Bài 49

Kiến thức :  Khái niệm quần xã và những dấu hiệu điển hình của quần xã đó cũng là để phân biệt với quần thể..  Nêu mối quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã , tạo sự ổn định và cân bằng s

BÀI 49 :

A/ MỤC TIÊU :

1 Kiến thức :

 Khái niệm quần xã và những dấu hiệu điển hình của quần xã đó cũng là để phân biệt với quần thể

 Nêu mối quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã , tạo sự ổn định và cân bằng sinh học trong quần xã

2 Kỹ năng : Rèn kỹ năng quan sát tranh hình , kỹ năng phân tích , tổng hợp , khai quát hóa.

3 Thái độ : Giáo dục lòng yêu thiên nhiên và ý thức bảo vệ thiên nhiên

B/ TRỌNG TÂM : Khái niệm và tính chất cơ bản : của quần xã – Phân biệt quần xã với quần

thể – Cân bằng sinh học

C/ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC : Tranh về : QXSV

D/ HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :

- KIỂM TRA BÀI CŨ :

Câu 1 : Vì sao QT người lại có 1 số đặc trưng mà QTSV khác không có ?

Câu 2 : Ý nghĩa của việc phát triển dân số hợp lí của mỗi quốc gia là gì ?

- BÀI MỚI :

Hoạt động 1 : I/ THẾ NÀO LÀ 1 QUẦN XÃ SINH VẬT ?

- Mục tiêu :  HS phát biểu được khái niệm QXSV

Phân biệt QXSV với tập hợp ngẫu nhiên

Lấy thí dụ về QXSV

- GV nêu 1 số câu hỏi :

1 ) Cho biết trong 1 cái ao tự nhiên có những

QTSV nào ?

2 ) Thứ tự xuất hiện các quần thể trong ao đó

như thế nào ?

3 ) Các quần thể có mối quan hệ sinh thái như

thế nào ?

 Vào bài : Ao cá được gọi là QXSV Vậy

QXSV là gì ? Cho vài thí dụ  y/c HS thảo

luận nhóm về câu hỏi trên

- Hoạt động lớp : cá nhân phát biểu , HS khác nhận xét và bổ sung

-Thảo luận nhóm , cử đại diện nhóm trả lời câu hỏi , nhóm khác nhận xét , bổ sung

- HS ghi tiểu kết

TUẦN : 26

TIẾT : 51

NS :

ND :

TIỂU KẾT :

1 Khái niệm : QXSV là tập hợp những quần thể sinh vật khác loài cùng sống trong

một không gian xác định

2 Thí dụ : Rừng Cúc Phương

Ao cá tự nhiên

Hoạt động 2 : II/ TÌM HIỂU DẤU HIỆU ĐIỀN HÌNH CỦA QXSV :

- Mục tiêu : *HS chỉ rõ đặc điểm cơ bản của QX

* Phân biệt QX với QT

- H: Trình bày đặc điểm cơ bản của 1 QXSV

( y/c HS thảo luận nhóm )

- GV cần lưu ý cách gọi loài ưu thế , loài đặc

trưng tương tự QT ưu thế, QT đặc trưng

- GV cho thêm thí dụ :

* Thực vật có hạt là quần thể ưu thế của

QXSV trên cạn

* QT cây cọ tiêu biểu ( đặc trưng nhất cho

QXSV đồi ở Phú Thọ )

- HS nghiên cứu sgk ( bảng 49 / trang 147 )  trao đổi nhóm tìm thí dụ chứng minh cho các chỉ số như : độ đa dạng , độ nhiều …

- Đại diện nhóm trình bày nội dung kiến thức trong bảng và các thí dụ minh họa  nhóm khác bổ sung

Hoạt động 3 : III/ QUAN HỆ GIỮA NGOẠI CẢNH VÀ QUẦN XÃ :

-Mục tiêu : Chỉ ra mối quan hệ giữa ngoại cảnh và QX ; nắm được khái niệm cân bằng sinh học.

- Chuyển ý :Quan hệ giữa ngoại cảnh và QX là

kết quả tổng hợp giữa các mối quan hệ giữa

ngoại cảnh với các quần thể

H: Vậy điều kiện ngoại cảnh ảnh hưởng tới

quần thể như thế nào ? ( y/c HS nghiên cứu

sgk / trang 148 )

- GV y/c HS lấy thêm các thí dụ khác để thể

hiện ảnh hưởng của ngoại cảnh tới QX đặc biệt

là về số lượng

- GV nêu tình huống như sgk :

* Cây phát triển  sâu ăn lá tăng  chim ăn

sâu tăng  sâu ăn lá giảm

H: Vậy nếu sâu ăn lá mà hết thì chim ăn sâu sẽ

ăn thức ăn gì ?

- GV giúp HS hình thành khái niệm cân bằng

sinh học dẫn dắt qua câu hỏi : “Tại sao QX

luôn có cấu trúc ổn định ?”

-GV giúp HS hoàn thiện kiến thức

* Liên hệ :

 Tác động nào của con người gây mất cân

bằng sinh học trong quần xã ?

 Chúng ta đã và sẽ làm gì để bảo vệ thiên

- HS nghiên cứu và phân tích các thí dụ ở sgk / trang 148

- y/c trả lời :

 Sự thay đổi chu kỳ ngày , đêm , chu kỳ mùa , dẫn đến hoạt động theo chu kỳ của sinh vật

 Điều kiện thuận lợi để thực vật phát triển  động vật cũng phát triển

 Số lượng loài động vật này khống chế số lượng loài động vật khác

- Đại diện vài nhóm trả lời , vài nhóm khác nhận xét và bổ sung

- HS dựa trên những thí dụ đã phân tích  trả

lời : Do có sự cân bằng các QT trong QX.

-HS trả lời :

 Săn bắn bừa bãi , gây cháy rừng

TIỂU KẾT :

Nội dung bảng 49 / sgk trang 147

nhiên ?  Nhà nước đã có biện pháp bảo vệ môi

trường , thiên nhiên hoang dã

 Tuyên truyền mỗi người dân phải tham gia bảo vệ môi trường , thiên nhiên

- KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ : Chọn câu trả lời đúng :

Câu 1 :Đặc trưng nào sau đây chỉ có ở QX mà không có ở QT :

a) Mật độ

b) Tỉ lệ tử vong

c) Tỉ lệ đực , cái

d) Tỉ lệ nhóm tuổi

e) Độ đa dạng

Đáp án đúng :

Câu 2 : Vai trò của khống chế sinh học trong sự tồn tại của QX là :

a) Điều hòa mật độ ở các quần thể

b) Làmgiảm số lượng cá thể trong quần xã

c) Đảm bảo sự cân bằng trong quần xã

d) Chỉ có a và b đúng

e) Chỉ có c và d đúng

Đáp án đúng :

- DẶN DÒ :

* Học bài

* Đọc bài 50 ( tìm hiểu về chuỗi thức ăn , lưới thức ăn )

TIỂU KẾT :

Cân bằng sinh học là số lượng cá thể luôn được khống chế ở mức độ nhất định phù hợp với cung cấp nguồn sống của môi trường