Quản lý và xử lý chất thải rắn

quản lý và xử lý chất thải nguy hại nghiên cứu xây dựng mô hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại phường 4 và quy trình quản lý và xử lý rác y tế từ các phòng khám tư nhân của thành phố vũng tàu tỉnh bà rịa vũng tàu

ĐẠI CƯƠNG CÔNG NGHỆ

MÔI TRƯỜNG

BỘ MÔN: KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG

ThS Đào Minh Trung

CHƯƠNG 4: Ô NHIỄM CTR & QUÁ

TRÌNH QUẢN LÝ, XỬ LÝ CTR

CHƯƠNG 4: Ô NHIỄM CTR & QUÁ TRÌNH

CHƯƠNG 4: Ô NHIỄM CTR & QUÁ TRÌNH

Khái niệm ô nhiễm chất thải rắn

Phân loại chất thải rắn

CHƯƠNG 4: Ô NHIỄM CTR & QUÁ TRÌNH

CHƯƠNG 4: Ô NHIỄM CTR & QUÁ TRÌNH

Một số công trình xử lý rác thực tế

Bãi chôn lấp hợp vệ sinh

2

4.1: CHẤT THẢI RẮN

Lick o add Title

3

Chất thải rắn công nghiệp:

Là chất thải rắn sinh ra trong quá trình sản xuất của các khu công nghiệp, nhà máy, xí nghiệp, các cơ sở sản xuất vừa và nhỏ

4.1: CHẤT THẢI RẮN

Lick o add Title

3

Chất thải

đô thị

???

4.1: CHẤT THẢI RẮN

Lick o add Title

3

Bao gồm CTR sinh hoạt từ các khu dân cư, từ các cơ

sở công nghiệp (khu công nghiệp, khu chế xuất, nhàmáy, cơ sở sản xuất vừa và nhỏ), từ các khu vực xâydựng và đập phá (xà bần), khu vực nhà máy xử lý (nhàmáy xử lý nước, nước thải sinh hoạt), lò đốt chất thảirắn đô thị

Chất thải đô thị

4.1: CHẤT THẢI RẮN

www.themegallery.com Company Logo

4.1: CHẤT THẢI RẮN

www.themegallery.com Company Logo

4.1 CHẤT THẢI RẮN

Chất thải rắn cĩ lợi ích gì ???

Đối với các loại CTR không độc hại, chúng ta cónhiều cách để mang lại lợi ích cho con người,giảm thiểu lượng chất thải ra môi trường, hạn chế

ô nhiễm môi trường

 Các loại vật liệu xây dựng bể vụn, cát, đá, sỏi, sành sứ vụn dùng để trải đường, lát nền,…

 Các loại chai, lọ, ống thuốc, thủy tinh vỡ,… có thể thu gom về lò nấu và thổi lại thành các chai, lọ mới.

 Các đồ vật liệu bằng nhựa, bao ny lon tái chế thành đồ dùng, bao bì,…

 Giấy vụn có thể tái chế thành giấy bao bì, bìa các tông.

4.1 Chất thải rắn

CTR cĩ lợi ích gì?

 Các loại CTR hữu cơ dễ phân hủy gây hôi thối, ô nhiễm không khí, nước, đất, phát sinh ruồi, muỗi, chuột, gián và các loại vi khuẩn gây nhiều chứng bệnh truyền nhiễm cho con người.

