Phương Pháp Luận Nghiên Cứu (Research Methodology)

Về phương diện khoa học: Nghiên cứu là công trình khảo sát, nỗ lực tìm kiếm hoặc khám phá những sự kiện/kiến thức mới bằng phương pháp có hệ thống khoa học về một đề tài/công trình nghi

Bài 1

TỔNG LUẬN

VỀ NGHIÊN CỨU

I KHÁI NIỆM

1 Khái niệm nghiên cứu:

a Về phương diện nghĩa đen:

 Nghiên cứu là sự tìm tòi, suy xét

và nghiền ngẫm một vấn đề cho thấu đáo.

 Tên tiếng Anh là “research”

“re” là sự lập đi lập lại nhiều lần

“search” là sự nghiên cứu, phát

hiện hay khám phá

b Về phương diện khoa học:

 Nghiên cứu là công trình khảo sát, nỗ lực tìm kiếm hoặc khám phá những sự kiện/kiến thức mới bằng phương pháp có hệ thống khoa học về một đề tài/công trình nghiên cứu nào đó một cách sâu rộng hơn

2 Khái niệm phương pháp

luận nghiên cứu:

 Tên tiếng Anh là “Research Methodology”; “Method of research”; hay viết gọn “Methodology.”

Là phương pháp lập luận có hệ thống

và khoa học khi nghiên cứu về một đề tài hay một công trình khoa học nào đó

II PHÂN LOẠI

NGHIÊN CỨU

a. Nghiên cứu thuần túy

(Pure research)

Là công trình nghiên cứu, khám

phá kiến thức mới về một lãnh vực nào đó một cách không vụ lợi, chỉ nhằm làm cho vấn đề sáng tỏ hơn và hoàn thiện hơn.

b Nghiên cứu ứng dụng

(Practical/applied research)

Là công trình nghiên cứu của một cá

nhân hay tập thể, hoặc của các ban ngành/viện/công ty/ để tìm kiếm và khám phá những sản phẩm mới hoặc cải thiện những sản phẩm đã

có, nhằm mục đích phục vụ lợi ích cho các nhu cầu xã hội và phát triển kinh tế.

III CÁC PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp số lượng

2 Phương pháp chất lượng

3 Phương pháp nghiên cứu hiện trường

4 Phương pháp thực nghiệm/thí nghiệm

5 Phương pháp khảo sát

6 Phương pháp so sánh

7 Phương pháp phỏng vấn

8 Phương pháp bảng câu hỏi

9 Phương pháp nghiên cứu tiêu biểu

10 Phương pháp phân tích

11 Phương pháp liên ngành

IV NGUỒN TÀI LiỆU

NGHIÊN CỨU

1 Nguồn tài liệu gốc

(Primary Sources)

Nguồn tài liệu gốc là bao gồm tất cả các sáng tác thuộc nguyên thủy của một tác giả nào đó Bao gồm:

 Kinh/Sách nguyên thủy.

 Luận văn; Luận án; Chuyên khảo.

 Bài nghiên cứu trong Tạp chí

 Thư từ; Nhật ký; Hồi ký; Bút ký nhân chứng

 Kịch; Thơ ca; Tiểu thuyết; Tự truyện.

Tài liệu phỏng vấn; các báo cáo và thuyết trình;

2 Nguồn tài liệu phụ/thứ 2

(Secondary Sources)

Nguồn tài liệu thứ 2 bao gồm các sáng tác viết về/dựa trên tài liệu gốc; hoặc các bản dịch khác nhau về tài liệu gốc:

 Các bản dịch; sớ giải; chú thích.

 Bản tóm tắt; Từ điển Bách khoa;

các mục/tạp chí điểm sách.

 Các sách hướng dẫn; các ấn bản chứa các thông tin về sự kiện;

V PHẦN TRÌNH BÀY

LUẬN VĂN- LUẬN ÁN

1 PHẦN ĐẦU

 Các trang bìa; trang để trống và trang

tựa đề.

 Trang xác nhận giáo sư hướng dẫn và

giáo sư Trưởng bộ môn.

 Trang Tuyên bố của nghiên cứu sinh

 Lời giới thiệu/ lời đầu sách /lời Tựa.

 Lời cảm ơn

 Mục lục; Bảng liệt kê các bảng biểu

hoặc hình ảnh minh họa (nếu có)

 Bảng viết tắt.

2 PHẦN GIỮA

 Chương Kết luận/Tóm tắt

3 PHẦN CUỐI

 Trang Phụ chú

 Trang Chú giải Thuật ngữ/

và Thuật ngữ đối chiếu

 Bảng chú dẫn mục từ.

