1 1 Phần 1 – Chương 1 – Bài 6 Nguyễn Quốc Việt Tuần 2 Ngày soạn 18/8/2008 Tiết 3 Ngày dạy 25/8/2008 I.Mục tiêu bài học Qua bài này, học sinh phải:  Giải thích được những lý do của việc sử dụng đất hợp lý cũng như bảo vệ và cải tạo đất.  Nêu ra những biện pháp sử dụng đất hợp lý, bảo vệ và cải tạo đất mà hình thành ý thức bảo vệ môi trường đất - bảo vệ tài nguyên của đất nước.  Với từng loại đất, đề xuất được các biện pháp sử dụng hợp lý, các biện pháp bảo vệ và cải tạo phù hợp mà hình thành tư duy kỹ thuật ở học sinh. II.Chuẩn bị 1.Giáo viên  Nội dung bài học và kiến thức bổ sung có liên quan đến bài học  Bảng phụ trang 14, Hình 3,4,5 trang 14; câu hỏi thảo luận. 2.Học sinh  Học thuộc bài 4-5  Nghiên cứu trước bài 6 III.Các hoạt động dạy - học 1. Ổn định lớp(1’) 2. Kiểm tra bài cũ (4’) a. Nêu cách xác định thành phần cơ giới của đất bằng phương pháp vê tay? b. Có những loại đất nào? Phân biệt chúng như thế nào? 3. Giới thiệu bài mới (3’) Đất phì nhiêu cần đảm bảo những yêu cầu nào? Nhu cầu sản xuất của con người là luôn cần có đất phì nhiêu để công tác, nhưng thực tế lại luôn mâu thuẫn, ngược lại, do thiên nhiên và canh tác mà đất luôn bị rửa trôi và xói mòn. Mặt khác, nhiều đất còn tích tụ những chất độc hại. Làm thế nào để có năng suất cây trồng cao và độ phì nhiêu của đất ngày càng phát triển, bài hôm nay sẽ giải quyết vấn đề này. 4. Các hoạt động dạy - học Bài 6 BIỆN PHÁP SỬ DỤNG, CẢI TẠO VÀ BẢO VỆ ĐẤT  Bài 6 BIỆN PHÁP SỬ DỤNG, CẢI TẠO VÀ BẢO VỆ ĐẤT  1 1 Phần 1 – Chương 1 – Bài 6 Nguyễn Quốc Việt TG NỘI DUNG KIẾN THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH HĐ1. Tìm hiểu về những lý do phải sử dụng đất hợp lý, cải tạo và bảo vệ đất CH: Đất như thế nào mới có thể cho cây trồng có năng suất cao? CH:Những loại đất nào sau đây đã và sẽ giảm độ phì nhiêu nếu không sử dụng tốt?Vì sao em lại cho như như vậy? a. Đất bạc màu b. Đất cát ven biển c. Đất phèn d. Đất đồi trọc e. Đất phù sa ven sông CH:Vì sao cần sử dụng đất hợp lý?  Treo bảng phụ trang 14. Biện pháp sử dụng đất - Thâm canh, tăng vụ - Không bỏ đất hoang - Chọn cây trồng phù hợp với đất - Vừa sử dụng, vừa cải tạo  Giới thiệu: biện pháp vừa sử dụng vừa cải tạo áp dụng cho đất mới khai hoang hoặc mới lấn ra biển. Chúng ta không thể chờ đến khi cải tạo xong mới sản xuất vì mất thời gian khá dàin, nên vừa sử dụng vừa cải tạo sẽ có lợi nhất. CH:Vì sao cần cải tạo và bảo vệ đất?  Treo sơ đồ sau TL: Đủ chất dinh dưỡng, nước, không khí, không có chất độc TL: - Đất bạc màu, đất cát ven biển đất đồi trọc đã giảm độ phì nhiêu do thiếu chất dinh dưỡng, thiếu nước, bị cuốn trôi hàng năm - Đất phèn có chất độc cho cây. - Đất phù sa sẽ giảm độ phì nhiêu nếu sử dụng chế độ canh tác không tốt. TL: Để duy trì độ phì nhiêu cho đất, đảm bảo cây trồng cho năng suất cao.  Thảo luận trong 3’ theo nhóm nhỏ Mục đích  Tăng năng suất, sản lượng nông sản  Tận dụng diện tích đất  Cây sinh trưởng, phát triển tốt, năng suất cao  Cải thiện dần độ phì nhiêu của đất TL: Một số đất thiếu chất dinh dưỡng, tích tụ chất có hại cho cây cần được cải tạo. Đất tốt có thể biến thành đất xấu nếu không có chế độ canh tác tốt  Diễn giải lại sơ đồ Sử dụng hợp lý Giữ đất phì nhiêu Giữ đất phì nhiêu Giữ đất phì nhiêu + năng suất cây trồng cao Giữ đất phì nhiêu + năng suất cây trồng cao Bảo vệ Cải tạo Đất kém phì nhiêu Đất kém phì nhiêu Đất phì nhiêu Đất phì nhiêu 1 1 Phần 1 – Chương 1 – Bài 6 Nguyễn Quốc Việt 16’ I.Vì sao phải sử dụng đất hợp lý Phải sử dụng hợp lý kết hợp cải tạo và bảo vệ đất để duy trì độ phì nhiêu cho đất, đảm bảo cho cây trồng luôn có năng suất cao.  