Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.

Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.Bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục.

Họ và tên : Võ Thị Xuân Nguyệt

Lớp: 13CTXH Môn: Giáo dục học đại cương

Đề tài : Bình đẳng trong giáo dục

LỜI NÓI ĐẦU

Như Bác Hồ đã phát biểu trong Tuyên ngôn độc lập năm 1945: “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”

Mọi người phải bình đẳng với nhau trên mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội… Đó là nền tảng cơ bản để đảm bảo mọi hoạt động diễn ra theo hướng tích cực tạo tiền đề cho sự phát triển toàn diện của con người Trong lĩnh vực giáo dục cũng vậy, sự bình đẳng càng có ý nghĩa hơn Giáo dục có vị trí, vai trò rất quan trọng trong đời sống, nó tác động đến tất cả mọi mặt của xã hội, vì vậy phải xây dựng và củng cố các hoạt động tổ chức trong giáo dục thật cho tốt để đảm bảo cho sự hoạt động ổn định và không ngừng phát triển.Chính

vì thếkhông chỉ trong các lĩnh vực khác giáo dục cũng cần phải có tính bình đẳng

Trong những năm trở lại đây, hệ thống giáo dục nước ta đã đần được hoàn thiện và đã có những thành quả đáng tự hào, nhưng vẫn chưa hoàn toàn đảm bảo về tính bình đẳng trên một số phương diện.Vì thế nghiên cứu tính bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục nhằm hiểu rõ và đề ra những biện pháp khắc phục là một việc làm cần thiết trong xã hội hiện nay

Chính những lí do trên nên em chọn vấn đề bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục làm

đề tài tổng kết môn Giáo dục học

NỘI DUNG

I. Một số khái niệm

1 Giáo dục

Theo nghĩa rộng: Giáo dục là quá trình toàn vẹn hình thành nhân cách,được tổ chức một cách có mục đích và có kế hoạch, thông qua các hoạt động và quan hệ giữa người giáo dục và người được giáo dục, nhằm truyền đạt và chiếm lĩnh những kinh nghiệm xã hội của loài người

Theo nghĩa hẹp: Giáo dục là quá trình hình thành niềm tin, lý tưởng, động cơ, tình cảm, thái độ, những nét tính cách, những hành vi, thói quen cư xử đúng đắn trong xã hội thuộc các lĩnh vực đạo đức, lao động, tư tưởng chính trị, thẩm mỹ, vệ sinh …

Chức năng trội của giáo dục là hình thành phẩm chất đạo đức của con người

2 Bình đẳng

Bình đẳng xã hội: Là sự thừa nhận và sự thiết lập các định kiến, các cơ hội và các quyền lợi ngang nhau cho sự tồn tại và sự phát triển của các các nhân, các nhóm xã hội Trên lý thuyết, bất bình đẳng xã hội là không công bằng, không ngang nhau về các khía cạnh cơ bản của đời sống xã hội giữa các các nhân các nhóm người.Trên thực tế, bất bình đẳng xã hội được dùng chủ yếu để chỉ mối tương quan xã hội nào không ngang bằng nhau đến mức gây tổn hại đến quyền và lợi ích của bên yếu thế

Bình đẳng giới: Là phụ nữ và nam giới được coi trọng như nhau, cùng được công nhận và có vị thế bình đẳng Họ đều có các điều kiện phù hợp để phát huy đầy

đủ tiềm năng, có các cơ hội như nhau để tham gia đóng góp và thụ hưởng bình

đẳng trong quá trình phát triển.Có các quyền tự do và chất lượng cuộc sống bình đẳng

II. Thực trạng bất bình đẳng trong lĩnh vực giáo dục Việt Nam

1 Giữa nông thôn, miền núi và thành thị

Nông thôn và thành thị là hai vùng có những điều kiện về tự nhiên, con người, kinh tế, xã hội tương đối khác nhau, chính vì thế nên dẫn đến những sự chênh lệch lớn trong nhiều lĩnh vực trong đó có giáo dục

