Bai giang ISO ke toan quan tri

- Nội dung: nội dung của kế toán quản trị được xem xét ở các góc độ khácnhau: + Theo góc độ cung cấp thông tin thì nội dung kế toán quản trị bao gồm  Kế toán quản trị các yếu tố sản xuấ

BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI

KHOA: KINH TẾ VẬN TẢI BIỂN

BỘ MÔN: TÀI CHÍNH - KẾ TOÁN

Tên học phần: Kế toán quản trị

Bộ môn phụ trách giảng dạy: Tài chính - Kế toán.

1 Điều kiện tiên quyết:

Sinh viên phải học và thi đạt các học phần sau mới được đăng ký học họcphần này:

Nguyên lý kế toán, Kế toán doanh nghiệp.

2 Mục tiêu của học phần:

Cung cấp kiến thức về phương pháp xử lý các dữ kiện kế toán để đạt các mụctiêu thiết lập các thông tin cho việc quản lý và kiểm soát một cách có hiệu quảtình hình hoạt động kinh doanh của đơn vị

3 Nội dung chủ yếu:

- Tổng quan về kế toán quản trị

- Kế toán quản trị các yếu tố SXKD

- Kế toán quản trị chi phí, giá thành sản phẩm

- Kế toán quản trị doanh thu và kết quả kinh doanh

- Mối quan hệ giữa chi phí- khối lượng- Lợi nhuận( C-V-P)

- Kế toán quản trị cho việc ra các quyết định

4 Nội dung chi tiết:

Tên chương mục

Phân phối số tiết

TS

LT

BT

TH

KT

Chương 1: Tổng quan về kế toán quản trị 6 6

1.2 Phân biệt kế toán tài chinh và kế toán quản trị 1

1.4 Phương pháp kỹ thuật nghiệp vụ của kế toán

quản trị

2

Chương 2: Kế toán quản trị các yếu tố sxkd 9 6 2 1

2.1 Kế toán quản trị vật tư, hàng hoá 3 2 1

2.3 Kế toán quản trị lao động, tiền lương 3 2 1

Chương 3: Kế toán quản trị chi phí , giá thành 9 5 4

sản phẩm

3.2.Đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá 1 1

3.3 Kế toán tập hợp chi phí sản xuất 1 1

3.4 Phương pháp tập hợp chi phí, tính giá thành và

lập báo cáo sản xuất

Chương 4: Kế toán quản trị doanh thu và kết

quả kinh doanh

4.1 Định giá bán sản phẩm trong doanh nghiệp 4 1 2 1

4.3 Kế toán chi tiết kết quả kinh doanh 1 1

Chương 5: Mối quan hệ giữa chi phí- khối

lượng-Lợi nhuận( C-V-P)

5.1 Các khái niệm cơ bản về mối quan hệ giữa chi

phí- khối lượng- Lợi nhuận( C-V-P)

5.2 Một số ứng dụng quan hệ giữa chi phí- khối

lượng- Lợi nhuận( C-V-P) vào quá trình ra quyết

6.2 Thông tin thích hợp của kế toán quản trị cho

việc ra các quyết định dài hạn

Thang điểm : Thang điểm chữ A,B,C,D,F.

Điểm đánh giá học phần: Z=0,2X+0,8Y.

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 6

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ 7

1.1 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ BẢN CHẤT KẾ TOÁN QUẢN TRỊ 7

1.2 BẢN CHẤT MỤC ĐÍCH CỦA KẾ TOÁN QUẢN TRỊ 8

1.3 CHỨC NĂNG CỦA KẾ TOÁN QUẢN TRỊ 10

1 4 CÁC PHƯƠNG PHÁP KỸ THUẬT SỬ DỤNG TRONG KTQT 11

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG I 13

CHƯƠNG 2: KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CÁC YẾU TỐ SẢN XUẤT KINH DOANH 15

2.1 KẾ TOÁN QUẢN TRỊ VẬT TƯ HÀNG HÓA 15

2.2 KẾ TOÁN QUẢN TRỊ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH 18

2.3 KẾ TOÁN QUẢN TRỊ LAO ĐỘNG TIỀN LƯƠNG 21

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG II 23

CHƯƠNG 3: KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 24

3 1- KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ 24

3 2- ĐỐI TƯỢNG TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ ĐỐI TƯỢNG TÍNH GIÁ 29

3 3-KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ 31

3 4- PHƯƠNG PHÁP TẬP HỢP CHI PHÍ 33

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 3 42

CHƯƠNG 4 KẾ TOÁN QUẢN TRỊ DOANH THU 49

4 1- ĐỊNH GIÁ BÁN SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP 49

4.2 - KẾ TOÁN QUẢN TRỊ DOANH THU 54

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 4 55

CHƯƠNG 5 MỐI QUAN HỆ GIỮA CHI PHÍ, KHỐI LƯỌNG VÀ LỢI NHUẬN 59

5 1- CÁC KHÁI NIỆM 59

5.2- MỘT SỐ ỨNG DỤNG 62

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 5 63

CHƯƠNG 6 CÁC QUYẾT ĐỊNH THÍCH HỢP NGẮN HẠN VÀ DÀI HẠN 67

6 1- CÁC THÔNG TIN CHO VIỆC RA QUYẾT ĐỊNH NGẮN HẠN 67

6 2- CÁC THÔNG TIN CHO VIỆC RA QUYẾT ĐỊNH DÀI HẠN 68

6.3- MỘT SỐ CHÚ Ý 70

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 6 72

CHƯƠNG 7 KẾ TOÁN QUẢN TRỊ VỚI VIỆC DỰ TOÁN SẢN XUẤT KINH DOANH 73

7.1- HỆ THỐNG DỰ TOÁN SẢN XUẤT KINH DOANH Ở DOANH NGHIỆP 73

7.2- XÂY DỰNG ĐỊNH MỨC CHI PHÍ SẢN XUẤT KINH DOANH 74

7.3- LẬP DỰ TOÁN SẢN XUẤT KINH DOANH 77

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 7 87 MỘT SỐ ĐỀ THI THAM KHẢO 88 PHẦN HƯỚNG DẪN 97

LỜI MỞ ĐẦU

Quá trình đổi mới cơ chế quản lý kinh tế từ kế hoạch hoá tập trung sang

cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước bằng pháp luật trong những năm qua, đã đặt ra yêu cầu cấp bách phải đổi mới hệ thống công cụ quản lý mà trong đó kế toán là một công cụ quan trọng, nó có vai trò tích cực đổi mới với việc quản lý tài sản và việc điều hành các hoạt động sản xuất kinh doanh ở từng doanh nghiệp, và là nguồn thông tin đáng tin cậy để Nhà nước điều hành nền kinh tế vĩ mô, kiểm tra, kiểm soát hoạt động của các ngành, các khu vực Chính

vì vậy, việc đổi mới và hoàn thiện không ngừng công tác kế toán để thích nghi với yêu cầu và nội dung của quá trình đổi mới cơ chế quản lý là một vấn đề thực

sự cần thiết Luật kế toán Việt Nam số 03/2003/QH ngày 17/6/2003 đã chính thức đưa ra định nghĩa về kế toán quản trị.

Để đáp ứng yêu cầu công tác giảng dạy môn kế toán quản trị Tập thể giáo viên tổ tài chính kế toán đã thực hiện biên soạn giáo trình ''Kế toán quản trị'' làm tài liệu giảng dạy cho sinh viên.

