Bai 7 cau lenh lap THCS

câu lệnh lặp sử dụng vòng lặp For to do để thay thế nhiều lệnh bằng 1 lệnh đơn giản trong chương trình Pascal, đay là kiến thức đơn giản để giải quyết một bài toán hay nhiều bài toán;câu lệnh lặp sử dụng vòng lặp For to do để thay thế nhiều lệnh bằng 1 lệnh đơn giản trong chương trình Pascal, đay là kiến thức đơn giản để giải quyết một bài toán hay nhiều bài toán

Bµi 7

Trong cuộc sống hằng ngày, nhiều hoạt động được lặp đi lặp lại nhiều lần.

Có những hoạt động mà chúng ta thường thực hiện lặp lại với một số lần nhất định và biết trước, chẳng hạn đánh răng mỗi ngày hai lần, mỗi ngày tắm một lần,…Chúng ta còn lặp lại công việc với số lần không thể xác định được: học cho đến khi thuộc bài,nhặt từng cọng rau cho đến khi xong,…

Khi viết chương trình máy tính cũng vậy Để chỉ dẫn cho máy thực hiện đúng công việc, trong nhiều trường hợp ta cũng cần phải viết lặp lại nhiều câu lệnh thực hiện một phép tính nhất định

1 Các công việc phải thực hiện nhiều lần

2 Câu lệnh lặp – một lệnh thay cho nhiều lệnh

Mỗi hình vuông là ảnh dịch chuyển của hình bên trái nó một khoảng cách 2 đơn vị Do đó, ta chỉ cần lặp lại thao tác vẽ hình vuông ba lần

1

Hình 33

* Việc vẽ hình có thể thực hiện được bằng thuật toán sau đây:

Bước 1 Vẽ hình vuông ( vẽ liên tiếp bốn cạnh và trở về đỉnh ban

đầu).

Bước 2 Nếu số hình vuông đã vẻ được ít hơn 3, di chuyển bút vẻ về

bên phải hai đơn vị và trở lại bước 1; ngược lại kết thúc thuật toán.

2 Câu lệnh lặp – một lệnh thay cho nhiều lệnh

Riêng bài toán vẽ một hình vuông (hình 34), thao tác chính là vẽ bốn cạnh b ằng nhau, hãy lập lại bốn lần thao tác vẽ một đoạn thẳng Sau mỗi lần vẽ đoạn thẳng, thước kẻ được quay một góc 90 sang phải tại vị trí của bút vẽ.

Thuật toán sau đây sẽ mô tả các bước để vẽ hình vuông:

Bước1 K 0 ( là số đoạn thẳng

đã vẽ được)

Bước2 K K+1 Vẽ đoạn thẳng

1 đơn vị độ dài và quay thước sang phải .

Bước3 Nếu K < 4 thì trở lại bước2; Ngược lại, kết thúc thuật toán.

2 Câu lệnh lặp – một lệnh thay cho nhiều lệnh

S= 1+2+3+…+100.

Thuật toán sau đây sẽ mô tả việc thực hiện lặp lại phép cộng 100

lần:

Bước1 SUM 0; i 0.

Bước2 i i+1

Bước3 Nếu i ≤ 100, thì SUM SUM + i và quay lại bước 2.

Bước4 Thông báo kết quả và kết thúc thuật toán.

3 Ví dụ về câu lệnh lặp

Câu lệnh lặp thường gặp trong Pascal có dạng:

a Cú pháp :

FOR biến đếm : = giá trị đầu TO giá trị cuối DO

Câu lệnh trong vòng lặp ;

Từ khoá

Phải thuộc kiểu

dữ liệu đếm được

(không là số thực )

Giá trị đầu < Giá trị cuối

- Không được làm thay đổi giá trị biến đếm

- Nếu có nhiều hơn một lệnh thì phải đặt trong cặp từ khoá Begin end;