VI CÁC THÀNH PHẨM

NGHIÊN CỨU

1 BIÊN KHẢO (Writings)

 Là một bài nghiên cứu nhằm

công bố, cung cấp hay phổ biến kiến thức về một vấn đề nào đó; không mang tính chất học đường/thi cử/đệ trình để được cấp văn bằng/chứng chỉ.

 Không giới hạn về số trang và

phạm vi nghiên cứu.

▬► Ví dụ: Bài viết trên báo, tạp

chí, mạng, …

2 BÀI LUẬN VĂN (Esays)

 Là bài viết ngắn của sinh viên

trong một học phần ở cấp Cử nhân và Cao học.

 Là thành phẩm nghiên cứu nhỏ

nhất trong tính chất học đường được giới hạn trong vòng 20 trang.

▬► Ví dụ: Một tiểu luận cho một

học phần/ bộ môn

3 BÀI KHẢO LUẬN (Writen Assignments)

 Là bài nghiên cứu mang tính

chất học đường được thực hiện vào giữa kỳ hay cuối kỳ của khoá học trong phạm vi 50 trang

▬► Ví dụ: Tiểu luận giữa/cuối học

kỳ

4 BÀI CHUYÊN KHẢO (Monograph)

 Là bài nghiên cứu chuyên

ngành về một chủ đề/lãnh vực nào đó, không giới hạn số trang.

 Là bài khảo cứu chuyên ngành

dành cho mục đích học đường hoặc các mục đích nghiên cứu thuần túy

▬► Ví dụ: Khảo sát về sự kiện đản

sanh của đức Phật

5 BÀI LUẬN VĂN CỬ NHÂN

(Graduation Tratise)

 Là luận văn nghiên cứu đề

tài tốt nghiệp của sinh viên

ở cấp Cử nhân được giới hạn trong vòng 100 trang.

▬► Ví dụ: Đề tài luận văn tốt

nghiệp.

6 LUẬN ÁN (Dissertation/Thesis)

 Là luận án nghiên cứu cao

cấp của các bậc học từ Cao học trở lên với số trang tối thiểu từ 150 trang trở lên (khổ giấy A4)

 Luận án có 3 cấp: Cao học;

Phó Tiến sĩ và Tiến sĩ.

▬► Ví dụ: Đề tài luận án tốt

nghiệp.

Bài 2

TIẾN TRÌNH SOẠN THẢO KHẢO LUẬN, LUẬN VĂN

& LUẬN ÁN

I TIÊU CHÍ CHỌN ĐỀ TÀI

 Có thích hợp với trình độ, khả năng, sở

trường của mình không?

 Có giá trị, ý nghĩa, hoặc đóng góp mới

gì cho lãnh vực đang nghiên cứu không?

 Có đủ nguồn tài liệu cung cấp cho việc nghiên cứu đề tài không?

 Có Giáo sư hướng dẫn thích hợp

II PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI

phạm vi nghiên cứu của mình

Ví dụ:

1 Nghiên cứu GIỚI - ĐỊNH -TUỆ trong

Đạo Đế

2 Tìm hiểu GIỚI - ĐỊNH - TUỆ trong các

kinh điển Đại thừa Phật giáo.

3 Nghiên cứu và so sánh GIỚI – ĐỊNH-

TUỆ qua các kinh điển thuộc hệ

Nikàya (Nam truyền) và A Hàm (Bắc truyền)

Ví dụ:

1 Nghiên cứu GIỚI trong TAM VÔ LẬU

HỌC

2 Tìm hiểu NGŨ GIỚI trong GIỚI HỌC.

3 Nghiên cứu và so sánh về CHỮ HIẾU

qua tư tưởng Phật giáo và Khổng giáo

4 Nghiên cứu và phân tích CON SỐ 7 qua hình tượng Phật Đản sanh.

III LẬP CHƯƠNG TRÌNH LÀM ViỆC

 Tham khảo, tìm kiếm và góp nhặt nguồn tài liệu (bao nhiêu ngày?)

 Đọc và ghi chú các ý chính và phần

trích dẫn trong tài liệu (có thể theo

từng chương hoặc nhiều chương)

(bao nhiêu ngày?)

 Viết bản thảo lần thứ nhất (bao nhiêu ngày?)

 Hiệu đính và ghi chú thích từng chương (bao nhiêu ngày?)

 Viết bản thảo lần cuối cùng (bao nhiêu ngày?)

IV THAM KHẢO TÀI LIỆU

Sách tham khảo được tìm thấy tại các tiệm sách hoặc thư viện nhà trường.

