luat kinh te

Bảo vệ quyền lợi của người lao động Người lao động là đối tượng chịu thiệt thòi nhất khi doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản, họ có thể bị mất việc làm, thậm chí không được trả nợ lương do

C¬ cÊu bµi gi¶ng

4.1 Kh¸i niÖm ph¸ s¶n doanh nghiÖp

4.2 Néi dung luËt ph¸ s¶n

4.1.1 Kh¸i niÖm 4.1.2 Ph©n biÖt ph¸ s¶n víi gi¶i thÓ

4.1.1 ThÓ nh©n, ph¸p nh©n yªu cÇu ph¸ s¶n doanh nghiÖp

4.1.2 ThÈm quyÒn gi¶i quyÕt ph¸ s¶n doanh nghiÖp 4.1.3 Tr×nh tù ph¸ s¶n doanh nghiÖp

Luật này được Quốc Hội thông qua ngày 15 tháng 06 năm 2004 thay thế luật Phá sản doanh nghiệp trước đây

Luật này gồm 95 điều chia thành 9 chương

Chương 1: Những quy định chung ( Điều 1- điều 12) Chư

ơng 2: Nộp đơn và thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản ( Điều 13 - điều 32)

Chương 3: Nghĩa vụ về tài sản ( Điều 33 - điều 42)

Chương 4: Các biện pháp bảo toàn tài sản ( Điều 43- điều 60)

Chương 5: Hội nghị chủ nợ ( Điều 61- điều 67)

Chương 6: Thủ tục phục hồi, thủ tục thanh lý ( Điều 68-

Phá sản là hiện tượng kinh tế khách quan trong nền kinh tế thị trường mà hậu quả của nó là sự xung đột lợi ích của các bên tham gia quan hệ kinh doanh Phá sản không chỉ là sự xung đột lợi ích giữa con nợ mất khả năng thanh toán với các chủ

nợ của nó mà còn dẫn đến sự xung đột với lợi ích của tập thể người lao động làm việc tại cơ sở của con nợ, đến lợi ích chung của xã hội, đến tình hình trật tự trị an tại một địa phương, vùng lãnh thổ nhất định nào đó Ban hành pháp luật phá sản là mong muốn của nhà làm luật sử dụng những thuộc tính của pháp luật với tư cách là công cụ điều chỉnh các quan

hệ xã hội trong điều kiện tồn tại Nhà nước như tính quy phạm, tính bắt buộc chung… nhằm tác động một cách hiệu quả nhất đến quan hệ giữa các chủ thể quan hệ phá sản, giải quyết xung đột lợi ích của các chủ thể đó theo đúng bản chất vốn có của nó Ngoài ra, việc giải quyết xung đột lợi ích này cũng không thể không tính đến những nhiệm vụ cụ thể đặt ra trước các nhà làm luật ở mỗi quốc gia trong từng thời kỳ phát triển kinh tế của mình

Đối tượng áp dụng luật phá sản

Doanh nghiệp Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã

Chính phủ quy định cụ thể danh mục và việc áp dụng Luật này đối với doanh nghiệp đặc biệt trực tiếp phục

vụ quốc phòng, an ninh; doanh nghiệp, hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và trong các lĩnh vực khác thường xuyên, trực tiếp cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích thiết yếu.

ý tiªu dïng c¸ nh©n qu¸ møc cÇn thiÕt.

Bảo vệ quyền lợi của người lao động

Người lao động là đối tượng chịu thiệt thòi nhất khi doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản, họ có thể bị mất việc làm, thậm chí không được trả nợ lương do đó luật phá sản ưu tiên thứ tự thanh toán nợ cho người lao động, người lao động có quyền cử đại diện yêu cầu tuyên bố phá sản

LuËt ph¸ s¶n doanh nghiÖp

n¨m 1993

LuËt ph¸ s¶n n¨m 2004

- Doanh nghiệp được coi là

có dấu hiệu lâm vào tình

trạng phá sản nói tại Điều 2

của Luật Phá sản doanh

nghiệp, nếu kinh doanh bị

thua lỗ trong hai năm liên tiếp

đến mức không trả được các

khoản nợ đến hạn, không trả

đủ lương cho người lao động

theo thoả ước lao động và

hợp đồng lao động trong ba

tháng liên tiếp.

Điều 3 Doanh nghiệp,

hợp tác xã lâm vào tình trạng phá sản

Doanh nghiệp, hợp tác

xã không có khả năng thanh toán được các khoản nợ đến hạn khi chủ nợ có yêu cầu thì coi

là lâm vào tình trạng phá sản.

