Bài giảng về hệ thần kinh ở người

Hiểu đ ợc cấu tạo mô học của hệ thần kinh, những đặcđiểm chung của hệ thần kinh.. Mô tả đ ợc hình thể ngoài và cấu tạo của các phần thuộcnão đại não, gian não, thân não, tiểu não 3.. Kể

HÖ thÇn kinh

+ Các dây thần kinh sọ (12 đôi)

+ Các dây thần kinh sống (31 đôi)

+ Phần ngoại vi của TK tự chủ

Não

Tuỷ sống Dây TK sọ

Dây TK sống

1 Hiểu đ ợc cấu tạo mô học của hệ thần kinh, những đặc

điểm chung của hệ thần kinh

2 Mô tả đ ợc hình thể ngoài và cấu tạo của các phần thuộcnão (đại não, gian não, thân não, tiểu não)

3 Kể tên và chức năng của các dây thần kinh sọ

4 Mô tả đ ợc các đám rối thần kinh đ ợc tạo bởi các thần kinh sống

5 Hiểu đ ợc các cấu trúc của hệ thần kinh tự chủ

I đại c ơng về hệ thần kinh

II Phần thần kinh trung ơng

iiI Phần thần kinh ngoại vi

1 M« thÇn kinh

2 CÊu tróc chung cña hÖ thÇn kinh

1 M« thÇn kinh

1.1 N¬ron (tÕ bµo TK chÝnh thøc)

1.1.1 CÊu t¹o cña n¬ron

- Th©n: Tạo lên những thành phần

cơ bản của chất xám, thần kinh trung

ương nơi tiếp nhận và phát ra các

1.1.2 C¸c lo¹i n¬ron vµ c¸c cung ph¶n x¹

2 CÊu tróc chung cña hÖ thÇn kinh

- TK ngo¹i vi: c¸c d©y TK

CÊu tróc chung cña hÖ thÇn kinh

3 SỰ PHÂN CHIA HỆ THẦN KINH

3.1 Về phương diện chức năng

Ii PhÇn thÇn kinh trung ¬ng

1 Tuû sèng

2 N·o

3 Mµng n·o-tuû vµ c¸c n·o thÊt

+ Cuèi: d©y TK cïng gi÷a

- Ph©n ®o¹n (dùa vµo TK sèng)

VÞ trÝ cña tuû sèng vµ ph©n ®o¹n

Th©n §S Tuû sèng Cung §S

RÔ tr íc

Các dải vận động Sừng tr ớc

Chất xám trung gian

Các dải liên hợp

ii Phần thần kinh trung ơng

4 Về chức phận:

- Nhõn trước bờn vận động cơ trơn (vận tạng)

- Nhõn sau bờn cảm giỏc (khu cảm tạng)

- Khu sau (sừng sau) hay sừng cảm giỏc:

- Chất keo cảm giỏc da và lụng

Hình thể trong của tuỷ sống

Sừng sau Các dải cảm giác

Các dải vận động Sừng tr ớc

Chất xám trung gian

Các dải liên hợp

ii PhÇn thÇn kinh trung ¬ng

2.1 Th©n n·o

2.1.1 Hành não

- Phía dưới tiếp với tủy sống

- Phía trên cách cầu não bởi rãnh hành cầu

+ Dài 3 cm,

+ Đường kính trước sau 12 - 15 mm,

+ Rộng 22 - 25 mm ở đầu trên

và 10 - 12 mm ở đầu dưới

+ Trọng lượng của hành não chiếm

0,5% trọng lượng của não (6 - 7 gr)

TK III

TK VI

TK VII

TK VIII R·nh hµnh-cÇu

TK XII

TK IX

TK X

TK XI

Cuèng tiÓu n·o trªn

Cuèng tiÓu n·o gi÷a

Cuèng tiÓu n·o d íi

TK IV

TiÓu n·o

có động mạch thân nền chạy qua

Là phần trên não thất IV

TK III

TK VI

TK VII

TK VIII R·nh hµnh-cÇu

TK XII

TK IX

TK X

TK XII

Cuèng tiÓu n·o trªn

Cuèng tiÓu n·o gi÷a

Cuèng tiÓu n·o d íi

TK IV

TiÓu n·o

ii PhÇn thÇn kinh trung ¬ng

2.1 Thân não

2.1.3 Trung nóo

- dài rộng độ 15 mm

- Mặt sau

- Cú bốn củ nóo sinh tư :

