Tìm hiểu hang động Việt Nam

Trên các bức vách của động thiên nhiên kỳ thú đã vẽ nên nhiều cảnh tợng đẹp, gợi những tởng tợng sinh động về cuộc sống con ngời và cuộc sống xungquanh.. Bạn sẽ bàng hoàng tởng nh lạc và

1.Hà TÂY

Động hơng tích

Hơng Tích - động đẹp nổi tiếng nhất nằm trong khu di tích danh thắng Hơng

Sơn, thuộc địa phận huyện Mỹ Đức, cách Hà Nội 70km

Từ chùa Giải Oan, du khách lại tiếp tục cuộchành trình khoảng 2,5km lên động vào chùa Hơng Tích(còn gọi là chùa Trong) Hớng lên động có nhiều chỗquanh co, lúc lên dốc, lúc xuống dốc càng gần tới độngthì dốc càng cao Lên tới bậc đá cao nhất đứng nhìnxuống, du khách sẽ nhìn thấy một vòm hang rộng, sâu,hun hút trông giống nh hàm của một con rồng, đó là

động Hơng Tích

Qua cổng, đi xuống 120 bậc đá là vào tới lòng

động Ngay ở khoảng giữa, gần cửa ra, vào, có một nhũ

đá gọi là đụn gạo Đi sâu vào một chút có một lối lênTrời và một lối xuống âm phủ Trong động, nhữngmăng đá, nhũ đá rủ xuống

tạo thành muôn hình vạndạng, ngời xa thoả sức để đặt tên: nong tằm, né kén,

chuồng lợn, ao bèo, cây vàng, cây bạc, đầu cô, đầu

cậu Bên cạnh những công trình điêu khắc thiên nhiên

còn có những công trình điêu khắc nhân tạo, giá trị

nhất là pho tợng Phật Bà Quan Thế Âm bằng đá xanh

tạc vào thời Tây Sơn

Hơng Tích là một động đẹp nổi tiếng và đã đợc

chúa Trịnh Sâm (thế kỷ XVII) tự tay đề năm chữ Hán lên cửa động: "Nam Thiên đệ

nhất động” (động đẹp nhất trời Nam).

2 Hà NAM

NGũ Động sơn

Ngũ Động Sơn thuộc xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng.

Từ thị xã Phủ Lý, đi ngợc thuyền sông Đáy 8km là đến động, hoặc từ Phủ Lýqua cầu Hồng Phú, theo quốc lộ 21, đến cây số 8 là tới cửa động

Ngũ Động Sơn là năm hang nối liền nhau tạo thành một dãy động liên hoàn

có chiều dài hơn 100m trong một lòng quả núi Núi này có tên là núi Cuốn Sơn(Quyển Sơn) vì liên quan tới truyền thuyết về lá cờ của Lý Thờng Kiệt bay lên núi

và cuốn lại trên núi Núi còn có tên là Cấm Sơn vì núi này rất thiêng, không ai dám

động vào một cây cỏ, cành khô trên núi, trên núi

t-ơng truyền có cỏ thi để chữa bệnh nên núi còn gọi

là Thi Sơn Hang Ngũ Động nằm trong lòng núiCấm thuộc địa phận xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng

Trong các động có rất nhiều thạch nhũ hìnhthù khác nhau, kiểu dáng xuất hiện, màu sắc, da

nhũ, độ xốp, độ bóng của các hình nhũ cũng rất khác nhau Có cái mọc chồi từ vách

động, khe động, có cái rủ từ trên trần xuống, có cái nhô lên từ mặt nền Có nhữngnhũ đá ẩn sâu vào bóng tối, khi có ánh đuốc rọi vào, do hơi nớc phản chiếu, ánh lửangời lên nh châu ngọc Có những phiến thạch nhũ bên trong rỗng, có nhiều hanghốc ăn thông với nhau, khi đánh vào nghe nh tiếng đàn, tiếng trống, tiếng chiêng.Nếu bề dày của phiến đá lớn, chúng sẽ phát ra những âm thanh trầm, còn nếu bềdày của những phiến đá mỏng hơn thì chúng sẽ phát ra những âm thanh trong trẻongân nga

Trên các bức vách của động thiên nhiên kỳ thú đã vẽ nên nhiều cảnh tợng

đẹp, gợi những tởng tợng sinh động về cuộc sống con ngời và cuộc sống xungquanh Động 4 có một lối nhỏ ra một cái giếng có độ sâu vừa phải, nớc trong vắt, cóthể nhìn thấy cá đang bơi Đây có thể là nơi tiêu nớc của toàn động trong quá trìnhlòng núi bị bào mòn và rất có thể đáy giếng có đờng ăn thông ra sông Đáy ở phía d-

ới chân núi Cấm Lối vào động thứ 5 có những thạch nhũ tạo thành 3 cái cửa tựnhiên cách biệt nhau bởi những cột đá, mỗi cửa có thạch nhũ rủ xuống nh nhữngchiếc rèm cửa, có cửa có hình thạch nhũ nh đôi voi đang chầu

Núi Cấm, do không ai chặt cây cối nên đã giữ đợc một thảm thực vật phongphú, có nhiều cây to, nhiều cây dây leo phủ kín đồi Trên đỉnh núi còn có một bàn

cờ thiên tạo bằng đá Từ đây có thể phóng tầm mắt ra xa để bao quát toàn bộ vẻ đẹpsơn thuỷ hữu tình của vùng nớc non này

HANG LuồN – AO DONG

Hang Luồn ở cách Ngũ Động Sơn 1km Đây là một hang nớc rất đẹp, dài

500m, rộng 20-30m Để vào trong hang du khách phải đi thuyền Ao Dong nằmtrong lòng hang rộng khoảng 0,7ha Xung quanh Hang Luồn là núi cao, rừng rậmcảnh quan tuyệt đẹp Tới đây du khách đợc trở về với thế giới của thiên nhiên,không khí thoáng đãng, chim hót véo von, rất vui và sinh động.Thắng cảnh này làhội tụ của các loài chim về đây xây tổ và trú ngụ

3 nINH BìNH

Tam Cốc - Bích Động

Động nằm trong dãy núi Ngũ Nhạc Sơn thuộc địa phận

thôn Đam Khê, xã Ninh Hải, huyện Hoa L, tỉnh Ninh Bình

Năm 1773, cụ Nguyễn Nghiễm (thân sinh của đại thi

hào Nguyễn Du) đã đến thăm động

Nhìn toàn cảnh núi, động, sông nớc, đồng ruộng, bầu

trời ở đây đều phủ một màu xanh ngợp mắt nên cụ đã đặt cho

động một cái tên rất đẹp và mộng mơ Bích Động (có nghĩa là

động Xanh) Đến đây

du khách sau khi viếngthăm chùa, con thuyền nhỏ sẽ đa du khách điquanh co trong hang núi huyền ảo Bích động

đã đợc mệnh danh là Nam Thiên đệ nhị động(động đẹp thứ nhì ở trời Nam)

Từ Bích động du khách tiếp tục ngồi thuyền đi thăm Tam Cốc Tam Cốcnghĩa là ba hang: hang Cả, hang Hai và hang Ba Lúc thuyền luồn vào ba hang, dukhách sẽ cảm thấy mát lạnh Thạch nhũ từ trần hang rủ xuống lô nhô óng ánh nhnhững khối châu ngọc kỳ ảo

Động gồm có ba hang lớn, rộng, và cao vờivợi Đờng vào động phải đi qua một khe hangnhỏ, mấp mô Trần động là vân đá, nhũ đá rủxuống lấp lánh nhiều sắc màu Nhiều khối nhũ

đá từ trên trần rủ xuống nền động cao hơn chụcmét tựa nh những rễ cây đa cổ thụ Nhiều nhũ đá

đợc đặt tên nh : cây tiền, cây thóc, ông tiên, cô

tiên, con voi, con hổ, kỳ đà Xung quanh vách

động và trên nền cũng có rất nhiều măng đá, nhũ

đá Những nhũ đá đợc thiên nhiên chạm trổ vừaphóng khoáng, vừa tinh xảo mà sống động Đứng từ bên ngoài nhìn vào, dới ánhsáng kỳ ảo động Tiên nh một lâu đài nguy nga tráng lệ trong huyền thoại

Động HOA SƠN

Động Hoa Sơn là một trong những động đẹp của tỉnh Ninh Bình nằm ở thôn

áng Ngũ, xã Ninh Hòa, huyện Hoa L Động nằm ở lng chừng núi, thuộc dãy núiphía đông nam kinh thành Hoa L xa

Du khách lên thăm động phải bớc qua 153bậc đá, lên độ cao gần 70 mét so với chân núi Lốilên động có nhiều cây cổ thụ làm cho phong cảnh

êm dịu, mát mẻ Càng lên cao, không khí càng trởnên thoáng nhẹ

Đứng trớc cửa động, du khách có thể ngắmnhìn toàn cảnh thiên nhiên có non cao, động thẳm,sông ngòi kỳ thú Thiên nhiên nh đã u ái riêng chốnnày để che chở, bảo vệ kinh đô thời Đinh - Lê cách

đây hơn 10 thế kỷ

Tơng truyền, thời nhà Đinh, động là nơi nuôi

ấu Chúa, nên còn có tên là Phôi Sinh Tự Nhân dân vùng này quen gọi là Chùa Bà

Đẻ Ngời dân ở đây thấy động đẹp đã lấy làm chùa thờ Phật Động chính là một ngôi chùa thiên tạo Động cao sâu nên chùa càng rộng lớn Ngôi nhà bảo tàng tự

nhiên này có nhiều pho tợng đẹp và những nhũ đá kỳ thú

Trớc cửa động, ở bên phải có hai pho tợng bằng đá đợc đánh bóng nhẵn thờhai ông bà có công tu sửa chùa, tên là Nguyễn Hữu Non và Lê Thị Sánh Tợng ôngNguyễn Hữu Non ngồi theo thế nhà Phật, tay phải cầm chiếc quạt giấy mở ra trớc

Khu du lịch Tam Cốc – Bớch Động (Ninh

Bỡnh) - một nơi cú nhiều hang động đẹp.

ngực, tay trái để trên đùi Tợng bà Lê Thị Sánh cổ đeo tràng hạt, hai bàn tay để dớitràng hạt Văn bia khắc ở vách núi phía bên trái cho biết ông bà sửa chùa năm 1815.

