cac thanh phan chinh cua cau (1)

Trong câu phần bắt buộc có mặt là thành phần nào - Là thành phần chính bắt buộc có mặt Thành phần nào có thể lược bớt - Thành phần phụ không bắt buộc Những thành phần bắt buộc phải có m

I Phân biệt thành phần chính với

thành phần phụ của câu:

Kể tên các thành phần câu đã học ?

1 Các thành phần câu đã học

Trạng ngữ, chủ ngữ, vị ngữ,

định ngữ, bổ ngữ…

2

Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng (Tô Hoài)

2 Tìm thành phần trong câu

VN

3

TN CN VN

3 Lần lượt bỏ t ng thành phần câu nêu trên và rút ra ừng thành phần câu nêu trên và rút ra nhận xét.

Chẳng bao lâu, tơi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng.

Về cơ bản ý nghĩa câu không thay đổi.

Không biết ai trở thành thanh niên.

Không hiểu tơi như thế nào

4

Trong câu phần bắt buộc có mặt

là thành phần

nào

- Là thành phần chính bắt

buộc có mặt

Thành phần nào

có thể lược bớt

- Thành phần phụ không bắt buộc

Những thành phần bắt buộc phải có mặt

để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt ý trọn vẹn Là các thành phần chính.Thành phần không bắt buộc có mặt gọi là thành

phần phụ

…

5

I/PHÂN BIỆT THÀNH PHẦN CHÍNH VỚI THÀNH PHẦN PHỤ CỦA CÂU 1/Tìm hiểu ví dụ :

2/Bài học

II VỊ NGỮ

Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng.

1/Đặc điểm vị ngữ:

-Vị ngữ cĩ thể kết hợp với những từ nào ở phía trước ?

Vị ngữ cĩ khả năng kết hợp với phĩ từ chỉ quan hệ thời gian: đã, sẽ, đang, vừa, mới, sắp,

-Vị ngữ trả lời cho những câu hởi như thế nào ?

Cĩ thể trả lời các câu hỏi :Làm sao ?Như thế nào?Làm gì ? a/Tìm hiểu ví dụ:

6

I/PHÂN BIỆT THÀNH PHẦN CHÍNH VỚI THÀNH PHẦN PHỤ CỦA CÂU 1/Tìm hiểu ví dụ :

2/Ghi nhớ

II VỊ NGỮ

1/Đặc điểm vị ngữ

Phân tích cấu tạo của vị ngữ trong các câu

sau :

a/Một buổi chiều, tơi ra đứng cửa hang như mọi khi, xem hồng hơn

b/Chợ Năm Căn, nằm sát bên bờ sơng, ồn ào, đơng vui, tấp nập

c/Cây tre là người bạn thân của nơng dân Việt Nam ( ).Tre, nứa, mai, vầu giúp người trăm cơng nghìn việc khác nhau

VN

VN2

VN

VN

-Tìm cấu tạo VN các câu trên ?

- Cụm từ: 2 Cụm động từ

- Cụm từ :Cụm ĐT, TT

- Cụm từ :Cụm DT, ĐT

7

I/ PHÂN BIỆT THÀNH PHẦN CHÍNH VỚI THÀNH PHẦN PHỤ CỦA CÂU

II VỊ NGỮ

1/Đặc điểm vị ngữ

2/Cấu tạo vị ngữ

Ghi nhớ (SGK)

III/ Ch ng : ủ ngữ: ữ:

a/Một buổi chiều, tơi ra đứng cửa hang như mọi khi, xem hồng hơn xuống

b/ Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sơng, ồn ào, đơng vui, tấp nập

c/ Cây tre là người bạn thân của nơng dân Việt Nam ( ).Tre, nứa, mai, vầu giúp người trăm nghìn cơng việc khác nhau

- Cho biết giữa chủ ngữ và vị ngữ cĩ mối quan hệ như thế nào ?

