I.1 HỆ ĐIỀU HÀNH Hệ điều hành là một chương trình chạy trên máy tính, dùng để điều hành, quản lý các thiết bị phần cứng và các tài nguyên phần mềm trên máy tính.. Hệ điều hành đóng vai
Trang 1TÌM HIỂU & SỬ DỤNG UBUNTU
10.04 LTS
Trang 2NỘI DUNG
Chương I: Tổng quan & cài đặt
Chương II: Thao tác cơ bản
Chương III: Quản trị hệ thống
Chương IV: Chỉnh sửa và tùy biến
Chương V: Phần mềm thông dụng
Trang 3CHƯƠNG I
Trang 4I TỔNG QUAN & CÀI ĐẶT
I.1 Giới thiệu Hệ điều hành
I.2 Giới thiệu Linux & Ubuntu
I.3 Hướng dẫn cài đặt Ubuntu
I.4 Cấu trúc hệ thống thư mục
Trang 5I.1 HỆ ĐIỀU HÀNH
Hệ điều hành là một chương trình chạy trên máy tính,
dùng để điều hành, quản lý các thiết bị phần cứng và các tài nguyên phần mềm trên máy tính.
Hệ điều hành đóng vai trò trung gian trong việc giao
tiếp giữa người sử dụng và phần cứng máy tính, cung cấp một môi trường cho phép người sử dụng phát triển
và thực hiện các ứng dụng của họ một cách dễ dàng.
Trang 6Ứng dụng người dùng
HỆ ĐIỀU HÀNH
Phần cứng máy tínhI.1 HỆ ĐIỀU HÀNH
Trang 7Một số Hệ điều hành phổ biến
I.1 HỆ ĐIỀU HÀNH
Trang 9Ưu điểm Nhược điểm
tùy biến không giới hạn.
- Ngày càng thân thiện.
- Có thể hoạt động không tốt với một số phần cứng quá cao cấp.
- Đa số phần mềm trên Windows không chạy được trong Linux.
- Không nhiều trò chơi.
Trang 10
I.3 HỆ ĐIỀU HÀNH UBUNTU
Khái niệm Bản phân phối (Distro).
Do tính chất tự do nguồn mở, HĐH Linux nguyên thủy sẽ được thay đổi và chỉnh sửa tùy theo nhu cầu công việc, sở thích, trình độ của người dùng Mỗi phiên bản được chỉnh sửa và thay đổi như
vậy được gọi là 1 bản phân phối.
Trang 11I.3 HỆ ĐIỀU HÀNH UBUNTU
Là 1 bản phân phối của Linux, phát triển bởi công ty Canonical (Anh).
Thân thiện, dễ sử dụng, đáp ứng nhu cầu của người dùng phổ thông.
Cộng đồng sử dụng cực kì lớn Tại Việt Nam, ubuntu-vn.org
là cộng đồng sử dụng Ubuntu được Canonical công nhận.
Tài liệu hỗ trợ rất nhiều, kể cả tài liệu tiếng Việt.
Phiên bản Ubuntu sử dụng trong tài liệu là Lucid Lynx 10.04
Trang 12I.3 CÀI ĐẶT UBUNTU
Quá trình cài đặt Ubuntu bao gồm 7 bướ c:
B1: Chọn ngôn ngữ B2: Chọn múi giờ B3: Chọn kiểu bàn phím B4: Phân vùng ổ cứng (Quan trọng!) B5: Tạo tài khoản người dùng
B6: Kiểm tra và xác nhận lần cuối B7: Tiến hành cài đặt
Ghi chú: Nên sao lưu dữ liệu trước khi tiến hành cài đặt
Trang 13I.3 CÀI ĐẶT UBUNTU
Tiến hành cài đặt
Trang 14I.3 CÀI ĐẶT UBUNTU
Bước 2: Chọn múi giờ
Chọn Vietnam Time
Trang 15I.3 CÀI ĐẶT UBUNTU
Bước 3: Chọn kiểu bàn phím
Kiểu chuẩn
Trang 16I.3 CÀI ĐẶT UBUNTU
Máy tính đã được cài đặt bao
nhiêu HĐH
Ubuntu tự động tạo phân
vùng bằng dung lượng ổ
cứng còn trống Xóa toàn bộ ổ cứng để cài
Ubuntu
( RẤT KHÔNG NÊN DÙNG )
Tự phân vùng
Trang 17I.3 CÀI ĐẶT UBUNTU
Bước 5: Tạo tài khoản người dùng
Mật khẩu (2 lần)
Tên máy tính
Trang 18I.3 CÀI ĐẶT UBUNTUBước 6: Kiểm tra và xác nhận lần cuối
Trang 19I.3 CÀI ĐẶT UBUNTU
HĐH Ubuntu đang được cài đặt vào máy tính, quá trình cài đặt kéo dài khoảng 15-25 phút.