Đa số trẻ ở nông thôn,miền núi vẫn chưa tiếp cận được với những nơi có điều kiện học tập tốt phát triển năng lực của bản thân vì những nguyên nhân như gia đình không đủ điều kiện về kinh tế để cho con đi học xa, đi học vào các trường lớn hay tại địa phương sinh sống chưa có cơ sở vật chất cung cấp những dịch vụ, những nguồn lực đáp ứng được nhu cầu về trau dồi kiến thức, kỹ năng cho các em Trong khi đó, ở thành thị hầu hết các em được đi học theo đúng độ tuổi, đúng chương trình và chất lượng giáo dục cũng được các cơ quan chức năng triển khai, giám sát và đánh giá chặt chẽ hơn các vùng nông thôn miền núi, các em cũng có môi trường điều kiện tốt để phát huy năng lực của mình bằng cách tiếp xúc, học hỏi, nghiên cứu trực tiếp từ thực tiễn khách quan.Bên cạnh đó, nguồn nhân lực dồi dào có chất lượng cũng tập trung cao vào các đô thị thành phố lớn mà những vùng nông thôn hay miền núi lượng nhân lực này tương đối thấp, không đồng đều Phần lớn các sinh viên chuyên nghành sư phạm đều có tâm lí mong muốn mình sẽ công tác tại các khu vực đô thị, thị trấn có tiềm năng lớn

Trong những năm gần đây nhà nước đã có những chính sách nhằm cải thiện ngành giáo dục ở nông thôn như đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng những trường các cấp từ mầm non đến đại họcđạt yêu cầu tại các nơi trọng điểm ở nông thôn, nhưng chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu của người dân Trong khi đó tại các thành thị các đô thị lớn ngoài các trường công lập được nhà nước đầu tư, còn có những

trường bán công, trường tư được trang bị cơ sở vật chất kĩ thuật hiện đại có khả năng phục vụ tốt vì thế hiện nay tại các đô thị, thành thị lớn đang diễn ra một tình trạng thiếu học viên ở một số trường, các trường này luôn luôn tuyển sinh hàng tháng Đó là sự chênh lệch lớn về số lượng trường đào tạo chuyên môn giữa nông thôn miền núi và thành thị Tuy qua mỗi năm số lượng các em đi học đúng độ tuổi tăng lên nhưng vẫn còn một vài nơi miền núi do các điều kiện khách quan như hoàn cảnh gia đình, điều kiện tự nhiên hiểm trở rất khó khăn cho việc các em đi đến trường học

Dưới đây là một vài số liệu cho thấy bất bình đẳng giữa nông thôn, miền núi

và thành thị, cụ thể là trong lĩnh vực giáo dục mầm non như sau tạihội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia giáo dục cho mọi người, diễn ra ngày 5/1, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, do hệ thống trường lớp còn thiếu nên tỷ lệ trẻ mầm non đến trường còn chênh lệch khá lớn giữa vùng thuận lợi với vùng nông thôn và khó khăn.Cao nhất ở các tỉnh đồng bằng sông Hồng, có 27% số trẻ trong độ tuổi đi nhà trẻ và 79% số trẻ đi mẫu giáo, trong khi đó ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long tỷ lệ tương ứng chỉ là: 3% với nhà trẻ và 45% với mẫu giáo

Năm học 2008-2009 vẫn còn 15% số xã mới chỉ có 1 - 2 lớp mẫu giáo học ghép cùng trường tiểu học hoặc đặt tại trung tâm xã, còn những thôn bản xa xôi chưa có phòng để mở lớp mầm non Chỉ có 13.900 phòng trong tổng số 28.500 phòng học của lớp mẫu giáo 5 tuổi trong cả nước được xây kiên cố, còn lại 2.600 phòng tạm,

790 phòng tre lá, 5.700 phòng học nhờ nhà dân và đình chùa.Đời sống quá khó khăn nên đội ngũ giáo viên mầm non luôn trong tình trạng không ổn định và thiếu

vì nhiều người bỏ nghề Giáo viên dạy ở các vùng dân tộc miền núi có 11.000 người nhưng đa số chưa biết tiếng dân tộc, trong khi giáo viên người dân tộc chỉ chiếm tỷ lệ chưa đáng kết là 5,1% Điều này đã tạo ra hệ lụy là chất lượng trẻ đi học lớp 1 ở vùng dân tộc thiểu số thấp do khó khăn khi mới tiếp cận tiếng Việt

