Kiến thức cơ bản của môn hóa phần 2 (4)

Chu kì ch a nhi u nguyên t nh t trong b ng HTTH hi n nay

Là chu kì 6 : G m 32 nguyên t , Cs ( Z = 55) đ n Rn ( Z = 86), s phân b electron di n ra ph c t p h n

Các bài t p trong tài li u này đ c biên so n kèm theo các bài gi ng “B ng h th ng tu n hoàn các nguyên t hóa

h c ” thu c Khóa h c Nh ng n n t ng c t lõi đ h c t t Hóa h c (Th y V Kh c Ng c) t i website Hocmai.vn đ

giúp các B n ki m tra, c ng c l i các ki n th c đ c giáo viên truy n đ t trong bài gi ng t ng ng s d ng

hi u qu , B n c n h c tr c bài gi ng “B ng h th ng tu n hoàn các nguyên t hóa h c” sau đó làm đ y đ các bài

t p trong tài li u này.

Các nhóm B bao g m các nguyên t d và nguyên t f

u là kim lo i

Ví d : Zn, Cu

áp án : B

Câu 8:

L p electron ngoài cùng c a m t lo i nguyên t có 4e => Thu c nhóm IVA

T chu kì 2 đ n chu kì 3 là phi kim

Ví d : C, Si

Các chu kì còn l i là kim lo i

áp án : D

Câu 9:

X có t ng s electron phân l p p là 11 => C u hình electron c a X: 1s22s22p63s23p5

Do electron cu i cùng c a X phân b phân l p p => X là nguyên t p

=>có 4 l p electron nên thu c chu kì 4

Phân l p d ngoài cùng nên thu c nhóm B

Có 8 electron ngoài cùng nhên thu c nhóm VIII

=>Thu c chu kì 4, nhóm VIIIB

áp án : B

Câu 2:

C u hình electrpm nguyên t X 1s22s22p63s23p4

=>S hi u nguyên t Z = 16 => thu c ô s 16

=>có 3 l p electron nên thu c chu kì 3

Phân l p p ngoài cùng nên thu c nhóm A

Có 4electron ngoài cùng nhên thu c nhóm IV

=>Ô s 16, chu kì 3, nhóm VIA

áp án : B

Câu 3:

Nguyên t c a nguyên t X có 10p, 10n và 10e => Z = 10

C u hình electron : 1s22s22p6

=>có 2 l p electron nên thu c chu kì 2

Phân l p p ngoài cùng nên thu c nhóm A

Có 8 electron ngoài cùng nhên thu c nhóm VII

=> chu kì 2, nhóm VIIIA

áp án : B

Câu 4:

C u hình electron R (Z = 24) : 1s22s22p63s23p63d44s2

=>có 4 l p electron nên thu c chu kì 4

Phân l p d ngoài cùng nên thu c nhóm B

Có 6 electron ngoài cùng nhên thu c nhóm VI

=>có 4 l p electron nên thu c chu kì 4

Phân l p s ngoài cùng nên thu c nhóm A

Có 2 electron ngoài cùng nhên thu c nhóm II

=>có 4 l p electron nên thu c chu kì 4

Phân l p d ngoài cùng nên thu c nhóm B

Có 8 electron ngoài cùng nhên thu c nhóm VIII

=>Thu c chu kì 4, nhóm VIIIB

áp án : B

Câu 8: Ion M2+ có c u hình e: [Ar]3d8

=>M = [Ar] =3d84s2 là Ni thu c chu kì 4 nhóm VIIIB

áp án : A

Câu 9: Ion X3+có c u hình electron là 1s22s22p63s23p63d5

=>X: [Ar] 3d64s2 là Fe thu c c hu kì e nhóm VIIIB

áp án : B

Câu 10:

Cation X 3+ có phân l p ngoài cùng 2p6 => X : 1s22s22p33s23p1 => Là Al thu c chu kì 3 nhóm IIIA

Anion Y2+ có c u hình electron l p ngoài cùng là 2p6 => Y : 1s22s22p4 => Là O thu c chu kì 2 nhóm VIA