Ghi chú: Nên tắt internet để tăng tốc quá trình cài đặt
Trang 20I.3 CÀI ĐẶT UBUNTU
Quá trình cài đặt hoàn tất Hãy khởi động lại máy để
sử dụng Ubuntu.
Trang 21I.3 CÀI ĐẶT UBUNTU
Giao diện mặc
định
Trang 22I.4.CẤU TRÚC HỆ THỐNG THƯ MỤC
Cấu trúc hệ thống của Ubuntu (và cả Linux) là 1 cây
thư mục bắt đầu từ thư mục root (/).
Mỗi thư mục có một chức năng nhất định (Xem phụ
Trang 23I.4.CẤU TRÚC HỆ THỐNG THƯ MỤC
Trang 24CHƯƠNG 2
Trang 25II.1 Quản lý Desktop
II.2 Làm việc với Menu
II.3 Quản lý thư mục & tập tin
II.4 Chế độ dòng lệnh (Terminal)
II.5 Một số chức năng cơ bản khác
Trang 27II.2.LÀM VIỆC VỚI MENU
Applications : Chứa phần mềm của máy tính
➔ Accessories, Games, Internet, Sound & Video
Places : Chứa những vị trí để truy cập và quản lý tập tin, thư mục, kết nối mạng.
➔ Home Folder, Desktop, Computer, Network
System : Chứa những tiện ích để quản lý hệ thống.
➔ Preferences : những thiết lập không ảnh hưởng đến
hệ thống
➔ Administrations : những thiết lập thay đổi hệ thống
Trang 28II.3.QUẢN LÝ THƯ MỤC & TẬP TIN
Truy cập từ menu Places.
Các chức năng cơ bản cùng phím tắt (sao chép, cắt, dán, kéo & thả), menu, thanh công cụ tương tự như Windows Explorer.
Nhấn Ctrl + L để tắt mở ô địa chỉ.
Định dạng địa chỉ: /media/DATA/LactienJSC (Windows: D:\DATA\LactienJSC)
Trang 29Khuyết điểm
➢ Không trực quan.
➢ Khó nhớ.
➢ Dễ nhầm lẫn.
Trang 30II.5.MỘT SỐ CHỨC NĂNG CƠ BẢN KHÁC
Góc trên phải màn hình
Đăng xuất
Chế độ nghỉ Khởi động lại Tắt máy
Trang 31CHƯƠNG III
Trang 32III.QUẢN TRỊ HỆ THỐNG
III.1 Kết nối mạng
III.2 Cài đặt & gỡ bỏ phần mềm
III.3 Nâng cấp hệ thống
III.4 Người dùng / Nhóm người dùng
III.5 Thay đổi ngôn ngữ
III.6 Cài đặt một số phần mềm cần thiết
Trang 33III.1.KẾT NỐI MẠNG
Click chuột phải
Cho phép kết nối mạng
Cho phép kết nối wifi
Cho phép thông báo
Chỉnh sữa kết nối
Trang 34Tạo mạng không
dây mới
Trang 35Không dây Di động băng
thông rộng Mạng riêng ảo
DSL
Chỉnh sữa phương thức kết nối
Trang 37III.2.CÀI ĐẶT & GỠ BỎ PHẦN MỀM
III.2.1 Kho phần mềm (Repository)
III.2.2 Ubuntu Software Center (USC)
III.2.3 Synaptic Package Manager
III.2.4 Cài đặt bằng gói deb
Trang 38III.2.1 KHO PHẦN MỀM
Các Bản phân phối Linux thường có 1 Kho phần
mềm trực tuyến.