Sách tham khảo gồm có: sách thuộc

tư liệu gốc và phụ; các từ điển; bách khoa; tạp chí; báo chí; sổ tay; các bài Luận án khác; v v cũng là nguồn cung cấp thông tin cho các bạn

V PHÁC THẢO DÀN BÀI SƠ BỘ

VI ĐỌC & GHI CHÚ TÀI LIỆU

1 ĐỌC TƯ LIỆU (có 2 cách)

a Đọc từng chương, từng đoạn

b Đọc một lượt tất cả các chương

▬► Chỉ nên đọc các phần có liên quan đến

nội dung đề tài

2 THÁI ĐỘ ĐỌC

 Có niềm tin dựa trên uy tín của tác giả.

 Có thành kiến, mặc cảm với tác giả.

▬► Đọc với một tâm hồn và khối óc rộng

mở, vô tư, không thiên vị và có khoa học.

3 GHI CHÚ TƯ LIỆU

 Những kiến thức, thông tin phổ quát và

cần thiết nhất cho đề tài (để hệ thống

(để học hỏi và trích dẫn).

 Những nhận định, đánh giá, phê bình hay mang tính định kiến về bất kỳ góc

độ nào trong lãnh vực nghiên cứu (để

góp ý hay phê bình về sau).

VII NHỮNG ĐIỀU CẦN GHI NHỚ

 Không dùng lời lẽ cao ngạo, thiếu tế nhị, thô tục và khinh thường các nhà nghiên cứu khác.

 Khi xưng hô, nên dùng từ: “chúng tôi, tác

giả, người viết” và “của chúng tôi” thay vì

dùng: “tôi” và “của tôi”.

 Nên nhất quán khi sử dụng các thuật ngữ dịch có nguồn gốc nước ngoài.

 Khi trích ngôn ngữ gốc Phật học, nên chỉ

dùng nhất quán1 trong 2 cổ ngữ chính (Pali

hoặc Sanskrit) để tránh đọc giả bị nhầm lẫn.

Bài 3

CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN-LUẬN ÁN

Cấu trúc của luận văn- luận án

được phân chia thành 3 phần:

A PHẦN ĐẦU

B PHẦN GIỮA (PHẦN VĂN BẢN)

C PHẦN CUỐI (PHẦN THAM KHẢO)

A PHẦN ĐẦU

1 Trang bìa (tựa đề, cấp, khoa, tên NCS/GS/bộ

môn/trường/địa điểm/năm trình luận văn

2 Trang để trống/trang đệm/trang nửa tựa đề

3 Trang tựa đề

4 Trang tưởng niệm (nếu có)

5 Trang xác nhận của Giáo sư hướng

dẫn/Trưởng bộ môn

6 Lời cam đoan của nghiên cứu sinh

7 Trang mục lục (bắt đầu số La Mã: i, ii, iii,

iv…,)

8 Lời nói đầu/Lời cám ơn

9. Bảng liệt kê các hình ảnh minh họa (nếu có)

10 Bảng viết tắt

1 Trang bìa: tựa đề, cấp, khoa, tên nghiên cứu sinh/Giáo sư hướng dẫn, tên môn học, tên trường,địa điểm và năm trình

luận văn (Cover- page)

NGHIÊN CỨU VỀ GIỚI ĐỊNH TUỆ

TRONG KINH TRUNG BỘ

TP Hồ Chí Minh

2012

2 Trang để trống/trang đệm/trang nửa

tựa đề (Half -tilte page)

NGHIÊN CỨU VỀ GIỚI ĐỊNH TUỆ

TRONG KINH TRUNG BỘ

3 Trang tựa đề (Title)

NGHIÊN CỨU VỀ GIỚI ĐỊNH TUỆ

TRONG KINH TRUNG BỘ

TP Hồ Chí Minh

2012

5 Trang xác nhận của Giáo sư hướng

dẫn/Trưởng bộ môn (Certificate)

XÁC NHẬN CỦA GIÁO SƯ

Chúng tôi xin xác nhận rằng đây là luận án do chính

nghiên cứu sinh Nguyễn Văn Tâm thực hiện dưới sự

hướng dẫn của chúng tôi.

Luận án này là công trình mới, có nhiều sáng tạo và đáng được cứu xét để được cấp văn bằng Tiến sĩ.

6 Lời cam đoan của nghiên cứu sinh

(Declaration of researcher)

LỜI CAM ĐOAN CỦA SINH VIÊN/ NGHIÊN CỨU SINH

Chúng tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của riêng chúng tôi, không có sự hợp tác của ai, không sao chép hay dựa vào bất kỳ tác phẩm nào từ trước đến giờ.

