ngoài ngõ, đâu đâu cũng thấy thuốc lào)

3.3 Giá trị của cây thuốc lào:

* Về kinh tế:

Mỗi sào thuốc lào bình quân thu được 70 kg Sau vụ chính , nhiều hộ còn để một

vụ ánh thuốc thu thêm 20 kg/sào Khoảng 5 năm trở lại đây thuốc lào bán được giá, lúc chính vụ từ 70 đến 80 ngàn đống/kg , thời gian cao điểm lên tới 130 ngàn đồng/kg Sau mỗi vụ trồng thuốc lào, gia đình nào trồng ít cũng có trong tay từ 10 đến 15 triệu đồng, nhiều từ 30 đến 40 triệu đồng Từ cây thuốc lào , nhiều nông dân đã có tiền nuôi con ăn học,xây dựng được nhà cửa mà không phải bươn trải đi làm thuê nơi khác

* Cây thuốc lào còn là một vị thuốc có nhiều tác dụng như:

- Cầm máu : theo kinh nghiệm dân gian khi bị đứt chân, đứt tay ,lấy một ít sợi thuốc lào vê tròn rồi đắp trực tiếp lên chỗ đứt, máu sẽ cầm ngay

- Chữa hắc lào: lấy lá thuốc lào giã nát lấy nước hoặc lấy nước ở điếu cày bôi vào

chỗ bị hắc lào

- Chữa rắn cắn: Có thể xử trí ban đầu như sau lấy một cục thuốc lào to bằng đầu

ngón tay nhai nuốt nước, bã đắp Nếu không có thuốc lào có thể uống một chén nước điếu hoặc cạo lấy cao bám trong xe điếu bôi, đắp vào vết cắn

- Chữa vết thương: Thuốc lào (20%) giã nát , lá tre non (40%) phơi thật khô,tán

thành bột mịn, gạo tẻ (40%) rang giòn, tán thành bột mịn Trộn đều 2 bột và thuốc lào đắp lên vết thương Sau 2-3 ngày thay thuốc một lần

- Chữa bỏng: Lá thuốc lào giã nát lấy nước bôi vào vết bỏng.

- Phòng đỉa cắn: Thuốc lào (10 g ) , vôi tôi ( 20 g), bồ hóng (10 g) giã nhỏ để bôi.

* Ứng dụng khác:

- Nấu nước tắm rưả để chữa nghẻ cho súc vật

- Sử dụng các bộ phận của cây thuốc lào để làm thuốc trừ sâu thảo mộc diệt côn trùng gây hại cho cây trồng

3.4 Ảnh hưởng của cây thuốc lào đối với môi trường, sức khỏe con người :

Bên cạnh những giá trị có lợi mà cây thuốc lào mang lại thì việc chế biến, sản xuất và hút thuốc lào cũng có rất nhiều tác hại Đặc biệt là việc hút thuốc lào độc hại như thuốc lá

* Đối với môi trường:

Khi thu hoạch thuốc lào mang về gia đình để chế biến, khi tuốt bỏ cuống lá và thái, phơi thì mùi thuốc cay,đắng nồng nặc rất khó thở Ai có sức khỏe không tốt đặc biệt là trẻ em và người già tiếp xúc với thuốc lào nhiều giờ liền trong ngày rất

dễ bị say thuốc lào, có biểu hiện buồn nôn ói,sức khỏe giảm sút

Sau khi thu hoạch những sản phẩm phụ như cuống lá, thân cây nhiều hộ dân vứt bừa bãi xuống ao , chuôm, cống rãnh gây mùi hôi thối, ô nhiễm môi trường, làm chết các sinh vật trong nước

* Tác hại của việc hút thuốc lào:

Hầu hết mọi người đều thấy, đều biết tác hại của việc hút thuốc lào nhưng do thói quen sử dụng , đặc biệt là người dân ở miền bắc Ước lượng khoảng 50% nam nông dân ở độ tuổi từ 30 trở lên hút thuốc lào Một số ít phụ nữ cũng hút thuốc lào Thuốc lào còn khá phổ biến ở các đô thị miền bắc, hầu như các quán nước ở vỉa hè, trong các trường học ở bậc trên phổ thông, trường dạy nghề đều có điếu cày

( Điếu cày để hút thuốc lào)

(Rất nhiều người dân hút thuốc lào)

Hút thuốc lào ngoài việc tạo ra mùi ô nhiễm , mất vệ sinh ( mùi của nước điếu hôi và rất bền, nếu dây vào quần áo phải giặt nhiều lần mới hết) nó còn gây nghiện

