Nâng cao hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng tại Trung tâm thông tin Tín dụng - Ngân hàng nhà nước Việt nam

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN TÍN DỤNG TẠI TRUNG TÂM THÔNG TIN TÍN DỤNG – NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM .... Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thông tin t

MỤC LỤC

Trang

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG, BIỂU ĐỒ

TÓM TẮT LUẬN VĂN

LỜI MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN TÍN

DỤNG Error! Bookmark not defined

1.1.Hoạt động thông tin tín dụng của Trung tâm Thông tin tín dụngError! Bookmark not defined

1.1.1 Khái quát về Trung tâm Thông tin tín dụngError! Bookmark not defined

1.1.2 Hoạt động thông tin tín du ̣ng của Trung tâm Thông tin tín dụngError! Bookmark not defined

1.1.2.1 Hoạt động thu thập thông tin Error! Bookmark not defined

1.1.2.2 Hoạt động xử lý, phân tích thông tin Error! Bookmark not defined

1.1.2.3 Hoạt động lưu trữ thông tin Error! Bookmark not defined

1.1.2.4 Hoạt động cung cấp thông tin Error! Bookmark not defined

1.2 Hiệu quả hoạt động thông tin tín du ̣ng tại Trung tâm Thông tin tín dụngError! Bookmark not defined

1.2.1 Hiệu quả hoạt động thông tin tín du ̣ng Error! Bookmark not defined

1.2.2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động thông tin tín du ̣ngError! Bookmark not defined

1.3 Các nhân tố tác động đến hiệu quả hoạt động thông tin tín du ̣ngError! Bookmark not defined

1.3.1 Nhân tố chủ quan Error! Bookmark not defined

1.3.1.1 Mô hình tổ chức Error! Bookmark not defined

1.3.1.2 Công nghệ tin học, truyền thông Error! Bookmark not defined

1.3.1.3 Khả năng chuyên môn và kinh nghiệm của cán bộ làm công tác

thông tin tín dụng Error! Bookmark not defined

1.3.1.4 Các sản phẩm dịch vụ thông tin tín dụngError! Bookmark not

defined

1.3.2 Nhân tố khách quan Error! Bookmark not defined

1.3.2.1 Thị trường TTTD ngân hàng Error! Bookmark not defined

1.3.2.2 Các văn bản pháp luật Error! Bookmark not defined

1.3.2.3 Hội nhập, hợp tác quốc tế Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN TÍN

DỤNG TẠI TRUNG T ÂM THÔNG TIN TÍ N DỤNG – NGÂN HÀ NG NHÀ

NƯỚC VIÊ ̣T NAM Error! Bookmark not defined

2.1 Giới thiệu về Trung tâm Thông tin tín dụng – Ngân hàng Nhà nước Việt

Nam Error! Bookmark not defined

2.1.1 Quá trình hinh thành và phát triển Error! Bookmark not defined

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm Thông tin tín dụngError! Bookmark not defined

2.1.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Trung tâm Thông tin tín dụngError! Bookmark not defined 2.2 Thực tra ̣ng hiệu quả hoa ̣t đô ̣ng thông tin tín dụng ta ̣i Trung tâm Thông tin tín

dụng Error! Bookmark not defined

2.2.1 Hệ thống văn bản pháp lý cho hoạt động thông tin tín dụng hiện hànhError! Bookmark not defined 2.2.2 Thực trạng hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng tại Trung tâm Thông

tin tín dụng Error! Bookmark not defined

2.2.2.1 Hoạt đông thu thập và xử lý thông tinError! Bookmark not

defined

2.2.2.2 Hoạt động lưu trữ thông tin Error! Bookmark not defined

2.2.2.3 Hoạt động cung cấp thông tin Error! Bookmark not defined

2.3 Đánh giá hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng tại Trung tâm Thông tin tín

dụng Error! Bookmark not defined

2.3.1 Kết qủa đạt được Error! Bookmark not defined

2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined

2.3.3 Đánh giá hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng tại Trung tâm Thông tin

tín dụng thông qua các chỉ tiêu Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN

TÍN DỤNG TẠI TRUNG TÂM THÔNG TIN TÍN DỤNG – NGÂN HÀNG NHÀ

NƯỚC VIỆT NAM Error! Bookmark not defined

3.1 Định hướng của Trung tâm Thông tin tín dụng đến năm 2020.Error! Bookmark not defined

