Bai 3 han khi

- Kiểm tra, sửa chữa đ ợc các sai hỏng về hình dáng, kích th ớc, khuyết tật của các mối h n thép các bon trung bình v thép các bon cao không để xẩy ra phế phẩm... Các ứng dụng tiêu biểu

Bµi 3: hµn thÐp c¸c bon trung b×nh, thÐp c¸c bon cao b»ng

ph ¬ng ph¸p hµn khÝ

I Mục tiêu của b i: à

Sau khi học xong b i học n y ng ời học sẽ có khả năng : à à

- Giải thích những khó khăn khi h n thép các bon trung bình v thép các bon cao à à

- Nhận biết các loại que h n dùng để h n thép cácbon trung bình v thép cácbon cao à à à

- Chuẩn bị thiết bị h n khí đầy đủ an to n à à

- Chuẩn b phôi h n sạch các vết bẩn, lớp ôxi hoá, vát mép đúng kích th ớc bản vẽ ị à

- Chọn chế độ h n (Công suất ngọn lửa, đ ờng kính que h n, góc nghiêng mỏ h n, tốc à à à

độ h n) phù hợp với chiều d y vật liệu v kiểu liên kết h n, v trí h n à à à à ị à

- Xác đ nh đúng nhiệt độ gia nhiệt tr ớc v sau khi h n ị à à

- Gá phôi h n chắc chắn h n đính đúng kích th ớc à à

- Thực hiện h n các loại mối h n thép cácbon trung bình v thép cácbon cao bằng à à à thiết bị h n khí đảm bảo độ ngấu, không biến dạng, không rỗ khí, lẫn xỉ, không à nứt.

- Kiểm tra, sửa chữa đ ợc các sai hỏng về hình dáng, kích th ớc, khuyết tật của các mối

h n thép các bon trung bình v thép các bon cao không để xẩy ra phế phẩm à à

- Thực hiện tốt công tác an to n lao động v vệ sinh phân x ởng à à

II Nội dung bài

1: Đặc điểm khi hàn thộp cỏc bon trung bỡnh, thộp cỏc bon cao bằng

phương phỏp hàn khớ

- Thép cacbon trung bình có hàm l ợng (0,30 – 0,50%C), có khả năng chống mài mòn tốt, độ bền và độ cứng cao Đây là loại thép đ ợc sử

dụng làm các tấm chống mài mòn, lò xo, chi tiết đ ờng ray, máy nông nghiệp, máy thi công cơ giới và thiết bị.

- Thép cacbon cao có hàm l ợng (0,6 – 1,0%C) và (0,30 – 0,10%Mn) Chúng th ờng là thép dụng cụ, sử dụng ở trạng thái tôi Các ứng dụng tiêu biểu của thép cacbon cao là dụng cụ gia công áp lực (khuôn dập), trục cán, bánh xe lửa, đ ờng ray, l ỡi cày–

Đặc điểm khi hàn thép cacbon trung bình, thép cacbon cao bằng ph

ơng pháp hàn khí đó là:

- L ợng cacbon càng cao làm cơ tính của mối hàn càng bị giảm do hiện

t ợng nứt nóng trong mối hàn và nứt nguội trong vùng ảnh h ởng nhiệt.

Khi hàn bằng ph ơng pháp hàn khí cần chú ý thêm đặc điểm sau:

- Sử dụng ngọn lửa bình th ờng để hàn và ph ơng pháp hàn từ trái sang phải để ngọn lửa bao bọc lấy vũng hàn, mối hàn đ ợc bảo vệ tốt hơn, nguội chậm

- Nếu sử dụng ngọn lửa có đặc tính oxi hoá để hàn có thể sẽ gây ngậm xỉ,

rỗ khí mối hàn

- Nếu sử dụng ngọn lửa có đặc tính cacbon hoá để hàn sẽ làm tăng l ợng cabon trong mối hàn có thể sẽ làm cho mối hàn bị nứt Tuy nhiên đối với thép cacbon cao ta có thể dùng ngọn lửa có đặc tính cacbon hoá một chút khi đó que hàn phụ phải là loại chứa ít cacbon.

- Quá trình hàn không để nhân ngọn lửa chạm vào vũng hàn, không

dùng đuôi ngọn lủa để hàn.

Khi hµn b»ng ph ¬ng ph¸p hµn khÝ ta vÉn ph¶i sö dông c¸c biÖn

2 : ChuÈn bÞ v t ậ liệu, thiết bị dùng hàn thép các bon trung bình thép các bon cao

Sơ đồ thiết bị hàn khí

2.3 VËt liÖu

- ThÐp tÊm cã hµm l îng cacbon trung b×nh hoÆc cao ChiÒu dµy 3mm

- Que h n phô dïng cho hµn thÐp cacbon trung b×nh, thÐp cabon cao à

- KhÝ ch¸y (C 2 H 2 ), Oxi tinh khiÕt

3: Kỹ thuật hàn thép các bon trung bình, thép các bon cao bằng phương pháp khí

3.1 C¸c b íc tiÕn hµnh

* B íc 1: §äc b¶n vÏ

Tr¸ch nhiÖm KiÓm tra ThiÕt kÕ

150±1

311

* B ớc 3:

- Nung nóng sơ bộ: Nhiệt độ nung từ (100 – 300 0 C)

- Góc độ que hàn phụ:

Que hàn phụ nghiêng so với trục đ ờng hàn một góc (15 – 40 0 ) Mặt phẳng chứa trục que hàn phụ và trục đ ờng hàn là mặt phẳng vuông góc với mặt phẳng phôi. 40 °

90°

15 - 40 °

Chuyển động của

mỏ hàn

+ Kiểm tra

Tiến hành kiểm tra phát hiện các khuyết tật bên ngoài của mối hàn Yêu cầu: Đ ờng hàn đều, đẹp, không bị các khuyết tật.

* B ớc 6

- Nhiệt luyện sau khi hàn:

Ta tiến hành nhiệt ram cao ở nhiệt độ từ (500 – 650 0 C) ngay sau khi hàn để khử ứng suất d

3.2 Các dạng sai hỏng nguyên nhân và cách phòng tránh

a Mối hàn bị nứt

+ Nguyên nhân:

- L ợng cacbon trong mối hàn cao

- Chon que hàn phụ không đúng chủng loại

- Không nung nóng sơ bộ

- Không nhiệt luyện sau khi hàn hoặc để nhiệt độ nguội xuống d ới nhiệt độ quy

định mới đem nhiệt luyện.

+ Biện pháp phòng tránh:

- Giảm l ợng cacbon trong mối hàn bằng cách chọn kiểu liên kết vát mép thay vì không vát mép.

- Sử dụng que hàn phụ đúng chủng loại

- Nung nóng sơ bộ đúng nhiệt độ quy định

- Nhiệt luyện ngay sau khi hàn.

- Sử dụng ngọn lửa bình th ờng để hàn

- Đảm bảo vũng hàn và đầu que hàn phụ luôn nằm trong ngọn lửa giữa

Rụ̃ cụm Bọt khi

4: An toàn lao động và vệ sinh phõn xưởng

+ An toàn lao động: Đảm bảo an toàn cho ng ời và thiết bị trong suốt quá trình thực tập