 CTR vô cơ rất khó phân hủy, thải bừa bãi sẽ làm tăng lượng chất thải, gây mất vệ sinh, cảnh quan,…

Nguyên nhân phát

sinh CT

Nguyên nhân phát sinh CT

Kỹ năng và động lực của công nhân

Tính trạng của thiết bị Lựa chọn

Đặc tính

của sản

phẩm

Lick o add Title

3

 Từ các khu dân cư (chất thải rắn sinh hoạt)

 Các trung tâm thương mại

 Các công sở , trường học, công trình công cộng

 Dịch vụ đô thị, sân bay

 Các hoạt động công nghiệp

 Các hoạt động xây dựng đô thị

 Các trạm xử lý nước thải và từ các đường

cống thoát nước của thành phố

Nguồn phát sinh chất thải rắn

tt Nguồn

phát sinh

Hoạt động hoặc vị trí phát sinh CTR Loại CTR

1 Khu dân

cư

Hộ gia đình, biệt thự, căn hộ chung cư

Thực phẩm, giấy, Thủy tinh, can thiếc, nhôm, KL khác, đồdùng điện tử…

2 Khu

thương

mại

Cửa hàng bách hóa, khách sạn, siêu thị, văn phòng giao dịch, nhà máy in, cửa hàngsửa chữa

Giấy, các tông, plastic, gỗ, thựcphẩm, Thủy tinh,

KL, chất thải đặcbiệt, CT độc hại

Nguồn phát sinh chất thải rắn

quan nhà nước

CT giống TT thươngmại; chất thải y tếđược thu gom và xử

lý tách riêng

4 Công

trình

xâydựng

Các công trường XD,sửa chữa hoặc làm mớiđường giao thông, cao

ốc, san nền xây dựng vàmảnh vỡ vật liệu

Gỗ, thép, bê tông, thạch cao, bụi

Nguồn pháp sinh chất thải rắn

Chất thải SX công nghiệp, vật liệu phế thải, chất thải độc hại, chất thải đặc biệt

7 Nông

nghiệp

Các hoạt động thu hoạch, trang trại, nông trường, các vườn cây ăn quả, giết

mổ gia súc

Sản phẩm của việc nuôi trồng, thu hoạch, chế biến: rơm rạ, rau quả, chất thải của các lò giết mổ…

Nguồn pháp sinh chất thải rắn

STT Loại đô thị

Lượng CTRSH bình quân trên đầu người (kg/người/ngày

Lượng CTRSH đô thị phát sinh

Khối lượng CTRSH phát sinh

theo đầu người

Thành phần CTR

Mô tả các thành phần

riêng biệt và mối quan hệ của CT

Phầm trăm theo khối lượng

Biểu thị

Lựa chọn quy trính xử lý, hoạch

định hệ thống quản lý

Thành phần CTR

THÀNH PHẦN THEO KHỐI LƯỢNG CỦA CTRSH THEO KHỐI LƯỢNG

KLR Của các thành phần CTR

tại khu dân cư

Một số các thành phần CTR

4.1.3 PHÂN L0ẠI CTR

4.1.4 CHẤT THẢI RẮN NGUY HẠI

Lick o add Title

3

 Làm tăng số lượng tử vong

và bệnh nguy hiểm cho sinh vật

 Gây hai tới sức khỏe con người và môi trường khi không có biện pháp quản lý hợp lý

Chất thải nguy hại

Tính cháy : Là các chất lỏng có pH < 2 hoặc >12,5 hoặc có khả

năng ăn mòn thép lớn hơn 0,25 inches/năm (6,35 mm/năm)

Ăn mòn : Các chất lỏng có nhiệt độ chớp cháy nhỏ hơn 60oC hoặc chất rắn có khả năng gây cháy ở nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn.

Phản ứng : Các chất không ổn định, phản ứng mãnh liệt với nước hoặc không khí, hoặc tạo thành hỗn hợp có khả năng nổ với nước

Độc hại : Các chất thải có khả năng thoát ra với khối lượng đáng kể

trong nước ở nồng độ đáng kể

Chất thải nguy hại

Chất thải phóng xạ

Lick o add Title

Chất thải phóng xạ là chất thải chứa chất phóng xạ hoặc vật thể bị nhiễm bẩn phóng xạ phải thải bỏ.

Chất phóng xạ được dùng trong sản xuất điện , linh vực quân sự, y học, công nghiệp…

Chất thải phóng xạ

Lick o add Title

ảnh hưởng của chất phóng xạ

Ô nhiễm đất

Ô nhiễm nguồn nước

Ô nhiễm không khí

ảnh hưởng của chất phóng

xạ đến sức khỏe con người

VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG

CTR

VÔ CƠ

TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG ????