Vào thời Nguyễn, vua Tự Đức trong chuyến tuần du ra Bắc Hà, nghe đồn ở

đây có chùa đẹp đã ghé thăm Nhà vua vào động lễ Phật, thấy động kỳ ảo nên đã

đổi tên động thành Hoa Sơn Động.Từ đấy động đợc gọi là Động Hoa Sơn hay Chùa Hoa Sơn Nhà vua còn lệnh cho quan sở tại tập hợp lại các ngôi mộ thuộc

Hoàng tộc nhà Đinh và những ngời có công với triều Đinh, cho xây lăng NghĩaChủng ở khu đất rộng chừng 3 mẫu Hiện nay, lăng Nghĩa Chủng xây bằng đá vẫncòn, nằm ở phía đông nam, cách động Hoa Sơn chừng 150 mét Nhà vua cũngtruyền cho quan sở tại cấp 2 mẫu ruộng ở phía đông bắc động, giao cho nhân dân

địa phơng trồng cấy hằng năm, lấy lơng thực để cúng tế trong chùa, gọi là ruộngPhù Tự

Cửa động Hoa Sơn có mây vờn, sơng phủ linh thiêng, nớc rơi tí tách quanhnăm từ các nhũ đá Cửa tiền của động, chiều ngang 12 mét, chiều cao khoảng 20mét, có cây Đa Bà rễ thả trớc cửa động Bên trái cửa tiền có chiếc khánh đá to, gõvào nghe trầm bổng âm u nh tiếng chiêng Chiều dài của động bằng chiều ngangcủa núi, khoảng 100 mét, xuyên qua núi, có ba hang liền nhau, tam cấp, từ thấp lêncao là: Hang Hạ, hang Trung và hang Thợng

Vào cửa tiền, bớc lên cao gần 3 mét mới đến hang Hạ Hang Hạ là một ngôi chùa thiên tạo ở đây thờ Phật, có nhiều tợng Phật sơn son thếp vàng lộng lẫy.

Hai bên chùa là hai lối lên hang Trung Du khách bớc lên 10 bậc đá, cao gần

6 mét là đến hang Trung Đây là nơi có cảnh sắc thiên tạo tuyệt vời Hang Trunggiống nh một ngôi nhà vòm cao rộng, chiều cao khoảng trên 30 mét Trần hang lànhững khối đá hình vòm nhẵn lỳ nh đánh bóng

Từ nền hang Trung nếu dựng đà giáo sẽ lên đợc trần hang và bớc vào mộthang nữa nằm trên đỉnh hang Trung Hang này cũng rộng và dài đều là những vòm

đá nhẵn lỳ tạo thành

Từ hang Trung bớc lên độ cao hơn 8 mét nữa mới đến hang Thợng Hang ợng nhỏ hơn, cửa hang ở phía tây lại thấp, chỉ cao bằng đầu ngời Bớc lên cao gần 2mét nữa, du khách mới ra đợc cửa hậu hình loe, nhỏ hơn cửa tiền Nền cửa hậu làmột lớp đá phẳng, có độ cao so với chân núi khoảng trên 100 mét, không có lốixuống núi Đứng ở đây, du khách phóng tầm mắt ra xa là thấy những cánh đồng lúaxanh mớt và dãy núi Trờng Sơn trùng điệp nhấp nhô xám nhạt Quả là cứ đi lên caodần, vẻ đẹp thần tiên lại hiện thêm ra

Th-Động Hoa Sơn là động xuyên qua núi nên lúc nào cũng có sơng sa, gió thổi.Trong động mùa hè mát mẻ, mùa đông lại ấm áp Du khách đến đây tâm linh nh đ-

ợc trở về với cội nguồn, hòa nhập với thiên nhiên thanh tao, cao khiết, để rồi chấtngất, đắm say, có cái giây phút tĩnh lặng thiêng liêng

Động ĐịCH LộNG Địch Lộng thuộc xã Gia Thanh, huyện Gia Viễn, đợc khám phá từ năm 1739.trong động có một nhũ đá hình tợng Phật nên ngời dân đã lập bàn thờ Phật Đếnnăm 1740, động đơc biến thành chùa để thờ Phật Lòng động rộng chừng 10 giannhà Trong động thờ nhiều tợng Phật, tợng La Hán, tợng Hộ pháp đặt trên các bệ

đá Đặc biệt có hai bức tợng Phật đợc tạc bằng đá nguyên khối rất đẹp Động gồm

có ba hang nối liền nhau Hang ngoài thờ Phật rồi đến hang Tối, hang Sáng.Vào

động Lịch Động, du khách nh lạc vào rừng nhũ đá.Có nhũ đá mang hình dáng voi

uống nớc, voi chầu, hổ phục, phợng múa, rồng uống nớc, khỉ cõng con…Mỗi khôngMỗi khônggian của vách động, trần động là một bức tranh nghệ thuật, hội tụ những tác phẩmchạm khắc trác tuyệt của tạo hoá, của thời gian trên đá.

Một điều rất độc đáo và lí thú là nhũ đá ở trong động thay đổi màu sắc theothời gian và ánh sáng mặt trời Lúc rạng đông chúng có màu hồng, buổi tra lấp lánh

nh pha lê nh chuyển màu đỏ thẫm khi hoàng hôn Trong động có lối lên trời, lốixuống âm phủ Đờng xuống âm phủ là con đờng rất huyền bí, nớc từ các nhũ đá đều

đặn nhỏ giọt tạo nên một bản nhạc không bao giờ dứt

Vẻ đẹp huyễn hoặc, mê hồn ở nơi đây đã đợc nhiều thi sĩ làm thơ ca ngợi.Vua Minh Mạng đã ban tặng cho động năm chữ Nam thiên đệ tam động (động đẹpthứ ba ở trời Nam)

Động VÂN TRìNH

Động Vân Trình là một trong số hàng chục hang

động trên vùng đất ngập nớc Vân Long thuộc huyệnNho Quan, Ninh Bình –một khu danh thắng đẹp củathiên nhiên ban tặng

Động nằm trong một quả núi cao chừng hơntrăm mét Cửa vào động khoảng lng chừng núi, caokhoảng 40 m so với mặt đất Lách qua cửa hẹp theobậc dẫn xuống động chính Bạn sẽ bàng hoàng tởng

nh lạc vào một mê cung.Bộ sutập điêu khắc đá với đủ hình thù, kích cỡ, ở trên trần, trên

vách, dới nền với các nhân vật trong truyện cổ tích, các nhà

s, các vĩ nhân, chim thú …Mỗi không tất cả đều sống động Dờng nh

chúng bị hoá đá trong khoảnh khắc bởi phép thần Sâu vào

trong ta gặp những Giếng Rồng nớc tuôn từ dới lên ùng ục,

trong vắt, mắt lạnh

Một khoang động khác nhỏhơn nhng vẻ đẹp kì vĩ hơn Các nhũ

đá ở đây mọc từ dới lên tựa nhữnggốc cây bụt mọc .Một luồng ánhsáng trời lọt qua lỗ hổng trên đỉnhchiếu vào động nh thực nh h Nớc giọt thánh thót từ trêntrần xuống lấp lánh nh những hạt ngọc càng làm cho cảnh

động thêm huyền diệu

Một lần đến Vân Trình là dịp khám phá thêm những

bí ẩn của tự nhiên, đón nhận cảm giác nhẹ nhõm, khoankhoái bởi không khí trong lành giữa cảnh trời mây, non n-ớc

4 Hà GIANG

HANG PHƯƠNG THIệN

Vị trí: Hang Phơng Thiện thuộc huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang, cách thị xã

Hà Giang 7km xuôi về phía nam

Đặc điểm: Là nơi có nhiều phong cảnh đẹp, nhiều hang động tự nhiên rất hấp

dẫn Tại đây du khách có dịp thởng thức các loại trái cây đặc sản của vùng nh mận,

lê, cam, táo…Mỗi không Một thứ đặc sản quý khác là chè tuyết san cổ thụ, giống cây chỉ sốngtrên độ cao 900m