3 Ví dụ về câu lệnh lặp

b Sự hoạt động của lệnh:

Sơ đồ khối Biến đếm : = Giá trị đầu Biến đếm : = Giá trị đầu

Giá trị đầu <=Giá trị cuối Giá trị đầu <=Giá trị cuối

Câu lệnh trong vòng lặp ; Biến đếm :=Biến đếm + 1;

Câu lệnh trong vòng lặp ; Biến đếm :=Biến đếm + 1;

False

True

Bước1 : Đầu tiên Biến

đếm sẽ nhận giá trị

là <giá trị đầu>

Bước2: Máy kiểm tra điều kiện <Biến> ≤ <Giá trị cuối>

Bước3: Nếu điều kiện trên là sai thì ra khỏi vòng lặp FOR Nếu điều kiện trên là đúng thì <Lệnh>

được thực hiện, sau đó biến được tăng lên một đơn vị (Biến:=Biến+1) và quay trở lại bước(2).

Ví dụ 1: Viết câu lệnh để in ra màn hình 10 chữ

“ Mau sac “

For i : = 1 to 10 do writeln( ‘Mau sac’);

- Hãy chỉ ra các thành phần trong câu lệnh trên ?

4 Ví dụ về câu lệnh lặp

Trả lời:

i là biến đếm

1 là giá trị đầu

10 là giá trị cuối

writeln( ‘Mau sac’); là câu

lệnh

3 Ví dụ về câu lệnh lặp

Ví dụ 2: Viết chương trình để in ra màn hình 10 chữ “

Mau sac “

For i : = 1 to 10 do writeln( ‘Mau sac’);

- Hãy sử dụng câu lệnh trên để viết chương trình đầy đủ in ra màn hình 10 chữ “ Mau sac “

Trả lời:

Program mau_sac;

Uses crt;

Var i: integer;

Begin For i:= 1 to 10 do Write (‘mau sac’,i);

Readln end.

4 Tính tổng và tích bằng câu lệnh lặp

Ví dụ 2: Ta kí hiệu N! là tích N số tự nhiên đầu tiên:

N! = 1.2.3…N

- Viết chương trình tính N! với N là số tự nhiên được nhập vào từ bàn phím.

Trả lời:

Program T ính_Giai_thua ; Uses crt;

Var i, N: integ er ; P: real;

Begin write (‘Nhap N = ‘); readln (N);

P:= 1;

For i:= 1 to N do P:= P*i;

Writeln (N,’! = ’,P:1:2);

Readln end.

Bài tập củng cố

Em hãy viết chương trình tính tổng các số nguyên liên tiếp từ n đến m với n,m là các số nguyên dương nhập vào từ bàn phím

Gợi ý :

-Tìm input,output ?

- Khai báo các biến nào ?Kiểu dữ liệu gì ?

- Nhập vào từ bàn phím giá trị cho biến nào ?

-Tìm thuật toán của chương trình ?

- Sử dụng các câu lệnh gì để viết chương trình ?

Bài tập củng cố

Hướng dẫn:

- Input: n, m ; Output : Tổng S

- Khai báo biến : n, m, S, i kiểu Word

- Nhập giá trị vào từ bàn phím cho biến n và m

- Thuật toán : Cho biến đếm i chạy từ n đến m ,n.

Nếu I <= m thì tổng S:= S +i

- Sử dụng câu lệnh Write, Readln, For to do

*Chương trình

Trả lời:

Program tinh_tong;

Uses crt;

S: longint;

Begin write (‘Nhap n = ‘); readln ( n);

write (‘Nhap m=‘); readln ( m);

S:=0;

For i:= n to m do S:= S + n;

Writeln (‘Tong cua S = ’,s); Readln end.

Bài tập về nhà

1 Viết chương trình tính tổng các số

nguyên dương nhập từ bàn phím.

2 Viết chương trình tính tổng các số chẵn,lẻ từ 1

đến n với n nhập từ bàn phím.