Kiến thức -Nêu được các đặc điểm, tính chất của ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm.. -Nêu được ứng dụng chính của gương cầu lõm -Nêu được tác dụng của gương cầu lõm trong đời sống
Trang 1Giáo án vật lý 7
Ngày soạn : 19/05/2016
Ngày dạy : 27/05/2016
Tiết 8
Bài 8: GƯƠNG CẦU LÕM I.MỤC TIÊU
1 Kiến thức
-Nêu được các đặc điểm, tính chất của ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm
-Nêu được ứng dụng chính của gương cầu lõm
-Nêu được tác dụng của gương cầu lõm trong đời sống kỹ thuật
2.Kỹ năng
-Bố trí được thí nghiệm để quan sát được ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm
-Quan sát được tia sáng đi qua gương cầu lõm
-Giải thích được một số hiện tượng thực tế của gương cầu lõm
3.Thái độ
-Tích cực, chủ động, yêu thích bộ môn
-Chú ý, nghiêm túc
4.Phát triển năng lực
-Năng lực ngôn ngữ vật lý
-Năng lực quan sát, thí nghiệm
-Năng lực tư duy, logic
-Năng lực phân tích, tổng hợp
II CHUẨN BỊ
Trang 21.Giáo viên
-Giáo án, SGK, phấn màu
-1 gương cầu lõm có giá đỡ, 1 gương cầu lõm trong,1 gương phẳng có cùng kích thước với gương cầu lõm, 1 cây nến, diêm, 1 màn chán có giá đỡ di chuyển được
2.Học sinh
-SGK, vở ghi, đồ dùng học tập
-Chuẩn bị bài cũ, chuẩn bị bài mới
III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1.Ổn định tổ chức lớp(1 phút)
-Kiểm tra sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ (4 phút)
* Câu hỏi: - Hãy so sánh đặc điểm ảnh tạo bởi gương phẳng và gương cầu lồi
- Vẽ ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng theo hình vẽ :
*Đáp án:
-Giống nhau: Đều là ảnh ảo không hứng được trên màn chắn
-Khác nhau: + Gương phẳng: ảnh lớn hơn vật
+Gương cầu lồi: ảnh nhỏ hơn vật
3.Bài mới
* Đặt vấn đề (1 phút): Trong thực tế khoa học kỹ thuật đã giúp con người sử dụng năng lượng mặt trời vào việc chạy ôtô, đun bếp, làm pin… bằng cách sử
Trang 3dụng gương cầu lõm Vậy gương cầu lõm là gì? Gương cầu lõm có tính chất gì
mà thu được năng lượng mặt trời -> bài học hôm nay “Gương cầu lõm”
Hoạt động 1: Nghiên cứu ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm(12 phút)
-GV: Giới thiệu gương cầu lõm là
gương có mặt phản xạ là mặt trong của
một phần mặt cầu Sau đó cho HS dự
đoán ảnh tạo bởi gương cầu lõm
-HS: Lắng nghe, quan sát nhận biết
mặt trong của gương cầu lõm và dự
đoán ảnh tạo bởi gương cầu lõm
Dự đoán:+ Ảnh ảo không hứng được
trên màn chắn
+ Ảnh nhỏ hơn vật
-GV: Yêu cầu HS đọc thí nghiệm và
tiến hành thí nghiệm như hình 8.1
(SGK/T22)
-HS: Đọc, sau đó các nhóm tiến hành
thí nghiệm
-GV: Yêu cầu HS quan sát thí nghiệm
và lần lượt trả lời các câu hỏi C1,C2
C1: Ảnh của cây nến quan sát được
trong gương cầu lõm ở thí nghiệm trên
là ảnh gì? So với cây nến thì ảnh của
nó lớn hơn hay nhỏ hơn?
- HS: + Gần gương: Ảnh ảo,lớn hơn
cây nến
+ Xa gương: Ảnh nhỏ hơn vật (ngược
chiều)
-GV: Yêu cầu HS nêu phương án thí
nghiệm kiểm tra ảnh ảo
*GV: Gợi ý HS làm như đã làm để
kiểm tra dự đoán về ảnh của 1 vật tạo
bởi gương cầu lồi
-HS: Nêu phương án thí nghiệm kiểm
tra dự đoán
+Thay gương bằng tấm kính trong
lõm
+Đặt vật gần gương.Đặt màn ở sau
gương và không thấy ảnh
I.Ảnh tạo bởi gương cầu lõm
1.Thí nghiệm:
C1: Ảnh ảo, lớn hơn vật
Trang 4=>Ảnh nhìn thấy là ảnh ảo
-GV: Làm thí nghiệm thu được ảnh
thật bằng cách để vật ở xa tấm kính
lõm, thu được ảnh trên màn
* Nếu để vật ở xa gương ta còn thu
được ảnh thật hứng được trên màn
chắn, ngược chiều và nhỏ hơn vật.Ta
sẽ tìm hiểu ảnh thật ở các lớp sau
-GV: Tiếp tục yêu cầu HS đọc C2 và
suy nghĩ trả lời
-HS: Thảo luận và trả lời
+ Sử dụng 2 cây nến giống hệt nhau
đặt 2 cây nến ở trước gương cầu lõm
và gương phẳng sao cho 2 cây nến này
cách gương một khoảng bằng nhau
Quan sát ảnh tạo bởi hai gương
-GV: Yêu cầu HS từ thí nghiệm rút ra
kết luận
-HS: Đặt một vật gần sát gương cầu
lõm, nhìn vào gương thấy một ảnh
ảokhông hứng được trên màn chắn và
lớn hơn vật.