HANG CHUIHang cũng nằm cùng khu vực hang Phơng Thiện Hang Chui ăn sâu vào lòngnúi khoảng 100m Cửa hang hẹp phải lách ngời mới qua đợc Nhng khi bớc vàotrong hang là khoang thoáng và rộng, vòm hang cao vút, nhiều nhũ đá rủ xuống tạonên muôn hình thù Trong hang cũng là nơi c trú của đàn dơi Đi tiếp du khách sẽthấy một dòng suối dâng cao đổ xuống thành thác trông rất đẹp và ngoạn mục

Động éN

Động én ở cách thị xã Hà Giang 60km thuộc địa phận huyện Yên Minh.Từ

thị xã Hà Giang qua cổng trời Quản Bạ, qua những cánh rừng thông ngập chìmtrong sơng sẽ tới động én Động này còn nguyên vẻ hoang sơ nên rất đẹp Nhiều dukhách không khỏi bàng hoàng, sửng sốt khi đợc trực tiếp chiêm ngỡng Đây là mộttrong những điểm du lịch không thể từ chối khi du khách có dịp tới thăm Hà Giang

5 LàO CAI

Hang động Tả Phìn

Vị trí: Hang động Tả Phìn nằm ở xã Tả

Phìn, huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai

Đặc điểm: Hang động Tả Phìn là nơi có

nhiều giá trị nghiên cứu, khảo cổ và tham quan du

phía bắc có dãy núi đá vôi, là một nhánh của dãy

Hoàng Liên Sơn Trong dãy núi này có một quả núi nhỏ, dới chân núi nứt ra mộtcửa hang, chiều cao khoảng 5m, rộng khoảng 3m, mở ra một lối đi xuyên xuống

đất Đi khoảng hơn 30m trong tối tăm, gập ghềnh sẽ gặp một hang động Từ đây

động chia đi rất nhiều ngả chúc xuống lòng đất chỉ vừa một ngời chui lọt, nhiều

đoạn cheo leo phải bám vào những tai đá, đu ngời mà lên xuống Đi theo nhữngvách nhỏ này càng tỏa ra nhiều lối, thậm chí có những ngách đi vòng vèo, rích rắc

và cuối cùng vẫn trở về vị trí ban đầu

Đi theo đờng của vách lớn, ta có thể cảm giác nh xuyên lên vách núi, đờng đingoằn ngoèo, khi lên lúc xuống, chỗ phình to chỗ giống ngời thiếu phụ đang bồngcon, chỗ giống các nàng tiên đang tắm, chỗ giống mâm xôi khổng lồ với nhữngmảng nham thạch xù xì phớt trắng, hệt những mảng san hô bám viền xung quanh,

có chỗ giống nh những dãy cột nhà trắng mịn buông từ trên nóc xuống…Mỗi khôngĐặc biệtchỗ rộng nhất lòng động trên vòm cao khoảng 8m, các nhũ đá rủ xuống, đan thànhdãy đăng ten uốn lợn, nhấp nhô, long lanh màu ngọc bích, những giọt nớc từ đỉnh

núi thấm dần rồi đọng lại nơi chóp của nhũ đá thánh thót nhỏ giọt, nh điểm từngnhịp trong không gian h ảo.

Vào sâu ta gặp một tảng đá lớn nằm hơi nghiêng, trên nền đá in hình nhữngvết chân gà, ngay chóp đá bên phải còn hằn lên những vệt lõm hệt nh móng chânngựa Một vách đá đối diện, những dòng chữ Pháp đợc khắc bằng vật cứng, cho đếnngày nay mặc dù bụi thời gian phủ lên ta vẫn còn đọc đợc

Hang động Tả Phìn có rất nhiều bí ẩn với chúng ta, cần đợc bảo vệ và giữ gìn

Động Cốc San

Vị trí: Động Cốc San thuộc xã Cốc San, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai

Đặc điểm: Cốc San là một hệ thống

các thác nớc và các hang động to nhỏ khácnhau, vì vậy ngời ta có thể gọi đây là độngCốc San hoặc thác Cốc San Đờng vào CốcSan rất ngoằn ngoèo, tối và bị lấp bởi nhữngtảng đá, vẻ đẹp của Cốc San vẫn hoàn toànmang tính chất tự nhiên, hoang sơ

Nằm cách thành phố Lào Cai khoảng7km, Cốc San đã từ lâu đợc biết đến nh một

điểm du lịch lý tởng của ngời dân thị xã Từquốc lộ 4D, một con đờng đất nhỏ có chiềudài khoảng hơn 1km dẫn vào Cốc San Haibên đờng là những cánh đồng nhỏ và làngxóm của dân địa phơng Khi còn cách CốcSan khoảng 300 - 400m, bạn đã có thể nghe đợc tiếng suối chảy rầm rì

Cốc San nằm giữa hai đồi thấp Khe đồi tạo thành một con suối có độ dốctrung bình, ở đó có những thác nớc xếp từ thấp lên cao tựa nh những bậc thang Cáchang động ở Cốc San đợc phân bổ ở rất nhiều nơi và có một điều rất đặc biệt là hầu

nh ở mỗi gầm một con thác, sau làn nớc cong đổ từ trên cao xuống lại có một hang

động Phong cảnh Cốc San hài hoà và khoáng đạt Mọi ngời mỗi khi đến đây đềucảm nhận đợc sự huyền bí diệu kỳ toát lên từ những ngọn thác, những mô đá vànhững hang động Cứ độ vài chục mét lại có thác đổ, khoảng cách giữa các thác lànhững đoạn suối bằng lặng trong xanh chảy giữa hai bờ cát

Cốc San có những bãi đá gồm nhiều phiến đá nhỏ to khác nhau, nhấp nhôtrùng điệp Đặc biệt có nhiều phiến mặt rất bằng phẳng và rộng lớn có thể ngồi đợcvài chục ngời Khí hậu ở Cốc San rất trong lành và mát mẻ khiến ta có cảm giác thật

dễ chịu Vào những ngày hè hoặc những ngày nghỉ lễ, rất nhiều ngời đến với CốcSan Đa số họ là thanh niên, học sinh Khi đến Cốc San ngoài việc thăm thú cácphong cảnh, chụp ảnh họ còn đợc tắm mình trong làn nớc trong xanh mát lạnh

Quần thể hang động Mờng Vi Cách thị xã Lào Cai 28 km về phía Tây Bắc, qua huyện Bát Xát, tới Bản V ợc

rẽ trái là đến xã Mờng Vi Xã có thung lũng rộng, xung quanh là những dãy núi đávôi trùng điệp, tạo thành một quần thể hang động rộng lớn, gọi là quần thể hang

động Mờng Vi Đây là một trong những di tích độc đáo và hấp dẫn của tỉnh Lào Cai

Nổi bật là hang Mờng Vi Chiều sâu của hang khoảng hơn 1km, lòng hang

rộng có nhiều cửa ra vào.Trong hang nhũ đá trêntrần, trên vách rủ xuống lòng hang tạo thành muônhình kì ảo: có Phật ngồi thiền có các nàng tiên bay,

có cảnh bản Mờng, ruộng bậc thang, đụn rơm, đụnrạ…Mỗi khôngKhi gõ nhẹ vào nhiều nhũ đá vang lên âmthanh nh tiếng đàn đá ở Tây Nguyên

Trong vô số những hang động của Mờng Vi

có các động Ná Rin, Cám Rang, Cám Rúm và CámTẳm đều khá đẹp và độc đáo

Động Ná Rin là động lớn, có rất nhiều nhũthạch, màu ánh bạc, trong suốt đan xen nhau tạothành những bức bình phong đẹp Đầu nhũ thạch lànhững giọt nớc tinh khiết Giữa hang có dòng suốinhỏ Trên vách hang là những nhũ đá tựa nh những chiếc đèn chùm to nhỏ

Động Cám Rang nằm lng chừng một quả núi ở vị trí cao, ít hơi nớc, màu nhũhơi nâu sẫm, rắn chắc Phía trong hang là những tảng đá có hình thù giống quả bầudài và mâm ngũ quả màu vàng trông rất thích mắt Phía trong động có cổng trời.Trên cổng là dải nhũ đá trông nh vơng miện với những dải rua cầu kỳ

Hấp dẫn không kém là các động Cám Rúm và Cám Tẳm Hai động này cũng

có nhiều tảng đá với những hình thù độc đáo, đợc phủ bởi nhũ thạch muôn màu.Riêng hang Cám Tẳm chứa đựng nhiều yếu tố dân gian phong phú và hấp dẫn, đồngthời phản ánh đời sống văn hóa tâm linh của cộng đồng dân tộc Giáy

