- Ruột giữa ĐM mạc treo ruột trên: Ruột từ tá tràng ngay d ới miệng ống mật chủ đến chỗ nối 1\3 giữa và 1\3 xa đại tràng ngang.. - Ruột sau ĐM mạc treo ruột d ới: 1\3 xa đại tràng ngang,
Trang 1Ph«I thai hÖ tiªu ho¸
1 Nªu ® îc nguån gèc biÓu m« vµ qu¸ tr×nh t¹o h×nh, t¹o m« c¸c ®o¹n èng tiªu ho¸ chÝnh thøc, gan, tuþ vµ c¸c ® êng dÉn mËt.
2 1 Gi¶i thÝch ® îc nh÷ng liªn quan vÒ vÞ trÝ gi÷a c¸c ®o¹n èng tiªu ho¸
vµ gi÷a chóng víi gan, tuþ vµ c¸c ® êng dÉn mËt.
3 Gi¶i thÝch ® îc nh÷ng ph¸t triÓn bÊt th êng hay gÆp ë hÖ tiªu ho¸.
M« t¶ ® îc sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña c¸c m¹c treo ruét.
Trang 2ThuËt ng÷ vµ ch÷ viÕt t¾t
§M : §éng m¹ch.
TM : TÜnh m¹ch
§M m¹c treo ruét trªn = §M m¹c treo trµng trªn
§M m¹c treo ruét d íi = §M m¹c treo trµng d íi
Nô tuþ bông = Nô tuþ tr íc
Nô tuþ l ng = Nô tuþ sau
Thµnh bông l ng = Thµnh bông sau
M¹c treo ruét bông = M¹c treo trµng tr íc
M¹c treo ruét l ng = M¹c treo trµng sau
Trôc däc = Trôc ®Çu-®u«i
Trang 3Đại c ơng
- Sự khép phôi 3 lá dạng đĩa thành dạng ống (Tuần 3)
- ống ruột nguyên thuỷ (nội bì) từ màng họng miệng đến màng nhớp: 3 đoạn
- Ruột tr ớc (ĐM thân tạng): vùng mang, hệ hô hấp, thực quản, dạ dày, tá tràng (đoạn trên), gan, đ ờng mật, tuỵ
- Ruột giữa (ĐM mạc treo ruột trên): Ruột từ tá tràng (ngay d ới miệng ống mật chủ) đến chỗ nối 1\3 giữa và 1\3 xa
đại tràng ngang
- Ruột sau (ĐM mạc treo ruột d ới): 1\3
xa đại tràng ngang, đại tràng xuống, trực tràng, đoạn trên ống hậu môn
(Đoạn d ới ống hậu môn: ngoại bì)
-Tạo mô hệ tiêu hoá:
-Nội bì: biểu mô và tuyến
-Trung bì: mô liên kết, cơ
Trang 4Thực quản
1 Tạo cơ quan, mô.
- Vách khí-thực quản ngăn đôi đoạn sau
ruột tr ớc: khí quản, thực quản
- Thực quản dài ra do lồng ngực hạ thấp
- Tạo mô
2 Bất th ờng.
Tịt do vách khí-thực quản lùi ra sau, rò do
vách tạo ra không hoàn toàn
- Tịt thực quản đơn thuần, không rò
- Tịt thực quản đoạn d ới, rò khí-thực quản
đoạn trên
- Tịt thực quản đoạn giữa, rò khí thực quản
đoạn d ới
- Tịt thực quản đoạn giữa, rò phế-thực
quản
- Rò khí-thực quản kép
3 Lâm sàng bất th ờng.
Đa ối, nôn vọt sớm, sặc
Tịt d ới, rò trên Tịt, không rò
Rò kép Tịt giữa, rò d ới Tịt giữa, rò phế-TQ
Trang 5Dạ dày, tá tràng
1 Tạo dạ dày.
- Tạo dạ dày: tuần 4, ruột tr ớc d ới vách ngang
- Tạo bờ cong lớn (thành sau), bờ cong nhỏ
(thành tr ớc): tuần 5
- Đáy vị, tâm vị: tuần 7, biệt hoá từ bờ cong lớn
- Dạ dày xoay theo trục dọc: 900 chiều kim đồng
hồ Bờ cong lớn sang trái, bờ cong nhỏ sang
phải
- Dạ dày xoay theo trục tr ớc - sau: bờ cong lớn
hạ xuống, bờ cong nhỏ nhô lên
2 Tạo tá tràng.
(cuối ruột tr ớc và đầu ruột giữa): C, mạc nối lớn
(mạc treo dạ dày l ng), túi mạc nối
3 Bất th ờng.
- Hẹp môn vị bẩm sinh: do phì đại cơ vòng
- Nhân đôi dạ dày (hiếm)… (hiếm)