-GV: Nhận xét, sửa sai (nếu có).Sau
đó chốt lại kết luận
-HS: Lắng nghe và ghi nhớ
C2: Đặt một gương phẳng và một gương cầu lõm ở cùng một vị trí, đặt vật cách hai gương một khoảng bằng nhau ta so sánh được ảnh ảo tạo bởi hai gương:
Ảnh tạo bởi gương cầu lõm lớn hơn ảnh tạo bởi gương phẳng.
2.Kết luận Đặt một vật gần gương cầu lõm nhìn
vào gương thấy ảnh ảo, không hứng
được trên màn chắn, ảnh ảo tạo bởi
gương cầu lõm lớn hơn vật.
Hoạt động 2: Nghiên cứu sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm(16 phút)
-GV:Yêu cầu HS đọc yêu cầu thí
nghiệm
-HS: Đọc thí ngiệm
-GV: Yêu cầu HS làm thí nghiệm, có
thể thay đổi hai lỗ thủng của đèn pin
bằng hai bút laze song song trên giá đỡ
để tạo ra hai tia sáng song song
-HS: Tiến hành làm thí nghiệm như
hình 8.2(SGK/T23)
-GV: Yêu cầu HS quan sát tia phản
xạ.Thảo luận trả lời câu hỏi C3
- HS: Các nhóm quan sát thảo luận trả
lời câu hỏi C3
-GV: Từ đó yêu cầu HS rút ra kết luận
II.Sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm
1.Đối với chùm tia tới song song
a Thí nghiệm:
C3: Chùm tia phản xạ hội tụ tại một điểm trước gương
Trang 5-HS: Rút ra kết luận
-GV: Chỉnh sửa (nếu có) và chốt
lại.Yêu cầu HS đọc lại
-HS: Đọc lại kết luận
-GV: Yêu cầu các nhóm thảo luận trả
lời C4
-HS: Các nhóm thảo luận, đại diện
nhóm trả lời, các nhóm khác thảo luận
bổ sung
-GV: Yêu cầu HS đọc thí nghiệm
trong SGK và nêu mục đích làm thí
nghiệm
-HS: Đọc thí nghiệm và nêu mục đích:
Kiểm tra xem khi chiếu chùm sáng
phân kỳ trước gương cầu lõm ở một vị
trí thích hợp thu được chùm tia phản
xạ như thế nào?
-GV: Yêu cầu HS tiến hành thí nghiệm
câu hỏi C5
-HS: Làm thí nghiệm
-GV: Yêu cầu HS rút ra kết luận
-HS: Rút ra kết luận
b.Kết luận: Chiếu một chùm tia tới song song lên gương cầu lõm, ta thu được một chùm tia phản xạ hội tụ tại một điểm trước gương
C4: Vì mặt trời ở xa nên chùm sáng từ mặt trời tới gương coi như chùm tia tới song song, do đó chùm sáng phản xạ
sẽ hội tụ tại một điểm trước gương Ánh sáng mặt trời có nhiệt năng cho nên vật để chỗ ánh sáng hội tụ tại một điểm nóng lên
2.Đối với chùm tia tới phân kỳ
a Thí nghiệm:
b.Kết luận: Một nguồn sáng nhỏ S đặt trước gương cầu lõm ở một vị trí thích hợp, có thể cho một cho một chùm tia phản xạ song song
Hoạt động 3: Vận dụng (7 phút)
-GV: Yêu cầu HS đọc thông tin trong
SGK/T24
-HS: Đọc thông tin
-GV: Giới thiệu về đèn pin
-HS: Lắng nghe và quan sát
III.Vận dụng
*Tìm hiểu về đèn pin
-Pha đèn giống gương cầu lõm -Bóng đèn pin đặt ở trước gương có thể di chuyển vị trí
Trang 6-GV:Sau đó yêu cầu HS làm thí
nghiệm câu hỏi C6, C7 và trả lời
- HS: Thực hiện
C6: Nhờ có gương cầu lõm trong pha đèn pin, khi xoay pha đèn để cho bóng đèn có vị trí thích hợp ta sẽ thu được một chùm sáng phản xạ song song Ánh sáng sẽ truyền xa được , không bị phân tán mà vẫn rõ
C7: Ra xa gương
4 Củng cố (3 phút)
-GV: Gọi HS đọc phần ghi nhớ SGK/T24
-HS: Đọc phần ghi nhớ
-GV: Yêu cầu HS so sánh tính chất ảnh tạo bởi gương phẳng, gương cầu lồi, gương cầu lõm
-HS: Trả lời
5 Hướng dẫn về nhà (1 phút)
-Đọc phần có thể em chưa biết
-Làm bài tập 8.1->8.3 SBT Học thuộc ghi nhớ SGK
-Ôn tập trước cho tiết tổng kết chương