6 BắC CạN

Hang Thắm Làng

Hang Thắm Làng điểm du lịch tiềm năng của Chợ Mới, Bắc Kạn

Từ trung tâm xã Yên Hân (Chợ Mới), men

theo con đờng nhỏ chừng 2km, du khách sẽ tới thôn

Nà Làng Là một xóm nhỏ chỉ có 32 hộ, Là Nàng có

những căn nhà sàn xinh xắn thấp thoáng bên vờn

cây, chung quanh là rừng xanh bao bọc Đứng từ xa,

ai cũng nhìn thấy phía chân núi là một cây Chò nớc

đờng kính khoảng 3 mét Ngay gần gốc cây là cửa

hang Thắm Làng- một hang động tự nhiên có vẻ đẹp

cuốn hút

Hang Thắm Làng có nhiều cửa thông lên trên

đỉnh núi Ông Hoàng Văn Bích- 52 tuổi, kể lại câu chuyện cách đây hơn 30 năm khicùng hai ngời em trai khám phá hang động Họ đi từ cửa hang trên đỉnh núi xuôixuống, càng đi càng thấy hang dài và rộng, nhiều nhũ đá với hình thù đẹp mắt, lấplánh dới ánh đuốc Quá mải mê, ba anh em không nhớ đờng quay lại Họ đành tiếptục đi theo hớng chảy của dòng nớc trong hang Thật bất ngờ, sau hàng giờ đồng hồ

họ đã thoát đợc ra ngoài bởi hang Thắm Làng có một cửa thông ra chân núi Để điqua hang, ngời ta phải vợt qua một cửa nhỏ chỉ vừa thân ngời chui lọt Trong ngàygió thổi đổi chiều từ trong ra hoặc từ ngoài vào tuỳ theo thời tiết, ngời dân đặt tên là

cửa gió Bên trong hang có mạch nớc ngầm phun chảy thành suối, bốn mùa không

hệ động, thực vật khá phong phú nh: khỉ, sơn dơng, gà rừng, chim công RừngThắm Làng còn nhiều loại gỗ quý nh đinh, sến, táu, đặc biệt còn nhiều cây gỗnghiến lâu năm Đợc thiên nhiên u ái nh vậy, nên từ xa đã lu truyền câu nói Nà

Làng gạo trắng nớc trong, ai muốn ăn no tắm mát thì lên Nà Làng Từ đó, ngời dân

trong vùng bắt đầu biết đến hang Thắm Làng nh một cảnh đẹp thiên tạo và thờng luitới hang này để thăm thú

Con sông Năng chảy dới chân núi đá vôi,

giữa những bờ vách đứng xuyên qua núi Lung

Nham, nơi đó gọi là động Puông Thuyền nhỏ

luồn trong động Puông chập chờn trong ánh

sáng mờ ảo, những thạch nhũ hình thù kỳ lạ hiện

lên trớc cửa động Trong động có đàn dơi hàng

chục vạn con sinh sống và trú ngụ

Động Nàng Tiên

Động Nàng Tiên thuộc xã Lơng Hạ, huyện Na Rì là một hang động tự nhiên

ăn sâu vào lòng núi đá tạo nên một cảnh đẹp thiên nhiên kì thú

Động Nhị Thanh gắn liền với danh nhân Ngô Thì Sỹ

ông là ngời phát hiện ra động Nhị Thanh và cho tusửa tôn tạo thành nơi du ngoạn vào tháng 5/1779

Động Nhị Thanh khá rộng, có nhiều ngóc ngách,nhiều nhũ đá rơi xuống muôn hình vạn dạng Từ cửa

động chính nhìn lên là ngôi chùa Tam Giác thờ cảKhổng Tử, Lão Tử, Thích Ca Trong động có tợngtruyền thần Ngô Thì Sĩ tạc vào vách đá và trên vách

động còn ghi nhiều bài ký phú của ông và các danhnhân khác

Động Tam Thanh

Vị trí: Nằm ở phờng Tam Thanh thành phố

Lạng Sơn, phía tây phố Kỳ Lừa

Đặc điểm: Vách động còn khắc bài thơ của

Ngô Thì Sĩ ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ nơi

đây

Động Tam Thanh nằm trong một dãy núi có

hình đàn voi phủ phục trên mặt cỏ xanh Hang động

Tam Thanh ở lng chừng núi Cửa hang nhìn về hớng

đông cao chừng 8m có lối lên là 30 bậc đá đục vào

sờn núi, có nhiều cây cối um tùm che khuất ánh

nắng

Vách động bên phải có khắc bài thơ củaNgô Thì Sĩ (1726-1780) khi ông làm đốc trấnLạng Sơn, ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ ýcủa bài thơ là: Suối trong tuôn chảy trên hàng trăm mỏm đá nh đang trò chuyện Quay lng lại nhìn sang ngọn núi phía trớc thấy hòn Vọng Phu.

Trong động có tợng Phật A - di - đà và nhiều nhũ

đá ngoạn mục

8 TUYÊN QUANG

HANG BòNGHang nằm trên lng chừng núi Bòng, dới

chân núi là dòng sông Đáy uốn khúc và không xa

là đình Hồng Thái, Tân Trào.Vào năm 1950-1951, Bác Hồ đã ở hang này Ngày22/2/1950, Bác Hồ đã ký sắc lệnh tổng động viên nhân tài và vật lực cho khángchiến Ngày 25/7/1950, Bác trả lời phỏng vấn của nhà báo về việc Mỹ can thiệpvào Đông Dơng Cũng từ hang này Bác đã chỉ đạo chiến dịch biên giới 1950 và dự

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ hai năm 1951

9 THáI NGUYÊN

Hang Phợng Hoàng, hang Suối Mỏ GÀ

Vị trí: Hang Phợng Hoàng nằm ở trên núi Phợng Hoàng

ở huyện Võ Nhai, cách thành phố Thái Nguyên 45km

theo quốc lộ 1B (Thái Nguyên - Lạng Sơn) Dới chân

núi Phợng Hoàng là hang Suối Mỏ Gà

Đặc điểm: Núi Phợng Hoàng, hang Phợng Hoàng, hang Suối Mỏ Gà là một

quần thể thắng cảnh đẹp vào bậc nhất của tỉnh Thái Nguyên bởi phong cảnh thiênnhiên hùng vĩ, hang động đẹp

Từ chân núi lên tới cửa hang Phợng Hoàng phải leo qua một chặng đờng dàitoàn là đá tai mèo, mất khoảng hơn nửa giờ Từ dới nhìn lên, núi có hình hai conchim phợng hoàng nằm ấp nhau Sở dĩ núi mang tên Phợng Hoàng vì theo huyềnthoại ngày xa trên núi có một đôi chim phợng hoàng sống rất hạnh phúc và chúng

đã sinh đợc hai quả trứng Ngày ngày, chim bố đi kiếm mồi cho chim mẹ nằm ấp

trứng Một ngày kia mải theo đàn chim mái mới, chim

bố đã quên nhiệm vụ và không trở về Rồi một hômchợt nhận ra, nó quay trở về nhng chim vợ đã hoá đá.Quá ân hận, chim bố nằm ở ngọn núi đối diện ngóngsang để mong ngời vợ trở lại trạng thái bình thờng, nh-

ng đợi mãi nó cũng hoá đá Từ đó núi mang tên PhợngHoàng

Lên tới cửa hang, từ đây du khách có thể phóngtầm mắt bao quát đợc phong cảnh ở vùng này Hanggồm có 3 tầng: tầng thợng là hang Dơi, tầng giữa gọi làhang Sáng, tầng cuối gọi là hang Tối Hang Sáng rộng và thoáng, ánh sáng ở cả 3cửa hang chính chiếu vào những nhũ đá trong hang lung linh, huyền ảo Đứng trớcnhững nhũ đá muôn hình vạn trạng, du khách thoả sức tởng tợng: nào là hình ngời

mẹ cõng con lên nơng, nào là từng bầy ngời nguyên thuỷ đang săn đuổi thú, nào làhình đèn lồng ngàn tấn…Mỗi không Tất cả đều rất hấp dẫn đối với du

khách

Dới chân núi có hang Suối Mỏ Gà Cửa hang rộng chừng

10m, có khe nớc chảy từ trong hang ra Phía trớc hang có nhiều

thác nớc nhỏ nhiều bến tắm, nhiều mô đá hình ghế ngồi, đảo đá,

nớc mát trong, phong cảnh hữu tình Sau khi du khách vãn cảnh

trên núi Phợng Hoàng, suối nớc và bến tắm hang Mỏ Gà là nơi

dừng chân nghỉ ngơi, rửa chân tay, tắm mát nhất là những ngày

hè, thời tiết nóng bức

10 PHú THọ

Hang động Xuân Sơn

Vị trí: Thuộc xã Xuân Sơn, huyện Thanh Sơn, phía tây tỉnh Phú Thọ

Đặc điểm: Hang động có các nhũ đá muônhình kỳ lạ, rừng Xuân Sơn nhiều loài động thựcvật quý hiếm, thay màu lá tới 4 lần trong ngày

Đây là một quầnthể hang động kỳ

ảo, nằm sâu trongrừng cây bạt ngàn

bí ẩn Vào thămhang động ở đây, du khách không khỏi ngỡ ngàng tr-

ớc vẻ đẹp của các nhũ đá rủ xuống thành muôn hình

kỳ lạ

Khí hậu thiên nhiên môi trờng ở đây rất trong lành, có thể phát triển nhiềuloại hình du lịch Xuân Sơn đang là điểm thu hút khách du lịch trong nớc.

