Bệnh trẻ em Phần 2 Bệnh trẻ em Phần 2

Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1Bệnh trẻ em Phần 1

Trước khi dùng thuốc nhỏmũi, đểthuốc vào mộtchén nước ấm đểhâm cho thuốc ấm lên.

- XÔNG -Đổnước nóng vào bồn tắm hay mộtchậu lớn rồipha một thìa súp dầu khuynh diệp hoặc benjoin vào Phòng tắm đóng kín đểhơi bốc lên không bịthoát ra ngoài Bếcháu bé trên tay hoặc để cháu chơi ởdưới sàn có trảikhǎn Khoác mộtkhǎn tắm quanh người Bé, không cần mặc quần áo Mồ hôi Bé sẽra nhiều Hơi nước nóng có dầu sẽthấm qua da được Bé thởhít vào phổi

Sau khi Bé ra mồhôi, quấn khǎn quanh người rồi bếra khỏiphòng tắm, lau khô người cho Bé Chú ý khôngđểBé bịlạnh khi ra khỏi phòng Phương pháp này rất tốtcho trẻem bịsốtvì đau họng

- THụT - Lấy nước đun sôi, đểnguội, nhưng còn ấm Cho thuốc đã được bác sĩchỉđịnh vào nước Nếu chỉmuốn cho Bé ịđược, cho 1/2 muỗng cà-phê thuốc bicarbonate de soude hoặc một muỗng cà-phê dầu ô-liu hay parafine nguyên chấtvào nước khuấy nước cho thuốc tan

Dùngống bóp hút nước lên bôi trơn đầu ống, bằng vadơlin, đưa đầu ống từtừvào hậu môn rồibóp nhẹ ống cho nước từtừvào ruột Khi nước đã vào hết, rút ống ra và bóp 2 bên mông Bé cho khít lạiđểgiữ nước trong 2 - 3 phút, rồi cho Bé ngồi bô đểBé "đi" ra

6 Một sốđộng tác chuyên môn.

ĐắP GạC ẩM - Theo sựchỉđịnh của bác sĩ, nếu bạn cần đắp gạc lên một vết thương hoặc cái nhọt, lấy mộtmiếng gạc ngâm vào nước ấm có pha cồn 90o(pha 1 thìa súp cồn vào 1 bát nước) Đặtgạc lên nhọt

và cứ10 - 15 phút, lại làm lại

ĐứT TAY HOặC VếT THƯƠNG - Việc đầu tiên là rửa vếtthương Rửa kỹbằng xà phòng, không đểđất, cát hoặc gai ởlạitrong thịt Sauđó bôi thuốc sát trùng, trước khi bǎng lại

DùNG BǍNG DíNH (BǍNG KEO) - Các loạibǎng dính có sẵn gạc và thuốc sát trùng đều có bán sẵn ở hiệu thuốc Dùng loại bǎng này cũng phải thay hàng ngày Nếu trong ngày, bǎng bịbẩn, phải thay cái khác

BUộC BǍNG - Nếu vếtthương chảy máu, cần rửa sạch, bôi thuốc sát trùng, đắp mộtmiếng gạc lên rồi lấy cuốn bǎng buộc lại Không được buộc chặt đểmáu vẫn lưu thông được phảilàm sao đểchỗcó vết thương không vì buộc bǎng mà phồng lên tím lại, và sờthấy lạnh

Nếu buộc bǎng ởđầu, đểkhi ngủbǎng không bịtuộtra đội cho trẻmột cái mũlưới hay mũngủ

NHƯNG ĐIềU CầN TRáNH - Khi chườm nóng cho các cháu bằng các dụng cụbằng cao su, túi chườm v.v phảixem cần thận nút của túi có kín không Bọc mộtkhǎn ngoài túi chườm trước khi chườm cho trẻ.Có rấtnhiều trẻbi bỏng vì chườm Đốivới những cháu nhỏ,không được dùng cồn, rượu long não hay rượu bạc hà đểxoa vùng ngực nếu không có ý kiến và sựchỉđịnh của bác sĩ

TIÊM CHíCH CHO TRẻ- Đối với các trẻsơsinh, người ta tránh không tiêm mông mà chỉtiêm vào bắp đùi Công việc này nên đểngười khác làm, bốmẹchỉnên đứng bên cạnh đểdỗdành và an ủicháu chứ không nên làm người phụtá cho người làm đau cháu

7 Dùng thuốc cho trẻ.

Bé bịsốt và bạn cho rằng cháu bịviêm họng Lần trước anh Bé cũng bịnhưvậy, và bác sĩđã cho uống thuốc Loạithuốc này còn thừa, vẫn đểtrong tủthuốc Vậy, có nên cho Bé uống thuốc ?

