Bai17 Chương trình con và phân loại

• Các ch ơng trình đ ợc viết bởi các nhóm nhỏ A, B, C đ ợc gọi là các ch ơng trình con CTC.. Lợi ích của việc sử dụng ch ơng trình con:• Tránh đ ợc việc phải viết lặp đi lặp lai cùng một

Bµi 17

§Ó viÕt ch ¬ng tr×nh gi¶i c¸c bµi to¸n lín, phøc t¹p ng êi lËp tr×nh cã thÓ chia thµnh nhiÒu bµi to¸n nhá

Nhãm

tr ëng ViÖc A

ViÖc B

1 Kh¸i niÖm Ch ¬ng tr×nh con (ctc)

luythua= an + bm + cp + dq

Ta chia công việc cho ng ời A: luythua1= an

luythua1:=1;

For i:=1 to n do luythua1:=luythua1*a;

Ta chia công việc cho ng ời B: luythua2= bm

luythua2:=1;

For i:=1 to m do luythua2:=luythua2*b;

Ta chia công việc cho ng ời C: luythua3= cp

luythua3:=1;

For i:=1 to p do luythua3:=luythua3*c;

Ta chia công việc cho ng ời D: luythua4= dq

luythua4:=1;

For i:=1 to q do luythua4:=luythua4*d;

Làm thế nào để tính giá trị cho từng lũy thừa và tổng lũy thừa?

Các ch ơng trình trên có gì đặc biệt?

VÝ dô: §Ó lµm bµi to¸n qu¶n lý häc sinh gåm c¸c c«ng viÖc sau:

• NhËp th«ng tin cho tõng häc sinh (1)

• Xö lý sè liÖu vÒ kÕt qu¶ häc tËp: xÕp lo¹i, s¾p xÕp häc sinh theo chiÒu gi¶m cña ®iÓm TB …(2) (2)

• In kÕt qu¶ ra mµn h×nh (3)

C¸c c«ng viÖc nµy sÏ ® îc chia ra nh sau:

• Giao c«ng viÖc (1) cho nhãm A

• Giao c«ng viÖc (2) cho nhãm B

• Giao c«ng viÖc (3) cho nhãm C

• Nhãm tr ëng thu l¹i c¸c ch ¬ng tr×nh nhá tõ c¸c nhãm vµ tæng hîp l¹i thµnh ch ¬ng tr×nh qu¶n

lý häc sinh hoµn chØnh.

• Các ch ơng trình đ ợc viết bởi các nhóm nhỏ A, B,

C đ ợc gọi là các ch ơng trình con (CTC).

• Ch ơng trình mà nhóm tr ởng viết để gọi ra các ch

ơng trình con của các nhóm A, B, C gọi là ch ơng trình chình.

tácưnhấtưđịnhưvàưcóưthểưđượcưthựcưhiệnư(đượcưgọi)ưtừưnhiềuưvịư tríưtrongưchươngưtrình.

Lợi ích của việc sử dụng ch ơng trình con:

• Tránh đ ợc việc phải viết lặp đi lặp lai cùng một dãy lệnh nào đó

• Hỗ trợ việc thực hiện các ch ơng trình lớn.

• Phục vụ cho quy trình trừu t ợng hóa.

• Mở rộng khả năng ngôn ngữ.

• Thuận tiện cho phát triển, nâng cấp ch ơng trình.

2 Phân loại và cấu trúc của ch ơng trình con

Ch ơng trình con

Hàm (Function)

Là ch ơng trình con

thực hiện một số

thao tác nào đó, và

trả về một giá trị

qua tên của nó.

Hàm (Function)

Là ch ơng trình con

thực hiện một số

thao tác nào đó, và

qua tên của nó.

Thủ tục (Procedure)

Là ch ơng trình con thực hiện một số thao tác nào đó, và không trả về giá trị nào qua tên của nó.

Thủ tục (Procedure)

Là ch ơng trình con thực hiện một số thao tác nào đó, và không

tên của nó.

