Những nỗi lòng tê tái

Kiều nói về nỗi đau của mình : Tại sao lại dùng hai từ chỉ thời gian như vậy?. “Giật mình, mình lại thương mình xót xa” trạng “Giật mình , mình lại thương mình xót xa” Bối cảnh không

GIẢNG VĂN

(Trích“Truyện Kiều”–Nguyễn Du) (tiết 1)

KIỂM TRA BÀI CŨ

Nhà thơ Nga - Raxun Gamzatốp khi

nói về tình yêu đã viết:

“…Nhìn hai người đang sung sướng yêu nhau

Tôi cũng thấy như vui chung với họ

Và tôi muốn gần tới đó

Thành ba người cùng sung sướng bên nhau.

Nhưng con chim không bao giờ ba cánh

Tôi cô đơn lẻ bước trên đời

Kiều trao duyên là việc làm dễ hay

khó? VÌ SAO?

KIỂM TRA BÀI CŨ

Trả lời:

Trao duyên là một việc làm hiếm có xưa nay, là một việc làm vô cùng khó khăn

Tình yêu là một thứ không dễ gì trao gửi, sẻ

chia, càng không thể là món quà để biếu tặng

Người trao vô cùng khó, người nhận cũng

không dễ gì…

Để trao duyên cho em, Kiều đã làm gì?

⇒ Vì vậy muốn thực hiện được việc trao duyên,

Kiều đã biết dùng lời lẽ khéo léo và một hành

động cũng khác thường …

GIẢNG VĂN

(tiết 1)

(Trích“Truyện Kiều”–Nguyễn Du)

I Giới thiệu:

1 Vị trí đoạn trích: (Xem Tiểu dẫn – SGK)

Câu 12331270 trong “Truyện Kiều”-Nguyễn Du.

2 Bố cục đoạn trích:

- Phần 1 (1-20): Nỗi đau của Kiều

- Phần 2 (21-34): Nỗi nhớ của Kiều

- Phần 3(còn lại): Cuộc sống thực tại, Kiều tự đay

nghiến.

Từ nào chỉ thời gian?

II Phân tích :

1 Kiều nói về nỗi đau của mình :

Tại sao lại dùng hai từ chỉ thời gian như vậy?

mình xót xa”

Biện pháp nghệ thuật được sử dụng?

“Giật mình, mình lại thương

mình xót xa”

trạng

“Giật mình , mình lại thương

mình xót xa”

Bối cảnh không gian, thời gian nói lên những điều gì?

Bối cảnh không gian, thời gian gợi sự cô đơn,

……….cô độc của

Kiều

+ Câu 1: ““Khi tỉnh rượu, lúc tàn canh Khi tỉnh rượu, lúc tàn canh””

Từ “giật mình” biểu hiện điều gì?

- “giật mình” → ý thức sự đau khổ, một cái

giật ……… mình cao cả, đáng quí

Hà Huy Giáp :

“…Những người có ý thức về sự đau

khổ của mình là những người đau khổ hơn ai hết Kiều đau khổ hơn ai hết

chính là vì nàng có tình hơn ai hết, có tài hơn ai hết, có ý thức về nỗi đau

của mình hơn ai hết.”

II Phân tích :

1 Kiều nói về nỗi đau của mình :

* Hai câu đầu: hoàn cảnh tâm trạng

dập

Nhịp thơ? Tác dụng sự thay đổi nhịp thơ?

* Nhịp 3/3 → 2/4/2: sự biến động trong tâm hồn Kiều

Bối cảnh không-thời gian gợi sự cô đơn, cô độc của Kiều

của Kiều.+ Câu 2: “Giật mình, mình lại thương

mình xót xa”

“giật mình” → ý thức sự đau khổ, một cái giật

………mình cao cả, đáng quí

* Câu 3 đến câu 8 : Nỗi đau của Kiều

Những biện pháp nghệ thuật được sử dụng?

Câu cảm thán:khi sao…,giờ sao… + kết cấu đối

lập: Em hãy phân tích ý nghĩa các chi tiết đối

lập?

dạn sương”,”bướm chán

→Quá khứ yên ấm, êm đềm (1 câu), thực tại phũ ong chường”

phàng (3 câu).Thực tại bao trùm, che lấp quá khứ

- người

Aên chơi hưởng lạc

> < riêng mình

cô độc và khổ đau

Tâm trạng của Kiều như thế nào?

dập tan nát, bị trở thành “món hàng”, “đồ

chơi”

* øCâu 9 đến câu16 : Nhớ cảnh sinh hoạt lầu xanh

Những chi tiết, hình ảnh nào tả cảnh lầu xanh? Nhận xét cảnh ở lầu xanh?