Hang Lạng

Vị trí: Thuộc vùng Xuân Sơn, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ

Đặc điểm: Hang Lạng là hang lớn nhất, dài nhất trong số hang động thạch

nhũ ở Xuân Sơn

Đến với Xuân Sơn, du khách không thể không

đến hang Lạng, một kỳ tích thiên nhiên làm say đắmlòng ngời Hang Lạng ăn sâu trong lòng núi Ten, cửavào hang nhìn thẳng ra cánh đồng Mờng Lạng

Vòm hang Lạng có chỗ cao đến 15-20 mét

và chiều rộng cũng cỡ khoảng nh vậy Hang chạydài, dọc dãy núi đá vôi Ngời ta thả quả bởi có đánhdấu vào hang lúc sáng thì chiều tối đã thấy nó ở suốiLấp, cùng dãy núi nhng cách chỗ thả chừng khoảng20km

Chạy dọc đáy hang là một con suối lớn.Những chỗ hang phình ra, nền hang trải đều một lớp

đá củ đậu, cát vàng và đất sét Nhiều chỗ thạch nhũ buông xuống, qua hàng triệutriệu năm đã tạo nên muôn hình ngàn dạng nh ngàn vạn toà thờ Phật, thờ thần Lại

có nhiều trụ cột, đợc thiên nhiên đắp, vẽ, điểm tô, chống từ đáy hang lên vòm trần

nh các cột nối từ cõi âm ti lên đỉnh thiên đàng Các phiến thạch nhũ tạo cho hang

động đẹp một cách huyền bí, tâm linh ở các pho tợng, nhũ đá vừa giống nh ma quỷ,vừa nh thần linh, nhô lên giữa dòng suối long lanh trong ánh đèn, ánh đuốc Nhũ đá

ở đây không sỉn thành một màu xám nh nhiều hang động núi đá vôi, mà sáng trắng

và nhiều chỗ lấp lánh muôn hồng ngàn tía rất kỳ lạ

Hang Lạng rộng và dài đủ cho hàng ngàn ngời cùng vào chiêm ngỡng Cáchcửa hang vài giờ đi bộ, đáy hang trở thành suối sâu đến 2 mét nớc Từ đây, ngời ta

có thể tiếp tục soi đuốc, ngồi mảng để thăm thú về sự kỳ diệu của thiên nhiên, đãtạo dựng nên một kỳ quan để cho con ngời vui chơi giải trí Suối nớc trong hang cókhá nhiều cá măng, cá ngạnh nặng cỡ dăm bảy ký Loài dơi màu đen đậu nhan nhảntrên trần hang

Ngày xa, cứ vào mồng bốn tết hàng năm, sau khi cúng cấm (cúng vị thầnhang cho phép vào cửa), ngời dân Mờng Lạng lại đốt đèn đốt đuốc đa nhau vào sâutrong hang, chọn bãi rộng để ném còn, hát rang, hát ống, đánh trống đá, đàn đá,những nhạc cụ do thiên nhiên tạo ra

Hang Lạng không những có cảnh đẹp thiên nhiên kỳ bí mà nó còn hấp dẫn

du khách bởi những truyền thuyết đầy huyền bí Từ xa xa, dân làng Xuân Sơn đãthờ thần hang Lạng Thần là con rắn hoá thân thành chàng trai tuấn tú vẫn thờng

đến giúp việc nhà Thổ Lang xóm Lạng Nhiều hôm chàng giúp nàng Bạch, con gáiThổ Lang cấy lúa trên những thửa ruộng ở đồng Lạng Chàng nhổ mạ, cấy gặtnhanh hơn hết thảy mọi ngời Dần dà, nàng Bạch đem lòng yêu mến chàng Mộthôm, ăn uống xong, chàng lên giờng trùm chăn ngủ Do ngủ say, vô tình cựa quậychàng để hở ra ngoài chăn nguyên hình hài một con rắn trắng Quan Thổ Lang xua

đuổi con rắn trắng ra khỏi nhà, nhắc nhở con gái tránh bị rắn hoá thành ngời lừa lọc

cám dỗ Một hôm, nàng dệt vải, con sợi rơi lăn mãi xuống ao sâu Nàng ra ao vớtcon sợi về thì bị ốm chết.

Quan Thổ Lang biết con gái mình đã bị rắn bắt đi làm vợ Dân làng phải

đem xác nàng Bạch chôn cao trên đỉnh núi Ten để rắn không lấy đợc xác nàng đi.Nhng rồi rắn làm mây ma tầm tã rạch ngang dọc núi Ten thành sông thành suối đểchở xác vợ về hang Lạng sống với mình Từ đấy, ngời ta phải cúng rắn thần và nàngBạch, cầu phù hộ cho ma gió thuận hoà để có nớc cày cấy Hang Lạng đợc coi làThủy cung của thần bảo hộ xóm Lạng Sau này, ngời ta mới dựng đình Lạng để cácngày lễ có nơi cầu tế thần phù hộ cho dân khang vật thịnh Rắn và nàng Bạch từ lâu

đã là Thành hoàng của ngời Xuân Sơn Giống nh nhiều làng Việt, Thành hoàng đều

có đền, miếu yên tĩnh để nghỉ ngơi Miếu thờ Thành hoàng cũng có ban thờ để cácngày sóc, vọng, ông từ của các làng ngời Kinh, ông mo của các làng ngời Mờngthắp hơng cúng thần Hàng năm vào các ngày tiệc lớn, ngời ta mới rớc thần từ miếu

ra đình để cầu tế Làm xong lại rớc thần về ngự ở miếu cũ Hang Lạng cũng nhmiếu của làng Việt, là nơi thần ở Thần là loài sống ở dới nớc nên gọi hang Lạng làThủy cung Các ngày sóc, vọng (mồng 1, rằm) hàng tháng, ông mo lại vào hangthắp hơng cúng thần Chỉ các ngày tiệc của làng: lễ cầu mùa, lễ mở cửa rừng, ngày

kỵ của vợ thần ngời ta mới tổ chức tế lễ ở đình Lạng Lễ cúng thần bao giờ cũng

có gạo và trứng Gạo là sản phẩm của lúa nớc, là âm tính thuộc về thế giới của loàirắn sống dới nớc Còn trứng biểu tợng cho chim ở trên rừng thuộc về dơng Truyềnthuyết thần hang Lạng và tục thờ cũng của ngời Mờng Xuân Sơn phản ánh t duythần thoại của tộc ngời Việt cổ làm lúa nớc sống ở vùng Xuân Sơn này Thần tíchnày cùng mô típ với thần thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ chỉ khác ở chỗ là nó xuấthiện ở thời kỳ hình thái đã phát triển khá cao, có hôn nhân một vợ một chồng, chế

độ mẫu hệ đã bàn giao quyền sang cho ngời đàn ông Vợ phải sang ở nhà chồng ở

đây nàng Bạch đã phải sang Thủy cung sống với chồng là con rắn trắng

Giải mã truyền thuyết Lạc Long Quân - Âu Cơ và thần Lạng, Thành hoànglàng Mờng Xuân Sơn chúng ta sẽ thấy đợc đôi phần xã hội thời đại Hùng Vơng,những quan niệm của c dân Lạc Việt và tinh thần con ngời thời đại đó đã ăn sâutrong tâm thức cộng đồng ngời Việt ở tận nơi thâm sơn cùng cốc này

11 QUảNG NINH

Hang Bồ Nâu

Vị trí: Cách Bãi Cháy khoảng 15km theo đờng chim bay,

phía tây bắc đảo Bồ Hòn, thuộc vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng

Ninh

Đặc điểm:Hang nằm trên đảo

nhỏ trong khu vực có rất nhiềuhòn đảo đẹp Nơi đây còn dấutích của ngời tiền sử và ở cuốihang có 3 măng đá lớn trônggiống nh ba cụ già ngồi đánh cờ

Cửa hang rất rộng (50-70m), phía trên uốn hình cung

và có nhiều nhũ đá lớn rủ thành từng chùm Bức ảnhchụp cửa hang Bồ Nâu từ trong nhìn ra với vòm cửa

và các nhũ đá đen xẫm nh hàm răng một con quái vật

khổng lồ, bên ngoài là biển với các hòn đảo đá xù xì và chiếc thuyền buồm cánhdơi, đợc coi là bức tranh ảnh nghệ thuật thành công sớm nhất về vịnh Hạ Long Bức

ảnh này đợc ông Nguyễn Duy Kiên chụp vào năm 1958 và các bức ảnh cũng chụp ởgóc nhìn này thờng xuyên đợc sử dụng nh một hình ảnh điển hình của vịnh HạLong

Hang Luồn

Vị trí: Nằm ở mỏm phía đông bắc đảo Bồ Hòn, cách hang Sửng Sốt khoảng

hơn 1km, thuộc vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh

Đặc điểm: Hang Luồn nối biển với một hồ nớc hình tròn khép kín bởi núi.

