Kieân thöùc: Hóc xong baøi naøy hóc sinh caăn: - Hieơu ñöôïc theâ naøo laø quaăn theơ ngaêu phoâi - Giại thích ñöôïc theâ naøo laø tráng thaùi cađn baỉng di truyeăn cụa moôt quaăn theơ..
Trang 1Tuaăn: Ngaøy soán:
Tieât:
BAØI 17: CAÂU TRUÙC DI TRUYEĂN CỤA QUAĂN THEƠ
I MÚC TIEĐU BAØI HÓC
1 Kieân thöùc:
Hóc xong baøi naøy hóc sinh caăn:
- Hieơu ñöôïc theâ naøo laø quaăn theơ ngaêu phoâi
- Giại thích ñöôïc theâ naøo laø tráng thaùi cađn baỉng di truyeăn cụa moôt quaăn theơ
- Neđu ñöôïc caùc ñieău kieôn caăn thieât ñeơ moôt quaăn theơ sinh vaôt ñát ñöôïc tráng thaùi cađn baỉng di truyeăn veă thaønh phaăn kieơu gen ñoâi vôùi moôt gen naøo ñoù
- Neđu ñöôïc yù nghóa cụa ñònh luaôt Hacñi – Vanbec
2 Kó naíng:
- Tính toaùn, tö duy, phađn tích…
3 Thaùi ñoô:
-
II PHÖÔNG PHAÙP: Hoûi ñaùp, dieên giạng.
III PHÖÔNG TIEÔN
1 Chuaơn bò cụa GV :
2 Chuaơn bò cụa HS :
IV TIEÂN TRÌNH TOƠ CHÖÙC DÁY HÓC
1 OƠn ñònh lôùp: Kieơm tra só soẫ hóc sinh.
2 KT baøi cuõ:
- Cađu 2 SGK trang 70
- Quaăn theơ ban ñaău coù tư leô kieơu gen dò hôïp Aa = 0,3 sau 2 theâ heô töï thú thì tư leô dò hôïp, tư leô ñoăng hôpj laø bao nhieđu?
3 Baøi môùi:
Hoát ñoông 1: Tìm hieơu khaùi nieôm vaø ñaịc ñieơm cụa quaăn theơ ngaêu poâi
NOÔI DUNG HOÁT ÑOÔNG GIAÙO VIEĐN HOÁT ÑOÔNG HÓC SINH III caâu truùc di truyeăn cụa quaăn
theơ ngaêu phoâi
1 Quaăn theơ ngaêu phoâi:
a Ñònh nghóa: Quaăn theơ sinh vaôt
ñöôïc cho laø ngaêu phoâi khi caùc caù
theơ trong quaăn theơ löïa chón bán
tình giao phoâi hoaøn toaøn ngaêu
nhieđn
b Ñaịc ñieơm cụa quaăn theơ ngaêu
phoâi:
- Táo ra nhieău bieân dò toơ hôïp laøm
nguoăn nguyeđn lieôu cho tieân hoùa vaø
chón gioâng
- Duy trì söï ña dáng di truyeăn cụa
quaăn theơ
- Theâ naøo laø quaăn theơ ngaêu phoâi?
- Cho ví dú veă quaăn theơ ngaêu phoâi?
- Giại thích cho hóc sinh veă quaăn theơ ngöôøi coù theơ ñöôïc xem laø ngaêu phoâi cụng coù theơ khođng phại laø quaăn theơ ngaêu phoâi
- Söï giao phoâi ngaêu nhieđn giöõa gaø troâng vaø gaø maùi sạn sinh ra ñaøn gaø con coùmaøu lođng gioâng hoaøn toaøn boâ mé chuùng hay khođng?
- Ngöôøi ta gói söï khaùc nhau doù laø gì?
- Nhieău bieân dò toơ hôïp coù vai troø gì trong tieân hoùa?
