Tiết 26: Sự nhiễm từ của sắt, thép. Nam châm điện

A P in 1 2 3 Bắc nam Lõi sắt non Lõi thép Biến trở Ống dây Khi khóa K đóng Kim nam châm trở lại vị trí cũ Kim Nam châm lệch nhiều hơn Kim Nam châm lệch nhiều hơn nữa Kim nam châm bị lệc

Chào mừng quý Thầy, Cô giáo và các em học sinh

về tham dự tiết học này TRƯỜNG THCS MƯỜNG LÓI

1 Phát biểu quy tắc bàn nắm tay phải Hãy xác định chiều của đường sức từ trong ống dây? (theo hình sau).

Nắm tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều đường sức từ trong lòng ống dây.

Tiết 26

Các bạn biết không, một nam châm điện mạnh có thể hút được một xe tải nặng hàng chục tấn

Trong khi đó chưa có nam châm vĩnh cửu nào có được lực hút mạnh như vậy.

Nam châm điện được tạo ra như thế nào? Có gì lợi hơn so với nam châm vĩnh cửu?

Muốn biết thì chúng mình cùng nghiên cứu bài học hôm nay nhé.

Tiết 26

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép.

1.Thí nghiệm.

a) Thí nghiệm 1.

Lõi sắt hoặc lõi thép làm

tăng tác dụng từ của ống dây.

A

P in

1 2

3

Bắc

nam

Lõi sắt non

Lõi thép

Biến trở

Ống dây

Khi khóa K đóng

Kim nam châm trở lại vị trí cũ

Kim Nam châm lệch nhiều hơn

Kim Nam châm lệch nhiều hơn nữa

Kim nam châm bị

lệch

Khi khóa K mở

Vậy lõi sắt, thép có tác

dụng gì ?

Tiết 26

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép.

1.Thí nghiệm.

A

P in

Lõi thép Lõi sắt non

Khi khóa K đóng

Khi khóa K mở

Em có nhận xét gì về tác dụng từ của ống dây có lõi sắt non và ống dây có lõi thép khi ngắt dòng điện qua ống dây?

Khi ngắt dòng điện đi qua ống dây, lõi sắt non mất hết từ tính còn lõi thép thì vẫn giữ được từ tính

Tiết 26

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép.

1.Thí nghiệm.

a) Thí nghiệm 1.

b) Thí nghiệm 2.

2 Kết luận:

Qua hai thí nghiệm trên em nào rút ra được kết luận về sự nhiễm từ của sắt, thép?a) Lõi sắt, lõi thép làm tăng tác dụng từ của ống dây có

dòng điện Sở dĩ như vậy là vì, khi được đặt trong từ trường thì lõi sắt thép bị nhiễm từ và trở thành nam châm.

b) Khi ngắt dòng điện đi qua ống dây, lõi sắt non mất hết từ tính còn lõi thép thì vẫn giữ được từ tính.

- Trong các nhà máy cơ khí, luyện kim có nhiều cát bụi, vụn sắt, việc sử dụng các nam châm điện để thu gom bụi, vụn sắt làm sạch môi trường là một giải pháp hiệu quả

- Là loài chim bồ câu có một khả năng đặc biệt, đó là có thể xác định được phương hướng chính xác trong không gian Sở dĩ như vậy bởi vì trong não bộ của chim bồ câu có các hệ thống giống như la bàn, chúng được định hướng theo từ trường Trái Đất Sự định hướng này có thể bị đảo lộn nếu trong môi trường có quá nhiều nguồn phát sóng điện từ Vì vậy, bảo vệ môi trường tránh ảnh hưởng tiêu cực của sóng điện từ là góp phần bảo vệ thiên nhiên

Qua 2 thí nghiệm trên ta có các biện pháp GDBVMT:

Tiết 26

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

C2

- Các con số khác nhau ( 1000, 1500) ghi trên

ống dây cho biết ống dây có thể được sử dụng

với những số vòng dây khác nhau, tuỳ theo

cách chọn để nối hai đầu ống dây với nguồn

điện.

- Dòng chữ (1A-22Ω) cho biết ống dây được

dùng với dòng điện tối đa là I = 1A và điện trở

lớn nhất là R = 22Ω

C3.

Em nào giải thích được hoạt động của nam châm điện ?

Hoạt động của nam châm điện: Khi dòng điện chạy qua ống dây, thì ống dây trở thành một nam châm, đồng thời lõi sắt non

bị nhiễm từ và trở thành nam châm nữa Khi ngắt điện thì lõi sắt non mất từ tính và nam châm điện ngừng hoạt động

Tiết 26

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

III- Vận dụng

C4.

Khi chạm mũi kéo vào đầu thanh nam châm thì sau

đó mũi kéo hút được các vụn sắt Giải thích vì sao?

Khi chạm vào đầu thanh nam châm thì mũi kéo bị nhiễm từ

và trở thành một nam châm

Mặt khác, kéo làm bằng thép nên sau khi không còn tiếp xúc với nam châm nữa nó vẫn giữ được từ tính lâu dài.

Tiết 26

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

III- Vận dụng

C4.

C5.

Muốn nam châm điện mất hết từ tính ta chỉ cần ngắt dòng điện đi qua ống dây của nam châm.

Muốn nam châm điện mất hết từ tính thì làm thế nào?

Tiết 26

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

III- Vận dụng

Lợi thế của nam châm điện:

- Có thể chế tạo nam châm điện cực mạnh bằng cách tăng số vòng dây và tăng

- Chỉ cần ngắt dòng điện đi qua ống dây là nam châm điện mất hết từ tính.

- Có thể thay đổi tên từ cực của nam châm điện bằng cách đổi chiều dòng điện qua ống dây.

C4.

C5.

C6.

Nam châm điện được tạo ra như thế nào, có gì lợi hơn so với nam châm vĩnh cửu?

Tiết 26

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

III- Vận dụng

Bài tập củng cố

1) Điều nào sau đây là đúng khi nói về sự nhiễm từ của sắt ?

A. Sắt đặt trong ống dây có dòng điện chạy qua, nó sẽ bị nhiễm từ.

B. Khi lõi sắt trong ống dây đang bị nhiễm từ, nếu cắt dòng điện thì lõi sắt sẽ mất từ tính.

C. Sự nhiễm từ của sắt được ứng dụng trong việc chế tạo nam châm điện.

D. Các phát biểu A, B, C đều đúng.

O

Tiết 26

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

III- Vận dụng

Bài tập củng cố

2) Nam châm điện có những đặc điểm nào lợi thế hơn nam châm vĩnh cửu ?

A. Có thể chế tạo nam châm điện cực mạnh bằng cách tăng số vòng của ống dây và tăng cường độ dòng điện chạy qua ống dây.

B. Có thể thay đổi tên cực từ của của nam châm điện bằng cách đổi chiều dòng điện chạy qua ống dây.

C. Chỉ cần ngắt dòng điện đi qua ống dây là nam châm điện mất hết

từ tính.

D. Các phương án A, B, C đều đúng.

O

Tiết 26

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

III- Vận dụng

Bài tập củng cố

1. Sắt, thép, ni ken, cô ban và các vật liệu từ khác đặt trong từ trường, đều bị …………

2. Sau khi đã bị nhiễm từ, ……… không giữ được từ tính lâu dài, còn thép thì giữ được từ tính lâu dài.

bằng cách tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng dây hoặc tăng số vòng của ống dây.

nhiễm từ

sắt non

tăng lực từ

nghĩa vật lý:

Ghi nhớ

* Về nhà học bài.