KHÔNG NÊN!

Vì có nhiều thứbệnh khác nhau cũng bắt đầu làm cho họng viêm đỏ.Nếu bạn cho cháu uống thuốc như vậy, khi cần khám bệnh đểđiều trịcho cháu, bác sĩsẽgặp nhiều khó khǎn, vì những triệu chứng ban đầu của bệnh chính đã bịthuốc làm biến mấtrồi!

Nếu trẻ:

BịSổMũI: Nhỏthuốc nhỏmũi(sérum sinh học), dùng viên thuốc đặt ởhậu môn có thành phần dầu thông, dầu khuynh diệp

BịĐI Tướt NHẹ- Trẻtrên 6 tháng: ngưng cho uống sữa, cho uống các dung dịch chống hiện tượng cơ thểmấtnước (có bán sẵn ởhiệu thuốc), nước cà rốt, khoai tây nghiền, chuốinghiền

BịTáO BóN - Dùng viên thuốc đặt ởhậu môn hay dầu parafine

BịHO - Dùng si rô ho có thành phần thuốc thực vậtvà không có Codeine

BịGIậT MìNH, KHó NGủ- Nước hoa cam, loãng

BịĐAU BụNG - Uống ít nước pha mật ong

Ngoài những loại thuốc và biện pháp vô hạitrên, không được cho trẻdùng bấtcứthuốc gì nhấtlà các loại thuốc kháng sinh và sulfamide, kểcảthuốc bôi ngoài da Cần tránh cảcác loại thuốc nhỏmũi làm co tếbào màng mũinhưPrivine, Tizine, Naphtasoline

Kểcảthuốc sốtaspirine cũng không được dùng tựdo, không có sựchỉđịnh của bác sĩ

LIềU lượng KHáC NHAu, TáC DụNG KHáC NHAU

Cần cho trẻdùng thuốc đúng liều lượng, đúng cách dùng đã được bác sĩchỉdẫn

Nếu trẻkhông chịu uống thuốc hoặc uống không đủliều lượng do bác sĩchỉđịnh, cần phảibáo cho bác sĩđểtìm cách điều trịkhác Vì uống không đủliều, bệnh không khỏi

Cần chú ý tuân theo đúng cách dùng thuốc: uống làm bao nhiêu lần trong ngày? mỗilần cách nhau bao lâu?

KHôNGĐược Tựý TǍNG LIềU LượnG THUốC!

Thuốc uống quá liều sẽgây ngộđộc, tajo ra những phản ứng cơthểnhưmẩn đỏ, phát ban, chướng bụng

THáIĐộCủA NGƯờI LớN KHI CHO TRẻUốNG THUốC

Không những cần làm sao cho trẻhiểu rằng phảiuống thuốc đểkhỏi bệnh, mà người lớn cũng phảitin nhưthếđểcó thái độcương quyết với trẻ Một đứa trẻphảiuống thuốc sẽnhìn vào thái độcương quyết hay lưỡng lựcủa người lớn đểtùy cơứng xử

Tuy vậy, nên giảithích cho Bé hơn là dùng biện pháp mạnh Không bắtbuộc nhưng cũng không nǎn nỉ Nên nói dịu dàngđểBé hiểu: việc uống thuốc là điều không thểkhác được! Tránh không ép uống thuốc

bằng sức mạnh, vì thuốc dù lỏng hay rắn, có thểxuống theo đường hô hấp vào phổigây hậu quảrất nguy hiểm