áp án : D

Câu 11 : Dãy gôm các nguyên t đ u thu c chu kì 2 là

X: [Ne]3s23p1 Y: 1s22s22p33s2M: 1s22s22p63s23p4

Các phi kim chu kì 3 g m Si, P, S, Cl

Xét 4 tr ng h p c a 4 phi kim trên, ta tìm đ c CaCl2 là th a mãn

áp án : C

Câu 15:

Nguyên t c a nguyên t X có t ng s electron trong các phân l p p là 8

Các nguyên t nh n 2 electron đ đ t c y hình b n c a khí hi m => hai nguyên t này thu c nhóm VIA

S hi u nguyên t h n kém nhau 8 hàng đ n v thu c hai chu kì liên ti p

Ion Y2+ : 1s22s22p6 => Y có c u hình electron : 1s22s22p63s2 => Kim lo i

Ion Z- : 1s22s22p6 => Z có c u hình electron : 1s22s22p5 => là phi kim

T ng s proton trong h t nhân c a X và Y b ng 23 => Lo i A, D

tr ng thái đ n ch t X và Y không ph n ng v i nhau => lo i C

áp án : B

Câu 22 :

Trong thi tr c nghi m vi c nh 30 nguyên t đ u tiên c a BTH s giúp các b n x lý các bài toán

v nguyên t và BTH r t nhanh.V i bài toán trên b n nào nh thì d th y X là Clo và Y là Ca.T đó d dàng suy ra đáp án C ngay Tuy nhiên,ta c ng có th suy lu n m u m c nh sau :

A.Sai vì c X và Y đ u là phi kim

B.Sai.Y có 2 có 1 electron đ c thân vì c u hình là 1s 2s 2p 3s 3p 2 2 6 2 4

B Phân t RO2 là phân t phân c c

Sai.Theo SGK l p 11 CO2 là phân t không phân c c

C âm đi n c a nguyên t nguyên t R l n h n đ âm đi n c a nguyên t nguyên t hiđro

úng âm đi n c a hidrolà 2,2 c a các bon là 2,55

D Liên k t hóa h c gi a các nguyên t trong phân t RO2 là liên k t c ng hóa tr có c c

úng O C O do c hai phía l ch đ u v O nên c phân t CO2 không phân c c

A X là kim lo i, Y là phi kim Sa i X là phi kim, Y là phi kim

B tr ng thái c b n X có 2 electron đ c thân Sai O có 6 electron đ ng thân

C Công th c oxit cao nh t c a X là X2O úng O3

D Công th c oxit cao nh t c a Y là Y2O7 úng Cl2O7

A. úng trong phân t LiCl có liên k t ion

B Sai.Y là kim lo i m nh nên ch t n t i d i d ng h p ch t

(Mn) 25 Z 1

Z

Z

51 Z

Z

Y X X

Z

51Z

Z

Y X

B sai : do C ô th 6 nên ch có 4 electron s

C sai : C thu c chu kì 2

D đúng : CO2 không phân c c do s khác bi t đ âm đi n không nhi u

áp án : A

Câu 4:

- Trong m t nhóm A, theo chi u t ng d n c a đi n tích h t nhân, kho ng cách gi a các electron l p ngoài cùng đ n h t nhân t ng, l c liên k t gi a các electron l p ngoài cùng và h t nhân gi m , do đó n ng l ng ion hóa nói chung gi m

áp án : A

Câu 5:

âm đi n c a nguyên t càng nh thì tính kim lo i càng m nh.Ng c l i,đ âm đi n c a nguyên t càng

l n thì tính phi kim càng m nh

Nh : F là phi kim m nh nh t nên đ âm đi n l n nhât.(Lo i A,B ngay)

K phía d i Na nên tính kim lo i m nh h n

-Bán kính nguyên t a c a các nguyên t nhóm A bi n đ i tu n hoàn theo chi u t ng d n đi n tích h t nhân

-N ng l ng ion hóa th nh t c a nguyên t các nguyên t nhóm A bi n đ i tu n hoàn theo chi u t ng d n