( Nhớ ai như nhớ thuốc lào / Đã chôn điếu xuống lại đào điếu lên),tạo cảm giác

chán ăn Trong khói thuốc lào có những yếu tố nguy hiểm dễ gây ra bệnh nhồi máu

cơ tim và ảnh hưởng không tốt tới hệ tuần hoàn,hô hấp,đường ruột và hệ thống bài tiết Khói đó được lọc một phần qua nước ở trong ống điếu nhưng chẳng bao lâu nước điếu cày bão hòa và không giữ được nicotin nữa

Những chất độc như trong khói thuốc như chất nicotin và carbon oxit dần dần để lại dấu vết trên thành mạch máu,giống như cặn vôi đọng trong ấm đun nước làm cho động mạch hẹp lại không cung cấp được máu nữa Khổ nhất là những người ở xung quanh bắt buộc phảo hít những chất độc của khói thuốc

Người ta thường nói “một giọt nicotin đủ làm chết một con ngựa” Thuốc lào đốt cháy sẽ tạo ra 56 loại chất độc khác nhau,trong đó nguy hiểm nhất là chất benzopyren.Trong khói thuốc có nhiều chất poloni – 20 phóng xạ ra hạt alpha.Nhưng người hút thuốc lào lại nói rằng “tôi có nuốt khói vào bụng đâu,tôi thả khói thuốc ra ngoài cơ mà?” Đúng thế chỉ cần 1 người hút thôi nhưng sẽ có rất

nhiều người ở xung quanh phải hít và cũng bị những tác hại tương đương với người hút Dân gian có câu:

Thuốc lào chồng hút vợ say Thằng cu châm điếu lăn quay ra nhà

Có cô hàng xóm đi qua Hít phải hơi thuốc say ba bốn ngày

Từ xưa tổ tiên ta đã từng biết độc hại của thuốc lào Thế kỷ XVIII vua Lê Huyền

Tông đã hai lần ra lệnh cấm thuốc lào Lãn Ông nói trong vệ sinh yếu quyết:

Hút lâu uất hỏa hôi mồm Họng khô, phổi ráo tích đờm sinh ho Khí hao huyết tụ chẳng ngờ Ung thư kết hạch nguy cơ có ngày Hại nhiều lợi ít rõ thay Khuyên ai quyết chí bỏ ngay thuốc lào.

Có thể nói hút thuốc lào cũng như thuốc lá đều là những “sát thủ giết người không cần dao” vì nó chứa rất nhiều độc tố

(Hút thuốc lào có thể gây bệnh ung thư và các bệnh nan y khác)

3.5 Giải pháp giảm thiểu tác hại của cây thuốc lào:

- Tuyên truyền vận động người dân không hút thuốc lào, hạn chế hút thuốc Ai đã nghiện rồi có thể nỗ lực cai nghiện thuốc lào

+ Ở nhà trường nên có những buổi sinh hoạt dưới cờ với chủ điểm “tác hại của thuốc lá, thuốc lào đối với sức khỏe của con người” để các bạn học sinh nhận thức đúng đắn, đầy đủ và chính mỗi bạn học sinh lại là một tuyên truyền viên đến những thành viên trong gia đình và cộng đồng dân cư nơi mình sinh sống

+Tổ chức các cuộc thi vẽ tranh, đóng kịch về chủ đề tác hại của thuốc lá thuốc lào +Sưu tầm tranh ảnh về tác hại của thuốc lá, thuốc lào gây lên những bệnh hiểm nghèo đối với con người treo ở những nơi sinh hoạt cộng đồng như trường học, nhà văn hóa, trạm y tế…

- Vận động người dân sản xuất, chế biến theo quy mô hợp tác xã xa nơi dân cư để hạn chế ô nhiếm không khí và tận dụng triệt để các sản phẩm phụ của cây để làm thuốc trừ sâu thảo mộc để thay thế thói quen sử dụng thuốc trừ sâu hóa học của người nông dân Vừa tiết kiệm về kinh tế và còn an toàn với người sử dụng và người tiêu dùng Cụ thể như sau:

+ Các bộ phận của cây thuốc lào từ rễ, thân, lá, hoa , quả đều có chứa độc tố nicotin.Nó là một loại chất độc thần kinh rất mạnh với ảnh hưởng rõ rệt đến các loài côn trùng gây hại là các loài sâu miệng nhai và chích hút như: Rệp, Muội, Nhện đỏ, sâu ăn lá hai rau màu và cây công nghiệp Đặc biệt thuốc có hiệu lực cao đối với sâu vẽ bùa hại cam chanh bưởi Nicotin cũng có độ độc cao đối với con người và động vật máu nóng song thuốc nhanh phân giải trong cơ thể và môi trường sống, không để lại tồn dư trong nông sản , thực phẩm nên rất an toàn