Vấn đề

môi

trường

Ô nhiễm môi trường nước

Ô nhiễm môi trường không khí

Ô nhiễm môi trường đất

ảnh hướng đến sức khỏe cộng đồng

Các vấn đề môi trường

ảnh hưởng đến cộng đồng

như thế nào?

Chất thải rắn gây tác hại

ntn????

4.2 HỆ THỐNG QUẢN LÝ CTR

HỆ THỐNG KỸ

THUẬT QUẢN LÝ

CTR

HỆ THỐNG HÀNH CHÍNH QUẢN LÝ CTR

4.2 HỆ THỐNG QUẢN LÝ CTR

Tác động của HT QLCT

 Tác động kinh tế- chi phí và doanh thu

 Tác động đến sức khỏe con người- bệnh tật, hỏahoạn, độc hại

 Tác động đến môi trường đất, nước , sử dụng tàinguyên đất đai

 Tác động xã hội

 Tác động đến mỹ quan môi trường

Các yếu tố ảnh hưởng đến

hệ thống quản lý CTR

Các yếu tố gây trở ngại

 Đô thị hóa - Công nghiệp hóa

 Thói quen của người tiêu dùng và nhà sản xuất

 Các tính chất của CTR

 Sự thay đổi theo thời gian (công nghệ, số lượng…)

 Sự quan tâm và chống đối của công chúng

 Dữ liệu cần thiêt

 Sự không chắc chắn và giả thiết

Các yếu tố ảnh hưởng đến hệ thống quản lý CTR

4.2.1 HỆ THỐNG THU GOM

Company Name

Hoạt động thu gom CTRSH:

 Lấy rác

 Vận chuyển

 Ra bãi chôn lấp, tram trung chuyển/ xử lý

 Hoạt động không vận chuyển, những hoạt động khác

Company Name www.themegallery.com

HÌNH THỨC THU GOM

Hình thức thu gom CTR có khối lượng nhỏ: thu gom một

bên đường

HÌNH THỨC THU GOM

Company Name www.themegallery.com

Hình thức thu gom CTR phát sinh có khối lượng nhỏ:

thu gom một bên đường

4.2.1 HỆ THỐNG THU GOM CTR

Lick o add Title

3

 Kiểu thùng chứa (container) di động

 Loại cổ điển

 Trao đổi thùng chứa

 Hệ thống thu gom kiểu thùng chứa (container) cố định

4.2.1 HỆ THỐNG THU GOM CTR

Lick o add Title

3

4.2.1 HỆ THỐNG THU GOM CTR

Lick o add Title

3

4.2.1 HỆ THỐNG THU GOM CTR

Lick o add Title

3

4.2.1 HỆ THỐNG THU GOM CTR

• Đa dạng về hình dạng và kích thước nên cơ động

• Có thể thu gom nhiều chất thải rắn

Nhược điểm:

Thùng lớn, phải thực hiện thủ công nên không chất đầythùng rác được  hiệu quả sử dụng dung tích kém

Company Name

4.2.1 HỆ THỐNG THU GOM CTR

Lick o add Title

3

4.2.1 HỆ THỐNG THU GOM CTR

Lick o add Title

3

Yêu cầu phương tiện thu gom:

1 Chứa rác thu gom, không gây rơi vãi rác và rò rỉ nướcrác trong quá trình thu gom và trên đường vận chuyển vềđiểm tập kết

2 Xe phải có kết cấu và kích cỡ phù hợp cho việc dichuyển trên các tuyến đường nhỏ hẹp và đông đúc

3 Nếu phải dùng sức người để đẩy, xe phải có sức chứavừa phải với khả năng đẩy xe chứa đầy

4 Rác của 1 hoặc 2 công nhân thu gom

4.2.1 HỆ THỐNG THU GOM CTR

Lick o add Title

3

VẠCH TUYẾN THU GOM

Lick o add Title

3

Yêu cầu lựa chon tuyến đường thu gom:

 Vị trí, chu kỳ/ thời gian lấy rác

 Số người/nhóm thu gom, loại xe thu gom

 Tuyến lấy rác bắt đầu và kết thúc ở gần đường giao

thông chính

 Ở đồi núi, cao nguyên, tuyến lấy rác phải bắt đầu từ trên

cao xuống

VẠCH TUYẾN THU GOM

Lick o add Title

3

Yêu cầu lựa chon tuyến đường thu gom:

 Vị trí container cuối cùng phải gần nới tiếp nhận rác

nhất

 Ở khu vực tắc nghẽn giao thông phải tổ chức lấy rác

ngoài giờ cao điểm

 Vị trí có nhiều rác nhất phải được lấy rác trước

 Những vị trị ít rác phải được thu gom trong cùng

chuyến hoặc cùng ngày lấy rác

4.2.2 HỆ THỐNG VẬN CHUYỂN

Company Name

HOẠT ĐỘNG TRUNG CHUYỂN

Lick o add Title

3

Sự cần thiết của hoạt động trung chuyển:

 Đoạn đường vận chuyển lớn

 Vị trí trạm xử lý hoặc BCL ở xa

 Nhà máy tái chế sinh vật liệu

 Trạm trung chuyển ở bãi chôn lấp

Hoạt động trung chuyển

Lick o add Title

3

Trạm trung chuyển được sử dụng khi:

 Xảy ra hiện tượng đổ CTR không đúng quy định dokhoảng cách vận chuyển quá xa,

 Vị trí thải bỏ quá xa tuyến đường thu gom (thườnglớn hơn 16 km),

 Sử dụng xe thu gom có dung tích nhỏ (thường nhỏhơn 15 m3)

Hoạt động trung chuyển

Lick o add Title

3

Trạm trung chuyển được sử dụng khi:

 Khu vực phục vụ là khu dân cư thưa thớt,

 Sử dụng hệ thống thu gom kiểu thùng chứa di độngvới thùng chứa tương đối nhỏ để thu gom chất thải từkhu thương mại

 Sử dụng hệ thống thu gom thủy lực hoặc khí nén

Các dạng trạm trung chuyển

Lick o add Title

3

Trung chuyển trực tiếp:

• Tại TTC chất tải trực tiếp, chất thải từ xe thu gom

được chuyển sang xe vận chuyển hoặc chuyển sangthiết bị ép chất thải vào xe vận chuyển hoặc épthành từng kiện chất thải để chuyển đến BCL

• Trong một số trường hợp, chất thải được đổ ra bệ

đổ và sau đó được đẩy vào xe vận chuyển sau khi

đã tách loại các vật liệu có thể tái chế

Các dạng trạm trung chuyển

Lick o add Title

3

 TTC CT trực tiếp công suất lớn, không ép

 TTC CT công suất lớn, có thiết bị ép CTR

 TTC CT trực tiếp công suất trung bình và nhỏ,

Các dạng trạm trung chuyển

Lick o add Title

3

Trung chuyển chất thải – lưu trữ:

Trong TTC chất tải-lưu trữ, chất thải được đổ trực tiếpvào hố chứa, từ hố này chất thải sẽ được chuyển lên xevận chuyển bằng nhiều thiết bị phụ trợ khác Sự khácbiệt giữa TTC chất tải trực tiếp và TTC chất tải-lưu trữ

là TTC chất tải lưu trữ được thiết kế để có thể chứa chấtthải trong khoảng từ 1 – 3 ngày

Các dạng trạm trung chuyển

Lick o add Title

3

 TTC lưu trữ công suất lớn không ép rác

 TTC lưu trữ công suất trung bình có thiết bị

xử lý và nén

PHÂN

LOẠI

Các dạng trạm trung chuyển

Lick o add Title

3

Vị trí trạm trung chuyển

Lick o add Title

3

 Gần khu vực cân

 Dễ dàng tiếp cận với tuyến đường giao thông

chính và các trạm điều phối xe.