Do đặc điểm của môn học nghiên cứu đối tượng còn là lĩnh vực mới mẻ đối với các doanh nghiệp, phụ thuộc vào các quy chế tài chính nên có những vấn đề còn thay đổi, bổ xung Những nội dung thay đổi và bổ xung sẽ được các giáo viên đưa vào bài giảng trong quá trình giảng dạy

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ

1.1 Lịch sử hình thành và khái niệm kế toán quản trị.

1.1.1 Lịch sử hình thành.

Kế toán là một ngành khoa học xã hội nghiên cứu các phương pháp phânloại, ghi chép, đo lường và tổng hợp các hiện tượng kinh tế tài chính có liênquan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Thời kỳ sơ khai, kế toán được nhận thức như một hoạt động giản đơn của conngười thực hiện việc ghi chép các hiện tượng kinh tế, tài chính cho những nhàquản trị thiết lập các phương thức kiểm soát, quyết định quản trị và phân chiakết quả lao động Sự phát triển kinh tế xã hội làm cho các thông tin kế toán đượcnhiều đối tượng trong xã hội quan tâm Đồng thời, “ kế toán không phải là mụcđích cuối cùng, kế toán chỉ là phương tiện để đạt được mục đích cuối cùng củangười sử dụng thông tin” Vì vậy, mục đích của người sử dụng thông tin kế toánquyết định nhận thức và tính chuyên môn hóa của kế toán

- Nhu cầu thông tin đối với các cá nhân, tổ chức bên ngoài doanh nghiệp nhưkhách hàng, nhà đầu tư, các cơ quan quản lý nhà nước…đòi hỏi cao tính luậthóa, chuẩn mực hóa, nguyên tắc hóa, phổ biến và công khai của thông tin kếtoán Thông tin cung cấp cho bộ phận này do kế toán tài chính thực hiện

- Nhu cầu thông tin kế toán của những nhà quản trị trong doanh nghiệp đòihỏi tính linh hoạt, cá biệt theo chiến lược, yêu cầu quản trị hoạt động sản xuấtkinh doanh Thông tin cung cấp cho bộ phận này do kế toán quản trị thực hiện.Như vậy sự hình thành phát triển của doanh nghiệp luôn tồn tại nhu cầu thôngtin của hai nhóm đối tượng này KTQT đã từng xuất hiện rất lâu trong hệ thống

kế toán của các doanh nghiệp có nền kinh tế thị trường (cuối thế kỷ 18 đầu thế

kỷ 20) Đầu tiên KTQT xuất hiện dưới hình thức kế toán chi phí trong DN sảnxuất nhỏ - để kiểm soát chi phí và nâng cao khả năng cạnh tranh, chống đỡ sức

ép từ nhà sản xuất lớn Do tính hiệu quả, kế toán quản trị được chú ý, áp dụngcho các doanh nghiệp khác…

Ngược lại, ngày nay KTQT được áp dụng trong các doanh nghiệp lớn, có trình

độ khoa học kỹ thuật, quản trị cao Song song với thực tiễn áp dụng KTQT thì

hệ thống lý luận KTQT đã sớm ra đời vào đầu thế kỷ 20 (Mỹ- 1919;

Anh-1921) Từ đó, cả thực tiễn và lý thuyết ngày càng phát triển và phát triển rấtmạnh trong thập niên gần đây.

1.1.2 Khái niệm

Tại Việt nam, KTQT đã được thừa nhận và công bố trong Luật kế toán cụ thể tạikhoản 3 điều 4 Luật kế toán :” KTQT là việc thu thập, xử lý, phân tích và cungcấp thông tin kinh tế, tài chính theo yêu cầu quản trị và quyết định thông tin kinh

tế tài chính trong nội bộ đơn vị kế toán” và ngày 12 tháng 6 năm 2006, Bộ Tàichính cũng đã ra thông tư hướng dẫn thực hiện KTQT trong các doanh nghiệp

1.2 Bản chất và mục đích của kế toán quản trị.

1.2.1 Bản chất.

Kế toán tài chính và kế toán quản trị chỉ là sự chuyên môn hóa của kế toántheo định hướng phản ánh, cung cấp thông tin khác nhau Trong nền kinh tế thịtrường, hệ thống kế toán doanh nghiệp tất yếu gồm 2 bộ phận là kế toán tàichính và kế toán quản trị Hiện nay, kế toán tài chính thường xuyên giữ vai tròquan trọng và bao trùm nên hệ thống kế toán doanh nghiệp

 Phân biệt Kế toán tài chính và kế toán quản trị

 Giống nhau: do là hai bộ phận của hệ thống kế toán nên KTTC và KTQT

có một số điểm chung như sau:

o Đều phục vụ cho công tác quản lý kinh tế tài chính và đều có chứcnăng cung cấp thông tin

o Cùng sử dụng hệ thống thông tin ban đầu trên chứng từ kế toán

o Sử dụng một số phương pháp kế toán chung như phương pháp ghi sổkép, phương pháp chứng từ, phương pháp tính giá…

- Chủ yếu cung cấp các thông tin ở bên trong doanh nghiệp: Đó là: nhà quản lý doanh nghiệp; các bộ phận trong doanh nghiệp

Phạm vi của

thông tin cung

Đặc điểm của

thông tin.

- Thể hiện thông tin kinh tế tài chính quá khứ và hiện tại Thường đo lường bằng đơn vị tiền tệ và thông tin phải đầy đủ, chính xác, khách quan và kiểm tra được.

- Thể hiện thông tin kinh tế tài chính quá khứ, hiện tại, tương lai nhưng thường hướng tới tương lai Được đo lường bằng bất cứ đơn vị nào và thông tin phải kịp thời linh hoạt, phù hợp yêu cầu quản trị.

Kì báo cáo - Kì kế toán chính thức là một năm. - Thường xuyên, không quy định cụthể

Mẫu báo cáo

- Theo quy định của bộ tài chính.

Hiện nay có 4 loại: Bảng cân đối kế toán; báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh; thuyết minh báo cáo tài chính; báo cáo lưu chuyển tiền tệ.

- Không có mẫu quy định cụ thể; rất

đa dạng phụ thuộc vào đặc điểm thông tin và người tạo ra nó.

Tính pháp lý - Thông tin của kế toán tài chính cótính pháp lý cao. - Thông tin của kế toán quản trị khôngcó tính pháp lý

1.2.2 Mục đích và nội dung.

- Mục đích của kế toán quản trị trong doanh nghiệp là cung cấp những thôngtin hữu ích một cách chi tiết cụ thể cho nhà quản trị để đưa ra các quyết địnhquản lý, điều hành sản xuất kinh doanh và đánh giá hiệu quả sản xuất kinhdoanh từng thời kỳ nhất định Để đạt được mục đích đó kế toán quản trị phảiliên kết giữa việc tiêu dùng các nguồn lực và nhu cầu tài trợ với các nguyênnhân của việc tiêu dùng Các nguồn lực đó nhằm đạt được mục tiêu cụ thể củadoanh nghiệp, mặt khác phải tối ưu hóa được mối quan hệ giữa chi phí và kếtquả mà nó tạo ra

- Nội dung: nội dung của kế toán quản trị được xem xét ở các góc độ khácnhau:

+ Theo góc độ cung cấp thông tin thì nội dung kế toán quản trị bao gồm

 Kế toán quản trị các yếu tố sản xuất kinh doanh

 Kế toán quản trị chi phí và giá thành

 Kế toán quản trị doanh thu và kết quả kinh doanh

 Kế toán quản trị về các hoạt động đầu tư tài chính

 Kế toán quản trị các hoạt động khác của doanh nghiệp

+ Theo mối quan hệ với chức năng quản lý thì nội dung kế toán quản trị baogồm:

 Xác định các mục tiêu của doanh nghiệp thành các chỉ tiêu kinh tế

 Lập các dự toán chung và các dự toán chi tiết

 Cung cấp các thông tin về kết quả thực hiện các mục tiêu

 Lập báo cáo kế toán quản trị

+ Theo thông tư 53/2006/TT – BTC ngayg 12 tháng 6 năm 2006 của BTC cóquy định nội dung của kế toán quản trị như sau:

 Nội dung chủ yếu, phổ biến của kế toán quản trị trong doanh nghiệpgồm:

 Kế toán quản trị chi phí và giá thành sản phẩm

 Kế toán quản trị bán hàng và kết quả kinh doanh

 Phân tích mối quan hệ giữa chi phí, khối lượng và lợi nhuận

 Lựa chọn thông tin thích hợp cho việc ra quết định

 Lập dự toán sản xuất kinh doanh

 Kế toán quản trị một số khoản khác

 Ngoài những nội dung chủ yếu trên, doanh nghiệp có thể thực hiện cácnội dung Kế toán quản trị khác theo yêu cầu quản lý của doanh nghiệp

1.3 Chức năng của kế toán quản trị.

Kế toán quản trị là phương pháp xử lý các dữ liệu kế toán để đạt được mụctiêu thiết lập các thông tin cho việc lập dự toán về chi phí, doanh thu và kết quảtrong một thời kì hoạt động, kiểm soát một cách có hiệu quả Vì vậy kế toánquản trị bao gồm 3 chức năng cơ bản sau

1.3.1 Chức năng phân tích.

Chức năng phân tích được định hướng vào việc tính toán, phân tích các chiphí, kết quả và mối tương quan giữa chúng Với chức năng này thì chi phí,doanh thu và kết quả phải được phân tích theo từng loại hoạt động, từng hànghoá, dịch vụ, sản phẩm rồi sau đó lại được phân tích theo chức năng hoạt độngnhư khâu mua, khâu bán, khâu dự trữ, cuối cùng là phân theo ngành hoạtđộng.Trong các doanh nghiệp mang tính chất sản xuất việ phân tích chi phí cần

đa dạng và phong phú hơn Chi phí được hạch toán, phân loại theo các trung tâmchi phí và các loại chi phí.Trung tâm chi phí được hiểu là một giới hạn để quynạp các chi phí phù hợp với quyền hạn và trách nhiệm quản lý chi phí ở mỗitrung tâm Cơ cấu các trung tâm chi phí được xác định phù hợp với công nghệhoạt động sản xuất kinh doanh; cơ cấu tổ chức sản xuất kinh doanh và cơ cấucác bộ phận hạch toán kế toán nội bộ

Ngoài ra, trong mỗi trung tâm chi phí, chi phí còn được phân tích theo tínhchất từng loại chi phí

1.3.2 Chức năng dự toán kế hoạch.

Mọi hoạt động kinh tế diễn ra của doanh nghiệp đều phải thực hiện theocác chương trình đã lập sẵn trong các kế hoạch dài hạn, kế hoạch hàng năm và

kế hoạch tác nghiệp Việc xây dựng kế hoạch ở các doanh nhgiệp là hết sức cần

thiết từ nhiều phương diện :

- Kế hoạch là cơ sở để định hướng cũng như chỉ đạo mọi hoạt động kinhdoanh; phối hợp chương trình hoạt động của các bộ phận liên quan

- Kế hoạch là cơ sở để kiểm tra các hoạt động kinh doanh, mọi chênh lệch

so với kế hoạch đều biểu hiện những nguyên nhân hợp lý và bất hợp lý

- Kế hoạch là cơ sở để đánh giá kết quả hoạt động của doanh nghiệp Đóchính là cơ sở tăng cường trách nhiệm vật chất Thực hiện các phương phápquản lý và điều hành doanh nghiệp Do đó kế hoạch phải được xác định trênnhững căn cứ khoa học trong đó việc phân tích những thông tin thực hiện củaquá trình tuần hoàn và chủ quyền vốn có một ý nghĩa vô cùng quan trọng và kếtoán quản trị phải được tổ chức để thu thập thông tin phục vụ cho mục đích này

1.3.3 Chức năng kiểm tra.

Kế toán quản trị đóng vai trò kiểm soát hoạt động kinh doanh từ trước ,trong và sau quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh Việc kiểm soát của kếtoán quản trị chủ yếu được thực hiện thông qua hệ thống kiểm soát nội bộ nằmtrong lòng cơ cấu tổ chức và các quy chế quản lý nội bộ của doanh nghiệp Mặtkhác, việc kiểm soát còn được tiến hành thường xuyên thông qua các phươngthức tham gia trong kí kết hợp đồng kinh tế, chuẩn chi và lập chứng từ, phânthích các chỉ tiêu thu nhập ( như giá thành sản phẩm, doanh thu, lãi lỗ theongành hàng, mặt hàng, phân tích điểm hoà vốn … ) và kiểm kê nhằm phát hiệncác khoản chênh lệch giữa thực tế và sổ sách kế toán Tăng cường trách nhiệmvật chất với những người phụ trách vật chất

1 4 Các phương pháp kỹ thuật sử dụng trong KTQT.

1.4.1 Phương pháp thiết kế thông tin của hoạt động sản xuất kinh doanh dưới dạng có thể so sánh được

Thông tin kế toán quản trị nhằm mục đích cung cấp cho các nhà quản lý để

có quyết định tối ưu nhất quản trị doanh nghiệp, do vậy các thông tin kế toánquản trị phải được thiết kế thành dạng so sánh được Từ các số liệu thu thậpđược, kế toán quản trị sẽ phân tích và thiết kế chúng thành dạng so sánh được.Các thông tin trở nên vô dụng nếu thiếu các tiêu chuẩn để so sánh với nó

Chẳng hạn, kế toán quản trị phải cung cấp thông tin thực hiện để có thể so sánhvới kế hoạch, định mức hoặc dự toán chi phí, các giá phí, giá thành, mức lợinhuận của các phương án đang lựa chọn…Quá trình quyết định của nhà quản trịphải dựa trên sự phân tích so sánh này để đánh giá và ra quyết định

1.4.2 Phương pháp phân loại chi phí.

Nghiên cứu, phân loại chi phí theo nhiều tiêu thức khác nhau nhằm tạo lậpcác thông tin thích hợp cho việc ra các quyết định là một đặc thù của kế toánquản trị Ngoài cách phân loại chi phí theo tính chất, nội dung kinh tế của chiphí và phân loại theo công dụng của chi phí của kế toán tài chính, kế toán quảntrị còn sử dụng nhiều cách phân loại chi phí khác như:

-Phân loại chi phí theo mối quan hệ của chi phí với khối lượng hoạt động:phân biệt chi phí bất biến, chi phí khả biến, chi phí hỗn hợp.

- Phân loại chi phí theo thẩm quyền ra quyết định: phân biệt chi phí kiểm soátđược và chi phí không kiểm soát được

- Phân loại chi phí khác cho việc ra quyết định: chi phí cơ hội, chi phí chìm,chi phí chênh lệch…

Các cách phân loại này sẽ được đề cập cụ thể ở chương 3 Các cách phân loạichi phí nói trên giúp kế toán quản trị được thông tin chi phí thích hợp cho từngloại quyết định, là căn cứ để phân tích mối quan hệ chi phí -khối lượng- lợinhuận Một trong những nội dung quan trọng khi xem xét các quyết định kinhdoanh

1.4.3 Phương pháp trình bày thông tin kế toán dưới dạng phương trình

Cách trình bày của các thông tin được thiết kế dưới dạng phương trình rấtthuận lợi cho việc tính và dự toán một số quá trình chưa xảy ra trên cơ sở những

dữ liệu đã có và mối quan hệ đã được xây dựng Do đó phương pháp này sẽđược dùng làm cơ sở để tính toán lập kế hoạch và phân tích dự báo trong kế toánquản trị

1.4.4.Phương pháp trình bày thông tin kế toán dưới dạng đồ thị

Phương pháp này thường sử dụng trong kế toán quản trị vì đồ thị là cáchthể hiện giúp cho người đọc dễ thấy và rõ ràng nhất quy luật và xu hướng vậnđộng của các thông tin, mối quan hệ giữa chúng

Ví dụ : Căn cứ vào mối quan hệ giữa tổng chi phí, định phí, biến phí ta xác lậpphương trình chi phí: y = ax +b

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG I

Câu 1 Trình bày sự giống và khác giữa kế toán quản trị và kế toán tài chính.Câu 2 Trình bày nội dung của kế toán quản trị