Những phần mềm trong Kho phần mềm đều
được kiểm tra, nâng cấp và hỗ trợ để đảm bảo chất lượng và độ ổn định tốt nhất.
Việc tải và cài đặt phần mềm từ Kho phần mềm là
tự do và miễn phí.
Trang 39III.2.1 KHO PHẦN MỀM System → Administration → Software Sources
Thiết lập mặc định của Ubuntu thường rất tốt Chúng ta
chỉ quan tâm đến mục Download from để lựa chọn nơi
tải phần mềm.
Mở danh sách Download from, chọn Others
Nhấn Select best server để Ubuntu tìm vị trí Kho phần mềm có tốc độ truy cập tốt nhất, nhấn Choose Server để
chọn server.
Trang 40III.2.1 KHO PHẦN MỀM
CHUYỂN VỊ TRÍ KHO VỀ SERVER HANOILUG
Hanoilug là Server tải phần mềm cho Linux đặt tại Việt Nam tốc độ cao.
Khi sử dụng HĐH nhân Linux tốc độ update, tải các phần mềm từ kho lâu do tốc độ chậm, vì vậy chúng tôi sẽ giới thiệu đến các bạn hệ thống máy chủ của Hanoilug đặt tại Việt Nam đảm bảo tôc độ ổn định.
Trang 41III.2.1 KHO PHẦN MỀM
CHUYỂN VỊ TRÍ KHO VỀ SERVER HANOILUG
Bước 1: Vào Application >Acessories->Terminal.
Nhập vào dòng lệnh:
sudo gedit /etc/apt/sources.list , hệ thống sẽ yêu cầu nhập mật khẩu, bạn nhập mật khẩu vào và enter.
Dòng lệnh
Trang 42III.2.1 KHO PHẦN MỀM
CHUYỂN VỊ TRÍ KHO VỀ SERVER HANOILUG
Bước 2: Cửa sổ biên tập văn bản gedit hiện ra bạn bỏ
Trang 43III.2.1 KHO PHẦN MỀM
CHUYỂN VỊ TRÍ KHO VỀ SERVER HANOILUG
Bước 3: Truy cập vào Website:
http://virror.hanoilug.org/
Truy cập vào
Website
Trang 44III.2.1 KHO PHẦN MỀM
CHUYỂN VỊ TRÍ KHO VỀ SERVER HANOILUG
Bước 4: Tìm phiên bản Ubuntu đang dùng chọn và
copy hết những dòng nội dung.
Ở đây sử dụng
Ubuntu 10.04.LTS
Trang 45Paste nội dung
vào đây
III.2.1 KHO PHẦN MỀM
CHUYỂN VỊ TRÍ KHO VỀ SERVER HANOILUG
Bước 5: Dán vào của sổ biên tập văn bản gedit, bấm save và đóng gedit lại.
Trang 46III.2.1 KHO PHẦN MỀM
CHUYỂN VỊ TRÍ KHO VỀ SERVER HANOILUG
Bước 6: Quay lại Terminal và nhập vào dòng lệnh:
sudo apt-get update để cập nhật lại server mới
Nhập vào dòng lệnh
Trang 47III.2.2 UBUNTU SOFWARE CENTER
Applications → Ubuntu Software Center (USC)
USC là chương trình download và cài đặt phần mềm
tự động từ Kho phần mềm của Ubuntu.
Danh sách phần mềm được phân loại rõ ràng.
- Accessories, Internet, Office, Developer Tools, System
Để tìm kiếm 1 phần mềm, gõ từ khóa vào
Search box góc trên bên phải.
Trang 48III.2.2 UBUNTU SOFWARE CENTER
Số lượng phần mềm đang cài đặt/gỡ bỏ
Nhấn để cài đặt
Tìm kiếm phần mềm
Trang 49III.2.2 UBUNTU SOFWARE CENTER
2 phần mềm đang được cài đặt/gỡ bỏ
Phần mềm sau khi được cài đặt thường sẽ nằm
trong menu Applications.