 Những nơi hạn chế mức thấp nhất ảnh hướng

tới cộng đồng dân cư và môi trường.

 Việc xây dựng và vận hành trạm trung chuyển

có hiệu quả kinh tế nhất

Yêu cầu thiết kế TTC

Lick o add Title

3

 Loại trạm trung chuyển

 công suất trung chuyển

 thiết bị và dụng cụ phụ trợ

 yêu cầu vệ sinh môi trường

 Yêu cầu về sức khỏe và ATLĐ

4.3 Các phương pháp xử lý CTR

4.3.1 Lò đốt rác 4.3.2 Bãi chôn lấp rác hợp vệ sinh

4.3.3 Giới thiệu một số công trình

xử lý rác thực tế

www.themegallery.com Company Logo

4.3 Các phương pháp xử lý CTR MỤC ĐÍCH

 Làm giảm hoặc loại bỏ các thành phần

không mong muốn trong chất thải.

 Tận dụng tối đa vật liệu và năng lượng

sẵn có trong chất thải.

4.3 Các phương pháp xử lý CTR

YẾU TỐ CẦN XEM XÉT

Thành phần, tính chất chất thải rắn

Tổng lượng chất thải rắn cần xử lý

Khả năng thu hồi sản phẩm và năng lượng

Yêu cầu bảo vệ môi trường

Xử lý chất thải rắn tại nguồn

Mục đích

 Giảm thể tích

 Thu hồi vật liệu có thể tái sử dụng được,

hoặc thay đổi hình dạng vật lý của chất thải

Xử lý chất thải rắn tại nguồn

Các hình thức xử lý chất thải tại nguồn

(1) Phân loại chất thải

(2) Ép

(3) Ủ phân hữu cơ

(4) Đốt.

Phương pháp đốt CTR

4.3.1 LÒ ĐỐT RÁC

1 PP Đốt :

Đốt là phản ứng hóa học giữa oxy và chất hữu

cơ có trong CTR tạo thành các hợp chất bị oxy hóa cùng với sự phát sáng và tỏa nhiệt.

CHC+ O2(dư) → CO2 + H2O + KK(dư) + NH3 + SO2 + NOx + Tro + Nhiệt

Công nghệ và thiết bị đốt

www.themegallery.com Company Logo

4.3.1 LÒ ĐỐT RÁC

2 PP Nhiệt phân: quá trình thu nhiệt

Đốt nóng trong điều kiện không có không khí

Sản phẩm từ nhiệt phân : Than coke, Khí gas và dầu Chuyển hóa nhiên liệu rắn đốt được thành một hỗn hợp khí chay được (CO + H2 + CH4)

Các dạng công nghệ nhiệt phân

Nhiệt phân nhanh trong lò tầng sôi

Nhiệt phân dùng vi sóng

Nhiệt phân chậm

4.3.1 LÒ ĐỐT RÁC

3 Đặc tính quá trình nhiệt phân CTRĐT:

(1) Dòng khí sinh ra chứa H2, CH4, CO, CO2 và nhiều khí khác tùy thuộc vào bản chất của chất thải đem

nhiệt phân

(2) Hắc ín và/hoặc dầu dạng lỏng ở điều kiện nhiệt độ

phòng chứa các hóa chất như acetic acid, acetone và methanol

(3) Than bao gồm carbon nguyên chất cùng với những chất trơ khác

www.themegallery.com Company Logo

www.themegallery.com Company Logo

4.3.1 LÒ ĐỐT RÁC

3 Khí hóa

 Quá trình đốt cháy một phần nhiên liệu carbon để tạo

thành khí nhiên liệu cháy được giàu CO, H2 và một

số hydrocarbon no, chủ yếu là CH4

 Khí nhiên liệu cháy được sau đó được đốt cháy trong

động cơ đốt trong hoặc nồi hơi

www.themegallery.com Company Logo

4.3.1 LÒ ĐỐT RÁC

4 Plasma

• Trong công nghệ plasma chất thải được đun nóng vớimột hồ quang plasma (6.000° đến 10.000°C) trongđiều kiện không có không khí hay oxi