Hang chỉ cao từ 2,5m đến 4m tùy theo con nớc thủy triều Muốn vào đợc bên trongphải dùng thuyền nhỏ

Đây là một vòng cung núi hình tròn khép kín ởgiữa là một hồ nớc xanh ngắt phẳng lặng, thông vớibiển bằng một đờng hầm tạo ra bởi một chiếc hang mà

đáy bị ngập nớc Hang Luồn dài gần 60m, nóc hangchỉ cao từ 2,5m đến 4m tuỳ theo con nớc thủy triều

Vòm hang hình cánh cung với nhiều nhũ đá rủxuống Hồ nớc bên trong trông nh một sân vận độngvới các dãy khán đài vát lên cao vút, quây tròn xungquanh Trên vách đá có nhiều dơng xỉ, vạn tuế và phong lan Các tàu du lịch khôngvào đợc trong hang mà chỉ neo đậu gần cửa Du khách nào muốn vào thì phải xuốngcác thuyền nan nhỏ, mỗi chiếc chở đợc chừng 10 đến 15 ngời Cả đi vào và đi ramất chừng 20 phút Nên mang theo phao cứu hộ Đi thuyền vào trong hang dukhách không phải trả tiền vì đã đợc tính trong tiền vé tham quan Đang có dự án xâycác nhà nổi cho du khách ở qua đêm tại đây

Hang Thiên Long

Vị trí: Nằm trên cùng một dải núi, cách hang Đầu Gỗ 1km về phía đông,

thuộc vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh

Đặc điểm: Đây là hang mới đợc phát hiện vào tháng

7-1994 Lòng hang phức tạp nhiều tầng bậc, khe hốc

Trong hang có nhiều dấu vết chứng tỏ trớc kia đã có

ng-ời vào khai thác phân dơi hoặc ẩn náu ở đây Hiện nay các

công việc sửa sang, tham quan du lịch tạm thời bị đình chỉ vì

trong hang còn rất nhiều dấu vết c trú của ngời tiền sử Các

nghiên cứu cho thấy họ là các c dân của nền văn hoá Hạ Long

giai đoạn sớm

Hang rộng 4.500m2, nằm ở độ cao 25-28m so với mực

nớc biển, cửa hang quay về phía tây bắc, lòng hang có cấu trúc

phức tạp, nhiều tầng bậc, nhiều hốc khe

Khu du lịch đền và hang động Vũng ĐụC

Vị trí: Khu du lịch này nằm bên vịnh Bái Tử Long, dới chân núi Bàn Cờ, cách

Tp Hạ Long 45km về phía đông bắc

Đặc điểm:Đây là một khu du lịch độc đáo mang đậm ý nghĩa về lịch sử - tôn

giáo, đợc liên kết bởi năm hang động hoành tráng và kì vĩ : động Thiên Đăng Long Vân - Ngỡ Ngàng - Hang Kim Quy - Hang Dơi

-Hệ thống cáp treo sẽ đa du khách tới thăm các hang động này Tại độngThiên Đăng, trên độ cao lý tởng để du khách có thể chiêm ngỡng vẻ đẹp của vịnhBái Tử Long

Đến với khu du lịch Vũng Đục, du khách có thể đi thăm một số đảo và khu

du lịch trong vịnh Bái Tử Long nh Vờn quốc gia Bái Tử Long, đảo Thẻ Vàng, khu

du lịch đảo Cống Tây, khu du lịch sinh thái đảo Thẻ Vàng

Hang Đầu Gỗ

Vị trí: Nẵm trên đảo Đầu Gỗ ngay cạnh động

Thiên Cung, thuộc vịnh Hạ Long, tỉnh QuảngNinh

Đặc điểm: Cửa hang hình con sao biển Hang có 3

ngăn rộng khoảng 8.000m2 Ngời Pháp gọi hangnày là Grotte des Merveilles (Động của các kỳquan)

Hang Đầu Gỗ còn gọi là hang Giấu Gỗ, cửa hanghình con sao biển lớn cách mặt biển hơn 20m

Đáy hang thấp hơn cửa hang 8m, càng vào trong càng hẹp lại Trong hang có rấtnhiều nhũ đá, măng đá khổng lồ

Trớc kia nhiều ngời tin rằng cái tên Đầu Gỗ có nghĩa là công xởng và khochứa các cây gỗ lim dùng để chôn xuống lòng sông Bạch Đằng trong cuộc chiếntranh chống quân Nguyên Mông thế kỷ XIII Nhng cũng có ngời cho rằng ý kiếnnày không có căn cứ vững chắc

Hiện nay ngời ta đã xây đờng lên hang với 90

bậc, có đèn chiếu sáng, quầy lu niệm Công việc sửa

sang đã hoàn tất vào đúng ngày 2/9/1999

Đứng từ trên sàn gỗ có lan can ở miệng hang

nhìn xuống phía dới ta có thể thấy hầu hết lòng hang

với các nhũ đá và ngách sâu Gian thứ nhất với vòm

cao hơn 20m có nhiều nhũ đá rủ xuống Ngăn thứ hai

thấp hẹp hơn chỉ có một chút ánh sáng rọi vào Ngăn

thứ ba lại mở rộng hẳn ra, ở cuối hang có một giếng

nớc trong vắt, giữa hang có một chiếc cột đá cao hơn 20m phủ đầy nhũ Có ngờinhìn thấy ở đó hình ảnh một vị Phật ngồi ở trên cao nhìn xuống một trận chiến bêndới voi, ngựa, s tử và các kỵ sĩ, gơm, giáo Gần cửa hang có một bia đá cao hơn1m, các chữ hán khắc trên bia đã mờ Bên cạnh bia có một bản tiếng Việt nói rằng:Mùa xuân năm Nhâm Tuất (1919) vua Khải Định và toàn quyền Pháp Paul Doumer

đã đi thuyền từ Lục Đầu Giang ở Kiếp Bạc qua Hải Phòng rồi ra Hạ Long VuaKhải Định đã làm một bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của động này Năm 1962, Bác Hồcũng đã đến thăm hang Đầu Gỗ

Ngời ta đã dựng một hành lang gỗ cho du khách đi vòng quanh trong lònghang, dài tới 500m với các đèn chiếu sáng xuống đáy hang Cách làm này có u

điểm là ít làm biến đổi cấu trúc tự nhiên của hang

Hang Sửng Sốt

Vị trí: Hang nằm trên dãy đảo Bồ Hòn xung

quanh có các hang Bồ Nâu, Mê Cung, Hang Luồn, đảo

hang Bồ Nâu, Mê Cung, Hang Luồn, đảo Ti Tốp, hòn

Đầu Ngời

Lòng hang gồm có ba ngăn nối với nhau bởi các

ngách ngăn rất hẹp Ngăn ngoài có trần cao với rất nhiều

nhũ rủ xuống Đặc biệt ngăn thứ ba bỗng nhiên mở rộng

mênh mang với mái vòm cong in hình các vệt lõm bằng

chiếc mũ rất đều và mịn, trông giống nh một nhà hát

Opéra khổng lồ thời trung cổ, rất có ấn tợng cho một cuộc đại trình diễn ca múanhạc kịch Tiếng nói trong hang nghe rất rõ do không bị vang vọng Đặc biệt, ở

khoang này hầu nh không có nhũ vì nóc hang không cókhe nứt, không có nớc nhỏ giọt

Giữa hang có một cột nhũ khổng lồ nối thẳng từnóc xuống nền hang, rất đẹp Khi đi gần hết hang, tatrông thấy những tảng đá khổng lồ, to hơn một cănphòng, nằm dới đáy hang mà phần trên của các tảng đánày tởng nh có thể lắp khít lên trần hang phía trên cao

Chính các tảng đá này đã rơi từ trên đó xuống ở

đáy hang, ta cũng thấy vỡ ra nhửng mảng lớn để lộ những con đờng ngầm, ngõngách sâu thẳm

Từ tháng 1 năm 1999, ngời ta đã xây một lối đi dài 800m uốn quanh lònghang Công việc này hoàn thành vào ngày 1/5/1999

Hang Hanh

Vị trí: ở chân núi Quang Hanh, cách Bãi Cháy 20km, thuộc vịnh Hạ Long,

tỉnh Quảng Ninh

Đặc điểm: Hang thấp, muốn vào trong phải đi thuyền nhỏ và chờ cho tới khi

thuỷ triều xuống thấp, vào hang cần mang theo đèn pin hoặc đuốc

Chỉ những ngời a mạo hiểm, gan dạ thì mới nghĩtới việc đi thăm nơi này Với ngời bình thờng thì tốtnhất chỉ nên nghe kể hoặc xem băng hình mà thôi Đây

là một chiếc hang thấp chạy dài tới 2km Cửa hang nằm

ở chân núi Quang Hanh, nằm ven bờ biển Muốn vàohang phải đi bằng thuyền nhỏ, chờ cho đến khi nớcthuỷ triều xuống vì trần hang rất thấp Ngời chèothuyền phải biết rõ lúc nớc lên để nhanh chóng ra khỏihang

Cheo leo bên cửa hang có một ngôi miếu nhỏ gọi là miếu Ba Cô Miếu nàythờ ba cô trinh nữ đi biển đã vào đây tránh gió Mê mẩn vì vẻ đẹp của hang, các cô

