vật lý 10

ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG 1/ Hệ cô lập 2/ Định luật bảo toàn động lượng của hệ cô lập 3/ Va chạm mềm 4/ Chuyển động bằng phản lực... ĐỘNG LƯỢNG1/ Xung lượng của lực a Ví dụ: Hòn bi-a

NỘI DUNG

I ĐỘNG LƯỢNG

1 / Xung lượng của lực

2/ Động lượng

II ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG

1/ Hệ cô lập

2/ Định luật bảo toàn động lượng của hệ cô lập

3/ Va chạm mềm

4/ Chuyển động bằng phản lực

I ĐỘNG LƯỢNG

1/ Xung lượng của lực

a) Ví dụ: Hòn bi-a đang lăn nhanh

chạm vào thành bàn đổi hướng

Lực có độ lớn đáng kể tác dụng lên vật trong khoảng thời gian

ng ắn có thể gây ra biến đổi đáng kể trạng thái chuyển động của vật.

b) Xung l ượng của lực:

* Đ/N : Khi một lực F (không đổi) tác dụng lên vật trong khoảng thời gian

∆t thì tích F.∆t gọi là xung lượng của lực F trong khoảng thời gian ∆t.

* Đơn vị : N.s.

2/ Động lượng

a) Giải thích tác dụng xung lượng của lực theo định luật II Niu-tơn

Gia tốc của vật:

a = v 2 - v 1

∆t

=> v 2 - v 1

∆t

Mà: F = m.a

Đặt tích m.v = p : gọi là động lượng của vật

(23.1) Hay m v 2 – m v 1 = F ∆t

Xét vật m chịu tác dụng lực F trong thời gian ∆t làm thay đổi vận tốc của vật từ v 1 đến v 2

F ∆t

m (v 2 – v 1 )=

b) Định nghĩa động lượng:

p = m.v (23.2)

Động lượng p của một vật khối lượng m đang chuyển động

với vận tốc v là đại lượng được xác định bởi công thức:

• Động lượng là đại lượng véc tơ, cùng hướng với vận tốc của vật

• Đơn vị của động lượng là kg.m/s

C1? C2?

c) Định lý biến thiên động lượng:

Từ công thức ta có thể viết

p 2 – p 1 = F.∆t ( 23.3a )

∆p = F.∆t ( 23.3b )

* N ội dung: Độ biến thiên động lượng của một vật trong một

khoảng thời gian nào đó bằng xung lượng của tổng các lực tác dụng lên vật trong khoảng thời gian đó

Phát biểu này được xem là cách diễn đạt khác của định luật

II Niu-tơn

* Ý nghĩa:Lực đủ mạnh tác dụng lên một vật trong một

khoảng thời gian hữu hạn có thể gây ra biến thiên động

lượng của vật.

F ∆t

m v 2 – m v 1 =

* Công thức

Ví Dụ M = 46g = 46.10 kg, v 1 = 0, v 2 = 70m/s, 0,5.10 s.

? F

? t

.

F ∆ = =

) s / m kg ( 22 , 3 )

0 70

( 10

46 )

v v

.(

m t

.

N 10

44 ,

6 10

5 , 0

22 ,

3 t

) v m

(

∆

∆

Hướng dẫn

=

∆ t

p 2 mv 2 ) v v

( m v

m

∆

Bài tập về nhà: 1 đến 9/126+127 SGK

II ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG

1/ Hệ cô lập

Một hệ nhiều vật được gọi là hệ cô lập khi không có ngoại

lực tác dụng lên hệ hoặc nếu có thì các ngoại lực ấy cân bằng nhau

2/ Định luật bảo toàn động lượng của hệ cô lập

Động lượng của một hệ cô lập là một đại lượng bảo toàn

p 1 + p 2 + p 3 + + p n = hằng số

3/ Va chạm mềm

Theo định luật bảo toàn động lượng, ta có:

Suy ra: v = m1 v1

m1 + m2

m 1 v 1 =(m 1 + m 2 ) v

Sau va chạm hai vật nhập lại thành một và cùng chuyển động

với vận tốc v

Xét một vật khối lượng m 1 chuyển động trên mặt phẳng nằm ngang với vận tốc v 1 đến va chạm vào một vật có khối lượng m 2 đang đứng yên.

Va chạm của hai vật như vậy gọi là va chạm mềm

4/ Chuyển động bằng phản lực

Một tên lửa khối lượng M chứa một khối khí khối lượng m

Theo định luật bảo toàn động lượng, ta có:Động lượng hệ

lúc chưa phóng ( = 0) = động lượng hệ lúc khí phụt ra

⇒

mv + MV = 0 V = - m M v

Khi phóng tên lửa khối khí m phụt ra phía sau với vận tốc v

thì tên lửa khối lượng M chuyển động với vận tốc V

v