• Chất hữu cơ và các vật liệu khác phân ly thành cácnguyên tố hóa học sau đó được kết tủa để sản xuất:thủy tinh trơ xỉ, hoặc chuyển đổi thành khí tổng hợp

có thể được sử dụng như một nguyên liệu côngnghiệp hoặc chuyển đổi thành năng lượng

www.themegallery.com Company Logo

www.themegallery.com Company Logo

Bãi chôn lấp hở

Vi sinh vật gây bệnh.

Ô nhiễm nguồn nước

Ô nhiễm không khí

Mất mỹ quan

Việt Nam

NỘI DUNG

a) Tổng quan về bãi chôn lấp hợp vệ sinh

b) Yêu cầu kỹ thuật lựa chọn địa điểm

c) Kỹ thuật chôn lấp hợp vệ sinh

a) Tổng quan về bãi chôn lấp hợp vệ sinh

Bãi chôn lấp hợp vệ sinh: là bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt được thiết kế và vận hành sao cho giảm đến mức thấp nhất các tác động đến sức khỏe cộng

đồng và môi trường.

môi trường

Chôn lấp hợp vệ sinh

a) Tổng quan về bãi chôn lấp hợp vệ sinh

Phân loại bãi chôn lấp:

I : Chất thải nguy hại

II : Chất thải theo quy đinh III: Chất thải rắn sinh hoạt

a) Tổng quan về bãi chôn lấp hợp vệ sinh

Các dạng cấu trúc:

 BCL nổi

 BCL nửa nổi nửa chìm

 BCL Chìm

a) Tổng quan về bãi chôn lấp hợp vệ sinh

Bãi chôn lấp đa phước – TP HCM

Kinh tế Môi trường

công viên, làm nơi sống.

Nhược điểm

Sinh ra khí CH4,H2S …

Ô nhiễm nước ngầm và không

a) Tổng quan về bãi chôn lấp hợp vệ sinh

Chương trình giám sát MT BCL

 Môi trường không khí

 Môi trường nước ngầm

 Môi trường đất

 Sự sụt lún BCL

 Sức khỏe cộng đồng

a) Tổng quan về bãi chôn lấp hợp vệ sinh

BCL Tại TP HCM

a) Tổng quan về bãi chôn lấp hợp vệ sinh

BCL hợp vệ sinh

a) Tổng quan về bãi chôn lấp hợp vệ sinh

BCL hợp vệ sinh

2

Bãi chôn lấp kết hợp chìm nổi

Theo kết cấu

Bãi chôn lấp nổi

Theo kết cấu

Bãi ở khe núi

Dân số, lượng chất thải hiện tại; tỷ

lệ tăng dân số, lượng chất thải rắn

trong thời gian vận hành.

Cơ sở xác định

Tăng trưởng kinh tế và

phát triển đô thị.

Tỷ lệ diện tích công trình

phụ trợ chiếm khoảng 20%

tổng diện tích.

vật liệu che phủ sẵn có

và mực nước không gần bềmặt

 Chất thải rắn được đổvào các hố hoặc mương đãđược đào

rỉ rác,

Bãi chôn lấp

Về giới

định cần tuân thủ

Tầng đất làm đáy

•Xa khu dân cư

• Cần đặt bãi ở nơi chôn lấp >

5 năm.

• Khả năng chống thấm tốt.

• Đất sét có bề dày tối thiểu 0,6 – 6m.

2 Yêu cầu kỹ thuật

Quy định độ dày lớp đất sét chống thấm ở đáy bãi chôn lấp:

Quy định tầng đất làm đáy bãi chôn lấp