ông già và biển cả

- Hêminguê là ng ời đề x ớng nguyên lý “ tảng băng trôi”: thể hiện yêu cầu với một tác phẩm văn học: + Nhà văn không trực tiếp công khai phát ngôn cho ý t ởng của mình, + Mà xây dựng nh

TRƯỜNG THPT QUANG TRUNG – ĐÀ NẴNG

HE - MINH - UÊ

- Lµ mét nhµ b¸o, nhµ v¨n x«ng x¸o, quen nÕp sèng gi¶n dÞ cña ng êi d©n chÊt ph¸c.

- S nghiệp sáng tác: rất đồ sộ, tiờu biểu cú:

- Hêminguê là ng ời đề x ớng nguyên lý “ tảng băng trôi”: thể hiện yêu cầu với một tác phẩm văn học:

+ Nhà văn không trực tiếp công khai phát ngôn cho ý t ởng của mình,

+ Mà xây dựng những hình t ợng có nhiều sức gợi để ng ời

đọc tự rút ra những ẩn ý

+ Một trong những biện pháp chủ yếu để thể hiện

nguyên lý trên là độc thoại nội tâm kết hợp với việc

dùng các ẩn dụ, và các biểu t ợng.

2 TÁC PHẨM “ ÔNG GIÀ VÀ BIỂN CẢ”

a Tóm tắt:

- Chuyện kể lại 3 ngày 2 đêm ra khơi đánh

cá của ông lão Xan-ti-a gô

- Trong khung cảnh mênh mông trời biển, chỉ có một mình ông lão, khi chuyện trò

với mây nước, chim cá, khi đuổi theo con

cá lớn, khi đương đầu với đàn cá mập đang xông vào xâu xé con cá kiếm của lão.

- Cuối cùng ông kéo vào bờ một con cá chỉ còn trơ xương.

b Những tầng ý nghĩa:

- Một cuộc tìm kiếm con cá lớn nhất, đẹp

nhất đời

- Hành trình nhọc nhằn và dũng cảm trong một xã hội vô tình

- Thể nghiệm về thành công và thất bại của người nghệ sĩ đơn độc khi theo đuổi ước mơ sáng tạo rồi trình nó trước mắt người đời

- Mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên

…

 Đúng như hình ảnh về TPNT mà Hêminguê đã

từng so sánh và phấn đấu để sáng tạo - tảng băng trôi “Ông già và biển cả” xuất hiện trên phần nổi của ngôn từ không nhiều, lối viết giản dị, song

phần chìm của nó rất lớn.

Nó đúng là một “tảng băng trôi”.

1-Hình ảnh ông lão và con cá kiếm

- Xan-ti-a-gô là một ông già đánh cá ở vùng nhiệt l

+ Một cuộc tìm kiếm con cá lớn nhất, đẹp nhất đời , hành trình nhọc nhằn dũng cảm của ng ời lao

động trong một xã hội vô hình

+ Thể nghiệm về thành công và thất bại của ng ời

nghệ sĩ đơn độc khi theo đuổi ớc mơ sáng tạo rồi trình bày nó tr ớc mắt ng ời đời …

 Câu truyện đã mở ra nhiều tâng ý nghĩa:

- Đoạn trích có 2 hình t ợng: ông lão và con cá kiếm

Hai hình t ợng mang một vẻ đẹp song song t ơng

đồng trong một tình huống căng thẳng đối lập:

+ Con cá kiếm mắc câu bắt đầu những vòng l ợn: “

vòng tròn rất lớn , con cá đã quay tròn , nh ng ” “

con cá vẫn chậm rãi l ợn vòng ”

 Những vòng l ợn đ ợc nhắc lại rất nhiều lần gợi ra

vẻ đẹp hùng dũng, ngoan c ờng của con cá trong cuộc chiến đấu ấy.

