TH NÀO LÀ “ D N I N 100%”
By Ngô H u oàn, 04.2003
d n đi n (conductivity) còn g i là đi n d n su t hay su t d n đi n d n đi n c a các
v t li u kim lo i k thu t đi n nói chung và dây & cáp đi n nói riêng đ c hi u nh th nào cho đúng? Không có v t li u d n đi n nào mà không có đi n tr , c ng không có v t li u cách
đi n nào là hoàn h o m i đi u ki n Chúng ta đã bi t v t d n nào c ng có đi n tr trong (ro)
c a nó, v t li u cách đi n nào c ng có đi n áp đánh th ng (Vđt) Ngh a là tùy theo m c đích
ng d ng mà v t li u d n đi n và cách đi n đ c l a ch n m t cách h p lý, không gây lãng phí ti n b c nh ng v n đ m b o tính n ng k thu t c a m t chi ti t, thi t b c th
V t li u có đ d n đi n 100% không có ngh a là v t li u d n đi n lý t ng (không có đi n tr trong- r) và c ng không có ngh a là v t li u d n đi n t t nh t d n đi n c a m t v t li u
đ c ph n ánh b ng cách so sánh t l ph n tr m v i m t v t li u khác đ c l y làm chu n
V t li u chu n này là đ ng m m có đi n tr su t (resistivity) đo b ng dòng DC 200
C là 0,017241Ωmm2
/m Nó đ c xem là m t chu n qu c t đ so sánh v đ d n đi n v i các v t
li u khác, g i là Tiêu chu n đ ng qu c t (International Annealed Copper Standard), g i t t
là IACS n v đ d n đi n theo tiêu chu n này là ký hi u “%” và ch IACS Ch ng h n đ
d n đi n c a nhôm kéo c ng theo IEC 889 là 61,0%IACS T đó, m t v t li u có đ d n đi n 100% 20oC (vi t đ ngh a là 100%IACS) có ngh a là đi n tr su t c a nó đo b ng dòng DC
20oC là 0,017241Ωmm2
/m
d n đi n theo IACS có liên h v i i n d n theo lý thuy t v t lý ph thông (môn v t lý các l p ph thông) Trong lý thuy t v t lý ph thông, i n d n là s ngh ch đ o c a đi n tr
R
G= 1
trong đó:
G = i n d n, đ n v là 1/Ω hay Ω-1
, ho c S (Siemens), ho c MS (MS= 10 6 S)
R = i n tr , đ n v Ω
i n tr su t có quan h v i đi n tr theo công th c
S
L
R=ρ
trong đó:
R = i n tr , Ω
ρ = i n tr su t, Ωmm 2 /m
L = Chi u dài, m
S = Ti t di n, mm 2
Vì v y v i hai s i dây có cùng chi u dài L và ti t di n S thì t s L/S là h ng s không ph thu c vào v t li u, t đó ta có th vi t: d n đi n (γ) là: γ = ρ1 Nh v y đ d n đi n 100%IACS có th vi t d i d ng v t lý ph thông nh sau:
017241 ,
0
1
=
mm
m
Ω = 58.10
6
(
m
1
Ω ) = 58MS/m (megasiemens/mét)
Nh v y đ d n đi n 100%IACS, t ng đ ng 58MS/m theo v t lý ph thông
Thenaola”dodandien100%” Trang 1 / 2
Trang 2H u h t các tài li u k thu t đi n, các tiêu chu n qu c t s d ng thu t ng đ d n đi n theo tiêu chu n qu c t v đ ng IACS Nó cho bi t kh n ng d n đi n c a v t li u m t cách tr c quan h n Tuy nhiên đ d tính tóan ng i ta th ng chuy n đ i đ n v đ d n đi n IACS sang đi n tr su t Sau đây là công th c chuy n đ i t đi n tr su t sang đ d n đi n ho c
ng c l i
100 017241 ,
0
ρ
γ =
Trong đó
γ = d n đi n, đ n v là %IACS
ρ = i n tr su t, đ n v là Ωmm 2 /m
d n đi n 20o
C c a m t s v t li u d n đi n thông d ng đ c m t s tiêu chu n quy đ nh
nh sau:
4 Nhôm h p kim (Al-Mg-Si)
- lo i A
- lo i B
52,5%IACS 53,0%IACS
IEC 104
Trên đây là m c quy đ nh, trong th c t đ ng tinh khi t m m có th đ t đ d n đi n đ n 102%IACS Hi n nay, b c (Ag) đ c coi là kim lo i d n đi n t t nh t, có đ d n đi n đ n 107%IACS
i n tr su t có nhi u đ n v tùy theo t ng h đo l ng khác nhau Các qu c gia, các khu v c khác nhau ng i ta quen dùng nh ng đ n v khác nhau Các đ n v th ng dùng là: Ω.mm2
/m, µΩ.cm, Ω.cm, Ω.m, ngoài ra còn m t s đ n v khác nh Ω.ib/mile2
, Ω.g/m2
, Ω.cmil/ft, µΩ.in, µΩ.cm Sau đây là m i liên h gi a chúng
1Ω.mm2
/m = 102µΩ.cm = 10-4Ω.cm = 10-6Ω.m
1Ω.mm2/m = 50,763Ω.il/mile2 = 8,890Ω.g/m2 = 601,53Ω.cmil/ft = 39,37µΩ.in
Tóm l i v t li u có đ d n đi n 100% không có ngh a là v t li u d n đi n lý t ng (không có
đi n tr trong- r) và c ng không có ngh a là v t li u d n đi n t t nh t V t li u có đ d n đi n 100% đ c vi t đ y đ là 100%IACS là v t li u có đi n tr su t là 0,017241 Ω.mm2
/m
200C, t ng đ ng 58MS/m theo v t lý ph thông d n đi n c a m t v t li u có đ n v là
“%” ho c ”%IACS” ch là phép so sánh gi a đ d n đi n c a v t li u đó v i v t li u làm chu n là đ ng (annealed copper), có đi n tr su t là 0,017241 Ω.mm2
/m
@ngohuudoan.wordpress.com
Thenaola”dodandien100%” Trang 2 / 2