+ Chủ ngữ nêu tên sự vật, hiện tượng

+ Vị ngữ biểu thị hành động trạng thái, đặc điểm của sự vật

1/Đặc điểm chủ ngữ

8

I/PHÂN BIỆT THÀNH PHẦN CHÍNH VỚI THÀNH PHẦN PHỤ CỦA CÂU

II VỊ NGỮ

1/Đặc điểm vị ngữ

2/Cấu tạo vị ngữ

III/ CHỦ NGỮ:

1/Đặc điểm chủ ngữ

- Chủ ngữ cĩ thể trả lời cho những câu hỏi như thế nào ?

Chủ ngữ thường trả lời cho câu hỏi Ai? Con gì? Cái gì?

2/Cấu tạo chủ ngữ

9

I/PHÂN BIỆT THÀNH PHẦN CHÍNH VỚI THÀNH PHẦN PHỤ CỦA CÂU

II VỊ NGỮ

1/Đặc điểm vị ngữ

2/Cấu tạo vị ngữ

III/ CHỦ NGỮ:

1/Đặc điểm chủ ngữ

2/Cấu tạo chủ ngữ

a/Một buổi chiều, tơi ra đứng cửa hang như mọi khi, xem hồng hơn xuống 1từ (đại từ)

b/ Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sơng, ồn ào, đơng vui, tấp nập

Cụm danh từ c/ Cây tre là người bạn thân của nơng dân Việt Nam ( ).Tre, nứa, mai, vầu giúp người trăm nghìn cơng việc khác nhau Từ (danh từ)

Tiết 107 : CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA CÂU I/PHÂN BIỆT THÀNH PHẦN CHÍNH VỚI THÀNH PHẦN PHỤ CỦA CÂU

II VỊ NGỮ

1/Đặc điểm vị ngữ

2/Cấu tạo vị ngữ

III/ CHỦ NGỮ:

1/Đặc điểm chủ ngữ

2/Cấu tạo chủ ngữ

-Em hãy cho biết chủ ngữ cĩ những đặc điễm gì và cĩ cấu tạo như thế nào

Ghi nhớ (SGK)

11

Bài tập 1 : Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong những

câu sau Cho biết chủ ngữ, vị ngữ có cấu tạo như thế nào?

(1) Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một thanh niên cường tráng (2) Đôi càng tôi mẫm bóng (3) Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt (4) Thỉnh thoảng, muốn thử sức lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ (5) Những ngọn cỏ gâõy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua

(Tô Hoài)

LuyƯn tËp

12

 Đôi càng tôi mẫm bóng.

CN(cụm DT) VN(cụm DT)

 Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt

 Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi

co cẳng lên đạp phanh phách vào các ngọn cỏ CN (ĐT)

VN(hai cụm động từ)

 Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua

13

 Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một thanh niên cường tráng

CN(ĐT) VN( Cụm DT)

Bài 2: Đặt ba câu theo yêu cầu sau.

 Một câu có vị ngữ trả lời câu hỏi Làm gì? Để kể lại một việc

tốt em hoặc bạn em mới làm được.

 Một câu có vị ngữ trả lời câu hỏi Là gì? Để giới thiệu một

nhân vật trong truyện em vừa đọc với các bạn trong lớp

 Một câu có vị ngữ trả lời câu hỏi Như thế nào? Để tả hình dáng hoặc tính tình đáng yêu của một bạn trong lớp em.

Trong giờ kiểm tra, em đã cho bạn mượn bút.

Bạn em rất tốt

Bạn Lan là lớp trưởng

14

TN

VN CN

1 Dòng nào dưới đây nêu chính xác nhất về vai trò thành phần chính của câu?

A Là những thành phần bắt buộc phải có mặt của câu

B Là những thành phần không bắt buộc phải có mặt của câu

C Là những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn

CỦNG CỐ

15

Hướng dẫn học

ở nhà

16