Tính tổng luỹ thừa

Vẽ và đ a ra màn hình

5 hình chữ nhật có kích th ớc khác nhau.

a) Phân loại

2 Ph©n lo¹i vµ CÊu tróc cña ch ¬ng tr×nh con

<PhÇn ®Çu>

[<PhÇn khai b¸o>]

< PhÇn th©n>

<PhÇn ®Çu>

[<PhÇn khai b¸o>]

< PhÇn th©n>

Function <Tªnhµm> [(<ds tham sè>)] :kiÓu cña hµm;

[< PhÇn khai b¸o >]

Begin

Begin [<D·y c¸c lÖnh>]

End ; tªnhµm := gi¸trÞ ; End;

Procedure <tªn thñ tôc> [(<ds tham sè>)];

[< PhÇn khai b¸o >]

Begin

[<D·y c¸c lÖnh>]

End;

b) CÊu tróc cña CTC

Tr¶ vÒ gi¸ trÞ qua tªn hµm

VD1: Lập ch ơng trình tính tổng luỹ thừa luythua = an +bm +cp +dq VD1: Lập ch ơng trình tính tổng luỹ thừa luythua = an +bm +cp +dq

Trong đó: Luythua, x kiểu thực, k kiểu nguyên

Luythua(a,n) luythua(b,m), luythua(c,p),luythua(d,q)

* OUTPUT : luythua

Function luythua(a:real;b:integer):real;

var

i:integer;

tich:real;

Begin

tich:=1.0;

For i:=1 to b do tich:=tich*a;

luythua:=tich;

End;

Tên hàm

Tha

m số hình thức

Kiểu dữ

liệu

Biến cục bộ

Các biến đ ợc khai báo cho dữ liệu vào/ra

Các CTC khác không thể sử dụng các biến cục bộ của một CTC, nh ng mọi CTC đều sử dụng đ ợc các biến của ch ơng trình chính

4 Mét sè vÝ dô

Bµi to¸n 1: LËp ch ¬ng tr×nh tèi gi¶n ph©n sè

Bµi to¸n 1: LËp ch ¬ng tr×nh tèi gi¶n ph©n sè

* INPUT : NhËp ph©n sè a/b;

 ViÕt ch ¬ng tr×nh con thùc hiÖn t×m ¦CLN(a,b) vµ gäi nã khi tÝnh c,d trong ch

¬ng tr×nh chÝnh

Program tgps;

Uses crt;

Var tu,mau,c,d : integer;

Function UCLN( a,b :integer) : integer;

Begin While a<> b do

UCLN := a;

end;

BEGIN

Writeln( Phan so toi gian = , c, / , d);‘ Nhap vao tu so vµ mau so:’); readln(tu,mau); ’); readln(tu,mau); ‘ Nhap vao tu so vµ mau so:’); readln(tu,mau); ’); readln(tu,mau);

Readln;

END

Write( Nhap vao tu so va mau so: );‘Nhap vao tu so va mau so:’); ’);

C := 6 div UCLN(6,10); d := 10 div UCLN(6,10);

Writeln( Phan so toi gian = , 3, / , 5);‘ Nhap vao tu so vµ mau so:’); readln(tu,mau); ’); readln(tu,mau); ‘ Nhap vao tu so vµ mau so:’); readln(tu,mau); ’); readln(tu,mau);

Readln;

END

BEGIN

Readln(tu,mau);

USCLN=2;

USCLN=2;

Nhap vao tu so va mau so: 6 10 Phan so toi gian= 3/5

• Các CTC th ờng đ ợc đặt sau

phần khai báo của ch ơng trình chính

• CTC chỉ đ ợc thực hiện khi

có lời gọi nó.

• Lợi ích của việc sử dụng

ch ơng trình con:

 Hỗ trợ việc thực hiện các ch ơng trình lớn.

 Tránh đ ợc việc phải viết lặp đi lặp lại cùng một dãy lệnh nào đó.

 Thuận tiện cho việc phát triển và nâng cấp ch ơng

Biến

cục

số

sự

số h

ình

Mọi CTC đều có thể sử dụng biến của

ch ơng trình chính

H·y nhí!

 Ch ¬ng tr×nh con lµ mét d·y

lÖnh gi¶i quyÕt mét bµi to¸n con cô thÓ.

 CÊu tróc ch ¬ng tr×nh gåm:

 Ph©n lo¹i ch ¬ng tr×nh con:

+ Hµm + Thñ tôc

<PhÇn ®Çu>

[<PhÇn khai b¸o>]

< PhÇn th©n>

<PhÇn ®Çu>

[<PhÇn khai b¸o>]

< PhÇn th©n>