Bảng tình hình đi học của trẻ trên 5 tuổi ở nông thôn, thành thị năm 2009

Tỉ lệ trẻ đi học Tỉ lệ trẻ đã thôi học

2 Trường công lập và trường ngoài công lập

Sự bất bình đẳng trong giáo dục còn được thể hiện qua trong tuyển sinh, đào tạo, và trong các chính sách giữa các trường công lập và các trường ngoài công lập Trong tuyển sinh, trường công lập và ngoài công lập khác nhau về chuẩn đầu vào, sự khác nhau đó không chi phối hoàn toàn và quyết định đến chất lượng đào tạo và kết quả đầu ra Vì chất lượng đào tạo còn phụ thuộc vào một số yếu tố khác như chất lượng giảng dạy của đội ngũ thầy cô giáo, chất lượng giáo trình và sách giáo khoa, cơ sở vật chất và các liên kết bên trong và bên ngoài của quá trình đào tạo Và do đó việc quan tâm khác nhau về các yếu tố quyết định đến chất lượng đào tạo khác nhau ở các cơ sở đào tạo, khoảng cách về chất lượng đào tạo giữa các trường công lập và ngoài công lập cũng sẽ khác nhau

Những học sinh luôn có mong muốn rằng mình học tập ở những trường công lập hơn là những trường ngoài công lập vì vậy dẫn đến sự chênh lệch về số lượng sinh viên được đào tạo lớn sẽ ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của cả hai trường công lập hay ngoài công lập.Cùng đạt được số điểm như nhau, điều kiện vào đại học như nhau nhưng khi tốt nghiệp sinh viên trường ngoài công lập vẫn chịu sự phân biệt đối xử của một số ít nhà tuyển dụng dẫn đến đầu ra của sinh viên ngoài công lập chưa được đảm bảo

Với nguồn vốn đầu tư của tư nhân thì trường tư có cơ sở vật chất kĩ thuật tương đối tốt, học phí sẽ cao, thường dành cho những con em gia đình giàu

có.Trường công với nguồn lực hạn hẹp của ngân sách công, điều kiện dạy và học được vẫn còn những giới hạn ,nên học phí thấp, phù hợp với khả năng kinh tế đối với con em nhà nghèo Đó là một thực tế bất bình đẳng nhưng chưa thể xóa bỏ ngay, vì nguồn lực nhà nước không đủ để đảm bảo điều kiện giáo dục tốt cho tất cả mọi trẻ em.bất bình đẳng vì thực tế đó tạo ra những điều kiện và cơ hội phát triển khác nhau cho trẻ em có nguồn gốc gia đình và nền tảng kinh tế khác nhau, khiến cho bất bình đẳng xã hội ngày càng thêm sâu sắc

Một bất cập lớn là sự phân biệt đối xử giữa sinh viên công lập và ngoài công lập về chính sách đãi ngộ của nhà nước.Sinh viên công lập thì được nhà nước cấp học bổng, được hỗ trợ 60-70 % chi phí đào tạo, chỉ đóng một mức học phí rất thấp

so với chi phí đó.Còn các SV ngoài công lập cũng là một công dân có đầy đủ nghĩa

vụ và quyền lợi như các sinh viên công lập nhưng không được nhà nước đãi ngộ Mặt khác họ còn phải gánh thuế do nhà trường phải nộp thuế cho nhà nước Sự bất công phi lý này đã tồn tại nhiều năm mà không ai đứng ra xem xét, khắc phục

3 Trò giỏi-Trò yếu

Phân biệt trò giỏi-trò yếu cũng vô tình tạo nên sự bất bình đẳng trong nghành giáo dục hiện nay.Ở Việt Nam từ xưa đến nay, quan niệm phân biệt “trò giỏi – trò yếu”, “thông minh – không thông minh” đã trở thành một nếp nghĩ hằn sâu trong tư duy mọi người, từ các nhà giáo, nhà quản lý giáo dục cho đến phụ huynh học sinh Cũng từ nếp nghĩ này những mô hình như trường chuyên, lớp chọn , lớp “chất lượng cao” ở bậc đại học càng xuất hiện nhiều trong chương trình đào tạo.Những học sinh lớp chọn, trường chuyên, lớp chất lượng cao được học chương trình nâng cao với những nhà giáo giỏi nhất, trong điều kiện cơ sở vật chất tốt hơn nhiều so với các trường, lớp “đại trà” Vì vậy, các bậc phụ huynh không tránh khỏi những

mong muốn để con em mình được vào trường chuyên, lớp chọn hay lớp chất lượng cao

Ngay trong một lớp học bình thường ở bậc tiểu học hay trung học, các giáo viên cũng có sự phân biệt, đánh giá học sinh theo mức độ “giỏi – yếu” Gây nên tình trạng giáo viên chỉ chú ý đến những học sinh giỏi, chú trọng kèm cặp, bồi dưỡng những học sinh này để có kết quả tốt nhất