- Quaăn theơ qiao phoâi töï nhieđn vaø töï do
- VD:
+ Quaăn theơ ñaøn gaø, ñaøn vòt……
- Moêi con coù maøu rieđng khođng hoaøn toaøn gioâng vôùi gaø boâ mé
- Bieân dò toơ hôïp
- Duy trì tính ña dáng di truyeăn, táo nguyeđn lieôu cho tieân hoùa
Trang 2Hoạt động 2: Tìm hiểu trạng thái cân bằng di truyền của quần thể ngẫu phối
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG HỌC SINH
2 Trạng thái cân bằng di truyền
của quần thể: Một quần thể được
coi là cân bằng di truyền khi tỉ lệ
các kiểu gen tuân theo công thức:
P 2 + 2pq + p 2 = 1
* Định luật Hacđi – Vanbec:
Trong một quần thể lớn, ngẫu
phối, nếu không cóù các yếu tố làm
thay đổi tần số alen thì thành phần
kiếu gen của quần thể sẽ duy trì
không đổi từ thế hệ này sang thế
hệ khác theo đẳng thức:
P 2 + 2pq + p 2 = 1
* Điều kiện cần thiết để một quần
thể sinh vật đạt được trạng thái
cân bằng di truyền:
- Quần thể có kích thước lớn
- Các cá thể trong quần thể phải
giao phối với nhau một các ngẫu
nhiên
- Các cá thể có kiểu gen khác
nhau phải có sức sống và khả năng
sinh sản như nhau
- Đột biến xảy ra hay có xảy ra thì
tần số đột biến thuận phải bằng
tần số đột biến ngịch
- Quần thể phải được cách li với
các quần thể khác
- Một quần thể được gọi là cân bằng khi nào?
- Giải thích các đại lượng trên?
- Trạng thái cân bằng di truyền trên còn được gọi là trạng thái cân bằng : Hacđi – Vanbec
- Gọi học sinh nêu định luật Hacđi – Vanbec
- Nếu trong 1 quần thể có 2 alen A và a thì quần thể được coi là cân bằng di truyền khi thỏa mãn công thức về thành phần kiểu gen như sau:
P2 AA+ 2pq Aa+ p2 aa= 1 Với:
+ p2: là tần số kiểu gen AA
+ q2: là tần số khiiẻu gen aa + 2pq: là tần số kiểu gen Aa
- Điều kiện cần thiết để một quần thể sinh vật đạt được trạng thái cân bằng di truyền là gì?
- Khi tỉ lệ các kiểu gen trong quần thể tuân theo công thức:
P2 + 2pq + p2 = 1 + p: là tần số của alen trội + q: là tần số alen lặn
( p + q = 1)
+ p2: là tần số kiểu gen đồng hợp trội
+ q2: là tần số khiiẻu gen đồng hợp lặn
+ 2pq: là tần số kiểu gen dị hợp
- Trong một quần thể lớn, ngẫu phối, nếu không cóù các yếu tố làm thay đổi tần số alen thì thành phần kiếu gen của quần thể sẽ duy trì không đổi từ thế hệ này sang thế hệ khác theo đẳng thức:
P 2 + 2pq + p 2 = 1
- Quần thể có kích thước lớn
- Các cá thể trong quần thể phải giao phối với nhau một các ngẫu nhiên
- Các cá thể có kiểu gen khác nhau phải có sức sống và khả năng sinh sản như nhau
- Đột biến xảy ra hay có xảy ra thì tần số đột biến thuận phải bằng tần số đột biến ngịch
- Quần thể phải được cách li với các quần thể khác
Trang 3* Ý nghĩa: Khi biết được quần
thể ở trạng thái cân bằng Hacđi –
Vanbec thì từ tần số các cá thể có
kiểu hình lặn, chúng ta có thể tính
được tần số của alen lặn, alen trội
cũng như tần số các loại kiểu gen
trong quần thể
Giáo viên hướng dẫn học sinh làm bài tập câu hỏi lệnh:
+ Bệnh bạch tạng có kiểu gen như thế nào? Tỉ lệ bao nhiêu?
+ Vậy tần số alen a bằng bao nhiêu?
+ Ta lại có: p + q = 1
+ Vậy tần số alen A bằng bao nhiêu?
+ Vậy tần số kiểu gen đồng hợp trôïi và dị hợp như thế nào?
- Xác suất để hai vợ chồng có kiểu hình bình thường đều có kiểu gen
dị hợp Aa là: [ 2pq/(p2 + 2pq)]2 = [ 0,0198/(0,9801 + 0,0198)]2 = 0,019804
- Xác suất để 2 vợ chồng sinh người con bạch tạng là: 0,019804
x 0,25 = 0,00495
- Có kiểu gen aa = 1/10000 = 0.0001
⇒ a = aa = 0 , 0001= 0,01
- Mà p + q = 1
⇒ A = 1 – 0,01 = 0,99
- Kiểu gen đồng hợp trội là AA =
A2 = 0,992 = 0,9801
- Kiểu gen dị hợp là Aa = 2pq = 2
x 0,99 x 0,01 = 0,0198
4 Củng cố: Hướng dẫn học sinh trả lời các câu hỏi cuối bài.
5 Dặn dò:
- Tìm một số tên giống vật nuôi cây trồng có ưu thế lai ở nước ta
- Cơ chế tạo ra biến dị tổ hợp, tạo ra dòng thuần?
- Xem sơ đồ hình 18.1 giải thích tại sao tạo ra được kiểu gen AAbbCC