đã bị nớc triều dâng lên chẹn mất lối ra và chịu chết trong một vòm hang hẹp Dânchài thờng lên miếu thắp hơng xin linh hồn ba cô phù

hộ cho họ

Có thể đến động Hang Hanh bằng cách thuê ca

nô đi từ bến Đoan ở Hòn Gai hoặc đi ô tô đến thị xã

Cẩm Phả Tại bến tàu Cẩm Phả, có thể thuê thuyền

hoặc ca nô ra Hang Hanh Tại cửa hang, có các thuyền

nhỏ chở thuê vào thăm hang Bình thờng một thuyền

10 chỗ đi vào và ra trong vòng 60-90 phút Trớc khi đi

nên hỏi rõ về giờ nớc xuống để có thể vào hang và trở ra an toàn

Hang Trống và hang Trinh Nữ

Vị trí: Nằm ở trên hai cánh của một vòng cung núi nhỏ

phía đông dãy đảo Bồ Hòn, cách hang Sửng Sốt hơn 3km theo

đờng biển về phía đông nam

Đặc điểm: Hang có nhiều nhũ đá và cảnh đẹp gắn liền

với một câu chuyện tình cảm động của đôi trai gái dám hi sinh

tính mạng để bảo vệ tình yêu

Hai hang cách nhau 700-800m qua một vụngbiển nhỏ Các cửa hang quay về hớng khác nhau Đứng

từ hang này mà hét to thì ở hang kia có thể nghe thấy

Hai hang này chẳng những có rất nhiều nhũ đá

và cảnh đẹp, mà còn hấp dẫn du khách vì một sự tíchrất cảm động ở một hang có một tảng đá nằm ngangtrông nh một cô gái nằm xoã tóc vơn tay ra biển vì vậy

đợc gọi là hang Trinh Nữ Chiếc hang kia có một cộtnhũ đá rất cao trông nh một chàng trai khổng lồ đứng nhìn ra khơi xa Dân chài nói

là vào các ngày ma to gió lớn, đi qua đây nghe tiếng gió đập vào vách núi bập bùng

nh tiếng trống và họ gọi hang này là hang Trống

Dân gian kể rằng hai khối đá này là một cô trinh nữ và một chàng dân chài đã

bị hoá thành đá trong lúc họ đi tìm nhau Chàng trai nghèo quyết chí ra khơi xa

đánh cá để có tiền cới vợ ở nhà bị bố mẹ ép gả cho ngời khác, cô gái đã bơi thuyềntrốn ra biển để tìm ngời yêu Trong dông bão, họ đã đến đợc hai chiếc hang gầnnhau và nghe đợc tiếng gọi, tiếng trống của nhau nhng rồi sau mấy ngày họ vẫnkhông tìm đợc nhau và phải chết trong tuyệt vọng giữa cái mê hồn trận của biển cả

và núi đảo trên vịnh

Động Kim Quy

Vị trí: Động nằm trên hòn Dầm Nam, phía sau là hòn Soi Sim, thuộc vịnh Hạ

Long, Quảng Ninh

Đặc điểm: Trong ngăn động sâu nhất có

bãi măng đá tự nhiên nh trận địa cọc Bạch Đằng

và động còn gắn liền với truyền thuyết Rùa

Vàng giúp Lê Lợi xa

Động dài 100m, rộng từ 5 - 10m trải dài

theo hớng Bắc Nam Một con đờng nhỏ dẫn lên

phía trên cao, nơi đây bốn mùa nớc chảy róc

rách, những nhũ đá đang đợc hình thành trắng

nõn và mềm mại từ trần động buông rủ xuống

Và kìa, phía ngăn động trong cùng, trận địa cọc

Bạch Đằng xuất hiện, có đến hơn 30 chiếc cọc gỗ lim của Trần Hng Đạo đã dùngcắm xuống dòng sông Bạch Đằng lại hiện hữu ở nơi đây, những thớ gỗ lim nứt nẻmàu nâu xám tởng chừng nh sắp đổ gẫy, nhng kỳ thực chúng vô cùng vững chắc

Đó là những măng đá đấy, chúng đợc phân bố khắp nơi, dày đặc chi chít nhng cóhàng lối rõ ràng, chúng nhẵn bóng và cao chừng 30 - 40cm, trông hệt nh bãi cọcbằng gỗ thật

Động gắn liền với truyền thuyết về Rùa Vàng xa Chuyện kể rằng sau khiRùa Vàng giúp vua Lê Lợi đánh tan quân giặc, Rùa Vàng lấy lại gơm và bơi về bể

đông, khi đến Hạ Long này có nhiều yêu quái quấy nhiễu, Rùa Vàng xin với vuaThuỷ Tề ở Hạ Long diệt trừ yêu quái Sau khi diệt xong yêu quái, Rùa Vàng cũng vì

đó mà kiệt sức, đã tìm cho mình một động rồi hoá đá trong đó

Ngày nay trong động Kim Quy, Rùa Vàng vẫn còn đó trong t thế đang limdim ngủ, với những vết thơng cũ trên mình

đi Ngay trên cửa động có một bãi phẳng khá rộng với

vòm mái động cũng khá rộng, phẳng và đua ra phía

tr-ớc trông nh một tiền sảnh Các khoang bên trong với

các lối đi ngoắt ngoéo dài gần 100m làm ta có cảm

giác sống trong một biệt thự lớn dới lòng đất

Ngay trớc cửa hang có các vỏ ốc suối do ngời

tiền sử mang về làm thực phẩm tích thành các lớp dày

đến 2-3m ở lối ra nhìn từ cửa hang xuống bên dới là

một hồ nớc bị núi vây kín, rất đẹp

Động Tam Cung

Vị trí: Động nằm ở trung tâm vịnh Hạ Long, cách động Sửng Sốt 5km về

h-ớng đông bắc

Đặc điểm: Động có 3 ngăn, luồn lách qua từng

khe đá, nhiều nhũ đá có hình ngời, hoa và các con vậtrất đẹp, sống động

Động Tam Cung nằm trên đảo Mây Đèn - mộthòn đảo nằm gần nh tách biệt với các đảo khác HònMây Đèn vách đá dựng đứng chênh vênh, rừng câyxanh tốt

ở cả ba ngăn động, nhũ đá

tạo ra những hình thù tự nhiên sống

động nh tiên ông với chòm râu bạc phơ, ba ông tam đa trầm mặc,

nụ hoa quỳnh trắng muốt, rồi nào là hình s tử, hải cẩu, tợng thuỷ

thần

Vào ngăn thứ nhất, bất chợt ta dừng bớc lặng nghe đâu đó

vang lại những âm thanh nh tiếng đàn T’rng hoặc đàn đá thánh

thót Cha hết ngạc nhiên, du khách bỗng gặp một ông tiên đang

chống gậy leo núi, chòm râu trắng phơ bay trong gió Và đây nữa,

ba ông tam đa đang đứng trầm mặc trên vách động nhìn cảnh trần xuôi ngợc Từtrần động một nhũ đá giống hệt nụ hoa quỳnh trắng muốt đang chúm chím nở giữarừng hoa nhũ đá

Từ ngăn thứ nhất đến ngăn thứ hai qua một khe cửa nhỏ, bớc đi gập ghềnh,nơi đây nh là một bảo tàng tự nhiên sống động, nào là s tử đá, hải cẩu, tợng thuỷthần Và chính giữa ngăn thứ hai là một dòng suối tiên quanh năm nớc ngọt tràntrề, hai bên vách động là những bức rèm đá buông rủ từ trần xuống thớt tha, tất cảdờng nh đang lay động

Đến ngăn trong cùng du khách sẽ đợc xem một bức phù điêu hoành trángtrên đó chạm trổ những hình thù kỳ dị nhng lại rất công phu, tầng tầng lớp lớp trongmột chỉnh thể chung cân đối, hài hoà, những bông hoa, gậy trúc xinh xắn, nhữngbức rèm đá tự nhiên, những chú voi hiền từ đang ngủ

Động Thiên Cung

Vị trí: Nằm ở phía bắc đảo Đầu Gỗ, cách cảng tàu

du lịch 4km về phía nam

Đặc điểm: Là một trong những hang động đẹp

nhất ở Hạ Long Hang rộng, có nhiều cấp nhiều ngănvới vô vàn nhũ đá, măng đá mang những hình thù kỳ lạ

Hang này nằm ngay gần hang Đầu Gỗ, cửa hang

ở trên độ cao 25m đây là một hang động vào loại đẹpnhất ở Hạ Long mà con ngời biết tới Hang rộng gần10.000m2 có cấu trúc rất phức tạp, gồm nhiều cấp, nhiều ngăn với các trần và bờvách rất cao, rộng Đặc biệt trong hang, ở đâu đâu ta cũng thấy vô vàn các khối nhũ,măng đá với các hình dáng kì lạ Vì vậy ngời ta đã hình dung ra cả một huyền thoại

về cuộc tình và sự chia tay của Rồng bố, Rồng mẹ đã diễn ra trên vách đá hoặc nghĩrằng đây là hình ảnh của các mê cung của Hoàng đế Ba