+ Hai củ ở dưới (bộ hơn)

+ Hai củ ở trờn (to hơn)

- Trung não:

+ TK III,IV

+ Cuống đại não

+ Cuống tiểu não trên

TK III

TK VI

TK VII

TK VIII Rãnh hành-cầu

TK XII

TK IX

TK X

TK XII

Cuống tiểu não trên

Cuống tiểu não giữa

Cuống tiểu não d ới

TK IV

Tiểu não

CÊu t¹o cña th©n n o·

CÊu t¹o cña th©n n o·

§¹i n·o

ii PhÇn thÇn kinh trung ¬ng

(chiếm tới trờn 85% trọng lượng

của toàn thể nóo bộ)

Giữa hai bỏn cầu cú khe liờn bỏn

cầu mà đỏy khe là thể trai,

dưới cú khe bichat ngăn

cỏch với trung nóo

Hình thể ngoài của bán cầu đại n oã

Hình thể ngoài của bán cầu đại n oã

của các bán cầu đại n oã

Hình thể trong của đại n oã

Hình thể trong của đại n oã

Các sợi tia

(bao trong)

ii Phần thần kinh trung ơng

2.2.2 H×nh thÓ trong

- Vỏ đại não

Là bộ phận quan trọng nhất của não, cơ sở vật chất cao cấp của hệ thần kinh Điều hoà tối cao các cơ năng sinh hoạt, phân tích và tổng hợp các kích

thích ngoại vi hay nội cảnh để biến thành ý thức

Vỏ não gồm 14 tỷ tế bào xếp thành 6 lớp Diện tích vỏ não của hai bán cầu là

2200 cm vuông Nhưng chỉ có 1/3 lộ ra phía ngoài, còn 2/3 ăn sâu vào trong các khe, các rãnh của bán cầu và được chia làm nhiều khu chức năng trong đó

các thể gối + Vùng hạ đồi (hypothalamus)

+ Vùng d ới đồi (subthalamus)

Các phần của gian n o Các phần của gian n oãã

Thể tùng

Đồi thị Thể trai

Vùng d ới đồi Tuyến yên

Vùng hạ đồi

ii Phần thần kinh trung ơng

2.4 TiÓu n·o

- Kích thước: tiểu não cao 5 cm, ngang 10 cm và trước sau 6 cm

Ở người trưởng thành tiểu não nặng 140 - 150 gr,

tiểu não ở nam nặng hơn ở nữ

-Chức năng: điều hoà những động tác có ý thức hay không có ý thức, giữ thăng bằng và định hướng các cử động

+ C¸c nh©n cña tiÓu n·o

- ChÊt tr¾ng: c¸c cuèng tiÓu n·o

C¸c cuèng tiÓu n·o

3 Mµng n·o-tuû vµ c¸c n·o thÊt

Mµng mÒm

ii PhÇn thÇn kinh trung ¬ng

3.3 Cống Sylvius dài chừng 1,5 - 2 cm, thông não thất IV với não thất III

l Luska ỗ Luska.

1 C¸c d©y TK sä

2 C¸c d©y TK sèng

III PhÇn thÇn kinh ngo¹i vi

TK vËn nh·n

TK d¹ng C¬ th¼ng ngoµi

1.9 TK l ìi hÇu

1.10 TK lang thang

1.11 TK phô

1.12 TK h¹ thiÖt

III PhÇn thÇn kinh ngo¹i vi

III PhÇn thÇn kinh ngo¹i vi

Mỗi đôi dây thần kinh sống được cấu tạo bởi 2 rễ tách ra từ 2 sừng trước cà sau của tủy

Rễ trước vận động, rễ sau cảm giác (rễ sau có chỗ phình hình

xoan nằm ngang gọi là hạch gai).

Hai rễ chập lại (ở ngoài hạch gai) rồi chui qua lỗ

ghép giữa các đốt sống tương ứng ra ngoài

Mỗi dây lại chia làm hai ngành:

- Ngành sau chi phối cơ và da ở lưng

-Ngành trước tạo nên các đám rối thần kinh

( cổ, cánh tay, thắt lưng, cùng và đám rối thẹn)

và 12 đôi dây thần kinh liên sườn, chi phối cho da và cơ ở trước

cổ, ngực, bụng và tứ chi

III PhÇn thÇn kinh ngo¹i vi

III PhÇn thÇn kinh ngo¹i vi

HỆ THẦN KINH THỰC VẬT