Trong khi nền giáo dục của Việt Nam còn bị ảnh hưởng nhiều đến nếp nghĩ thì ở phương Tây, ví dụ như ở nước Bỉ, nền giáo dục của họ không có sự phân biệt

“trò giỏi – trò yếu” trong đánh giá và tổ chức dạy học Khâu đánh giá trong giáo dục của các nước này chỉ nhằm mục đích hỗ trợ sự tiến bộ đồng đều của học sinh với quan niệm “tất cả đều giỏi”.Chính từ quan niệm có tính nhân văn sâu sắc đó mà nền giáo dục của các nước này phát triển đạt đến trình độ cao Các công dân đều được thụ hưởng sự bình đẳng tối đa về phúc lợi giáo dục Và tất yếu là nền giáo dục tiên tiến ấy sẽ tạo ra nguồn lực con người có chất lượng cao để thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội

4 Giữa nam và nữ

Xã hội ngày càng phát triển, những nhu cầu và lợi ích của con người phải được đảm bảo ở cả nam lẫn nữ.Vì vậy, bình đẳng giới luôn là mối quan tâm hàng đầu của các nước trên thế giới Ở Việt Nam cũng vậy, bình đẳng giới tồn tại trên nhiều lĩnh vực và giáo dục là một lĩnh vực đòi hỏi sự công bằng nam nữ cao và rõ ràng nhất Bình đẳng giới trong giáo dục làm tăng chất lượng nguồn nhân lực Số lượng giữa nam và nữ nếu cân bằng trong những nghành học tạo sẽ điều kiện cho

sự phát triển đồng đều giữa nam và nữ

Việt Nam là nước chịu ảnh hưởng nhiều bởi Nho giáo cùng với tư tưởng

“trọng nam khinh nữ” một phần đã đẩy bất bình đẳng giới trở nên sâu hơn Một gia đình có đông con thì người con trai luôn được cho đi học với quan niệm “Con trai mới cần học, con gái không cần phải học” Bất bình đẳng thể hiện qua Tỷ lệ học sinh nữ tham gia ở cấp tiểu học và THCS thấp hơn tỷ lệ học sinh nam, nhất là ở các

vùng nghèo và vùng dân tộc thiểu số.Học sinh nam có nhiều cơ hội quay trở lại học tiếp hơn học sinh nữ.Tỷ lệ trẻ em gái ở các tỉnh miền núi đi học còn thấp, chủ yếu

là các em phải ở nhà giúp gia đình, trường nội trú ở quá xa nhà và một vài nơi vẫn còn tục lệ lấy chồng sớm.

Và dưới đây là một vài số liệu cho thấy sự chênh lệch giữa học sinh nam và học sinh nữ của các cấp học trong hệ thống giáo dục nước ta:

Tỉ lệ biết đọc biết viết theo giới tính 1989-2009(%)

- Và bảng tỉ lệ nam, nữ giữ các chức danh học vị, khoa học:

Qua hai bảng số liệu trên thấy nam có tỉ lệ cao hơn nữ trong nghành giáo dục ở

cơ hội học tập lẫn các chức danh học vị, chứng minh được tình trạng bất bình đẳng giữa nam và nữ qua các năm Tuy tỉ lệ chênh lệch giảm nhưng vẫn chưa cân đối Hiểu được điều đó, những cơ quan ban nghành đã có những chính sách, biện pháp hoạt động giáo dục luôn gắn với sự công bằng về giới tính Và đã kéo gần lại

sự chênh lệch giữa giới tính nam nữ trong giáo dục như: Về giáo dục, đào tạo, nữ giới có nhiều đóng góp to lớn Giáo viên, một chủ thể quan trọng của lĩnh vực này thì nữ giới chiếm tỷ lệ gần như tuyệt đối ở hệ mẫu giáo; chiếm 70,9% bậc phổ thông (tiểu học 77,4%, trung học cơ sở 67,9%, trung học phổ thông 61,2%); chiếm