CáC BIệN PHáP CHO TRẻUốNG THUốC: Nếu thuốc viên, tán ra thành bộtrồitrộn với nước đường Nếu thuốc có vịđắng, rất đắng, nên pha với mứt quảcó vịchua hoặc mật, sôcôla, chuốinghiền Nếu trẻ nhè ra, cần coi xem cháu đã uống được bao nhiêu đểcho cháu uống thêm mà không quá liều lượng Tránh không trộn thuốc với các thức ǎn thường ngày của Bé nhưsữa, súp v.v , vì nhưvậy, sau này Bé nhìn thấy sữa sẽsợ, không chịu bú nữa

- Thuốc đểtrong viên bao không nên lấy ra vì có thểloạithuốc này cần phải đểlọt xuống dạdày rồimới đểcho tan

- Si rô: Những thuốc loạisi rô thường dễuống Trước khi uống, nên lắc đều chai đựng thuốc

- Viênđặt ởhậu môn - Cần làm viên thuốc ướt hoặc ngâm vào vadơlin trước khi nhét thuốc vào hậu môn trẻ.Sau đó, giữmông tr ẻkhít lại vài phút đểthuốc không bịrơi ra

THờI GIAN CHữA TRị

Bé sốt40oC, bác sĩcho uống thuốc kháng sinh Hôm nay, thân nhiệtcủa Bé đã xuống tới 36o8 Vậy, có cần phảiuống thuốc nữa hay không?

Vẫn cần phảiuống thuốc cho đủliều lượng Đểtrịkhỏi bệnh bằng thuốc kháng sinh, phải tiếp tục dùng thuốc thêm mộtvài ngày, dù các triệu chứng bệnh đã mất Thí dụtriệu chứng của bệnh viêm họng, hoặc

ho là sốt, khi hết sốtkhông có nghĩa làđã hết bệnh Muốn khỏidứt bệnh, phải dùng thuốc từ8 - 10 ngày Nếu không dùng thuốc đủliều lượng, có thểbịbệnh trởlại

8 Tủthuốc gia đình.

ĐặT TủTHUốC ởĐÂU?

Tủthuốc cần đặt ởvịtrí cao đểtrẻkhông với tới được và phảicó khóa Trẻnào cũng thích mởtủ.Khi thấy các hộp thuốc lọthuốc nhỏxinh, trẻnào cũng muốn mởra và nếm thử

Những ống thuốc aspirine và các chai thuốc an thần mà nhiều người lớn vẫn coi thường, lại thường là những thủphạm gây ra nhiều vụngộđộc nhất cho trẻem :

Không nênđểtủthuốc ởnhững nơi ẩm hoặc nóng

Trong tủ.thuốc nên có :

- Bông, gạc

- Bǎng buộc, bǎng dính (keo)

- Kéo

- Kẹp

-ống thụt

- 1 lọsérum sinh học

- 1 bình thuốc sát trùng

- 1ống cặp sốt

- 1 lọxà phòng nước

- 1 hộp viên nhuận tràng loạiđặt hậu môn

- 1ống va-dơ-lin

- 1ống aspirine hay paracétamol dạng viên, gói, hoặc loạiđặt ởhậu môn như: Efferalgan, Dolipral Ngoài ra, có thểcó một hộp bǎng cầm máu loại "Stop hémo": bǎng + gạc có thấm chấtcầm máu

GIữTHUốC THếNàO?

Thỉnh thoảng, chúng ta nên coi lại các thứthuốc ởtrong tủthuốc đểxem loạinào còn dùng được, loại nào nên vứt đi, thứnào đã dùng hết, phải mua bổsung

- Những ống thuốc tiêm (chích): nếu còn hộp thì hạn ngày còn dùng được, có ghi ởvỏhộp

- Loại thuốc kháng sinh và sulfamide: thuốc dùng thừa nên vứt đi vì những thuốc này khi dùng phảido bác sĩchỉđịnh

- Thuốc viên, viên con nhộng, gói: phải đểởnơi khô ráo

- Thuốc nhỏmắt: mộtkhi đã mởrồi, chỉdùng trong vòng 15 ngày

- Thuốc mỡ: nếu bóp ống thuốc mỡthấy có nước mà phần còn lạibịcứng: vứt cảống đi Những thuốc mỡcó chứa chấtkháng sinh hoặc sulfamide chỉdùng được trong vòng vài tuần