- Có: hoa, tuyết, phong, nguyệt những hình ảnh ước lệtạo cho cảnh như có vẻ trang nhã,thanh

tao

- Nhưng lại “đeo sầu”: gió tựa hoa kề, tuyết ngậm,

trăng thâucảnh nhốm vẻ buồn mênh mang, mờ

mịt, ảm đạm, ẩn chứa bao sự nhem nhuốc, thác loạn

+ Cảnh sinh hoạt:

Nhận xét cảnh sinh hoạt lầu xanh và tâm trạng của Kiều?

Cũng có đủ: cầm, kì, thi, họa (ước lệ)tô vẽ về

cảnh ăn chơi, “vui” nhưng là “vui gượng”

* øCâu 9 đến câu16 : Nhớ cảnh sinh hoạt lầu xanh

- Có: hoa, tuyết, phong, nguyệt những hình ảnh ước lệtạo cho cảnh như có vẻ trang nhã,thanh

tao

- Nhưng lại “đeo sầu”: gió tựa hoa kề, tuyết ngậm,

trăng thâucảnh nhốm vẻ buồn mênh mang, mờ

mịt, ảm đạm, ẩn chứa bao sự nhem nhuốc, thác loạn

+ Cảnh sinh hoạt:

Cũng có đủ: cầm, kì, thi, họa (ước lệ)tô vẽ về

cảnh ăn chơi, “vui” nhưng là “vui gượng”

Trong nỗi đau tại sao Kiều lại nhớ cảnh, sinh

hoạt lầu xanh?

⇒ Tâm trạng: Kiều càng đau đớn, tủi nhục vì

tài năng và nhân phẩm bị chà đạp khi là một

cô gái lầu xanh bất đắc dĩ

Những từ ngữ nào diễn tả nỗi đau của Kiều?

Giá trị biểu cảm của các từ ngữ đó?

Nguyễn Du đã vận dụng thành ngữ như thế nào?

Ý nghĩa của sự vận dụng đó?

* Câu 17 đến câu 20 : Nỗi đau cực độ

bị đày đọa đến mòn mỏi cực độ

kết hợp với từ “chẳng”

- Vận dụng sáng tạo thành ngữ: “Rối như tơ vò”,

……….“Đau như dần”

-Từ ngữ diễn tả nỗi đau:

“thờ ơ”: chán ngán, ê chề

“ngẩn ngơ”: trạng thái bơ phờ, tâm thần bất ổn

HƯỚNG DẪN HỌC VÀ CHUẨN BỊ BÀI

Cần nắm được:

+ Hoàn cảnh, tâm trạng của Kiều trong đoạn 1.

+ Sự tự ý thức về nỗi đau, nét đẹp trong tâm

….hồn, nhân cách của Thuý Kiều.

+ Các BPNT được sử dụng: điệp từ, câu hỏi tu … từ, câu cảm thán, kết cấu đối lập…

*CHUẨN BỊ BÀI MỚI

( 2 phần tiếp theo của đoạn trích )

-Phần 2:

+Kiều nhớ những ai? Tại sao Kiều nhớ cha mẹ trước? + So sánh với nỗi nhớ của Kiều khi ở lầu Ngưng Bích?

- Phần 3:

+Tìm những từ ngữ diễn đạt nội dung?

NHỮNG N O ÃI LÒNG TÊ TÁI

(Trích “Truyện Kiều” – Nguyễn Du)

Khi tỉnh rượu, lúc tàn canh Giật mình, mình lại thương mình xót xa.

Khi sao phong gấm rủ là Giờ sao như hoa tan tác giữa đường?

Mặt sao dày gió dạn sương Thân sao bướm chán ong chường bấy thân?

Mặc người mưa Sở, mây Tần

Riêng mình nào biết có xuân là gì!

Đòi phen gió tựa hoa kề Nửa rèm tuyết ngậm, bốn bề trăng thâu.

Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu Người buồn, cảnh có vui đâu bao giờ!

Đòi phen nét vẽ câu thơ Cung cầm trong nguyệt,nước cờ dười hoa.

Vui là vui gượng kẻo là

Ai tri âm đó mặn mà với ai?

Thờ ơ gió trúc mưa mai Ngẩn ngơ trăm nỗi dùi mài một thân.

Oâm lòng đòi đoạn xa gần Chẳng vò mà rối, chẳng dần mà đau…

….Cung cầm trong nguyệt, nước cờ dưới hoa… Vui là vui gượng kẻo là

Ai tri âm đó, mặn mà với ai

TRANH MINH HỌA

Qua những nỗi đau của Kiều được bộc lộ trong đoạn 1, em có nhận xét gì về Kiều?

* Với sự tự ý thức về những nỗi đau phải trải qua khi phải sống chốn lầu xanh, Kiều đã tự bộc lộ

những nét đẹp trong tư tưởng nhận thức và tâm hồn mình