Câu 3 Các phương pháp kỹ thuật được sử dụng trong kế toán quản trị

Câu 4 Một số câu hỏi đúng sai

1 Một trong những mục tiêu của kế toán quản trị là cung cấp thông tin choquá trình ra quyết định

2 Cả KTQT và KTTC chỉ được điều chỉnh bởi các chuẩn mực kế toán

3 Kỳ của báo cáo kế toán quản trị thường là 1 năm

4 Sản phẩm của kế toán quản trị là các báo cáo tài chính

5 Thông tin KTQT được cơ quan nhà nước quy định theo các chuẩn mựcthống nhất

Câu 5 Một số câu hỏi trắc nghiệm

1 Đặc điểm nào trong các đặc điểm sau đây là đặc điểm của hệ thống KTQT

a Các báo cáo hướng về tương lai

b Báo cáo về toàn bộ tổ chức

c Đối tượng sử dụng báo cáo ở bên ngoài tổ chức

d Nội dung tuân thủ theo các chuẩn mực kế toán

2 Báo cáo KTQT được lập nhằm mục đích:

a Đáp ứng nhu cầu của cơ quan thuế

b Đáp ứng nhu cầu của cổ đông khi họ cần

c Đáp ứng nhu cầu thông tin cho các nhà quản trị bên trong tổ chức

d Không có câu trả lời nào đúng

3 Kế toán quản trị phải

a Phải tuân thủ các chuẩn mực

b Hướng về quá khứ

c Hướng về tương lai

d Cho đối tượng bên ngoài

4 Thông tin kế toán quản trị được sử dụng trong

a Lập kế hoạch và thực hiện

b Giải quyết vấn đề và đánh giá hoạt động

c Ra quyết định

d Tất cả các trường hợp trên

5 Đặc điểm nào trong các đặc điểm dưới đây là đặc điểm của hệ thống KTTC

a Chỉ cung cấp thông tin cho đối tượng sử dụng bên trong doanh nghiệp

b Cung cấp thông tin quá khứ

c Cung cấp thông tin chi tiết

GỢI Ý TRẢ LỜI

Câu 1 Nội dung giống bài giảng

Câu 2 Nội dung giống bài giảng

Câu 3 Nội dung giống bài giảng

CHƯƠNG 2: KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CÁC YẾU TỐ SẢN XUẤT KINH

DOANH

2.1 Kế toán quản trị vật tư, hàng hóa

2.1.1 Phân loại vật tư, hàng hóa.

Là việc phân chia vật tư hàng hóa trong doanh nghiệp thành những loại,thứ, nhóm khác nhau theo một tiêu thức phân loại nhất định nhất định

- Nhiên liệu: Là loại vật liệu phục vụ cho công nghệ sản xuất sản phẩm,cho hoạt động của máy móc thiết bị, phương tiện vận tải

- Phụ tùng thay thế: Là các phụ tùng chi tiết được sử dụng để thay thế, sửachữa các máy móc, thiết bị sản xuất, phương tiện sản xuất của doanh nghiệp

- Thiết bị xây dựng cơ bản: Bao gồm các loại vật liệu, thiết bị được muavào để đầu tư cho quá trình xây dựng cơ bản trong doanh nghiệp

- Vật liệu khác : Là những vật liệu ngoài các loại kể trên VD: Phế liệu thuhồi…

Ngoài ra có thể căn cứ vào nguồn gốc nguyên vật liệu hoặc mục đích sử dụng

để phân chia nguyên liệu thành những loại khác nhau

Sau khi phân loại nguyên vật liệu thì tuỳ thuộc vào yêu cầu quản trị mà mỗi loạinêu trên lại được chia thành các nhóm, từng thứ chi tiết hơn

b Công cụ dụng cụ :

Cũng được phân loại theo tiêu thức khác nhau:

- Nếu phân theo nội dung kinh tế, công cụ dụng cụ chia làm 3 loại :

Công cụ dụng cụ

Bao bì luân chuyển

Đồ dùng cho thuê

- Nếu phân theo mục đích sử dụng , chia làm 3 loại :

Công cụ dụng cụ dùng cho sản xuất

Công cụ dụng cụ dùng cho quản lý

Công cụ dụng cụ dùng cho các yêu cầu khác

Tuỳ theo yêu cầu quản trị đối với công cụ dụng cụ mà từng lại công cụdụng cụ có thể chia thành các nhóm cụ thể

c Hàng hoá :

Cách phân loại hàng hoá tương tự như cách phân loại vật tư Tuỳ theo yêucầu quản lý chi tiết mà phân chia hàng hóa thành các loại, các nhóm, các mặthàng cụ thể

2.1.2 Lập danh điểm vật tư, hàng hóa.

Trong doanh nghiệp thì vật tư, hàng hoá thường đa dạng về chủng loại, quycách, kích cỡ Vì vậy trên cơ sở phân loại vật tư hàng hoá doanh nghiệp cần phảilập danh điểm vật tư, hàng hoá, đặc biệt là trong điều kiện sử dụng tin học vàocông tác kế toán

- Lập danh điểm vật tư, hàng hoá là quy định cho mỗi thứ vật tư hàng hoá

có kí hiệu riêng bằng 1 hệ thống các chữ số, có thể kết hợp với chữ cái để thaythế tên gọi quy cách, kích cỡ của chúng

- Nguyên tắc lập danh điểm vật tư hàng hóa:

+ Danh điểm vật tư hàng hoá phải được sử dụng thống nhất giữa các bộphận quản lý liên quan trong doanh nghiệp nhằm thống nhất quản lý đối vớitừng thứ vật tư, hàng hoá

+ Việc lập danh diểm vật tư, hàng hoá phải đảm bảo yêu cầu dễ ghi nhớ,hợp lý, tránh nhầm lẫn, trùng hợp

Tùy theo tình hình thực tế về số lượng, chủng loại…mà mỗi doanh nghiệp tự đặtcho mình một mã danh điểm vật tư hàng hóa khác nhau

2.1.3 Tính giá vật tư, hàng hóa

- Là việc xác định trị giá của vật tư hàng hoá nhập kho và trị giá vật tưhàng hoá xuất kho và giá trị hiện còn trong kho theo phương pháp thích hợpnhất

- Mỗi một phương pháp tính giá vật tư, hàng hoá sẽ cho các kết quả khácnhau nhưng về mặt pháp lý thì đều được thừa nhận Vì vậy kế toán quản trị phảixác định giá trị vật tư, hàng hoá theo phương pháp hợp lý có ý nghĩa rất quantrọng trong việc xác định kết quả kinh doanh và xác định giá trị của tài sản hiện

còn

- Nguyên tắc tính giá vật tư hàng hoá của kế toán quản trị phải tuân thủtheo giá vốn thực tế khi hạch toán vật tư Tuy nhiên trong trường hợp vật tưhàng hoá của doanh nghiệp có nhiều chủng loại biến động thường xuyên thì cóthể sử dụng giá hạch toán để ghi chép hàng ngày sự biến động của vật tư hànghoá sau đó sẽ được điều chỉnh theo giá vốn thực tế tại thời điểm cuối kì.Do đó,trong kì kế toán quản trị có thể sử dụng giá vốn thực tế hoặc giá hạch toán đểhạch toán vật tư

a Tính giá vật tư, hàng hoá theo giá vốn thực tế

* Xác định giá vật tư hàng hoá nhập kho: Là các khoản chi cần thiết để cấuthành trị giá của vật tư hàng hóa được đưa vào trạng thái sẵn sàng sử dụng hay

là bán

Việc tính toán giá vốn nhập kho khá đơn giản và được nghiên cứu kỹ ởcác môn học khác như Tài chính tiền tệ, Quản trị TCDN, Kế toán doanhnghiệp…nên không nhắc lại nữa

* Xác định giá vật tư hàng hoá xuất kho, tồn kho: Người ta sử dụng 4 phươngpháp sau:

Nhập trước, xuất trước

Nhập sau, xuất trước

Thực tế đích danh

Bình quân gia quyền (Gồm bình quân cả kỳ dự trữ và bình quân liên hoàn.Thực tế áp dụng BQCKDT nhưng kế toán quản trị phải đảm bảo tính chính xáckịp thời nên sd BQLH)

* Ví dụ: Có tình hình nguyên vật liệu A tại doanh nghiệp X năm N như sau

 Tồn đầu kỳ 3000kg Đơn giá 4000Đ/kg

 Tình hình nhập xuất trong tháng 1 như sau

- Ngày 03/01 nhập kho 2000 kg vật liệu A đơn giá 4.200Đ/kg

- Ngày 15/01 nhập kho 5000 kg vật liệu A đơn giá 4.400Đ/kg

- Ngày 23/01 xuất kho 8000 kg vật liệu A

Yêu cầu: Xác định trị giá hàng tồn kho, xuất kho theo 4 phương pháp

b Tính giá vật tư hàng hóa theo giá hạch toán.