Các thiết lập cấu hình phần mềm được lưu lại ở
/home/usename (với username là tên tài khoản)
Trang 50III.2.3 SYNAPTIC PACKAGE MANAGER
Khái niệm gói (package)
ảnh Hiển thị lên màn hình
Trang 51III.2.3 SYNAPTIC PACKAGE MANAGER
Khái niệm gói (package)
Một phần mềm có thể có nhiều gói, và nhiều
phần mềm có thể chia sẻ chung 1 gói.
Giải mã âm thanh
Video player 1 Video player 2 Music player
Trang 52III.2.3 SYNAPTIC PACKAGE MANAGER
System → Administration → Synaptic Package Manager (SPM)
Không giống như USC cài đặt trọn 1 phần mềm, SPM giúp chúng ta cài đặt từng gói (và những gói phụ thuộc của gói đó)
Một số gói liên quan đến hệ thống hoặc plugin không thể tìm thấy trong USC mà phải cài bằng SPM
Trang 53III.2.3 SYNAPTIC PACKAGE MANAGER
Trang 54III.2.3 SYNAPTIC PACKAGE MANAGER
Nhấn Apply
Xem lại thông tin cài đặt → Apply
Trang 55III.2.4 CÀI ĐẶT TỪ DEB
Các tập tin có đuôi deb là những tập tin được
biên dịch sẵn cho Ubuntu Cách cài đặt như cài đặt
tập tin exe trong Windows.
Trang 56Để kiểm tra lại toàn bộ hệ thống, nhấn Check
Để nâng cấp hệ thống, nhấn Install Updates
Trang 57III.4 NGƯỜI DÙNG NHÓM NGƯỜI DÙNG
System → Administration → Users and Groups
Danh sách
người dùng
Thêm người dùng
Thông tin người dùng
Xoá người dùng
Trang 58III.4 NGƯỜI DÙNG NHÓM NGƯỜI DÙNG
Thêm người dùng
Tên người dùng
Tên tài khoản
Ghi chú: tên tài khoản bao gồm:
-Chữ cái abc viết thường
Trang 59III.4 NGƯỜI DÙNG NHÓM NGƯỜI DÙNG
Trang 60III.4 NGƯỜI DÙNG NHÓM NGƯỜI DÙNG
Hoàn tất thêm người dùng mới
Trang 61III.4 NGƯỜI DÙNG NHÓM NGƯỜI DÙNG
Xoá người dùng
Xóa người dùng nhưng
giữ lại thư mục /home/vomh
Không xóa người dùng lẫn thư mục /home/vomh Xóa người dùng
Trang 62III.4 NGƯỜI DÙNG NHÓM NGƯỜI DÙNG
Đổi mật khẩu :
Vào System >Preferences >About Me xuất
hiện cửa sổ About me, sau đó click vào “Change
Password”
Click vào đây
Trang 63III.4 NGƯỜI DÙNG NHÓM NGƯỜI DÙNG
Đổi mật khẩu :
Trong cửa sổ Change your password nhập mật khẩu đang dùng vào “Curent password” rồi nhấn
“Authenticate”
Trang 64III.4 NGƯỜI DÙNG NHÓM NGƯỜI DÙNG
Trang 65III.4 NGƯỜI DÙNG NHÓM NGƯỜI DÙNG
Lưu ý khi đổi mật khẩu
➢“The password is too short” - Mật khẩu quá
ngắn
(phải từ 6 kí tự trở lên).
đơn giản.
➢“The old and new password are the same” -
Mật khẩu cũ và mới giống nhau.
Trang 66III.5 THAY ĐỔI NGÔN NGỮ
System → Administration → Language Support
Trang 67III.5 THAY ĐỔI NGÔN NGỮ
Cài đặt ngôn ngữ Tiếng Việt
Nhấn Install / Remove Languages
Bắt đầu cài đặt Chọn Vietnamese
Trang 68III.5 THAY ĐỔI NGÔN NGỮ
Sau khi cài đặt, Tiếng Việt sẽ có trong danh
sách ngôn ngữ (cuối danh sách)
Để kích hoạt Tiếng Việt, dùng chuột kéo & thả mục Tiếng Việt lên đầu danh sách.
