Bài 11 từ đồng âm

Tìm những từ trái nghĩa trong đoạn thơ sau và nêu tác dụng của nó: Thiếu tất cả ta rất giàu dũng khí Sống chẳng cúi đầu, chết vẫn ung dung Giặc muốn ta nô lệ, ta lại hóa anh hùng Sức

Tìm những từ trái nghĩa trong đoạn thơ sau và nêu tác dụng của nó:

Thiếu tất cả ta rất giàu dũng khí

Sống chẳng cúi đầu, chết vẫn ung dung

Giặc muốn ta nô lệ, ta lại hóa anh hùng

Sức nhân nghĩa, mạnh hơn cường bạo.

=>Tác dụng: Tạo thể đối, tạo các hình tượng

tương phản, gây ấn tượng mạnh, làm cho lời nói thêm sinh động.

Thiếu tất cả ta rất giàu dũng khí

Sống chẳng cúi đầu, chết vẫn ung dung

Giặc muốn ta nô lệ, ta lại hóa anh hùng

Sức nhân nghĩa, mạnh hơn cường bạo.

Chị Xuõn đi chợ mựa hốMua cỏ thu về, chợ hóy cũn đụng.

Anh Hươu đi chợ Đồng NaiBước qua bến nghộ đi mua thịt bũ

(Ca dao)

Trời mưa đất thịt trơn như mỡ.

Dò đến hàng nem chả muốn ăn (Ca dao)

4/ Anh chàng trong câu chuy n SGK đã dùng t đ ng âm đ l y lí do không tr cái v c cho ng i hàng xóm Mu n phân rõ ph i trái thì ph i d a vào ng c nh : ph i nói rõ là cái v c b ng đ ng đ phân bi t v i con v c ngoài đ ng ệ ừ ồ ể ấ ả ạ ườ ố ả ả ự ữ ả ả ạ ằ ồ ể ệ ớ ạ ồ

-Mua được con chim, b¹n t«i nhèt ngay vµo lång

lồng (1) và lồng (2)

Giống nhau về

âm thanh

Khác nhau về nghĩa

Từ đồng âm

Từ đồng âm là những từ giống nhau

về âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì tới nhau.

Bài tập : Đặt câu với mỗi cặp từ đồng âm sau:

* sâu (Danh từ) – sâu (Tính từ)

* năm (Danh từ) – năm ( Số từ)Con sâu bị rơi xuống hố sâu

Năm nay, em học lớp năm

Tôi và bạn cứ ngồi vào bàn uống nước rồi ta sẽ bàn bạc sau

* Bàn (danh từ) - bàn (động từ)

a) Ruồi đậu mâm xôi đậu.

=>Giữa chúng có một nét nghĩa chung làm cơ sở,

chỉ “ bộ phận dưới cùng ” (nghĩa gốc) Các nghĩa

chuyển đều dựa trên cơ sở của nghĩa gốc Đây

không phải là từ đồng âm,mà là từ nhiều nghĩa

Phân biệt

từ đồng âm và từ nhiều nghĩa

Nghĩa hoàn toàn khác

nhau, không liên quan gì

tới nhau.

Có một nét nghĩa chung giống nhau làm cơ sở để

hiểu nghĩa của từ.

Âm thanh giống nhau.

ăn (Kho cá, kho thịt) Kho 2 Kho 2 (danh từ): Nơi để chứa hàng để chứa hàng (danh từ): Nơi

Tiếng việt 7

Tỡm từ đồng õm với cỏc từ sau: cao, ba,

Nhà tranh Tranh giành Sang trọng Sửa sang

“Tháng tám, Tháng tám, thu cao thu cao , gió thét gi , , gió thét gi , à à Cuộn mất

Cuộn mất ba ba lớp tranh lớp tranh nh ta nh ta. à à Tranh bay

Tranh bay sang sang sông rải khắp bờ,

Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa, Mảnh thấp quay lộn v o mương sa à

Mảnh thấp quay lộn v o mương sa à

Trẻ con thôn

Trẻ con thôn nam nam khinh ta gi không khinh ta gi không à à sức , Nỡ

Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,

Cắp tranh đi tuốt p tranh đi tuốt v o lũy tre v o lũy tre à à

Môi khô miệng cháy g o chẳng được, khô miệng cháy g o chẳng được, à à Quay về, chống gậy lòng ấm ức !”

(Trích “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá”)

a Tìm các nghĩa khác nhau của danh từ: Cổ

- Cổ tay: phần giữa bàn tay với cánh tay

- Cổ áo: phần trên nhất của chiếc áo

- Cổ chai: phần giữa miệng chai và thân

chai

•Nghĩa gốc:

- Cổ: phần cơ thể nối đầu với thân mình: Cổ họng…

* Nghĩa chuyển:

b Tìm từ đồng âm với danh từ: Cổ

-Cổ đại: Thời đại xưa nhất trong lịch sử

-Cổ kính: Công trình xây dựng từ rất lâu,có vẻ trang nghiêm

-Cổ phần:Phần vốn góp vào một tổ chức kinh doanh

Bài tập 2:

Bài tập 4:

Ngày xưa có anh chàng mượn của hàng xóm một cái vạc đồng ít lâu sau, anh ta trả cho người hàng xóm hai con cò, nói là vạc đã bị mất nên đền hai con cò này Người hàng xóm đi kiện Quan gọi hai người đến xử Người hàng xóm thưa: “Bẩm quan, con cho hắn mượn vạc, hắn không trả.” Anh chàng nói: “Bẩm quan, con đã đền cho anh ta cò.”

- Nhưng vạc của con là vạc thật

- Dễ cò của tôi là cò giả đấy phỏng? - Anh chàng trả lời.

- Bẩm quan, vạc của con là vạc đồng.

- Dễ cò của tôi là cò nhà đấy phỏng?

Bài tập 4(136) Thảo luận nhúm

Phân biệt từ đồng âm, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, từ nhiều nghĩa.

Phân biệt từ đồng âm, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, từ nhiều nghĩa.

liên quan với nhau.

Thảo luận nhóm

Tìm từ đồng âm trong câu đố :

1 Hai cây cùng có một tên Cây xoè mặt nước, cây lên chiến trường.

Cây này bảo vệ quê hương, Cây kia hoa nở ngát thơm mặt hồ

Các em chú ý nhìn vào các tranh và tìm các cặp từ đồng

âm tương ứng.

VỪA HỌC VỪA CHƠI

Con đường - ường Đ cỏt

Em bé bò Con – bò

Khẩu súng - Hoa súng

Lá cờ – Cờ vua

Đồng tiền Tượng – đồng Hòn đá - Đá bóng

mùa thu thu tiền

Trong giao tiếp phải chú ý đầy đủ đến ngữ cảnh để tránh hiểu sai nghĩa của từ hoặc dùng từ với nghĩa nước

đôi do hiện tượng từ đồng âm.

- Tìm một bài ca dao hoặc thơ, tục ngữ, câu đối … trong đó có sử dụng từ đồng

âm để chơi chữ và nêu giá trị mà các từ đồng âm đó mang lại cho văn bản.

- Sọan bài : Các yếu tố tự sự, miêu tả

trong văn bản biểu cảm

Xem, trả lời các câu hỏi SGK/137139