- Giá hạch toán là mức giá do doanh nghiệp quy định và được sử dụng trong một

thời gian dài (ít nhất là một kì hạch toán) Mức giá này có thể lấy ở cuối kỳ trước hoặc đầu kỳ Vì vậy nó đã vi phạm nguyên tắc giá vốn cho nên

Để tính giá theo nguyên tắc giá vốn thì chúng ta phải sử dụng một phương pháp gọi là phương pháp hệ số giá

Hệ số giá = Giá vốn thực tế hàng tồn ĐK + Giá vốn thực tế hàng nhập trong kì

Giá HT hàng tồn ĐK + Giá HT hàng nhập trong kì

Giá vốn hàng xuất = Hệ số giá * Giá hạch toán hàng xuất

Giá vốn hàng tồn cuối kì = Hệ số giá * Giá hạch toán hàng tồn

Kết luận: Mối phương pháp cho một kết quả riêng nhưng chúng đều được thừanhận Doanh nghiệp cần chọn cho mình một phương pháp thích hợp với quy mô

và đặc trưng của DN mình (Ảnh hưởng đến các chỉ tiêu chi phí, doanh thu vàđánh giá tài sản hiện còn của doanh nghiệp

2.1.4 Hạch toán chi tiết vật tư hàng hóa.

Để cung cấp thông tin nhanh và kịp thời về tình hình nhập, xuất, tồn khoVTHH về chỉ tiêu hiện vật và giá trị thì quá trình hạch toán chi tiết VTHH phảiđảm bảo các yê cầu sau:

- Tổ chức hạch toán chi tiết vật tư hàng hóa ở từng kho và ở bộ phận kế toán

- Theo dõi hàng ngày

- Khớp đúng về nội dung tương ứng giữa phòng kế toán và kho

- Cung cấp thông tin hàng ngày, tuần, kỳ theo yêu cầu quản trị

Các phương pháp áp dụng:

a, Phương pháp ghi thẻ song song

b, Phương pháp ghi sổ số dư

c, Phương pháp ghi sổ đối chiếu luân chuyển

2.2 Kế toán quản trị Tài sản cố định.

Để tiến hành quá trình kế toán tài sản cố định trước hết chúng ta phải tiến hànhphân loại

2.2.1 Phân loại TSCĐ

a Theo hình thái biểu hiện :

* TSCĐ hữu hình: Là những TSCĐ có hình thái vật chất và biểu hiện vật thể Bao gồm :

- Nhà cửa, vật kiến trúc

- Máy móc, thiết bị: Thiết bị quản lý kinh doanh, quản lí hành chính

- Phương tiện vận tải truyền dẫn.

- Thiết bị dụng cụ quản lí ( gồm thiết bị quản lý kinh doanh, quản lý hànhchính, dụng cụ đo lường, dụng cụ thí nghiệm )

- Cây lâu năm, súc vật sinh sản, súc vật cảnh

* TSCĐ vô hình : là những TSCĐ không có hình thái vật chất Bao gồm:

- Quyền sử dụng đất

- Chi phí thành lập doanh nghiệp

- Bằng phát minh sáng chế

- Chi phí về lợi thế thương mại

- Chi phí nghiên cứu phát triển

c Theo nội dung kinh tế

Phân theo đúng tính chất của TSCĐ chia thành rất nhiều loại Cách phânloại này phục vụ cho việc nhóm và tính khấu hao TSCĐ

d Phân loại theo công dụng kinh tế.

- TSCĐ dùng trong sản xuất kinh doanh

- TSCĐ dùng ngoài sản xuất kinh doanh: phục vụ phúc lợi

e Phân loại theo tình hình sử dụng.

- TSCĐ chưa sử dụng

- TSCĐ đang sử dụng

- TSCĐ chờ xử lý

2.2.2 Đối tượng ghi tài sản cố định.

Để phục vụ cho yêu cầu sử dụng TSCĐ trong doanh nghiệp, TSCĐ cầnđược ghi sổ theo từng đối tượng cần được ghi TSCĐ

- Đối tượng ghi TSCĐ hữu hình là từng vật kết cấu hoàn chỉnh với tất cảcác vật gá lắp và phụ tùng kèm theo hoặc những vật thể riêng biệt về kết cấudùng để thực hiện chức năng, nhiệm vụ nhất định hoặc toàn thể hệ thống gồmnhiều bộ phận tài sản riêng biệt để cùng thực hiện một hay một số chức năngnhất định mà thiếu bất kì 1 bộ phận nào thì hệ thống không hoạt động được

- Đối tượng ghi của TSCĐ vô hình :

Từng TSCĐ vô hình gắn liền với nội dung chi và một mục đích riêng.Đểtheo dõi đối tượng ghi TSCĐ, đối với đối tượng TSCĐ hàng hoá thì cần phảiđánh số TSCĐ Cách đánh số TSCĐ là quy định cho mỗi đối tượng ghi TSCĐhàng hoá một số hiệu riêng theo nguyên tắc nhất định đảm bảo sự thống nhấttrong phạm vi doanh nghiệp

2.2.3 Kế toán chi tiết TSCĐ.

a Kế toán chi tiết TSCĐ tại nơi bảo quản TSCĐ.

Việc theo dõi TSCĐ theo nơi sử dụng nhằm gắn trách nhiệm bảo quản , sửdụng TS với từng bộ phận Từ đó nâng trách nhiệm và hiệu quả trong bảo quản,

sử dụng TSCĐ của doanh nghiệp

b Kế toán chi tiết ở bộ phận kế toán doanh nghiệp.

Tại bộ phận kế toán doanh nghiệp, kế toán chi tiết TSCĐ phải sử dụng thẻTSCĐ, sổ đăng kí thẻ TSCĐ, sổ TSCĐ toàn doanh nghiệp để theo dõi tình hìnhsản tăng, giảm, hao mòn TSCĐ

- Sổ TSCĐ chung toàn doanh nghiệp

Mỗi loại TSCĐ được dùng riêng một sổ hoặc một số trang trong sổ để thaodõi tình hình tăng, giảm, khấu hao của các TSCĐ trong từng loại Nếu 1 loạiTSCĐ lại có nhiều nhóm thì nên chia sổ thành các phần ( cột ) để theo dõi, phảnánh đối tượng ghi TSCĐ thuộc từng nhóm giúp cho việc sử dụng số liệu lập báocáo định kỳ về TSCĐ

Lưu ý: Để ghi vào sổ thẻ TSCĐ là các chứng từ về tăng, giảm, khấu haoTSCĐ và các chứng từ gốc có liên quan trong hướng dẫn về vấn đề kế toán, hệthống kế toán doanh nghiệp Đó là: biên bản giao nhận TSCĐ, biên bản thanh lýTSCĐ, biên bản đánh giá lại TSCĐ , bảng tính và phân bổ khấu hao TSCĐ, cáctài liệu kỹ thuật có liên quan gọi là hồ sơ TSCĐ

2.3 Kế toán quản trị lao động và tiền lương.

2.3.1 Phân loại lao động trong doanh nghiệp.

Trong các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực kinh doanh khác nhau thì việcphân loại lao động cũng không giống nhau Tuỳ theo mục đích quản lý khácnhau và trong điều kiện cụ thể của từng doanh nghiệp, các doanh nghiệp có thểphân loại như sau:

a Theo tính chất công việc mà người lao động đảm nhận:

- Lao động trực tiếp: Bao gồm những người trực tiếp tiến hành hoạt độngsản xuất kinh doanh tạo ra sản phẩm hay trực tiếp thực hiện các công việc dịch

vụ nhất định

- Lao động gián tiếp

b Theo nội dung công việc mà người lao động thực hiện gồm:

- Lao động chính

- Lao động phụ

c Theo năng lực và trình độ chuyên môn gồm:

- Lao động cao, lao động trung bình

- Chuyên viên chính, chuyên viên, cán sự, nhân viên

Phân loại lao động trong doanh nghiệp có ý nghĩa lớn trong việc nắm bắtthông tin về số lượng, thành phần lao động, trình độ nghề nghiệp của người laođộng trong doanh nghiệp, về sự bố trí lao động trong doanh nghiệp từ đó thựchiện quy hoạch lao động, lập kế hoạch lao động Mặt khác thông qua phân loạilao động trong toàn doanh nghiệp và từng bộ phận giúp cho việc lập dự toán chiphí nhân công trong chi phí sản xuất kinh doanh, lập kế hoạch quỹ lương vàthuận lợi cho việc kiểm tra tình hình thực hiện các kế hoạch dự toán này

Cơ cấu thành phần các loại lao động trong doanh nghiệp ảnh hưởng trựctiếp đến việc thực hiện kế hoạch SXKD, do đó để thực hiện việc này doanhnghiệp phải sử dụng sổ danh sách lao động của toàn doanh nghiệp và sổ danhsách lao động của từng bộ phận trong doanh nghiệp Sổ này do bộ phận lao độngtiền lương lập thành 2 bản trong đó 1 bản được sử dụng ở bộ phận lao động tiềnlương, 1 bản chuyển cho phòng kế toán

Khi có sự biến động về số lượng lao động, sự biến động về tiền lương thìphải căn cứ vào các chứng từ như quyết định tiếp nhận lao động, giấy thuyênchuyển công tác, quyết định cho thôi việc, quyết định nghỉ hưu, quyết định tănglương…để kế toán và bộ phận lao động tiền lương của doanh nghiệp ghi vào sổ

Số liệu trên sổ danh sách lao động được sử dụng để lập báo cáo lao động hàngtháng, quý, năm

2.3.2 Hạch toán chi tiết tiền lương.

- Tính lương và phân bổ chi phí nhân công

Để tính tiền lương mà người lao động được hưởng và xác định chi phí nhâncông vào chi phí SXKD hàng tháng kế toán phải tính toán số tiền lương phải trảcho người lao động đồng thời phân bổ chi phí nhân công vào chi phí SXKD củađối tượng sử dụng lao động liên quan.

Việc tính lương hàng tháng phải được dựa trên cơ sở các chứng từ hạchtoán lao động và chính sách chế độ về lao động tiền lương hiện hành Trong cácdoanh nghiệp tồn tại hai hình thức tiền lương: Lương thời gian và lương sảnphẩm

Li : Tiền lương sp của lao động i

Lt : Tổng tiền lương sp của tập

Ti : Thời gian làm việc thực tế của lao động i

n : Tổng số lao động của tập thể

Hi: Hệ số cấp bậc lương của lao động i

Phương pháp này, căn cứ vào thời gian làm việc thực tế và hệ số lương củatừng người để tính chia lương sp tập thể cho từng người

b Lương thời gian.

Tiền lương thời gian được tính căn cứ vào thời gian làm việc và bậc lương,thang lương của người lao động

Tiền lương phải trả theo thời gian = thời gian làm việc  mức lương thờigian

Tuỳ theo yêu cầu và trình độ quản lý mà doanh nghiệp có thể tính mứclương thời gian theo mức lương tháng, lương giờ, lương công nhật

- Các khoản trích theo lương

+ BHXH: 22% Lcb trong đó 16% tính vào chi phí SXKD, 6% trừ lương CN.+ BHYT: 4.5% Lcb trong đó 3% tính vào chi phí SXKD, 1.5% trừ lương CN.+ KPCĐ: 2% Lcb tính vào chi phí SXKD

+ Bảo hiểm thất nghiệp: 2% Lcb trong đó 1% tính vào chi phí SXKd, 1% trừlương CN

- Số tiền BHXH, BHYT, KPCĐ sẽ được xác định ngay trên bảng lương, đượcchia thành 2 phần: một phần là chi phí, dựa vào đó để xác định vào các bộ phậnchịu chi phí, một phần khấu trừ vào tiền lương của cán bộ công nhân viên theoquy định của chế độ BHXH hiện hành

- Đối với khoản BHXH trả thay lương trong tháng mà người lao độngđược hưởng khi họ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động … thì căn cứ vào chứng từliên quan ( phiếu nghỉ hưởng BHXH và các chứng từ khác ) kế toán sẽ tính toán

số BHXH phải trả cho từng người lao động theo công thức sau:

Trường hợp doanh nghiệp áp dụng chế độ tiền thưởng cho người lao độngthì kế toán phải lập bảng thanh toán tiền lương thưởng theo mẫu 05/LĐTL để sửdụng theo dõi và chi trả

Phân bổ chi phí nhân công vào chi phí SXKD

Trong nền sản xuất hàng hoá nói chung, tiền lương là 1 yếu tố chi phí sảnxuất kinh doanh cấu thành nên giá trị sản phẩm Bởi vậy ngoài việc tính toán,phản ánh chi phí tiền lương và các khoản khác phải trả cho người lao động, đểqua đó kiểm tra việc thực hiện chính sách, chế độ đối với người lao động thì kếtoán quản trị phải phân bổ chi phí nhân công vào chi phí SXKD cho phù hợp vớiyêu cầu phân loại chi phí, phù hợp với hạch toán chi tiết chi phí và tính giáthành

c Chi tiết chi phí nhân công trong hệ thống tài khoản kế toán hiện hành.

- Chi phí tiền lương trả cho công nhân trực tiếp sản xuất: Sử dụng TK 622

- Chi phí tiền lương trả cho nhân viên quản lý sản xuất: Sử dụng TK 627

- Chi phí tiền lương trả cho nhân viên bán hàng: Sử dụng TK 641.2

- Chi phí tiền lương trả cho nhân viên quản lý: Sử dụng TK 642.2

Tuỳ từng đặc điểm về quy trình SXKD ( quy trình SXKD theo công việchoặc quy trình SXKD theo quá trình sản xuất ) thì khi đó việc phân loại hạchtoán chi tiết chi phí nhân công cũng phải tuân thủ theo

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG II

Câu 1 Trình bày nguyên tắc lập danh điểm vật tư hàng hóa

Câu 2 Trình bày các phương pháp tính giá xuất kho vật tư hàng hóa

Câu 3 Phân loại tài sản cố định

Câu 4 Các phương pháp tính lương và phân bổ chi phí nhân công

Hướng dẫn: Theo nội dung bài giảng.

Số ngày nghỉtheo chế độBHXH

Tỉ lệ

CHƯƠNG 3: KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH

SẢN PHẨM

3 1- Kế toán quản trị chi phí

3.1.1- Vai trò của kế toán quản trị chi phí

Trong doanh nghiệp, việc quản lý chi phí được đặt lên nhiệm vụ hàng đầucủa các nhà quản trị vì chi phí là một nhân tố trực tiếp tác động đến lợi nhuận, làmục tiêu hoạt động sản xuất kinh doanh của tất cả các doanh nghiệp Mặt khácchi phí lại có nguồn gốc quyết định ở doanh nghiệp là chính Do đó việc theodõi, quản lý chi phí là chức năng chính của phòng kế toán và của nhà quản trị tàichính trong doanh nghiệp

3.1.2- Phân lọai chi phí

a Phân loại chi phí theo khoản mục

* Theo công dụng và nói sử dụng chi phí :

* Phân loại chi phí theo yếu tố

Theo nội dung kinh tế của chi phí (6 yếu tố)

* Phân loại chi phí theo yếu tố đầu vào

- Chi phí đầu vào: Chi phí đơn nhất, gồm có chi phí nguyên vật liệu, chi phínhân công

- Chi phí luân chuyển nội bộ: Là chi phí được kết hợp từ nhiều yếu tố chi

phí trong nội bộ doanh nghiệp.