- Chấtbột: phảiđểởnơi khô ráo

- Dung dịch sérum sinh học: cần thay luôn

- Sirô: khiđã mở, chỉdùng được trong thời gian vài tuần lễ

- Viênđặt ởhậu môn: đểnơi khô ráo

BáC SĩCHUYÊN KHOA NHI

Có nhiều người tích rấtnhiều loại thuốc trong tủthuốc gia đình, nghĩrằng nhưvậy sẽứng phó được với tình hình sức khỏe của con cái và cảmọingười trong gia đình

Trẻsốt? Cho uống thuốc kháng sinh! Da bịmẩn đỏ? Bôi thuốc mỡ! Mệt? Cho uống thuốc bổ! Khó ngủ? Cho uống thuốc an thần!

Hànhđộng nhưvậy chưa đủvà đôi khi còn không có lợi vì đấy là sựcốgắng xóa dấu vếtcác triệu chứng mộtcǎn bệnh nào đó chưa được biết

Các bác sĩchuyên môn, cần nhìn vào các triệu chứng đó đểxác địnhđược bệnh và quyết định cho Bé dùng thuốc gì đểĐIềU TRịBệNH

Trong mấy nǎm đầu, người bác sĩrấtcần cho trẻ, kểcảcác cháu khỏe mạnh Vì ngoài việc chữa bệnh, bác sĩcòn có nhiệm vụquan trọng nữa là PHòNG BệNH Cho tới 6 tuổi, các cháu cần phảiđược bác sĩ theo dõi sức khỏe, kiểm tra sựphát triển vềmọi mặt, tiêm chích phòng bệnh và chữa bệnh

ởmọithành phốvà tỉnhđều có các bác sĩchuyên trịcác bệnh trẻem và các bệnh viện có khoa nhi riêng biệt, bạn nên tìm biết các địa chỉđó đểđưa các cháu tới khám sức khỏe định kỳvà khám bệnh khi cần thiết

9 Cuốn sổsức khỏe của Bé.

Mỗitrẻem cần được bốmẹlập cho một cuốn sổsức khỏe Sổnày có bán sẵn ởcác trung tâm y tếtại khoa nhi, hoặc có thểphảilàm lấy Bốhoặc mẹcác cháu sẽghi lại tấtcảcác điều có liên quan tới Bé từ ngày mẹBé mang thai, ngày sinh, sốcân nặng, chiều cao ởcác độtuổicủa Bé, ngày mọc rǎng nào, ngày bắt đầu chập chững biết đi, ngày phảiuống thuốc trịbệnh gì, các bệnh đã mắc phải do bác sĩchẩn đoán, các lần phảivào bệnh viện hoặc phải chữa trịđặc biệt

Tấtcảnhững điều được ghi trên, nhưmột thứlý lịch vềsức khỏe của cháu bé, sẽgiúp cho bác sĩtìm được cách phòng bệnh, trịbệnh và sǎn sóc sức khỏe cho cháu bé mộtcách đắc lực

10 Khi Bé nằm bệnh viện.

Ngày nay, việc một trẻem phải nằm lại bệnh viện không còn là một điều đáng lo lắng lắm Bé nằm lại bệnh viện vì bịốm, nhưng chưa chắc vì cǎn bệnh trầm trọng, sởdĩbác sĩmuốn giữBé nằm viện là đểdễ theo dõi và cóđiều kiện làm một sốxét nghiệm mà thôi

Khác với thời trước, khi vào viện Bé phảitách rời với gia đình, ngày nay, các bác sĩvà nhân viên bệnh viện lại mong bệnh nhân có bố,mẹhay người nhà ởlạiđểsǎn sóc Nhưvậy trẻem vừa được ǎn uống đầy đủ, vừa được yên tâm vềmặttinh thần Sựcộng tác giữa những người có chuyên môn vềkhoa chữa trịvới gia đình bệnh nhân, có tác dụng rấttốt đối với người bệnh

Cùngởlạivới con trong bệnh viện, các bà mẹcó thểhỏi y tá hoặc nhân viên phục vụcháu, về:

- Nhiệt độcủa cháu, dạng phân, tình hình sức khỏe nói chung nhưthếnào là tốt đểdựđoán vềtình hình sức khỏe của cháu

Có thểhỏitrực tiếp bác sĩđiều trịvề:

- Cǎn bệnh của cháu bé

- Sựdiễn biến của bệnh sẽnhưthếnào đểbiếttrước

- Sựđiều trịsẽlâu hay chóng ?

