Bài 7. Câu lệnh lặp

Mục tiêu: a Kiến thức: - Biết nhu cầu cần có cấu trúc lặp trong ngôn ngữ lập trình; - Biết ngôn ngữ lập trình dùng cấu trúc lặp để chỉ dẫn máy tính thực hiện lặp đi lặp lại công việc

Giáo án

NHÓM: THCS LƯƠNG TẤN THỊNH,

TRẦN KIỆT, TRƯỜNG CHINH

Tuần: Ngày : …………

I Mục tiêu:

a) Kiến thức:

- Biết nhu cầu cần có cấu trúc lặp trong ngôn ngữ lập trình;

- Biết ngôn ngữ lập trình dùng cấu trúc lặp để chỉ dẫn máy tính thực hiện lặp đi lặp lại công

việc nào đó một số lần;

- Hiểu hoạt động của câu lênh lặp với số lần biết trước for do trong Pascal;

- Biết lệnh ghép trong Pascal.

b) Kỹ năng:

- Viết đúng lệnh for do trong một số tình

huống đơn giản;

- Hiểu cách viết đúng các quy tắc, cú pháp

trong ngôn ngữ cụ thể khi dùng vòng lặp for;

- Đọc hiểu được chương trình có sử dụng vòng lặp for do;

c) Thái độ:

- Nhận thức được vai trò quan trọng của vòng lặp xác định for do là giúp thực hiện các công việc lặp lại nhiều lần một cách khoa học, nhanh chóng, không dài dòng, tránh nhàm chán, dễ sai sót và tốn thời gian;

II Chuẩn bị:

* GV: - Giáo án, máy Projector, bảng và bút;

- Một số ví dụ bài tập về vòng lặp for do;

* HS: - SGK, vở để ghi;

III Hoạt động dạy và học:

A Kiểm tra bài cũ: câu điều kiện, cấu trúc rẽ nhánh

B Bài mới: GV giới thiệu bài mới…

HĐ giáo viên HĐ học sinh Nội dung

Hoạt động 1: Giới thiệu các công việc phải lặp nhiều lần

Câu hỏi: Trong đời sống hằng

ngày có rất nhiều công việc

được lặp đi lặp lại, em nào cho

biết một vài ví dụ?

- GV cho thêm vào ví dụ: mỗi

sáng thứ 2 đều chào cờ đầu

tuần, hoặc cô giáo lặp đi lặp lại

việc gọi học sinh lên trả bài và

ghi điểm, cô giáo sẽ ngừng lại

cho đến khi đã vào điểm cho tất

cả học sinh

- GV chốt lại: đó là các công

việc, các hoạt động được thực

hiện bằng cách lặp đi lặp lại

nhiều lần, được chia làm 2 kiểu

lặp: lặp với số lần nhất định,

biết trước và lặp với số lần

không xác định được.

Câu hỏi: ví dụ nào là lặp với số

lần xác định được, ví dụ nào là

lặp với số lần không xác định

Thảo luận trả lời:

- Tiếng gà gáy

trường sau mỗi tiết học, đánh răng trước khi

đi ngủ và mỗi

dậy

- Hằng ngày em

đi học

HS lắng nghe

Một vài học sinh trả lời.

1 Các công việc phải thực hiện nhiều lần:

- Lặp với số lần nhất định và biết trước.

+ VD: Đánh răng mỗi ngày 2 lần, ngày ăn cơm 3 lần,

- Lặp với số lần không thể xác định

HĐ giáo viên HĐ học sinh Nội dung

Hoạt động 2: Giới thiệu câu lệnh lặp, cấu trúc lặp.

- Xét VD1: Vẽ 3 hình

vuông bằng nhau

Ta phải vẽ lần lượt 3 hình

Nhưng với câu lệnh lặp, ta

chỉ cần vẽ một hình vuông,

rồi lặp lại cho 2 hình vuông

kia Ta có thuật toán như thế

nào?

- Gọi một HS nêu thuật

toán.

- GV: nhận xét, giải thích

các bước lặp của thuật toán

VD1: HS quan sát

- Một HS nêu thuật toán:

B1 : Vẽ hình vuông đầu tiên

B2 : Xét nếu hình vuông vẽ được ít hơn 3 thì di chuyển về phải 2 đơn vị, trở về bước

1để tiếp tục vẽ; Ngược lại kết thúc thuật

toán.