Cách phân loại chi phí này có ý nghĩa là cơ sở để lập và kiểm tra việc thựchiện dự toán chi phí sản xuất kinh doanh, nó quan trọng đối với quản lý vĩ môcũng như đối với quản trị doanh nghiệp Nó là cơ sở để xác định định mức tiêuhao vật chất và tính được thu nhập quốc dân của toàn doanh nghiệp, toàn ngành

và toàn nền kinh tế quốc dân

* Phân loại chi phí theo mối quan hệ của chi phí với các khoản mục.

- Chi phí sản phẩm: Là loại chi phí gắn liền với quá trình sản xuất kinhdoanh dịch vụ, nếu sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ chưa được tiêu thụ hoặc chấpnhận thanh toán thì chi phí sản phẩm sẽ nằm trong giá thành hàng tồn kho trênbảng cân đối kế toán ( 155; 156;157;154 ) nó sẽ được chuyển thành giá vốntrong Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh khi nó được chấp nhậntiêu thụ

- Chi phí thời kì: Là các chi phí để phục vụ cho hoạt động kinh doanh trong

kì , không tạo nên hàng tồn kho mà ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả mà kì chúngphát sinh

Cách phân loại này sẽ cho người quản trị phân biệt được 2 loại chi phí: Chiphí thời kì phát sinh ở thời kì nào thì được tính ngay vào thời kì đó và ảnhhưởng trực tiếp đến lợi tức của thời kì mà nó phát sinh, chi phí sản phẩm chỉđược tính để xác định kết quả ở kì mà sản phẩm được tiêu thụ Do đó chi phí sảnphẩm cũng ảnh hưởng đến lợi tức của sản phẩm nhưng nó ảnh hưởng đến lợi tứccủa nhiều kì vì sản phẩm có thể được tiêu thụ ở nhiều kì khác nhau

* Phân loại chi phí căn cứ vào mối quan hệ của chi phí với quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm và quá trình kinh doanh

Theo cách này chi phí được phân thành 2 loại :

- Chi phí cơ bản: Là những chi phí có liên quan trực tiếp đến quy trình côngnghệ sản xuất sản phẩm

- Chi phí chung: Là những chi phí dùng vào việc tổ chức quản lý, phục vụsản xuất có tính chất chung

Cách phân loại này giúp nhà quản trị xác định được phương hướng và cácbiện pháp để tiết kiệm chi phí và hạ giá thành sản phẩm

* Phân loại chi phí theo mối quan hệ và khả năng quy nạp sản phẩm vào các đối tượng tập hợp chi phí.Theo cách này chi phí được phân thành 2 loại

- Chi phí trực tiếp: Là những chi phí chỉ quan hệ trực tiếp đến việc sảnxuất 1 loại sản phẩm, một công việc lao vụ hoặc 1 hoạt động, một địa điểm nhấtđịnh và hoàn toàn có thể hạch toán quy nạp trực tiếp cho sản phẩm, công việc,lao vụ nào đó

- Chi phí gián tiếp: Là các chi phí có liên quan đến nhiều sản phẩm, nhiềucông việc, nhiều đối tượng khác nhau nên phải tập hợp, quy nạp, cho từng đốitượng bằng phương pháp phân bổ gián tiếp

- Chi phí khả biến: Tỷ lệ thuận với mức độ hoạt động của doanh nghiệp.

- Chi phí bất biến: Không thay đổi khi mức độ hoạt động thay đổi

- Chi phí hỗn hợp: Có thay đổi khi mức độ hoạt động thay đổi nhung khôngthay đổi tỉ lệ thuận

Cách phân loại này phục vụ cho công tác lập kế hoạch chi phí, dự đoán chiphí cho kì sau

+ Chi phí chênh lệch: Là những chi phí có phương án này nhưng không có

ở phương án khác

+ Chi phí cơ hội: Là thu nhập bị mất đi khi doanh nghiệp lựa chọn phương

án này thay vì lựa chọn phương án khác

+ Chi phí ẩn chìm: Là những chi phí luôn tồn tại trong mọi phương án dùdoanh nghiệp có hoạt động hay không hoạt động

3.1.3- Xác định chi phí hỗn hợp

Chi phí hỗn hợp là chi phí xảy ra nhiều trong thực tế sản xuất kinh doanhcủa các doanh nghiệp Đặc điểm của nó là trong một khoảng mức độ hoạt độngnhất định của doanh nghiệp thì chi phí này không thay đổi ( bất biến) nhưngvượt quá khoảng giới hạn cho phép đó thì nó lại biến đổi và nó được mô tả như

là một chi phí khả biến cấp

y y = A + b.x

x

- Phương pháp để xác định chi phí hỗn hợp:

a Phương pháp cực trị:

Phương pháp này được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu đối tượng chi phí

đó trong một thời gian dài để thống kê được các chi phí và mức độ hoạt độngtương xứng với nó

VD : Chi phí bảo dưỡng máy móc thiết bị được thống kê trong bảng sau:

Thời gian Số giờ làm việc Chi phí bảo dưỡng

hoặc : ymax= A + b.xmax

Suy ra : A =3 500 000 - 2000  1500 = 500 000

Như vậy : y = 500 000 + 2000x

i n A b x y

1 1

. ( 1 )Mặt khác

i i n

i i

i x A x b x y

1

2 1

1

. (2)

i i

n

i i n

i i n

i

i i

x b A n y

x b x A x y

1 1

1

2

1 1

Xác định được A và b Từ đó xác định được chi phí hỗn hợp :

y = A +bx

c Phương pháp đồ thị phân tán

Phương pháp này bao gồm các bước sau :

B1: Biểu diễn mối quan hệ giữa chi phí hỗn hợp và mức độ hoạt động củatừng lần quan sát lên đồ thị

B2: Vẽ một đường chia số điểm trên đồ thị làm 2 phần bằng nhau, xoayđường này sao cho giữ nguyên số điểm của 2 phần bằng nhau nhưng khoảngcách từ các điểm xuống đường là gần nhất Đường này sẽ đại diện cho sự hồiquy của các điểm trên đồ thị và gọi là đường hồi quy Đường hồi quy cắt trụctung ở đâu thì điểm đó gọi là A ( định phí )

B3 :Thay A vào phương trình của điểm nằm trên đường hồi quy hoặc gầnđường hồi quy nhất để xác định b ( biến phí ).Từ đó xây dựng được phươngtrình đường hồi quy ( đường chi phí hỗn hợp)

y = A + bx

- Ưu nhược điểm của từng phương pháp

a Đối với phương pháp cực trị:

Đây là một phương pháp tính toán đơn giản vì vậy nó phù hợp với việc tínhtoán vì chi phí hỗn hợp phát sinh trong doanh nghiệp

Nhược điểm: Phương pháp này không sử dụng hết các số lần quan sát vàtrong tất cả các phần tử thống kê chỉ dùng 2 điểm để xác định công thức chi phí

Do đó với 2 điểm thì không thể cho được kết quả chính xác Trừ khi 2 điểm nàyxảy ra đúng ở mức độ trung bình của tất cả các điểm được khảo sát nhưng rấthiếm khi điểm đại và cực tiểu lại đại diện trung bình cho tất cả doanh nghiệp