Câu 9: X p các kim lo i ki m th theo chi u t ng d n c a đi n tích h t nhân, thì

A bán kính nguyên t gi m d n Sai bán kính nguyên t t ng d n

B n ng l ng ion hoá gi m d n úng m i nêu bài t p trên

C tính kh gi m d n Sai tính kh t ng d n

D kh n ng tác d ng v i n c gi m d n Sai kh n ng ph n ng v i n c t ng d n, ví d

Be không ph n ng v i n c còn Ba ph n ng v i n c nhi t đ th ng

áp án : B

Câu 10: Theo chi u đi n tích h t nhân nguyên t t ng d n các kim lo i nhóm IIA có:

A Bán kính nguyên t t ng d n úng thi u chi u t ng d n đi n h t nhân bán kính nguyên

t t ng d n

B Tính kh c a kim lo i t ng d n úng Be không ph n ng v i H2O nh ng Ba ph n ng

m nh li t v i H2O th hi n tính kh

C N ng l ng ion hoá t ng d n Sai n ng l ng ion hóa gi m d n

D âm đi n gi m d n úng đ m đi n gi m d n

áp án : C

Câu 11:

âm đi n c a m t nguyên t đ c tr ng cho kh n ng hút electron cuae nguyên t đó khi t o thành liên

k t hóa h c

-Trong m t chu kì, tuy các nguyên t các nguyên t có cùng s electron, nh ng khi đi n tích h t nhân t ng,

l c hút gi a h t nhân v i các electron l p ngoài cùng c ng t ng theo, do đó nói chung bán kính nguyên t

Nguyên t R, ion X2+ và ion Y2- có s electron l p v b ng nhau => Bán kính c a chúng ph thu c vào

đi n tích h t nhân C th , đi n tích h t nhân càng l n thì l c hút electron càng m ng => Bán kính nguyên

Z = 12 nên Y là Mg thu c chu kì 3

Z = 19 nên Z là K thu c chu kì 4 (bán kính l n nh t).V y Z > X > Y

áp án : A

Câu 26:

-Trong m t chu kì theo chi u t ng d n đi n tích h t nhân bán kính nguyên t gi m d n

-Trong m t nhóm A theo chi u t ng d n đi n tích h t nhân bán kings nguyên t t ng d n

Si < Al < Mg < Na < K

áp án : B

Câu 27:

Chi u gi m d n tính axit c a các axit có oxi thu c nhóm chính VA là

HNO3 > H3PO4 > H3AsO4 > H3SbO4

Nguyên t c: S e b ng nhau thì th ng nào có Z l n thì bán kính nh

1 T ng s electron c a nguyên t M là 26 S th t 26, chu kì 4, nhóm VIIIB M là Fe

2 - Fe cháy trong khí clo: 2Fe + 3Cl2 t 0

2FeCl3 Hòa tan s n ph m thu đ c vào n c thu đ c dung d ch L y vài ml dung d ch cho tác d ng v i dung d ch AgNO3, có k t t a tr ng ch ng t có g c clorua:

FeCl3 + 3AgNO3  Fe(NO3)3 + 3AgCl

L p l i thí nghi m v i dung d ch NaOH, có k t t a nâu đ ch ng t có Fe(III): FeCl3 + 3NaOH  Fe(OH)3 + 3NaCl

- Nung h n h p b t Fe và b t S: Fe + S t 0

FeS Cho B vào dung d ch H2SO4loãng, có khí mùi tr ng th i bay ra ch ng t có g c sunfua:

FeS + H2SO4  FeSO4 + H2S  (tr ng th i)

Nh dung d ch NaOH vào dung d ch thu đ c, có k t t a tr ng xanh ch ng t có Fe(II):

FeSO4 + 2NaOH  Na2SO4 + Fe(OH)2 (tr ng xanh)

Câu 3: H ng d n

1 C u hình electron c a nguyên t đó là: 1s2

2s2 2p6 3s2 3p6 4s1

Tính ch t đ c tr ng c a M là tính kim lo i

2 Nguyên t đó n m nhóm IA nên công th c oxit là M2O ây là m t oxit baz

Câu 4: H ng d n

1 C u hình electron c a nguyên t R là: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2

2 Nguyên t A n m ô s 20, chu k 4, nhóm IIA trong b ng tu n hoàn

3 R hóa tr II (R thu c nhóm IIA)

7)px(n

pn

48,4 = 0,2 nên: a + b = 0,2 (3)