Trang 69III.6 CÀI ĐẶT MỘT SỐ PHẦN MỀM CẦN THIẾT
III.6.1 Cài đặt Font III.6.2 Cài đặt bộ gõ tiếng việt III.6.3 Cài đặt máy in
Trang 70
III.6.1 CÀI ĐẶT FONT
Một trong những bộ Font được sử dụng nhiều
và phổ biến nhất là bộ Microsoft như: Times New Roman, Arial, Verdana….nhưng lại không có sẵn trong Ubuntu.
Sau đây là 2 cách cài đặt Font window trên Ubuntu:
Trang 71
III.6.1 CÀI ĐẶT FONT
Cách 1: Mở Application-> Ubuntu Software Center
Nhấn install tại ô Kết quả “installer for Microsoft TrueTupe Core fonts”
Trang 72III.6.1 CÀI ĐẶT FONT
Điền mật khẩu tài khoản đang dùng, sau đó bộ font
sẻ tự động tải và cái đặt trên hệ thống.
Khi kết thúc bạn có thể log out sau đó đăng nhập
để hệ thống nhận diện được font mới Bạn hãy kiểm tra lại bằng chương trình soạn thảo văn bản.
Trang 73III.6.1 CÀI ĐẶT FONT
Trang 74III.6.1 CÀI ĐẶT FONT
Bước 3: Một của sổ root – file browser hiện ra,
truy cập đến thư mục /usr/share/truetype
Đường dẫn tới thư mục
Trang 75III.6.1 CÀI ĐẶT FONT
Bước 4: Tạo thư mục với tên tùy ý Ví dụ:
Trang 76III.6.2 CÀI ĐẶT BỘ GÕ TIẾNG VIỆT
Dưới đây là cách cài đặt và chuyển sang sử
Center và làm theo hình
Sau khi cài xong thoát khỏi Ubuntu Sofware Center
Tìm Unikey tại đây
Tiếp theo chọn install để cài đặt
Trang 77III.6.2 CÀI ĐẶT BỘ GÕ TIẾNG VIỆT
Chương trình yêu cầu nhập password để xác thực hãy nhập vào password của bạn.
Tiếp theo là cài đặt Language Support, vào System
và chọn theo hình.
Trang 78III.6.2 CÀI ĐẶT BỘ GÕ TIẾNG VIỆT
Xuất hiện hộp thoại Language Support, cài đặt ngôn ngữ và chọn theo hình
Sau khi thực hiện các thao tác thoát các cửa sổ
Keyboard input Method system chọn: ibus
Trang 79III.6.2 CÀI ĐẶT BỘ GÕ TIẾNG VIỆT
Vào System→ Preferences → IBus Preferences
Nhấn OK Nhấn Yes để khởi động Ibus
Trang 80III.6.2 CÀI ĐẶT BỘ GÕ TIẾNG VIỆT
Trên thanh công cụ ta thấy xuât hiện biểu tượng
bàn phím đó chính là biểu tượng của unikey Nhấp
lên biểu tượng bàn phím chon Preferences.
Biểu tượng của ibus-uniey
Tuỳ chỉnh chung Phương pháp gõ
Phím tắt mở bộ gõ
Trang 81III.6.2 CÀI ĐẶT BỘ GÕ TIẾNG VIỆT
Thêm bộ gõ Tiếng Việt
Lựa chọn phương pháp gõ
Tìm đến Vietnamese
Chọn kiểu gõ Unikey
Trang 82III.6.2 CÀI ĐẶT BỘ GÕ TIẾNG VIỆT
Thêm bộ gõ Tiếng Việt
Add unikey vào
Kết quả sau khi chọn Add
Trang 83III.6.2 CÀI ĐẶT BỘ GÕ TIẾNG VIỆT
Kích hoạt bộ gõ Tiếng Việt theo hình hoặc nhấn tổ
hợp phím Ctrl + Space
Cài tương tự đối với Samba, Rar,
Thanh công cụ
Nhấp vào biểu tượng
Chọn Vietnames
Trang 84III.6.3 CÀI ĐẶT MÁY IN
Máy in cắm thẳng với máy tính qua cổng USB hoặc cổng song song:
Vào System / Administration/Printing Kích vào biểu tượng New Printer Trong hộp thoại Add a printer chọn Local Printer, Ubuntu sẽ tự động nhận máy in.
