Bài 46: Sự phóng xạ

Cùng điện tích hạt nhân nhưng khác nhau số nơtron.. Nơtrôn trong hạt nhân mang điện tích âm –e.. Prôtôn trong hạt nhân mang điện tích dương +e.. Nơtrôn trong hạt nhân không mang điện..

KIỂM TRA BÀI CŨ Câu 1:Cho biết cấu tạo của các hạt nhân sau:

U

O

He

235

92

16

8

4

2

Hạt nhân Hêli, có 4 nuclôn, gồm

2 prôtôn và 2 nơtrôn

Hạt nhân Oxi, có 16 nuclôn, gồm 8 prôtôn và 8 nơtrôn

Hạt nhân Urani, có 235 nuclôn, gồm 92 prôtôn và 143 nơtrôn

Câu 2:Phát biểu nào sai khi nói về các chất đồng vị là các nguyên tố có :

A Cùng nguyên tử số nhưng khác

nhau số nuclôn.

B Cùng điện tích hạt nhân nhưng

khác nhau số nơtron.

C Cùng số nơtron.

D Có cùng điện tích hạt nhân.

Câu 3: Phát biểu nào là sai khi nói về cấu tạo của hạt nhân nguyên tử ?

A Tổng số các prôtôn và nơtrôn gọi là số khối.

B Nơtrôn trong hạt nhân mang điện tích âm –e.

C Prôtôn trong hạt nhân mang điện tích dương +e.

D Nơtrôn trong hạt nhân không mang

điện.

Sự phóng xạ

I.SỰ PHÓNG XẠ:

1 Định nghĩa:

Phóng xạ là hiện tượng một hạt nhân tự động phóng ra những bức xạ (gọi là tia phóng xạ) và biến đổi thành hạt nhân khác.

Tia phóng xạ không nhìn thấy được nhưng có những tác dụng lý, hoá như làm đen kính ảnh,

ion hoá môi trường…

10

+ +



+



-

2.Các loại tia phóng xạ:

Có ba loại tia phóng xạ:

Tia anpha(), tia bêta()

và tia gamma( )

+ Tia  : là dòng hạt nhân

nguyên tử Hêli ,bị lệch về

phía bản âm của tụ điện

Chuyển động với vận tốc



m/s , làm ion hoá môi

trường, đi xa được tối đa

8cm trong không khí

+ +



+



-

+ Tia  : gồm tia  + và tia

-

Tia - là dòng các hạt

electron bị lệch về phía

bản dương của tụ điện.

Tia  + là dòng các hạt

pozitron hay electron

dương ,bị lệch về phía bản âm

của tụ điện

Tia  chuyển động với vận

tốc gần bằng vận tốc ánh

sáng, cũng có khả năng ion

hóa môi trường nhưng yếu hơn

tia 

+ +



+



-

+ Tia : là sóng điện từ có bước

sóng rất ngắn ( dưới 0,01 nm)

Nó không bị lệch trong điện

trường

Tia  có khả năng đâm xuyên

rất mạnh ( qua được lớp chì

dày hàng dm), gây nguy hiểm

cho con người

• Có 100g iôt phóng xạ dùng trong y tế.

• * Sau 8 ngày đêm chỉ còn 50g

• * Sau 8 ngày đêm tiếp theo chỉ còn 25g

• * Sau 8 ngày đêm tiếp theo nữa chỉ còn 12,5g

  Cứ sau 8 ngày đêm thì khối lượng iôt chỉ còn một nửa

• Khoảng thời gian 8 ngày đêm được gọi là chu kỳ bán rã của iôt, ký hiệu: T

• Các chất phóng xạ khác cũng phân rã theo qui luật trên, chỉ khácgiá trị của T

II ĐỊNH LUẬT PHÓNG XẠ:

1.Định luật:Mỗi chất phóng xạ được đặc

trưng bởi một thời gian T gọi là chu kỳ bán

rã, cứ sau mỗi chu kỳ này thì ½ số nguyên tử của chất ấy đã biến đổi thành chất khác.

2.Công thức

sau thời gian t.

chất phóng xạ ở thời điểm ban đầu

• : là hằng số phóng xạ

N = N0.e-λt

m = m0.e- t λt



N

N0/2

N0/4

N0/8

O T 2T 3T

N0

Đồ thị

biểu

diễn

định

luật

phóng

xạ

Khi t = T thì m =

0

m

2

0

m m 0 e   T

 =

T

2

ln

T

693 ,

0

Liên hệ giữa hằng số phóng xạ và chu kỳ bán rã:

=

3.Độ phóng xạ:

*Định nghĩa: Độ phóng xạ H của một lượng chất

phóng xạ là đại lượng đặc trưng cho tính phóng xạ mạnh hay yếu, đo bằng số phân rã trong 1 giây

*Công thức:

Đặt H0 = Nλt 0 là độ phóng xạ ban đầu thì độ phóng xạ vào thời điểm t là: H(t) = H0.e- t λt

* Đơn vị của độ phóng xạ H là becơren

(ký hiệu là Bq): 1Bq=1 phân rã/giây

* Đơn vị khác của H làcuri(ký hiệu là Ci):

1Ci = 3,7.1010 Bq (bằng độ phóng xạ của 1g rađi)

dt

t

dN

 0.

Câu 1: Câu nào sai khi nói về tia :

A Có tính đâm xuyên yếu

B Có vận tốc bằng vận tốc ánh sáng

C Là chùm hạt nhân của nguyên tử Hêli.

D Có khả năng ion hoá chất khí

CỦNG CỐ

Câu 2: Câu nào sai khi nói về tia  :

A Có khả năng đâm xuyên mạnh.

B Có bản chất là sóng điện từ

C Có bước sóng xấp xỉ bước sóng tia rơnghen.

D Không bị lệch trong điện trường và từ trường.

Câu 3: Chất iốt là phóng xạ dùng

trong y tế có chu kì bán rã 8 ngày đêm Nếu nhận được 200g chất này thì sau 8 tuần lễ

còn lại là:

I

131 53

A 7,2g

D 1,89mg

C 0,70g

B 1,56g