3.1.1 Định hướng tổng quát: Error! Bookmark not defined

3.1.2 Mục tiêu cụ thể Error! Bookmark not defined

3.1.2.1 Giai đoạn đến 2010 Error! Bookmark not defined

3.1.2.2 Giai đoạn 2011-2020 Error! Bookmark not defined

3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng tại Trung tâm

Thông tin tín dụng – Ngân hàng Nhà nước Việt NamError! Bookmark not defined

3.2.1.Hoàn thiện môi trường pháp lý cho hoạt động thông tin tín dụngError! Bookmark not defined 3.2.2 Hoàn thiện bộ máy tổ chức Trung tâm Thông tin tín dụng, mở rộng

phạm vi hoạt động Error! Bookmark not defined

3.2.3 Tăng cường công tác Marketing, quảng bá sản phẩm, nâng cao văn

hóa tín dụng Error! Bookmark not defined

3.2.4 Nâng cao hiệu quả và chất lượng sản phẩm.Error! Bookmark not defined

3.2.5 Tăng cường trang thiết bị và hiện đại hóa công nghệ thông tin tín dụngError! Bookmark not defined 3.2.6 Tăng cường năng lực quản lý, phát triển nguồn nhân lực và tài chínhError! Bookmark not defined 3.2.7 Tăng cường hợp tác, hội nhập thông tin quốc tếError! Bookmark not defined

3.3 Kiến nghị Error! Bookmark not defined

3.3.1 Kiến nghị với Chính Phủ Error! Bookmark not defined

3.3.2 Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Trung ươngError! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Ngày nay toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế là một xu hướng nổi bật và đã tạo ra mối quan hệ giữa các quốc gia, các nền kinh tế và các dân tộc trên thế giới Trong bối cảnh đó, hoạt động kinh doanh ngân hàng là hoạt động trong môi trường cạnh tranh quyết liệt nhất và chứa đựng nhiều rủi ro nhất cả về tính

đa dạng và mức độ thiệt hại Các ngân hàng muốn tồn tại và chiến thắng trong cạnh tranh thì cần thiết phải có hai yếu tố cơ bản đầu vào là tiền vốn và thông tin trong

đó, TTTD ngân hàng chiếm vị trí rất quan trọng, vì nó liên quan trực tiếp đến khách hàng Ngày nay, TTTD càng trở nên cần thiết hơn khi nền kinh tế thế giới đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức trong quá trình toàn cầu hoá nền kinh

tế

Từ sự cần thiết đó, các tổ chức tài chính quốc tế đã nỗ lực nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm và tìm các biện pháp thúc đẩy phát triển hoạt động TTTD trên toàn cầu với hy vọng tạo thêm những lá chắn hữu hiệu hơn với nguy cơ khủng hoảng kinh tế trong tương lai Cùng với những nỗ lực chung của cộng đồng tài chính quốc tế, CIC-SBV đã có nhiều cố gắng trong việc đẩy mạnh hoạt

động TTTD với mục tiêu nhằm hạn chế rủi ro tín dụng, đảm bảo an toàn hệ thống

ngân hàng góp phần phát triển kinh tế đất nước

Tuy nhiên, do hoạt động TTTD ở Việt Nam còn mới mẻ, nên dù đã có những đóng góp nhất định trong lĩnh vực TTTD nhưng CIC-SBV vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của hoạt động ngân hàng nói chung và hoạt động cung cấp TTTD nói riêng Để góp phần đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng; tăng cường quản lý nhà nước; hỗ trợ hoạt động cấp tín dụng của các tổ chức tín dụng góp phần phát triển kinh tế - xã hội, đáp ứng yêu cầu vốn cho nền kinh tế trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập quốc tế, học viên lựa chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng tại Trung tâm thông tin tín dụng – Ngân hàng Nhà nước Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình

Ngoài lời mở đầu, đề tài nghiên cứu kết cấu thành 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng

Chương 2: Thực trạng hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng tại Trung tâm thông tin tín dụng - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng tại Trung tâm thông tin tín dụng-Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Chương 1: Cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng

Trong chương này tác giả đưa ra cơ sở lý luận chung về hoạt động thông tin tín dụng, hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng, từ đó, nghiên cứu sâu về quy trình hoạt động thông tin tín dụng từ khâu thu thập thông tin đến cung cấp các sản phẩm thông tin tín dụng Đặc biệt tác giả tập trung làm rõ các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng và các nhân tố ảnh hưởng

Cụ thể những vấn đề lý luận như sau:

1 Hoạt động thông tin tín dụng của Cơ quan thông tin tín dụng công:

Trong phần này, tác giả khái quát những vấn đề cơ bản về Cơ quan TTTD công Cơ quan TTTD công thường được gọi là trung tâm TTTD (Credit Information Center) hoặc cơ quan đăng ký tín dụng công (Public Credit Register) Thường được dùng ký hiệu viết tắt là PCR, thuộc sở hữu nhà nước, được thành lập bởi NHTW hoặc ủy ban thanh tra ngân hàng Mục tiêu hoạt động của PCR trước hết vì mục tiêu an toàn và ổn định hệ thống tài chính của mỗi nước, PCR không kinh doanh, không nhằm mục tiêu lợi nhuận PCR có chức năng cung cấp thông tin cho NHTW để đưa ra các quy định và giám sát các tổ chức tài chính nhằm góp phần đảm bảo an toàn, phát triển bền vững hệ thống ngân hàng tài chính của mỗi nước; thu thập TTTD về người vay và cung cấp

thông tin trở lại cho người cho vay Vai trò của PCR được thể hiện: thứ nhất,

giúp người cho vay nắm rõ về đặc tính của hồ sơ tín dụng và dự báo chính xác

hơn khả năng trả nợ của người vay; thứ hai, giảm "thuê mua thông tin" mà các ngân hàng có thể tìm kiếm từ các khách hàng của họ; thứ ba, tính khách quan, vô

tư của PCR như là một phương kế răn đe người vay; thứ tư, những người vay

muốn dấu diếm, che đậy các khoản nợ hay có nhu cầu tín dụng từ nhiều ngân hàng cùng một lúc, nếu không giám sát chặt chẽ thì không ai nhận thấy được PCR này giúp chia sẻ cho người sử dụng biết hoặc "vạch trần" cho người cho vay

toàn bộ các khoản nợ nần của những người vay và theo đó loại trừ những khoản tín dụng không hiệu quả

Sau khi khái quát về Cơ quan TTTD công, tác giả đưa ra khái niệm về hoạt động TTTD, đưa ra quy trình TTTD và phân tích các hoạt động TTTD bao gồm:

- Hoạt động thu thập thông tin: Những vấn đề cơ bản có liên quan trực tiếp đến hoạt động thu thập thông tin bao gồm: nguồn thu thập, cơ sở pháp lý của việc thu thập tin, phương pháp thu thập, trách nhiệm cùa người cung cấp tin, phí thu thập thông tin

- Hoạt động xử lý, phân tích thông tin: Xử lý phân tích thông tin là khâu quan trọng, quyết định đến chất lượng thôn tin cung cấp ra Cùng những thông tin đầu vào như nhau nhưng do khâu xử lý tốt thì có thể đưa ra nhiều sản phẩm thông tin khác nhau có giá trị với người sử dụng Khi xử lý, phân tích kết hợp bằng cả máy tính và bằng phương pháp chuyên gia

- Hoạt động lưu trữ thông tin: Bộ phận lưu trữ có chức năng như một ngân hàng dữ liệu về khách hàng vay của từng ngân hàng hoặc toàn bộ hệ thống ngân hàng Việc lưu trữ phải đảm bảo an toàn, chính xác và dễ dàng thuận tiện cho việc tra cứu sử dụng thông tin Tại cơ quan TTTD tất cả các thông tin, dữ liệu thu thập được, sau khi đã xử lý, phân tích đều phải lưu trữ, bảo quản và bảo mật theo chế độ quy định, kể cả với dữ liệu gốc và với chương trình phần mềm Riêng với file dữ liệu phải lưu trữ bằng file nén có mã hoá ở ba vật mang tin và phải ở hai địa chỉ khác nhau để bảo đảm an toàn, an ninh và tránh rủi ro

- Hoạt động cung cấp thông tin: Cung cấp thông tin là khâu cuối cùng trong quy trình của hoạt động TTTD, nó phải được áp dụng kỹ thuật tin học hiện đại như mạng máy tính, internet để đưa sản phẩm thông tin đến tay người sử dụng đảm bảo an toàn, nhanh chóng, chính xác

2 Hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng:

Đối với cơ quan TTTD công, hoạt động TTTD không vì mục tiêu lợi nhuận, do vậy, hiệu quả hoạt động TTTD được đánh giá thông qua việc có hoàn thành chức năng, nhiệm vụ của một cơ quan cung cấp thông tin công hay không Thứ nhất, hoạt động TTTD sẽ cung cấp các thông tin cần thiết với yêu cầu của