- Chếđộǎn uống của cháu cần nhưthếnào đểdễsǎn sóc

PHầN HAI NHũNG VấN ĐềCó LIÊN QUAN TớI TừNG PHầN THâN THể

-I.ĐầU

1 Thóp.

Thóp là vùng mềm giữa các xương sọbên trên trán của trẻsơsinh Thóp sẽcứng lạiởkhoảng từ8 tới

18 tháng tuổi: các xương sọlúc đó sẽliền lại Nếu cháu bé đã ngoài 2 tuổi mà thóp vẫn còn mềm, bà mẹ cần nói cho bác sĩbiết Ngược lạinếu mới trong 1, 2 tháng đầu mà cháu bé đã không còn thóp nữa, thì đấy cũng là điều bấtthường, có ảnh hưởng không hay tới sựphát triển của đứa bé

Các bà mẹthường thấy thóp cǎng ra khi cháu bé khóc: đó là việc bình thường Cảhiện tượng nhìn thấy

và sờthấy thóp phập phồng cũng vậy

Thóp lúc nào cũng phảidẹtvà đàn hồi Nếu thóp bịphồng cǎng lên thì là hiện tượng bất thường: Bé có thểbịbệnh ởmàng óc Nếu thóp hõm xuống là biểu hiện cơthểbé thiếu nước

Nếu vì mộttai nạn nào đó mà thóp bịva mạnh hoặc tổn thương, phảiđưa bé vào bệnh viện ngay

2 Vẩy trên đầu.

Nếu đầu cháu có những vẩy nhỏ, phải bôi va-dơ-lin lên mỗichiều rồi hôm sau gộiđầu cho cháu bằng loại

xà bông nhẹ(shampoing) Nếu không khỏi, cần hỏi các bác sĩda liễu

3 Bệnh viêm màng não.

Ngày nay, bệnh viêm màng não là một bệnh đáng ngại, tuy rằng việc chẩn đoán và phát hiện bệnh có nhiều điều kiện đểthực hiện được nhanh hơn trước

Mộttriệu chứng rõ nhất ởtrẻsơsinh là khi các cháu bịbệnh viêm màng não thì thóp bịcǎng và phồng lên: cần phải đưa cháu đi bệnh viện hoặc tới bác sĩngay

Những triệu chứng ởcác cháu lớn là nôn ói nhiều, phọtra thành tia, sốt, đau đầu và đặc biệt là hiện tượng bịcứng gáy không thểgập cổlại, đểcằm đụng được ngực nhưngày thường giống với mọingười ởbệnh viện, người ta thường phảilấy nước tủy đểxét nghiệm xem cháu bịbệnh do vi trùng hoặc vi rút

BệNH VIÊM MàNG NãO DO VI TRùNG - Làm cho nước tủy của cháu bé bịbệnh có mủ Cháu bé càng nhỏthì bệnh càng nguy hiểm Mộtsốvi trùng có thểlà nguyên nhân của bệnh này nhưvi trùng bệnh phổi (phếcầu trùng), liên cầu trùng, hoặc hémophilus (xem mục 210: hémophilus là gì?) Bệnh này có thểxuất hiện thành dịch Trong thời gian có dịch, người ta có thểlấy chấtmẫu ởhọng những trẻnghi bịbệnh để xét nghiệm và phát hiện những trẻcó mang vi trùng Đốivới những người có tiếp xúc với người bệnh và các trẻbịbệnh, bác sĩthường cho uống thuốc kháng sinh hoặc thuốc sulfamide trong 5 ngày liền đểtrị hoặc phòng bệnh