T trong chuyện Nghìn lẻ một đêm

ở ngách phía trong, hang lại thông ra ngoài bằng một cửa nhỏ, nhìn xuốngmột vịnh biển nhỏ bị vây kín bởi một vùng cung núi Trong hang cũng thấy có mộtdòng chữ trên vách đá và con số 1901 Có lẽ đây là bút tích của nhà thám hiểm đầutiên đã tìm tới hang này Bây giờ ngời ta đã xây hẳn một hệ thống cầu thang, hànhlang đẹp và công phu cả ở bên ngoài và bên trong hang với các hệ thống đèn chiếusáng để du khách dễ dàng vào thăm hang Ngày 1/5/1998, động Thiên Cung chínhthức mở cửa đón du khách và từ đó đã tạo thành một làn sóng du lịch để về vịnh HạLong Đây là chiếc động đầu tiên ở Hạ Long đã đợc con ngời sửa sang với quy môlớn Sắp tới hang này sẽ đợc sửa sang một lần nữa với mục đích cố gắng giữ gìn vẻ

đẹp tự nhiên của nó

Bích Động Thủy

Bích Động Thủy – thêm một lần sửng sốt ở Hạ Long

Một hang động lớn vừa mới đợc phát hiện trên đảo Lờm Bò ở Vịnh Hạ Long

Nếu nh hang Sửng Sốt - một hang rộng và đẹpvào bậc nhất của Vịnh Hạ Long làm ngạc nhiên

du khách về khung cảnh kỳ bí, lộng lẫy củanhững măng đá, nhũ đá, thì Bích Động Thủy tỏ

ra chẳng thua kém và nhất là ở đây lại cónhững nhũ đá cấu tạo đặc biệt

Y hẹn với Lơng Kim Loan, ngời may mắn pháthiện và đặt tên cho hang động này, tôi đã sẵnsàng đèn pin, đèn măng – sông, máy ảnh, giầyba-ta cho chuyến hành trình khám phá đầy thú

vị trớc mắt Trớc khi lên đờng, bà Loan dặn:Phải can đảm mới vào hang đợc Nguy hiểmlắm đấy

Bà Loan ra hòn đảo này làm dự án trồng rừngphủ xanh đất trống đồi trọc năm 1994 – khi

đó, đảo Lờm Bò chỉ là một hoang đảo Vào một buổi sáng, bà Loan, trên đờng lên

đỉnh núi, đi qua một vị trí bỗng thấy mát lạnh, gió lùa nh máy điều hòa nhiệt độ.Nghi ngờ ở đây có hang động, bà Loan cùng con trai là Nguyễn An Lộc đã kiểm tra

và…Mỗi không sững sờ trớc một hang rộng đã có từ lâu trên đảo mà không hề biết

Tôi hỏi, vì sao bà lại đặt tên hang là Bích Động Thủy, bà bảo, động có nhiềunhũ đá nh ngọc bích, lại có những dòng nớc chảy bên trong Chà, thật huyền ảo Cócả âm dơng, cả trời đất…Mỗi không

Từ chân đảo Lờm Bò, đi ngợc lên phải mất hơn 400 mét dốc núi, qua nhữngvờn vải, vờn cam xanh mớt, um tùm mới đến đợc lối vào động Trời sau cơn ma, đ-ờng còn trơn, chiếc giầy ba- ta bắt đầu dính đất Lại tiếp tục trèo lên nhiều mỏm đálởm chởm nữa mới thực sự bắt đầu bớc xuống động

Lối vào động nhỏ xíu, chỉ vừa khe lọt cho ngời nhỏ nhắn lách qua Lối xuốngthăm thẳm, nh đang trờn xuống vực Đã vậy, lại không thẳng mà khúc khuỷu hìnhsin, dích dắc hình chữ chi Nhiều lúc, không nhìn thấy đờng xuống, cả lối đi mộtmàu đen đặc Tay trái, tay phải cố mà bám víu lấy một mỏm đá cho ngời khỏi rơixuống Chiếc đèn pin cầm theo đành…Mỗi không cho vào túi để đảm bảo an toàn Cũng may,một ngời cháu của bà Loan đi cùng, vừa khỏe, vừa nhanh cầm vững ngọn đèn măng–sông soi đờng cho tôi và bà Loan

Qua ba đoạn dích dắc, cuối cùng, chúng tôi cũng bớc xuống Bích ĐộngThủy Cảnh tợng hiện ra trớc mắt làm tôi sững sờ Một cảm giác khó tả Khôngsung sớng nh chinh phục đỉnh núi, cũng không hân hoan nh ngời thắng cuộc, màcảm giác vừa lạ lẫm, vừa ngạc nhiên đến sửng sốt trớc sự tuyệt mĩ của tạo hóa.

Trong ánh đèn sáng xanh lét của chiếc đèn măng-sông, hiện ra trớc chúng tôi

là những măng đá nhỏ, mảnh nh kim tuyến chọc thẳng lên trời Trên trần hang lànhững nhũ đá tua tủa nh rễ tre, chòi ra từ trần hang xuống Kia nữa, cả một bức tờngnhũ đá giống nh bức phù điêu nghệ thuật của mấy anh tốt nghiệp trờng Đại học Mỹthuật Yết Kiêu hay trờng Mỹ thuật Công nghiệp vừa tạo xong Cả bức phù điêu mộtmàu trắng xóa Đi quá đoạn nữa, những rễ cây si ngoằn nghèo đen nhánh nh dâythừng, dây điện chạy ngang nền hang Chúng phải to bằng dây điện cao thế Dờng

nh, cái rễ cây là sự kết nối giữa trời và đất ở chỗ này hay là những đờng dây thôngtin của thế giới hoa lá, cây cỏ, của đá, của núi của các vị thần linh mà chúng ta haynói tới? Chẳng ai biết đợc

Những nhũ đá ngổn ngang dới nền hang, nh dấu hiệu của một sự chấn động

địa chất trong hang động này Không có cuộc chiến tranh nào ở đây cả, chỉ có sựchấn động của hiện tợng tự nhiên

Diệu kỳ hơn, trong hang động này, các giọt nớc ma, nớc chứa hợp chất canxicácbonát từ trên trần hang vẫn tiếp tục nhỏ giọt, nhỏ giọt…Mỗi không Cái nhũ đá, măng đávẫn tiếp tục hình thành Bỗng có nhiều chấm trắng dới nền hang, bà Loan khẽ chạmtay vào, rồi đột ngột rút tay ra Bà nhận ra một điều: Hãy để cho thiên nhiên đợcnguyên vẹn, nớc, đá đợc tự nhiên tình tự…Mỗi không

Những khối dây thừng còn làm cho chúng tôi thêm sửng số Ngạc nhiên cha,khi những rễ si đã bị các giọt nớc chảy từ trần hang, qua bao nhiêu năm tích tụ đãlàm hóa thạch, hóa nhũ Một dạng thạch nhũ cha từng thấy ở trên Vịnh Hạ Long.Ruột là rễ si, vỏ là lớp thạch nhũ đông kết…Mỗi không Và cái rễ si kia lửng lơ, loằng ngoằngthế nào thì có những nhũ đá kiểu ấy…Mỗi không Đúng là một sự giao duyên hiếm thấy

Mải mê với tạo hóa của thiên nhiên, tôi chợt nhìn thấy mấy chú cua đá Thật

kỳ lạ, sống trong môi trờng tối om mà màu sắc của mấy chú cua này cũng sặc sỡ,lộng lẫy vô cùng

Đi sang ngăn tiếp theo, một khối đá có nhiều múi, tựa nh quả khô cầu ao thônquê, nhng lại màu trắng sữa, thành từng chùm, từng chùm Khẽ gõ vào từng múi đóthấy mỗi múi có một âm thanh khác nhau, tạo nên bản nhạc đá rộn ràng, thanh sắc,chẳng kém gì đàn đá ở Tây Nguyên

Bây giờ đến dòng sông trong lòng núi Dới chân chúng tôi là một dòng nớc

l-ợn lờ, uốn khúc, nớc sâu đến đầu gối, trong veo, mát lạnh Hết hồ này đến hồ khácdẫn chúng tôi đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác…Mỗi không Nhìn sang góc hang chỗnày là một hồ nớc có nhiều ngăn, các bờ ngăn thiên tạo mà nh có chủ ý của con ng-

ời vậy Cũng bờ, cũng kè, cũng chạy lòng vòng nh giữ nớc trên ruộng bậc thang của

đồng bào dân tộc thiểu số Đi thêm một quãng nữa xuất hiện một ngăn thẳng trầnhang vòm, không nhũ đá, cũng chẳng nhấp nhô Một hình vòm rộng Thẳng, ngayngắn, tởng nh đang vào địa đạo Củ Chi hay là vào hầm dã chiến của chiến sĩ cáchmạng năm xa…Mỗi không

Ngăn cuối của hang cũng không có sự hình thành nhũ đá nhng cũng gợi biếtbao liên tởng với những hình tợng ngời: hình mẹ bồng con, hình ông cụ, hình thiếunữ đang đợi chờ…Mỗi không mỗi hình mỗi vẻ nhng đều tĩnh lặng, u hoài tởng nh đang đứngtrớc lăng tẩm xứ Huế…Mỗi không