Bài 18 VD về cách viết và SD chương trình con ( T1)

-Thủ tục được khai báo ở của chương trình chính, sau khai báo biến với từ khóa Var -Lời gọi thủ tục được thực hiện trong của chương trình chính... CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG THỦ TỤC Ví dụ 1:

Vẽ hình chữ nhật có dạng sau:

* * * * * * *

* *

* * * * * * *

Xét ví dụ:

1 CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG THỦ TỤC

Để vẽ Hình chữ nhật trên ta dùng 3 câu lệnh

Writeln(‘ * * * * * * *’);

Writeln(‘ * *’);

Writeln(‘ * * * * * * *’);

Vậy để vẽ 3 hình chữ nhật như trên ta dùng mấy câu lệnh?

Để khắc phục điều này ta đưa 3 câu lệnh trên vào 1 thủ tục có tên Ve_Hcn;

Program VD_thutuc1;

Procedure Ve_Hcn;

begin

Writeln(‘ * * * * * * *’);

Writeln(‘ * *’);

Writeln(‘ * * * * * * *’);

end;

BEGIN

Ve_Hcn;

writeln; writeln;

Ve_Hcn;

writeln; writeln;

END.

Xét ví dụ:

1 CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG THỦ TỤC

Procedure Ve_Hcn;

begin

Writeln(‘ * * * * * * *’);

Writeln(‘ * *’);

Writeln(‘ * * * * * * *’);

end;

Em có nhận xét gì về cấu trúc của thủ tục? So sánh với cấu trúc chương trình chính?

* Cấu trúc chung của thủ tục

Procedure <Tên thủ tục>[< danh sách tham số>];

[<phần khai báo>]

begin

[<dãy các lệnh>]

end;

a Cấu trúc thủ tục

1 CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG THỦ TỤC

* Sử dụng thủ tục

<Tên_thủ_tục>[<DS tham số thực sự>];

1 CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG THỦ TỤC

Program VD_thutuc1;

Procedure Ve_Hcn;

begin

Writeln(‘ * * * * * * *’);

Writeln(‘ * *’);

Writeln(‘ * * * * * * *’);

end;

BEGIN

Ve_Hcn;

writeln; writeln;

Ve_Hcn;

writeln; writeln;

END.

Hãy xác định vị trí của thủ tục và lời gọi sử dụng thủ tục trong chương trình?

-Thủ tục được khai báo ở <phần khai báo> của chương trình chính, sau khai báo biến (với từ khóa Var)

-Lời gọi thủ tục được thực hiện trong <phần thân> của chương trình chính

b Ví dụ về thủ tục

1 CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG THỦ TỤC

Ví dụ 1: Chương trình vẽ hình chữ nhật bằng dấu * có

các kích thước khác nhau

Cần đưa vào phần đầu thủ tục

2 tham số cho dữ liệu vào là Chdai và chrong

Quan sát sách giáo khoa trang

98, chương trình mô tả thủ tục Ve_Hcn

PHÂN TÍCH BÀI TOÁN

Để viết chương trình này ta dùng những chương trình con nào?

Trong chương trình chính ta dùng

những lời gọi nào?

Dùng chương trình con có thủ tục Ve_Hcn (chdai, chrong:

integer) để vẽ một hình chữ nhật.

Trong chương trình chính, dùng lời gọi thủ tục và truyền các tham

số với giá trị khác nhau để vẽ các hình chữ nhật khác nhau.

Ví dụ: Ve_Hcn(25,20); Ve_Hcn(5,10); Ve_Hcn(a,b);

PHÂN TÍCH BÀI TOÁN

***************************

*******

* *

* *

* *

***************************

*******

dài

rộng

Vẽ cạnh trên của HCN

Vẽ hai cạnh bên

Vẽ cạnh dưới

For i:=1 to chdai do write (‘*’);

Writeln;

For j:=1 to chrong - 2 do

Begin

Write(‘*’);

For i:=1 to chdai - 2 do Write(‘ ‘);

Writeln(‘*’)

end;

For i:=1 to chdai do write(‘*’);