Hiện nay, đã có thuốc tiêm phòng vi trùng hémophilus, nhưng chưa có thuốc phòng bệnh hữu hiệu đối với màng não cầu

BệNH VIÊM MàNG NãO DO VI RúT - Chấtlỏng lấy ra từcột sống các cháu bịbệnh này do vi rút thường trong vắt, không có mủvà vi trùng Những triệu chứng của bệnh cũng giống nhưtrên, nhưng nhẹhơn Không cần thuốc kháng sinh bệnh cũng tựkhỏitrong vài ngày, người ta phát hiện bệnh bằng cách xét nghiệm kháng thểtrong máu Bệnh có thểdo cháu bịquai bịhay nhiễm một sốvi rút khác

BệNH VIÊM MàNG NãO DO LAO - Hiện nay hiếm thấy vì các cháu đã được tiêm BCG phòng lao từnhỏ

4 Bé rụng tóc hoặc không có tóc.

Nhiều bà mẹlo ngạicon mình bịhói vì quãng đầu Bé đè lên gốikhi nằm, không có tóc Thậtra, hiện tượng này là bình thường, chỉdo vì ma sát mà thôi Lẽdĩnhiên, có nhiều đứa trẻkhác cũng nằm nhưthế

mà vẫn có tóc Nhưng, tóc Bé có thểmảnh mai hơn, dễrụng hơn và cháu hay nằm lâu ởmộttưthếhơn

là các Bé khác,đặc biệt là nằm ngửa

Nếu cháu đã lớn nhưng vẫn rụng tóc thì rõ ràng là có vấn đềcần chú ý: có thểcháu bé có thói quen giật tóc hoặc soắn tóc mình Ngoài ra, sau khi khỏibệnh sốt thương hàn cũng bịrụng tóc Một sốdược phẩm, thuốc uống cũng có tác dụng nhưvậy

Mộtsốít các cháu có những mảng da trống không có tóc trên đầu do bịnấm tóc, cần phảichữa trịngay

vì bệnh này có thểkéo dài và lây

Mộtsốtrẻtừ2 tuổitrởlên bịrụng tóc từng mảng lạido những nguyên nhân tám lý

Nói chung, khi xácđịnh một đứa trẻcó chứng rụng tóc, cần phảiđưa cháu tới bác sĩđểtìm nguyên nhân

và chữa trị

5 Chấy.

Mộtcháu bé sạch sẽvẫn có thểlây chấy của các cháu khác, các cháu có chấy hay gãi đầu vì bịngứa Nhìn kỹvào tóc của các cháu, bạn sẽthấy các trứng chấy nhỏ, tròn, mầu xám bám vào tóc

Hãy gộiđầu hàng ngày cho cháu bằng các chất thuốc chống chấy bán ởhiệu thuốc trong 5 ngày liền Hãy dùng xà phòng gội kỹlại, chải tóc bằng lược bí (có rǎng lược khít)

Nhúng lược vào dấm nóng đểchảirồi lấy khǎn sạch trùm lên tóc các cháu một hồi lâu

Thay và giặt áo gối, khǎn trảigiường và quần áo mỗi ngày cho các cháu!

6 Mắt.

Những vấn đềvềmắt đã được đềcập trong những mục: đau mắt đỏ, chắp, lác v.v

Nếu đau mắt vì bịchấn thương cần phải tới ngay bác sĩchuyên khoa mắt đểkhám mắt Tất cảcác hiện tượng bấtthường ởmắtnói chung; ởgiác mạc, thủy tinh thể, con ngươi nói riêng, đều ảnh hưởng tới thị giác và có thểlàm khảnǎng nhìn của cháu bé kém đi

PHáT HIệN MắT KéM - Cũng nhưviệc nghe kém, việc nhìn kém của các cháu cần phảiphát hiện và tìm nguyên nhân từsớm Thí dụ: hiện tượng lác mắtcần phảiluyện tập cho các cháu cách nhìn theo một phương pháp riêng đểchữa trịvà luyện tập càng sớm càng tốt

Có nhiều phương pháp thửnghiệm đểphát hiện xem các cháu có bịkém vềthịgiác hay không Có cháu mới được vài tháng cũng cần phảiđeo kính