MA = 11,52 = 23 nên 23

ba

C u hình electron c a nguyên t X và Y l n l t là:

1s22s22p63s23p1 và 1s22s22p63s23p63d64s2

D a vào b ng tu n hoàn ta tìm đ c X là Al và Y là Fe

2 G i s mol các ch t trong h n h p: Al = a mol; Fe = b mol

100

S mol HCl = 0,03 mol nên a = 0,03 mol

Ta có: Ra = 0,85  R = 28,33 V y hai kim lo i là Na và K

G i s mol Na = b mol và K = c mol Ta có: b + c = 0,03 và 23b + 39c = 0,85

T đây tìm đ c b = 0,02 (mol); c = 0,01 (mol)

b Dung d ch A g m NaOH = 0,02 mol và KOH = 0,01 mol

Kh i l ng dung d ch A = 49,18 + 0,85 - 0,0152 = 50 (gam)

C% (NaOH) = 100%

50

4002,

= 1,12%

Câu 11:H ng d n gi i

a G i hóa tr cao nh t c a R trong oxit là m, hóa tr trong h p ch t v i hiđro là n Ta có: m + n = 8

Theo bài: m = 3n T đây tìm đ c m =6; n = 2

b Công th c h p ch t R v i hiđro là H2R Theo bài:

1

16m

a R n m chu k 3 nên l p electron ngoài cùng là l p th 3 M t khác, R thu c phân nhóm chính nhóm

VA nên nguyên t R có 5 electron l p ngoài cùng V y c u hình l p electron ngoài cùng c a R là 3s23p3

C u hình electron c a R là 1s22s22p63s23p3

b R thu c nhóm V nên hóa tr cao nh t c a R trong oxit là V Công th c oxit là R2O5

Theo bài: %R = 43,66% nên

56,34

43,6616

A và B là hai nguyên t cùng m t phân nhóm và thu c hai chu kì liên ti p trong b ng tu n hoàn nên s

th t c a chúng h n kém nhau 8 ho c 18 đ n v (đúng b ng s nguyên t trong m t chu k )

Theo bài ra, t ng s proton trong hai h t nhân nguyên t c a A và B b ng 32 nên ZA + ZB = 32

Tr ng h p 1: B thu c chu k 2 Theo bài, B nhóm VA nên ZB = 7 (nit ) V y ZA = 23 - 7 = 16 (l u

hu nh) Tr ng h p này th a mãn vì tr ng thái đ n ch t nit không ph n ng v i l u hu nh

Tr ng h p 2: B thu c chu k 3 Theo bài, B nhóm VA nên ZB = 15 (phopho) V y ZA = 23 - 15 = 8 (oxi) Tr ng h p này không th a mãn vì tr ng thái đ n ch t oxi ph n ng v i phopho

4NO2 + O2 + 2H2O  4HNO3

i u ch H2SO4: S  SO2  SO3  H2SO4

S + O2 t 0

SO2 2SO2 + O2 450oC V O , 2 5 2SO3

V y A là l u hu nh, B là oxi

2 O (P’ = 8) : 1s2

2s22p4 (ô s 8, chu k 2, nhóm VIA)

S (P = 16) : 1s22s22p63s23p4 (ô s 16, chu k 3, nhóm VIA)

Câu 16:

1 G i t ng s h t proton, n tron, electron c a nguyên t R là P, N, E Trong đó P = E

1 Vi t đ c c u hình electron vì s electron l p v nguyên t b ng s th t Z

2 Không bi t s kh i vì ch bi t s proton b ng Z, nh ng không bi t s n tron

3 Không vi t đ c kí hi u nguyên t vì không bi t s kh i và ký hi u nguyên t

4 T c u hình electron ta bi t đ c tính ch t c b n

5 T c u hình electron ta bi t đ c s th t nhóm, và đó chính là hóa tr cao nh t trong oxit

6 Hóa tr trong h p ch t v i hiđro = 8 - hóa tr cao nh t trong oxit

Câu 19: H ng d n

1 Bi t đ c tính ch t c b n d a vào s electron l p ngoài cùng

2 Bi t đ c c u hình electron vì t c u hình l p electron l p ngoài cùng, chúng ta có th hoàn ch nh ti p

c u hình electron các l p bên trong

3 D a vào c u hình electron chúng ta bi t đ c v trí trong b ng tu n hoàn

4 Ta l p đ c công th c oxit cao nh t vì hóa tr c a cao nh t c a nguyên t b ng s th t nhóm và b ng

s electron l p ngoài cùng

5 Không vi t đ c ký hi u nguyên t vì không bi t s kh i và ký hi u nguyên t

6 Ta l p đ c công th c h p ch t v i hiđro vì hóa tr c a nguyên t trong h p ch t v i hiđro = 8 - hóa tr cao nh t trong oxit

2 D a vào c u hình electron ta th y, trong các ph n ng hóa h c các kim lo i ki m có khuynh h ng

nh ng 1 electron l p ngoài cùng đ đ t đ c c u hình b n v ng c a khí hi m M t khác, các kim lo i ki m

là các nguyên t có đ âm đi n bé nh t nên chúng luôn có s oxi hóa +1 trong các h p ch t

Các kim lo i ki m không th t o đ c h p ch t có s oxi hóa l n h n +1 vì s nh ng ti p các electron th hai, th ba, đòi h i n ng l ng r t l n

11,61RT

Câu 23:

a G i s h t prroton, n tron, electron c a nguyên t X là P, N, E và c a Y là P’, N’, E’

Theo bài: P = N = E và P’ = N’ = E’

Trong h p ch t XY2, X chi m 50% v kh i l ng nên:

NP

1 A, M, X thu c chu k 3 nên n = 3

C u hình electron, v trí và tên nguyên t :

A: 1s22s22p63s1 (ô s 11, nhóm IA), A là kim lo i Na

M: 1s22s22p63s23p1 (ô s 13, nhóm IIIA), M là kim lo i Al

X: 1s22s22p63s23p5 (ô s 17, nhóm VIIA), X là phi kim Cl

2 Các ph ng trình ph n ng:

3NaOH + AlCl3  Al(OH)3 + 3NaCl

Al(OH)3 + NaOH  NaAlO2 + 2H2O

NaAlO2 + HCl + H2O  Al(OH)3 + NaCl

2M + 2nH2SO4 (đ c) t 0

M2(SO4)n + nSO2 + 2nH2O (mol): y 0,5nx

S mol SO2 = 0,09 nên 1,5x + 0,5ny = 0,09 V y x = 0,04 và ny = 0,06

M t khác: 56x + My = 2,78 nên My = 0,54 V y 9

ny

Myn

- a = 0,03 - a

C% (H2SO4) sau ph n ng = 0,98% 

482

a).98(0,03

= 30 (gam)

Th tích dung d ch NaOH c n dùng =

05,1

30 = 28,57 (ml)

MA = 14,42 = 28,8  28,8

3ba

3b2830a

2 S mol HNO3d = 2,5 - 4a - 36b = 0,3 (mol)

Kh i l ng dung d ch HNO3ban đ u = 50001,25 = 6250 (gam)

Kh i l ng dung d ch sau ph n ng = 6250 + 16,2 - 30a - 84b = 6259 (gam)

C% (HNO3 sau ph n ng) =

6259

%100.633,

G i kí hi u chung c a hai kim lo i ki m là M

G i s mol trong 46 gam h n h p đ u: M = a mol và Ba = b mol

2M + 2H2O  2MOH + H2 (1)

(mol): a a 0,5a

Ba + 2H2O  Ba(OH)2 + H2 (2)

(mol): b b b

S mol H2 = 0,5 mol nên: 0,5a + b = 0,5  a + 2b = 1 (3)

Khi cho dung d ch thu đ c tác d ng v i dung d ch Na2SO4:

Ba(OH)2 + Na2SO4  BaSO4 + 2NaOH (4)

Khi thêm 0,18 mol Na2SO4, trong dung dch còn d Ba(OH)2 nên b > 0,18

Khi thêm 0,21 mol Na2SO4, trong dung d ch còn d Na2SO4 nên b < 0,21

M t khác: Ma + 137b = 46 (5)

K t h p (3), (5) ta có: b =

2M137

M46