48,9% giảng viên đại học, cao đẳng, 41,2% giảng viên trung cấp chuyên nghiệp.Tỷ

lệ nữ học sinh phổ thông đạt 49,4% (tiểu học 48,6%, trung học cơ sở 48,5%, trung học phổ thông 53,2%); nữ sinh viên đại học, cao đẳng đạt 49,9%; trung cấp chuyên nghiệp đạt 53,7%

III. Những hệ quả và nguyên nhân của bất bình đẳng trong giáo dục:

1 Nguyên nhân của bất bình đẳng trong giáo dục

a Nguyên nhân khách quan:

- Điều kiện về tự nhiên, điều kiện về xã hội khác nhau giữa các vùng miền quy định những đặc điểm tính chất khác nhau của các vùng miền,từ đó dẫn đến sự chênh lệch lớn về nguồn lực và cơ hội phát triển làm nảy sinh bất bình đẳng trong giáo dục

b Nguyên nhân chủ quan

- Chịu ảnh hưởng của nền văn hóa phương Đông, trọng nam khinh nữ, nhận thức chưa đúng về vai trò và năng lực của nam và nữ, xu hướng tập trung vào những học sinh có năng lực trội hơn

- Thành lập lớp chuyên, lớp chọn dẫn đến việc hình thành định kiến giữa các

em, các bậc cha mẹ, giáo viên

- Chưa phân phối đồng đều về nguồn nhân lực giỏi có trình độ về những vùng khó khăn

- Thời gian trở lại đây đã có một số chính sách nhằm khắc phục tình trạng bất bình đẳng trong giáo dục đã được thực hiện nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thiếu sót về quá trình thực hiện kiểm tra và đánh giá

- Mong muốn sống, học tập và làm việc ở nơi có nhiều điều kiện ở lẫn học sinh và giáo viên

2 Hệ quả của bất bình đẳng trong giáo dục

-Bất bình đẳng trong giáo dục có thể dẫn đến nhiều hậu quả Giáo dục là một lĩnh vực nuôi dưỡng và phát huy tiềm năng trí tuệ của con người Nếu trong giáo

dục tồn tại tình trạng bất bình đẳng thì cũng sẽ tồn tại bất bình đẳng ở trong những lĩnh vực khác

- Gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý của bên những nhóm yếu thế hơn

- Sự thiếu thốn về điều kiện học tập như cơ sở vật chất, nguồn nhân lực chất lượng sẽ ảnh hưởng đến tiềm năng phát triển của những học sinh, sinh viên vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn

- Việc phân loại học sinh càng làm cho mâu thuẫn trở nên tồi tệ hơn, dẫn đến

hệ lụy kéo dài thể hiện qua cách phân biệt đối xử của những người không cùng năng lực và điều kiện học tập với nhau

-Đã có nhiều bằng chứng cho thấy trẻ em chịu thiệt thòi trực tiếp từ người mẹ

mù chữ hoặc không biết chữ hoặc không đi học.Không đi học dẫn đến chất lượng cuộc sống thấp, chất lượng chăm sóc con cái thấp dẫn đến tăng nguy cơ tử vong và suy dinh dưỡng ở trẻ em và trẻ sơ sinh

- Bất bình đẳng giới trong giáo dục làm giảm chất lượng nguồn nhân lực trung bình của xã hội, thực vậy, nếu giả định rằng, trẻ em trai và trẻ em gái có khả năng thiên bẩm như nhau và những đứa trẻ có khả năng hơn sẽ được học tập và đào tạo nhiều hơn, thì việc thiên vị trẻ em trai có nghĩa là những trẻ em trai có tiềm năng thấp hơn, như thế chất lượng nguồn nhân lực trong nền kinh tế sẽ thấp hơn mức có thể đạt được và kìm hãm tiềm năng tăng trưởng kinh tế

IV Những biện pháp cải thiện

- Quan tâm hơn đến những nơi, những vùng khó khăn như miền núi, vùng sâu, vùng xa, nông thôn về điều kiện học tập, xây dựng cơ sở vật chất vững vàng đảm bảo cho hoạt động học tập, hỗ trợ dụng cụ học tập như sách vở để các em có thể đến trường, tích cực tạo nên sự cân bằng cân đối giữa các vùng miền khác nhau -Đảm bảo thực hiện tốt các chính sách của Đảng và nhà nước nhằm hướng tới mục tiêu bình đẳng trong hỗ trợ phát triển bằng những nguồn viện trợ hay học bổng cho các em