- HS: thảo luận, bổ sung

2 Câu lệnh lặp – một lệnh thay cho nhiều lệnh:

HĐ giáo viên HĐ học sinh Nội dung

VD2 : Tính tổng của 100 số tự

nhiên đầu tiên S= 1+2+3+

+100.

Gọi một học sinh nêu thuật

toán.

- GV: nhận xét, giải thích các

bước lặp của thuật toán

VD3: In ra màn hình số lần lặp

từ 15

- GV: nhận xét, giải thích các

bước lặp của thuật toán

* Qua 3 ví dụ GV giải thích

đưa ra kết luận: Cách mô tả

các hoạt động trong thuật

toán như ở các ví dụ được gọi

là cấu trúc lặp Vậy cấu trúc

lặp có vai trò gì?

- GV: chốt lại cho HS ghi vào

vở

VD2 : Một HS nêu thuật toán:

B1: S  0; i  0 B2: i  i + 1 B3: nếu i<=100 thì

S  S+i và quay lại B2 B4: kết thúc thuật toán

- HS: thảo luận, bổ sung VD3: HS trình bày thuật toán:

B1: i  1 B2: Viết ra lần lặp thứ i,

i  i+1 B3: nếu i<=5 thì quay lại B2

B4: Kết thúc thuật toán

- HS: thảo luận, bổ sung

- Cấu trúc lặp được sử dụng

để chỉ thị cho máy tính thực hiện lặp đi lặp lại một hoạt động nào đó cho đến khi một điều kiện nào đó được thỏa mãn

là “cách” để chỉ thị máy tính thực hiện

HĐ giáo viên HĐ học sinh Nội dung

3 Hoạt động 3: Cấu trúc câu lệnh lặp

-Trở lại với VD2: minh họa

- HS lên viết cấu trúc

- Thảo luận nhận xét

3 Ví dụ về câu lệnh lặp:

Cấu trúc :

for <biến đếm> := <giá trị đầu>

to <giá trị cuối> do <câu lệnh>;

Program Lap;

Var i: integer;

Begin

For i:= 1 to 5 do

Writeln(‘Day la lan lap thu:’, i);

Readln

End.

Cấu trúc lặp đã được mô

tả bằng câu lệnh lặp của ngôn ngữ pascal

Câu hỏi: dựa vào ví dụ, mời 1

bạn lên viết cấu trúc câu lệnh lặp.

- GV nhận xét đưa ra cấu trúc câu

lệnh lặp

HĐ giáo viên HĐ học sinh Nội dung

Cùng HS phân tích cú pháp:

+ Giá trị đầu, giá trị cuối

luôn là kiểu dữ liệu gì?

+ biến đếm: biến đầu tiên

được gán giá trị đầu, mỗi

lần thực hiện thì biến đếm

tăng 1 đơn vị từ giá trị đầu

đến giá trị cuối Vậy biến

đếm có kiểu dữ liệu gì? Giá

trị cuối như thế nào so với

giá trị đầu?

- Cùng học sinh phân tích

hoạt động: Đầu tiên biến

đếm gán bằng giá trị đầu,

sau đó giá trị biến đếm tăng

dần 1 đơn vị từ giá trị đầu

đến giá trị cuối và câu lệnh

được thực hiện mỗi lần tăng

- Dữ liệu kiểu

số nguyên

- HS trả lời:

kiểu nguyên, giá trị cuối >=

giá trị đầu

-HS ghi vào vở

-HS lắng nghe

Trong đó:

- biến đếm: là biến

thường có kiểu nguyên;

- Giá trị đầu, giá trị

cuối: là các biểu thức

có cùng kiểu với biến đếm Giá trị cuối phải lớn hơn hoặc bằng giá trị đầu;

for <biến đếm> := <giá trị đầu>

to <giá trị cuối> do <câu lệnh>;

V Củng cố dặn dò:

- Củng cố lại câu lệnh lặp

- Cho bài tập về nhà

- Làm các bài tập ở sách giáo khoa

- Nhận xét tiết học, đánh giá tiết học