Tổng kết và đưa ra nội dung bài học. Đất kém phì nhiêu nếu được cải tạo đúng cách sẽ trở nên phì nhiêu; đất phì nhiêu được bảo vệ tốt và sử dụng hợp lý sẽ luôn phì nhiêu và sẽ cho năng suất cây trồng cao. HĐ2. Tìm hiểu về các biện pháp cải tạo và bảo vệ đất CH:Mục đích chính của việc cải tạo, bảo vệ và sử dụng đất hợp lý là gì? Giới thiệu cho HS một số loại đất cần cải tạo ở nước ta -Đất xám bạc màu: nghèo dinh dưỡng, tầng đất mặt rất mỏng, đất thường chua -Đất mặn: có nồng độ muối tan tương đối cao, cây trồng không sống được trừ các cây chịu được mặn (sú, đước, vẹt…) -Đất phèn: chứa nhiều muối phèn (sulfat sắt, nhôm) gây độc hại cho cây trồng, đất rất chua (trừ đất phèn tiềm tàng)  Treo hình 3,4,5.SGK Câu hỏi thảo luận Kết hợp các hình trên bảng (H3,4,5), bảng phụ trang 15.SGK, hãy hoàn thành bảng sau Treo các đáp án, yêu cầu học sinh điền vào cho phù hợp như bảng bên dưới TL: Tăng độ phì nhiêu của đất; tăng năng suất cây trồng. Thảo luận trong 6’ 1 1 Phần 1 – Chương 1 – Bài 6 Nguyễn Quốc Việt 16’ II. Biện pháp cải tạo và bảo vệ đất a.Mục đích - Tăng độ phì nhiêu của đất - Tăng năng suất cây trồng b.Biện pháp - Canh tác - Thuỷ lợi - Bón phân - Sử dụng hợp lý Tiểu kết CH:Tóm lại, những biện pháp nào thường dùng để cải tạo và bảo vệ đất?  Ghi nội dung bài học TL:Canh tác, thuỷ lợi, bón phân và sử dụng đất hợp lý Loại đất Các biện pháp Cải tạo Bảo vệ Sử dụng hợp lý Bạc màu Phèn Đồi trọc Cát ven biển Đồng bằng châu thổ 1 1 Phần 1 – Chương 1 – Bài 6 Nguyễn Quốc Việt Loại đất Các biện pháp Cải tạo Bảo vệ Sử dụng hợp lý Bạc màu Bón nhiều phân hữu cơ, cày sâu dần Xây dựng hệ thống thuỷ lợi để đảm bảo độ ẩm cho đất, tạo cho lớp đất luôn có thực vật phủ Chọn cây phù hợp, chú ý cây họ đậu, kết hợp cải tạo và sử dụng Phèn Đào mương để rút phèn Ngăn chặn yếu tố gây phèn Chọn cây thích hợp đất phèn Đồi trọc Tạp lớp thảm xanh bằng cây học đậu và cây lâm nghiệp Tạo đai cây xanh, bảo vệ lớp đất mặt bị rửa trôi Trồng cay nông lâm kết hợp, chọn cây phù hợp Cát ven biển Trồng cây chắn cát bay, cố định cát, trồng cây lâm nghiệp và cây phân xanh để nâng độ phì của đất. Trồng cây chắn gió, cố định cát Sử dụng cây phù hợp trong từng giai đoạn biến đổi của đất Đồng bằng châu thổ Không cần cải tạo Áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến, hạn chế phụ thuộc hoá chất. Chọn cây trồng phù hợp, luân canh, thường xuyên bồi dưỡng cho đất. IV.Tổng kết bài học – Đánh giá – Dặn dò (5’) A.Tổng kết bài học Hoàn thành các yêu cầu sau 1. Học sinh đọc “Ghi nhớ” 2. Hoàn thành sơ đồ sau 3. Đúng hay Sai Sử dụng hợp lý Giữ đất phì nhiêu Giữ đất phì nhiêu Bảo vệ Cải tạo Đất kém phì nhiêu Đất kém phì nhiêu 1 1 Phần 1 – Chương 1 – Bài 6 Nguyễn Quốc Việt a. Đất đồi dốc cần bón vôi b. Đất bạc màu cần bón nhiều phân hữu cơ kết hợp bón vôi và cày sâu dần. c. Đất đồi núi cần trồng cây nông nghiệp xen giữa những băng cây công nghiệp để chống xói mòn d. Cần dùng các biện pháp canh tác, thuỷ lợi và bón phân để cải tạo đất 4. Nối nội dung ở cột A với cột B sao cho phù hợp nội dung 1.Biện pháp cải tạo đất. 2.Biện pháp sử dụng đất. 3.Mục đích của việc cải tạo đất. 4.Những loại đất cần cải tạo. a.Chọn cây trồng phù hợp với từng loại đất. b.Cày sâu, bừa kỹ, kết hợp bón phân hữu cơ. c.Bón vôi kết hợp với phân hữu cơ. d.Đất nghèo dinh dưỡng cần làm e.Làm cho đất phì nhiêu để cây trồng cho năng suất cao. f.Đất bạc màu, đất phèn, đất mặn. B.Đánh giá C.Công việc về nhà 1. Làm đầy đủ các bài tập trong vở bài tập 2. Học bài 6 3. Nghiên cứu trước bài 7 A B