Chọn driver thích hợp cho máy in trong danh sách nếu chưa có thì cài đặt driver
03/15/12 Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông tỉnh Bình Phước 84
Trang 85III.6.3 CÀI ĐẶT MÁY IN
Thiết lập chia sẻ máy in qua mạng:
Sau khi cài đặt xong máy in, vào Server-> Setting
hộp thoại Server Settings mở ra check theo hình để chia sẻ máy in.
Trang 86
III.6.3 CÀI ĐẶT MÁY IN
Cài đặt máy in qua mạng Lan:
Vào system / administration/Prting, Kích vào biểu tượng New Printer
Trang 87III.6.3 CÀI ĐẶT MÁY IN
Trong hộp thoại Host nhập vào địa chỉ IP của máy in được chia sẻ, sau đó chọn find để tìm kiếm máy in.
Địa chỉ IP của máy chủ
Chọn find để tìm kiếm
Chọn forward
Để tiếp tục
Trang 88III.6.3 CÀI ĐẶT MÁY IN
Chọn loại máy in nhấn Forward sau đó chọn
driver cho phù hợp với máy in
Ví dụ :Ở đây ta chọn máy Canon
Ở đây ta chọn LBP3300
Trang 89III.6.3 CÀI ĐẶT MÁY IN
Đặt tên cho máy in sau đó chọn Apply để tiếp tục
quá trình cài đặt.
Chọn Apply Tên máy in
Trang 90III.6.3 CÀI ĐẶT MÁY IN
Chọn máy in cần sử dụng nhấp phải chọn “set as
default printer” để có thể sử dụng máy in.
Trang 91
CHƯƠNG IV
CHỈNH SỮA & VÀ TUỲ BIẾN
Trang 92IV.CHỈNH SỮA & TUỲ BIẾN
IV.1 Giao diện IV.2 Bàn phím IV.3 Chuột
IV.4 Âm thanh IV.5 Màn hình chờ IV.6 Thông tin cá nhân
Trang 93IV.GIAO DIỆN
System → Preferences → Appearance
Giao diện Hình nền Phông chữ
(không nên thay đổi)
Hiệu ứng (tùy cầu hình máy)
Trang 94Tốc độ nhấp nháy
Trang 95System → Preferences → Mouse
Thuận tay phải/
Trang 97IV.4.ÂM THANH
Tuỳ chỉnh âm thanh
(System → Preferences → Sound)
Âm thanh
hệ thống
Phần cứng
Ngõ vào (Micro)
Các ứng dụng sử dụng âm thanh Ngõ ra
(Loa)
Trang 100IV.6.THÔNG TIN CÁ NHÂN
System → Preferences → About me
Cho phép thay đổi:
➢ Mật khẩu
➢ Thông tin cá nhân: Email, số điện thoại, địa chỉ, ➢ Hình ảnh đại diện
Trang 101IV.6.THÔNG TIN CÁ NHÂN
Ảnh đại diện Đổi mật khẩu
Thông tin cá nhân
Trang 102CHƯƠNG V
Trang 103V.PHẦN MỀM THÔNG DỤNG
V.1 Phần mềm văn phòng V.2 Phần mềm đa phương tiện V.3 Phần mềm Internet
V.4 Phần mềm tiện ích
Trang 104Burning
Trang 105V.2.PHẦN MỀM ĐA PHƯƠNG TIỆN
Photoshop Corel Draw, Adobe Illustrator
Microsoft Paint* GuitarPro
Trang 106TightVNC, RealVNC, UltraVNC Utorrent, Azureus
Trang 108KẾT THÚC