Luận án này chưa từng nộp và trình cho bất kỳ trường Đại học nào để được cấp phát bất kỳ chứng chỉ hay văn bằng nào.

Ngày tháng… năm…

Chữ ký của nghiên cứu sinh

• (ghi đủ họ & tên)

7 Trang mục lục (Table of Contents)

Chương I GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT

Trang

I.1 Tình Hình Xã Hội Hiện Nay 1

1.1 Giáo Dục 5

1.2 Khủng Bố và Bạo Động 101.3 Môi Trường Sinh Thái 15

I.2 Sự Đóng Góp của Đức Phật 232.1 Quyền Bình Đẳng 27

2.2 Bất Bạo Động 32

Chương II VAI TRÒ CỦA TU SĨ TẠI ẤN ĐỘ

II.1 Sơ Lược về Phật Giáo Ấn Độ 40

8 Lời nói đầu/ Lời cám ơn

9 Bảng liệt kê các bảng biểu/hình

ảnh minh họa (nếu có)

Hình 1: Đức Phật Chuyển Pháp Luân 20 Hình 2: Tháp Bồ Đề Đạo Tràng 32 Hình 3: Tháp Sanchi 43 Hình 4; Chùa Thiếu Lâm- Trung Quốc 57

B PHẦN GIỮA (PHẦN VĂN BẢN)

Chương một (chương dẫn nhập) Chương hai

Chương ba Chương v v.

Chương kết luận

C PHẦN CUỐI (PHẦN THAM KHẢO)

Bài 4

CÁCH TRÌNH BÀY CHƯƠNG DẪN NHẬP & CHƯƠNG KẾT LUẬN

5 Phạm vi nghiên cứu đề tài;

6 Phương pháp nghiên cứu đề tài;

7 Nội dung toàn bộ đề tài & những

đóng góp mới

II CHƯƠNG KẾT LUẬN (5 ý)

1 Ý nghĩa nghiên cứu về đề tài;

2 Tóm tắt nội dung các chương và

sự đóng góp mới của tác giả

3 Các phương diện ứng dụng của

đề tài;

4 Sự nhận định, đánh giá hoặc

phê bình của tác giả;

5 Lời đề nghị cho các nghiên cứu

về sau;

Bài 5

CÁCH TRÌNH BÀY CƯỚC CHÚ & HẬU CHÚ

I ĐỊNH NGHĨA

1 CƯỚC CHÚ:

Là phần giải thích, phụ chú, dẫn chứng, đánh giá hay lời nhận định được trình bày ở cuối

tác phẩm.

2 HẬU CHÚ:

Là phần giải thích, phụ

chú, dẫn chứng, đánh giá hay lời nhận định nhưng được trình bày ở cuối mỗi chương hoặc cuối của một tác phẩm.

II CHỨC NĂNG

Cung cấp cho độc giả những thông tin cần thiết về nguồn tài liệu trích dẫn để giúp độc giả dễ dàng kiểm chứng hay tham khảo thông tin nội dung của chú thích

đó

III ƯU KHUYẾT ĐIỂM CỦA HẬU

CHÚ & CƯỚC CHÚ

1 CƯỚC CHÚ

- Ưu điểm: Giúp các nhà nghiên cứu không mất thời gian để lật tới lật lui nhiều trang khác nhau để tham khảo nguồn trích dẫn đó

- Khuyết điểm: Làm giảm đi tính thẩm mỹ và mất sự cân đối giữa các phong chữ, các trang trong văn bản khi trình bày

IV CÁCH ĐÁNH SỐ CƯỚC CHÚ &

- Nếu phía sau các thuật ngữ này cần được chú thích là các dấu phẩy, chấm phẩy, dấu chấm; 2 chấm , ngoặc đơn, ngoặc kép, v v thì các con số được đánh theo sau các dấu

đó

VÍ DỤ:

- Đạo Phật¹ là tôn giáo luôn đề cao tinh thần bất bạo động (ahimsa)² và mang lại niềm an lạc cho mọi người.³

- Ngài P.A Payutto nhấn mạnh

rằng: “Đạo Phật,¹ tôn giáo của

nền hòa bình và an lạc, đang được tiếp nhận nồng nhiệt ở các nước phương Tây.” ²

1 BA PHONG CÁCH CƯỚC CHÚ

a Cước chú từng trang: Đánh số cước chú

theo thứ tự 1, 2, 3, … cho từng trang Sang trang mới, bắt đầu đánh lại số 1, 2, 3, …

b Đầu con số cước chú toàn tác phẩm:

Cước chú sẽ bắt đầu số 1, 2, 3, … và sẽ tăng dần cho đến cước chú cuối cùng của toàn bộ tác phẩm.

c Cước chú từng chương: Cước chú sẽ

được bắt đầu đánh số 1, 2, 3,… tăng dần cho đến hết chương I Qua mỗi chương kế tiếp, cước chú lại bắt đầu con số 1, 2, 3,

và tăng dần cho đến hết mỗi chương đó

2 HAI PHONG CÁCH HẬU CHÚ

a Hậu chú sau mỗi chương: Vào đầu mỗi

chương, số thứ tự hậu chú luôn được bắt đầu bằng số 1, 2, 3,… và tăng dần cho đến cuối mỗi chương.

b Hậu chú cuối tác phẩm: Hậu chú được trình

bày ngay phía sau chương cuối cùng của tác phẩm

- Số thứ tự hậu chú được bắt đầu số 1, 2, 3,…

và tăng dần cho đến số cước chú cuối cùng trong toàn bộ tác phẩm.

- Số thứ tự của toàn bộ tác phẩm sẽ được đánh lại từ đầu (1, 2, 3,…) sau mỗi chương.

V CÁC QUY ĐỊNH CƯỚC CHÚ & HẬU CHÚ

1 Thông thường các cước chú & hậu chú được

trình bày đầy đủ với 6 chi tiết: (1) tên tác giả;

(2) tên tác phẩm; (3) nơi xb; (4) tên nxb; (5) năm xb; (6) số trang

VÍ DỤ:

a Thích Minh Châu, Cuộc Đời Đức Phật ,

TPHCM: Nhà Xuất Bản Tôn Giáo, 2000, trang 15.

b K.T.S Sarao, The World of Buddhism, Delhi: Motilal Banarsidass, 1998, p 58.

c P.A Payutto, The Life of the Buddha, Vol.2, Oxford: Pali Text Society (PTS), 2010, pp.98.

2 Đối với các cước chú & hậu chú mang tính ghi chú, phụ chú hay giải thích thêm thì không cần ghi đầy đủ 6 yếu tố trên

nhưng phải trình bày ngắn gọn, chính

b Tứ Đế là 4 điều chân thật của cuộc đời gồm:

khổ đế; tập đế; diệt đế và đạo đế.

VÍ DỤ:

a Thích Minh Châu, Cuộc đời của Đức

Phật, Hà Nội: Nhà Xuất Bản Tôn Giáo,

2011, tr.12.

b T.S Kenedy, The Life of the Buddha,

Oxford: Oxford University, 1998, p.23.

c ibid.(sđd), pp.23 (23-32).

d Thích Minh Châu, op.cit.(sđd), tr.15-20.

e Thích Minh Châu, Sđd.(ibid.), tr.18.

f T.S Kenedy, op.cit.(sđd), p.45

g K.T.S Sarao, The Buddha and His

Teachings, Delhi: Motilal Banarsidass,

2010, p.45.

VI PHONG CÁCH TRÌNH BÀY CHI TIẾT

CƯỚC CHÚ & HẬU CHÚ

1 Sách có một tác giả/ một biên tập/

một người dịch:

Ví dụ:

a. G Sopa (ed/biên tập), Lectures in

Tibetan Buddhism, Vol.2, Delhi: Motil

Banarsidass, 1987, p 24

b Thích Từ Thông, Lược Giải Kinh Kim

Cương, Hà Nội: Nhà Xuất Bản Tôn

Giáo, 2012, tr.54

c P.A Payutto (trans./dịch), …………

2 Sách có 1 tác giả và 1 biên tập/người dịch

Ví dụ:

a G Sopa (Author/tg); A.D.Jayatillek

(trans./dịch), Lectures in Tibetan

Buddhism, Vol.2, Delhi: Motil

Banarsidass, 1987, p 49.

b Thích Từ Thông (tg); Thích Quảng

Minh (bt/biên tập), Lược Giải Kinh

Kim Cương, Hà Nội: Nhà Xuất

Bản Tôn Giáo, 2012, tr.98.

3 Sách có 02 t/giả và 02 dịch giả/biên tập

Ví dụ:

a G Sopa & L.A Kentary (Author/tg); A

D Jayatillek & B T Smith (trans./dịch),

Buddhism in Tibet, Vol.3, Delhi: Motil

Banarsidass, 1987, pp.47

b Thích Từ Thông và Thích Minh Giác (tg); Thích Quảng Minh và Nhật Minh

(bt/biên tập), Lược Giải Kinh Duy Ma,

TPHCM: Nhà Xuất Bản Phương Đông,

2012, tr.55.