4 Lâm sàng bất th ờng.
Hẹp môn vị: Trẻ bú no lại nôn ra
Dây TK 10
Bờ cong nhỏ
Thân vị
Bờ cong lớn
Đáy vị Khuyết tâm vị
Trang 6Gan và túi mật
1 Tạo cơ quan và mô:
- Sự xuất hiện và phát triển của
mầm gan nguyên thủy: Tuần thứ
4, nội bì đầu xa ruột tr ớc, phát
triển trong vách ngang, dây tế
bào gan cùng với những xoang
máu (TM noãn hoàng và TM rốn)
tạo mô gan Mô LK của gan phát
sinh từ trung mô vách ngang
- Tiểu đảo tạo máu: Các TB máu
nguyên thủy từ thành túi noãn
hoàng di c đến gan tạo các tiểu
đảo xen giữa các dây TB gan và
xoang TM
- Sự tạo thành cuống mầm gan
nguyên thủy: (ống gan, các đ ờng
dẫn mật trong gan và ống mật
chủ)
Vách ngang
Dạ dày Gan
Trang 7- Sự xuất hiện và phát triển mầm nguyên thủy của các đ ờng dẫn mật:
Từ cuống mầm gan nguyên thủy (mầm sau), phát triển trong mạc treo dạ dày bụng, nối với cuống mầm gan nguyên thủy bởi 1 cuống riêng (ống túi mật)
- Túi mật: Mầm sau
- Tạo ống mật chủ: Bắt chéo mặt sau tá tràng khi tá tràng xoay 2700
- Nội bì: Tb gan, biểu mô, tuyến đ ờng, túi mật Trung mô: mô LK, cơ
- TM noãn hoàng, TM rốn: TM cửa, TM trung tâm, mao mạch nan hoa
2 Bất th ờng:
Tịt đ ờng mật; tịt, nhân đôi túi mật
3 Lâm sàng bất th ờng:
Vàng da tắc mật bẩm sinh
Trang 81 Tạo cơ quan và mô:
- Tụy: Nội bì đoạn sau ruột tr ớc,
tuần 4
- Mầm tuỵ bụng: D ới gốc mầm gan
nguyên thủy, di chuyển vòng ra
sau, sát nhập nụ tụy l ng tạo tuỵ
chính thức (mỏm và 1 phần đầu
tuỵ)
-Mầm tụy l ng : Tiến vào mạc treo
ruột l ng (đầu, thân, đuôi tuỵ)
- Cuống mầm tuỵ bụng: ong tuỵ
chính (Wirsung)
- Cuống mầm tuỵ l ng: ống tuỵ phụ
(Santorini)
- Sự tạo mô: Dây tế bào (nội bì)
ống tuỵ nguyên phát nang tuỵ
ngoại và tiểu đảo nội tiết (tháng
5: hoàn chỉnh)
Vách ngang
Gan
Nụ tụy bụng
Nụ tụy l ng
Nụ tụy l ng
Nụ tụy bụng
Dạ dày
Trang 9Tôy vßng
Tôy vßng
Nô tôy bông
cã 2 thïy
2 BÊt th êng:
- TËt tuþ h×nh vßng
- M« tuþ l¹c chç: d¹ dµy,
Meckel, c¹nh tói mËt
3 L©m sµng bÊt th
êng:
- HÑp, t¾c t¸ trµng hoµn
toµn (Tuþ vßng)
- Thñng d¹ dµy, tói Meckel
(Tuþ l¹c chç)
Trang 10
Ruột giữa
1 Tạo cơ quan.
- Phần lớn tá tràng; toàn bộ hỗng hồi
tràng; manh tràng; ruột thừa; đại
tràng lên; 2\3 phảI đại tràng ngang
- Tạo quai ruột nguyên thuỷ: ruột giữa
dài nhanh, thông với túi noãn hoàng
Ngành đầu phôi: tá tràng, hỗng tràng,
đoạn đầu hồi tràng (Meckel là chỗ nối)
Ngành đuôI phôi: còn lại
- Thoát vị sinh lý của quai ruột vào dây
rốn (do bụng chật hẹp, gan , ruột dài
thêm)
- Xoay quai ruột nguyên thủy: Ng ợc
chiều kim đồng hồ Lần 1: 900, (trong
dây rốn), (tuần 8), hỗng hồi tràng dài
thêm Lần 2: 1800 (trong khoang màng
bụng) (900 + 1800 = 2700)
- Quai ruột thụt vào khoang màng
bụng: KQ: Hỗng tràng bên trái khoang
bụng, manh tràng bên phải, góc trên,
rồi hạ xuống hố chậu phải, tạo ruột
thừa (Tuần 11)
Tuần 6
Tuần 10
Tuần 11
Trang 112 T¹o m«
- Ph¸t triÓn biÓu m«
- Ph¸t triÓn c¸c thµnh phÇn tõ trung m«
Trang 123 BÊt th êng
- Quai ruét xoay bÊt th êng
- Di tÝch cuèng no·n hoµng + Tói thõa Meckel
+ U nang no·n hoµng + Rß rèn-håi trµng
Trang 13- Hẹp và tịt ống tiêu hoá
- Nhân đôi ống tiêu hoá
Trang 14- Tho¸t t¹ng ë bông.
- Tho¸t vÞ rèn bÈm sinh
Trang 15Ruột sau
1 Tạo cơ quan.
- Tạo: Phần còn lại của đại tràng,
trực tràng, đoạn trên ống hậu
môn và các cấu trúc thuộc xoang
niệu-dục
- Vách niệu-trực tràng: Tuần 4-6,
chia ổ nhớp thành xoang niệu-dục
nguyên thuỷ (tr ớc) và ống hậu
môn-trực tràng (sau) Ngăn màng
nhớp thành màng niệu dục và
màng hậu môn
- 1\3 d ới ống hậu môn-trực tràng:
ngoại bì da
- Màng hậu môn rách: tuần 9
Tuần 4
Tuần 7 Tuần 6
Trang 162 BÊt th êng:
- Kh«ng thñng hËu m«n
- TÞt trùc trµng
- Rß trùc trµng