NHTW phục vụ cho công tác quản lý, điều hành của NHTW Thứ hai, đối với các NHTM, hoạt động TTTD góp phần hạn chế rủi ro tín dụng, giúp lựa chọn khách hàng tốt để nâng cao chất lượng tín dụng và mở rộng tín dụng, làm dịch chuyển người vay từ khu vực tài chính không chính thức sang khu vực chính thức; góp phần nâng cao đạo đức người vay và văn hoá tín dụng từ đó sẽ góp

phần thúc đẩy kinh tế phát triển

Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động TTTD: Tác giả đưa ra 14 chỉ tiêu sau: chỉ số TTTD; hệ số thu thập hồ sơ khách hàng vay trên 1.000 người trưởng thành, đối với cơ quan TTTD công; hệ số thu thập hồ sơ khách hàng vay trên 1.000 người trưởng thành, đối với cơ quan TTTD tư; số TCTD tham gia chia sẻ thông tin trên tổng số TCTD hiện có; số tổ chức tài chính tham gia chia sẻ thông tin trên tổng số tổ chức tài chính hiện có; số hồ sơ khách hàng vay trên tổng số khách hàng vay thực tế; dư nợ thu thập được trên tổng dư nợ thực tế; quy mô khoản vay được thu thập; thời gian cập nhật tin; thời gian trả lời tin; tăng trưởng

số lượng bản trả lời tin theo yêu cầu người sử dụng; tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận; mức độ áp dụng công nghệ chuẩn là trực tuyến online; khả năng phục hồi thông tin khi có sự cố

Ngoài ra, để hoạt động TTTD có hiệu quả thì không thể không xem xét đến các nhân tố tác động đến hiệu quả hoạt động TTTD, bao gồm các nhân tố

chủ quan như: mô hình tổ chức; công nghệ tin học, truyền thông; khả năng

chuyên môn và kinh nghiệm của cán bộ làm công tác thông tin tín dụng; các sản phẩm dịch vụ thông tin tín dụng và các nhân tố khách quan như: thị trường TTTD ngân hàng; các văn bản pháp luật; hội nhập, hợp tác quốc tế

Chương 2 Thực trạng hiệu quả hoạt động thông tin tín dụng tại Trung tâm Thông tin tín dụng – Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Ở chương 2 trước hết tác giả trình bày tổng quan về Trung tâm TTTD bao gồm: quá trình hình thành và phát triển; chức năng, nhiệm vụ; cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Trung tâm Thông tin tín dụng Sau đó, tác giả tập trung vào 2 nội dung chính sau đây:

1 Phân tích thƣ ̣c tra ̣ng hiệu quả hoa ̣t đô ̣ng thông tin tín dụng ta ̣i Trung tâm Thông tin tín dụng

Trong phần này, tác giả đã làm rõ thực trạng hiệu quả hoạt động TTTD thông qua các hoạt động TTTD chính đã trình bày ở chương 1

♦ Hoạt đông thu thập và xử lý thông tin:

- Hoạt động thu thập thông tin:

Hoạt động thu thập thông tin tổng hợp qua các bảng số liệu sau:

Bảng 2.01: Số TCTD tham gia báo cáo thông tin

Nguồn: Báo cáo của CIC qua các năm

Có được con số này là do CIC đã rất chú trọng trong việc đôn đốc các TCTD tham gia báo cáo Thực tế, một số các TCTD khi mới đi vào hoạt động không biết sẽ phải báo cáo số liệu cho CIC, CIC thường xuyên rà soát danh sách các TCTD mới đi vào hoạt động làm công văn đôn đốc, nhắc nhở báo cáo số liệu về CIC hoặc đi công tác trực tiếp đến các TCTD để hỗ trợ phần mềm báo cáo TTTD, giúp cho các TCTD gửi file báo cáo tốt và nâng cao ý thức của TCTD trong hoạt động TTTD Vì vậy, số TCTD tham gia hoạt động TTTD không ngừng tăng lên Đến nay đảm bảo 100% các TCTD đã báo cáo số liệu về CIC (trừ Ngân hàng Phát triển không thuộc quản lý của NHNN CIC hiện đang làm việc với Ngân hàng Phát triển để khuyến khích tham gia vào hoạt động TTTD) Còn 8 TCTD chưa báo cáo số liệu vì chưa phát sinh khách hàng nhưng tham gia vào hoạt động TTTD để tra cứu thông tin

Bảng 2.02: Thu thập về báo cáo tài chính

Tỷ lệ tăn trưởng thu thập BCTC

(%)

Nguồn: Báo cáo của CIC qua các năm