Writeln;

VÍ DỤ VỀ CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH CON

Program vidu;

Uses crt;

var a,b: byte;

Procedure Ve_HCN( chdai,chrong:integer);

Var i,j: integer;

Begin For i:=1 to chdai do write( * ); ‘ ’

Writeln;

For j:=1 to chrong-2 do

begin write( * ); ‘ ’ for i:=1 to chdai-2 do write( ); ‘ ‘ writeln( * ); ‘ ’

end;

For i:=1 to chdai Do write( * ); ‘ ’ writeln;

end;

Begin

CLRSCR;

Ve_HCN(25,10);

Writeln; a:=5 ; b:=10;

Ve_HCN(a,b);

readln;

End.

Biến cục bộ

Biến cục bộ

Tham số thực sự (tham trị)

Tham số thực sự (tham trị)

Tham số hình thức Biến toàn cục

Biến toàn cục

Tham số thực sự (tham biến)

MỘT SỐ KHÁI NIỆM

- Tham số biến ( tham biến): Trong lời gọi thủ tục,

các tham số hình thức được thay bằng các tham số thực sự tương ứng là tên các biến chứa dữ liệu ra

- Tham số giá trị ( tham trị): Trong lời gọi thủ tục,

các tham số hình thức được thay bằng các tham số thực sự tương ứng là các giá trị cụ thể

b Ví dụ về thủ tục

1 CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG THỦ TỤC

Ví dụ 2: Hoán đổi giá trị của 2 biến x, y được nhập vào

từ bàn phím

Quan sát sách giáo khoa trang

99, chương trình mô tả thủ tục Hoan_doi

VÍ DỤ VỀ CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH CON

Program VD_thambien1;

Uses crt;

var a,b: integer;

Procedure Hoan_doi (Var x,y:integer);

Var TG: integer;

Begin

TG:= x;

x:= y;

y:=TG;

end;

Begin

Clrscr;

a:= 5 ; b:= 10;

Writeln( a:6 , b:6);

Hoan_doi(a,b);

Writeln( a:6 , b:6);

readln;

End.

Tham số thực sự (tham biến)

Tham số hình

thức

Tham số hình

thức

Kết quả trên màn hình

5 10

10 5

x, y là tham số giá trị hay tham số biến?

VÍ DỤ VỀ CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH CON

Program VD_thambien2;

Uses crt;

var a,b: integer;

Procedure Hoan_doi (x: integer; var y: integer );

Var TG: integer;

Begin

TG:= x;

x:= y;

y:=TG;

end;

Begin

Clrscr;

a:= 5 ; b:= 10;

Writeln( a:6 , b:6);

Hoan_doi(a,b);

Writeln( a:6 , b:6);

readln;

End.

Tham số thực sự (tham biến)

Tham số hình

thức

Tham số hình

thức

Kết quả trên màn hình

5 10

5 5

NHẬN XÉT

Tham số giá trị : Giá trị không thay đổi khi ra khỏi

chương con

Tham số biến : Giá trị thay đổi khi ra khỏi chương

con

1 CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG THỦ TỤC

Câu hỏi: So sánh tham trị và tham biến ?

Tham số biến

 Khai báo:

VAR

DS tham số hình thức:kiểu dữ liệu

• Trong lệnh gọi thủ tục: các tham số thực

sự là tên các biến chứa dữ liệu ra

• Giá trị có thể bị thay đổi sau khi thực hiện xong thủ tục.

Tham số giá trị

• Khai báo:

<DS tham số hình thức>: <kiểu dữ liệu>

• Giá trị không thay đổi khi thực

hiện xong thủ tục.

• Trong lệnh gọi thủ tục: các tham số

thực sự là các giá trị cụ thể

GHI NHỚ

Cấu trúc của thủ tục

Tham số giá trị

Tham số biến

Chuẩn bị phần tiếp theo của bài học “cách

viết và sử dụng hàm”.

VÍ DỤ VỀ CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH CON

VÍ DỤ VỀ CÁCH VIẾT VÀ SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH CON