DÊu hiÖu ph¸ s¶n

Kh«ng cã kh¶ n¨ng

Mặc dù khái niệm này có sự hoàn thiện hơn so với LPSDN 1993 nhưng vẫn còn hạn chế ở tính thiếu triệt để của nó Điều 3 LPS 2004 không quy định rõ số

nợ và thời gian quá hạn không thực hiện nghĩa vụ thanh toán của con nợ Vì vậy về hình thức, con nợ chỉ cần mắc nợ số tiền là 1.000 đồng và quá hạn thanh toán 01 ngày sau khi chủ nợ có đơn yêu cầu đòi nợ cũng có thể bị xem

là lâm vào tình trạng phá sản Điều này có thể dẫn đến sự lạm dụng quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản từ phía các chủ nợ Kinh nghiệm của một số nước khi xây dựng khái niệm phá sản theo trường phái định lượng thì thường

có quy định về số nợ cụ thể, về thời hạn trễ hạn thanh toán nợ từ phía con nợ sau khi chủ nợ có yêu cầu đòi nợ Ví dụ như Luật Phá sản của Liên bang Nga quy định số nợ không thấp hơn 100.000 rúp với chủ nợ là pháp nhân và 10.000 rúp với chủ nợ là cá nhân Theo Luật Công ty của Úc chủ nợ có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định bắt đầu thủ tục thanh toán tài sản của một công ty vì

lý do vỡ nợ nếu công ty đó có một khoản nợ đến hạn ít nhất là AUD $2000 và công ty không chứng minh được khả năng trả khoản nợ đến hạn đó.7

Thuật ngữ “các khoản nợ” trong Điều 3 không được giải thích Phân tích Điều

37 cho thấy “các khoản nợ” được hiểu là các nghĩa vụ tài sản của doanh nghiệp hình thành từ các hợp đồng dân sự, thương mại và lao động Còn các khoản nợ thuế, các nghĩa vụ tài sản khác như nghĩa vụ bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, nghĩa vụ thanh toán các khoản phạt hành chính… của doanh nghiệp không được đề cập đến Vậy giải quyết các nghĩa vụ có tính chất tài sản này của doanh nghiệp như thế nào khi doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản?

Phá sản Giải thể

Không có khả năng thanh toán nợ đến hạn Nhiều lý do

+ Hết hạn+ không đủ số thành viên tối thiểu

+ Bị thu hồi giấy phép kinh doanh

Quyền yêu cầu nộp thủ tục phá sản

người lao

động

Chủ sở hữu

doanh nghiệp nhà nư

ớc

Cổ

đông của công

ty cổ phần

Thành viên hợp danh của công

ty hợp danh

Chủ doanh nghiệp hoặc đại diện hợp pháp của doanh nghiệp, hợp tác xã

Tiến hành thủ tục phá sản

đối với doanh nghiệp, hợp tác xã đăng ký kinh doanh cấp tỉnh đó

Trong trường hợp cần thiết Tòa án nhân dân cấp tỉnh

có thể lấy lên để tiến hành thủ tục phá sản đối với trư ờng hợp của Tòa án nhân dân cấp huyện

Hội nghị chủ nợ

Thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh

Thủ tục thanh lý tài

đơn thực hiện việc sửa đổi, bổ sung trong thời hạn 10

ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu của tòa án Trong

một số trường hợp tòa án phải trả lại đơn yêu cầu mở thủ

tục phá sản:

+ Người nộp đơn không có quyền nộp đơn

+ Có tòa án khác đã mở thủ tục phá sản doanh nghiệp

+ Doanh nghiệp, hợp tác xã chứng minh được mình không

lâm vào tình trạng phá sản.

+ Có căn cứ cho rằng việc nộp đơn là không khách quan gây

ảnh hưởng xấu đến danh dự, uy tín, hoạt động kinh doanh

- Trong thời hạn 7 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định không mở

thủ tục phá sản, người làm đơn có quyền khiếu nại với Chánh án tòa

án đó.

- Trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu mở thủ tục

phá sản, Tòa án phải ra quyết định mở hoặc không mở thủ tục phá sản

- Quyết định mở thủ tục phá sản phải được gửi cho doanh nghiệp, hợp tác xã lâm vào tình trạng phá sản, viện kiểm sát nhân dân cùng cấp và Phải đăng trên báo địa phương, báo hàng ngày của Trung Ương trong 3

số liên tiếp đồng thời phải thông báo cho chủ nợ, người mắc nợ doanh nghiệp, HTX lâm vào tình trạng phá sản.

Viện kiểm sát Doanh nghiệp

Chủ nợ

Đăng báo Thụ lý đơn

-Sau khi có quyết định mở thủ tục phá sản mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp hợp tác xã vẫn tiến hành bình thường như

ng phải đặt dưới sự giám sát, kiểm tra của tổ quản lý, thanh lý tài sản.

- Nhằm bảo toàn tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã lâm vào tình trạng phá sản, bảo vệ tối đa quyền,lợi ích hợp pháp của các chủ nợ

có liên quan Luật quy định tài sản của doanh nghiệp giao cho Tổ quản lý, thanh lý tài sản thực hiện Tổ này gồm: Một chấp hành viên của cơ quan thi hành án làm tổ trưởng, một đại diện chủ nợ, một cán bộ tòa án, đại diện hợp pháp của doanh nghiệp Trường hợp cần thiết có thêm đại diện người lao động.

-Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày cuối cùng đăng báo về quyết

định của Tòa án mở thủ tục phá sản, các chủ nợ phải gửi giấy đòi nợ cho Tòa án, trong đó phải nêu các khoản nợ, số nợ Nếu hết thời hạn này các chủ nợ không đòi nợ coi như các chủ nợ đã từ bỏ quyền

đòi nợ Giấy đòi nợ là cơ sở pháp lý để Tổ quản lý, thanh lý tài sản lập danh sách chủ nợ.

Thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh

-Theo quy định của Luật phá sản thì hội nghị chủ nợ là chủ thể quan trọng tham gia vào quá trình giải quyết phá sản Thẩm phán

được phân công giải quyết phá sản có quyền triệu tập hội nghị chủ nợ.

- Thành phần của hội nghị chủ nợ là: Các chủ nợ có tên trong danh sách chủ nợ, đại diện người lao động, đại diện công đoàn

- Điều kiện hội nghị chủ nợ là phải có > 1/2 số chủ nợ không có bảo

đảm dại diện cho 2/3 tổng số nợ không có bảo đảm trở lên Việc tiến hành hội nghị chủ nợ có thể là một lần hoặc hai lần.

Thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh

- Thẩm phán phải xem xét phương án phục hồi hoạt động kinh doanh Việc này có ý nghĩa quan trọng, có ý nghiã sống còn đối với doanh nghiệp, hợp tác xã Vì nếu phương án phục hồi khả thi thì doanh nghiệp, hợp tác xã có khả năng doanh nghiệp được cứu vớt

và các chủ nợ có khả năng thu hồi nợ và ngược lại nếu như phương

án không khả thi thì khả năng thu hồi của các chủ nợ càng thấp

Thủ tục thanh lý tài

Hội nghị chủ nợ

Thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh

Thứ tự phân chia tài sản

Thế chấp mảnh đất, đất bán đi là 900 triệu

Ngân hàng Đông á : 500 triệu(12/2008)

Nợ lương công nhân : 200 triệu

Nợ thuế cơ quan thuế, 2năm là 50 triệu

Lãi suất 3% tháng

Tổng tài sản còn lại của doanh nghiệp là :

800 triệu Vậy tài sản này sẽ được giảI quyết như thế nào?

- Thanh toán các khoản nợ có bảo đảm Nếu tài sản nhỏ hơn giá trị bảo đảm thì phần nợ còn lại sẽ được thanh toán trong quá trình giải quyết phá sản Nếu tài sản lớn hơn giá trị phần nghĩa vụ thì phần chênh lệch đó sẽ được nhập vào tài sản của Doanh nghiệp, hợp tác xã

- Đối với các khoản nợ chưa đến hạn vào thời điểm mở thủ tục thanh lý được xử lý như các khoản nợ đến hạn (không

được tính lãi đối với thời gian chưa đến hạn)

nợ đều được thanh toán một phần theo tỷ lệ tương ứng

Trường hợp giá trị tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã sau khi đã thanh toán các hết khỏan nợ quy

định mà vẫn còn thì thuộc về: Xã viên hợp tác xã, chủ doanh nghiệp tư nhân, các thành viên của công ty, các cổ đông của công ty cổ phần, chủ sở

Hội nghị chủ nợ

Thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh

Thủ tục thanh lý tài

- Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày quyết định tuyên bố phsa sản có hiệu lực Tòa phảI gửi quyết định này cho cơ quan đăng ký kinh doanh để xóa tên trong sổ đăng ký

• Câu hỏi

Tại sao nói Phá sản là một thủ tục đòi nợ đặc biệt?

Phá sản là một thủ tục đòi nợ đặc biệt

trị còn lại ( đủ – thanh toán đủ,

không đủ- chia theo tỷ lệ)

Việc đòi nợ bình thường

do hai chủ thể( Chủ nợ- con nợ), phá

sản thông qua một cơ quan

có thẩm quyền ( Toà án)

Bình thường thời điểm thanh toán

nợ do các

bên tự ấn

định còn phá sản do Toà

án ấn định

• Câu hỏi

Câu 1: Trình bày khái niệm luật phá sản? Quyền yêu cầu mở thủ tục phá sản? tại sao nói phá sản là một thủ tục đòi nợ đặc biệt?

Câu 2: Trình tự thủ tục phá sản doanh nghiệp,hợp tác xã? Phân biệt phá sản và giải thể?

Phá sản Giải thể

Lý do Không có khả năng thanh toán nợ đến hạn Nhiều lý do

+ Hết hạn+ không đủ số thành viên tối thiểu

+ Bị thu hồi giấy phép kinh doanh

Thanh toán các khoản nợ có bảo đảm Nếu tài sản nhỏ hơn giá trị bảo đảm thì phần nợ còn lại sẽ được thanh toán trong quá trình giải quyết phá sản Nếu tài sản lớn hơn giá trị phần nghĩa vụ thì phần chênh lệch đó sẽ đư

ợc nhập vào tài sản của Doanh nghiệp, hợp tác xã

Thứ tự phân chia tài sản Phí phá sản

Các khoản nợ lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội

Các khoản nợ không có bảo

đảm phải trả cho các chủ nợ theo nguyên tắc nếu giá trị

đủ để thanh toán thì thanh toán đủ nếu không đủ thì mỗi chủ nợ đều được thanh toán một phần theo tỷ lệ tương ứng