+ ¤ng l·o ë trong hoµn c¶nh hoµn toµn

+ Ông lão cảm thấy chóng mặt và choáng váng nh ng

vẫn ngoan c ờng:

- ta không thể tự chơi xỏ mình và chết tr ớc một con “

cá nh thế này đ ợc ”

- ông lão cảm thấy một cú quật đột ngột và cú nảy“

mạnh ở sợi dây mà ông lão đang níu cả bằng hai tay ”

- Lão hiểu con cá cũng đang ngoan c ờng chống trả

- Lão biết con cá sẽ nhảy lên, lão mong cho điều đó

đừng xảy ra, lão nói, đừng nhảy“ ” , nh ng lão hiểu “

những cú nhảy để nó hít thở không khí ”

- Lão n ơng nhờ vào gió chờ: l ợt tới nó l ợn ra ta sẽ “

nghỉ ”

+ §Õn vßng thø 3, con c¸ nh¶y lªn, lÇn ®Çu tiªn l·o

- L·o nghÜ: tao ch a bao giê thÊy bÊt kú ai hïng “

dòng, duyªn d¸ng, b×nh tÜnh, cao th îng h¬n mµy ”

+ Ông lão cũng đã rất mệt có thể đổ sụp

xuống bất cứ lúc nào:

- ễng lão luôn tự nhủ “ mình sẽ cố thêm lần nữa ”

- ễng lão lấy ngọn lao phóng xuống s ờn con cá “ cảm thấy mũi sắt cắm phập vào,

lão tì ng ời lên ấn sâu rồi dồn hết trọng lực lên cán lao ”

 Đây là đòn đánh quyết liệt cuối cùng để tiêu diệt con cá Lão rất tiếc khi phải giết nó

nh ng vẫn phải giết nó.

+ “ Khi ấy con cá mang cái chết trong mình sực tỉnh phóng vút lên khỏi mặt n ớc phô hết tầm vóc khổng lồ, vẻ đẹp và sức lực của

 Cái chết của con cá cũng bộc lộ vẻ đẹp kiêu dũng hiếm thấy

 Cả con cá và ông lão đều là kỳ phùng địch thủ , họ xứng đáng là

đối thủ của nhau.

* KL:- Nhà văn miêu tả vẻ đẹp của con cá cũng là đề cao vẻ đẹp của con ng ời

- Cuộc chiến đấu gian nan với biết bao thử thách đau đớn đã tôn vinh vẻ đẹp của ng ời lao động: giản dị và ngoan c ờng, thực hiện bằng đ ợc ứơc mơ của mình.

- Con cá kiếm có ý nghĩa biểu t ợng:

+ Là đại diện tiêu biểu cho vẻ đẹp, tính chất kiêu hùng, vĩ đại của tự nhiên

+ Trong mối quan hệ phức tạp của TN với con ng ời ko phải lúc nào TN cũng là kẻ thù: con ng ời và TN vừa là bạn vừa là đối thủ.

+ Là biểu t ợng của ớc mơ: vừa bình th ờng giản dị vừa rất khác th ờng, cao cả mà con

ng ời ít nhất theo đuổi một lần trong đời.

3 Nghệ thuật:

- Ngôn ngữ kể chuyện : kết hợp ngôn ngữ của ng ời dẫn chuyện và ngôn ngữ trực tiếp của nhân vật

+ Có lúc nó là độc thoại nội tâm:

+ Có lúc nó là đối thoại h ớng đến con cá:

VD: - “ Cá ơi, ông lão nói, cá này, dẫu sao thì mày cũng sẽ chết Mày muốn tao cùng chết nữa à?”

- Đừng nhảy, cá, lão nói đừng nhảy “ ”

- lão nghĩ: tao ch a từng thấy bất cứ ai hùng “

dũng, duyên dáng và cao th ợng hơn mày

+ Đối thoại thể hiện mối quan hệ giữa con ng ời và thiên nhiên: kỳ phùng địch thủ

+ Đối thoai thể hiện rõ ý nghĩa biểu t ợng của con cá kiếm

+Vẻ đẹp của con ng ời trong hành trình theo đuổi

3 Đo¹n v¨n tiªu biÓu cho nguyªn lý t¶ng b¨ng “

tr«i” cña Hª-minh-uª.