Do đó đây là 1 hạn chế lớn nhất khi sử dụng phương pháp này

b Đối với phương pháp đồ thị phân tán

Đây là phương pháp ứng dụng ngay trên đồ thị Phương pháp này có ưuđiểm hơn phương pháp cực trị ở chỗ sử dụng nhiều quan sát hơn và cho phépnhà quản trị thấy mô hình chi phí Do đó ít có khả năng bị ảnh hưởng bởi sựkiện bất thường Mặt khác việc quan sát các điểm của chi phí tại các mức độhoạt động khác nhau ngay trên đồ thị cho thấy rõ mối quan hệ chi phí và mức độhoạt động như thế nào? Điều này thì phương pháp cực trị và phương pháp bìnhphương bé nhất không có Do đó 1 đồ thị phân tán là 1 dụng cụ cần thiết cho cácnhà phân tích có kinh nghiệm (Đường biểu diễn của chi phí sẽ bị uốn cong donhững nguyên nhân của các yếu tố chủ quan và khách quan như đình công, thờitiết xấu… sẽ được hiện lên rõ ràng trên đồ thị với người phân tích có kinhnghiệm ) Vì vậy, rất nhiều chuyên gia phân tích cho rằng đồ thị phân tán làđiểm đầu tiên của mọi quá trình phân tích chi phí vì mọi kết quả lợi nhuận thuđược sẽ được biểu thị qua các kết quả nghiên cứu chi phí được phân tích thuậnlợi ngay trên đồ thị

Nhược điểm: Là phương pháp thực nghiệm nên đòi hỏi chính xác cao Do

đó, kết quả chính xác tuỳ thuộc vào sự chính xác của đồ thị

c Đối với phương pháp bình phương bé nhất:

Phương pháp này khắc phục được nhược điểm của 2 phương pháp trên,không phụ thuộc vào tính chính xác của phương pháp, nó sử dụng được tất cảcác lần quan sát nên độ chính xác cao

Nhược điểm: Tính toán phức tạp, không phù hợp với những đơn vị phátsinh nhiều loại chi phí hỗn hợp, không loại bỏ được những yếu tố đột biến trongcác quan sát

3 2- Đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá

3.2.1- Đối tượng tập hợp chi phí

Đối tượng tập hợp chi phí hay còn gọi tắt là đối tượng chi phí, là phạm vigiới hạn để tập hợp chi phí nhằm đáp ứng yêu cầu kiểm soát chi phí và tính giáthành sản phẩm

Giới hạn để tập hợp chi phí sản xuất có thể là :

- Nơi phát sinh chi phí: Phân xưởng sản xuất, đội sản xuất, bộ phận chứcnăng v.v

- Nơi gánh chịu chi phí: Sản phẩm, công việc hoặc lao vụ do DN đang sảnxuất hoặc hạng mục công trình, đơn đặt hàng v.v

Như vậy, thực chất của việc xác định tập hợp chi phí là đối tượng tính giáthành chính là việc xác định nơi các chi phí đã phát sinh và đối tượng gánh chịuchi phí Xác định đối tượng tập hợp chi phí là khâu đầu tiên, rất quan trọng trongtoàn bộ công tác kế toán quản trị, chi phí sản xuất và giá thanh sản phẩm Do đókhi xác định đối tượng tập hợp chi phí cần phải dựa vào các nhân tố sau:

- Đặc điểm và công dụng của chí phí trong quá trình sản xuất

- Đặc điểm, cơ cấu tổ chức sản xuất của DN

- Quy trình công nghệ sản xuất chế tạo sản phẩm

- Đặc điểm của sản phẩm( đặc tính kỹ thuật, đặc điểm sử dụng…)

- Đặc điểm sử dụng

- Yêu cầu, kiểm tra, kiểm soát chi phí và yêu cầu hạch toán nội bộ củadoanh nghiệp

- Yêu cầu tính giá thành theo các đối tượng tính giá thành

- Khả năng, trình độ quản lý nói chung và hạch toán nói riêng của doanhnghiệp

Tuỳ thuộc vào đặc điểm của DN ở các ngành nghề thì các đối tượng tậphợp chi phí rất khác nhau nhưng có thể định hướng chung:

- Đối với ngành công nghiệp: Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất tuỳ theotừng loại sản phẩm, từng công việc, từng nhóm sản phẩm, từng phân xưởng,từng giai đoạn công nghệ, từng đơn đặt hàng hoặc từng bộ phận v.v

- Đối với ngành xây dựng: Đối tượng tập hợp chi phí theo từng hạng mụcxây dựng, từng đội xây dựng, hay từng phân xưởng sản xuất

Tóm lại: Việc xác định đúng đắn đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và tậphợp được chính xác là cơ sở tiền đề quan trọng nhất để kiểm tra, kiểm soát quátrình chí phí, tăng cường trách nhiệm vật chất đối với các bộ phận, đồng thờicung cấp các số liệu cho việc tính toán giá thành kịp thời phục vụ cho yêu cầuquản lý của doanh nghiệp

3.2.2- Đối tượng tính giá thành

Đối tượng tính giá thành là các loại sản phẩm, công việc, lao vụ của doanhnghiệp sản xuất, chế tạo và thực hiện, cần tính được tổng giá thành và giá thànhđơn vị

Các nhân tố ảnh hưởng đến việc xác định đối tượng tính giá thành baogồm:

- Đặc điểm tổ chức sản xuất, cơ cấu sản xuất.

- Quy trình công nghệ sản xuất chế tạo sản phẩm, đặc điểm của sản phẩm

- Khả năng và trình độ quản lý, hạch toán của doanh nghiệp

- Các yêu cầu về quản lý, yêu cầu cung cấp thông tin cho việc ra các quyếtđịnh của nhà quản trị

3.2.3- Mối quan hệ giữa đối tượng kế toán tập hợp chi phí và đối tượng tập hợp tính giá

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành là hai kháiniệm khác nhau nhưng lại có mối quan hệ chặt chẽ với nhau

Đối tượng kế toán tập hợp chi phí là tiền đề, điều kiện để tính giá thànhtheo các đối tượng tính giá trong doanh nghiệp Trên thực tế một đối tượng kếtoán tập hợp chi phí sản xuất có thể trùng với đối tượng tính giá thành còn thôngthường một đối tượng kế toàn tập hợp chi phí bao gồm nhiều đối tượng tính giáthành Ngược lại một đối tượng tính giá thành lại bao gồm nhiều đối tượng kếtoán tập hợp chi phí

Tóm lại: Mối quan hệ trong đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giáđược thể hiện trên cơ sở đặc điểm, quy trình công nghệ của sản xuất sản phẩm,

và việc lựa chọn phương pháp tính giá thành, kỹ thuật tính giá thành ở mộtdoanh nghiệp được quyết định chính từ mối quan hệ giữa đối tượng kế toán tậphợp chi phí và đối tượng tính giá thành

3.3 Kế toán tập hợp chi phí

3.3.1- Kế toán tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

- Trong kế toán quản trị TK 621 phải được mở chi tiết theo từng đối tượngtập hợp chi phí sản xuất đã được xác định

- Việc xác định chi phí nguyên vật liệu trực tiếp sử dụng để sản xuất sảnphẩm phần lớn là các chi phí trực tiếp được tập hợp trực tiếp cho từng đối tượngliên quan căn cứ vào các chứng từ xuất kho vật liệu và các báo cáo sử dụng vậtliệu ở từng địa điểm sản xuất

- Trường hợp cần phải phân bố gián tiếp thì tiêu chuẩn phân bổ cần được

Khi xuất kho

Nợ TK 621 : (Chi tiết cho từng đối tượng tính giá)

Có TK152 :

Khi mua ngoài

Nợ TK 621 : (Chi tiết cho từng đối tượng tính giá)

Nợ Tk133 :

Có TK111, 112, 331…

3.3.2- Kế toán chi phí nhân công trực tiếp

- Chi phí nhân công trực tiếp thường được tính trực tiếp vào từng đối tượngchịu chi phí liên quan Trường hợp chi phí nhân công trực tiếp có liên quan đếnnhiều đối tượng mà không hạch toán trực tiếp được thì được tập hợp chung sau

đó tìm tiêu chuẩn phân bổ thích hợp để tính toán, phân bổ cho các đối tượngchịu chi phí có liên quan.Tiêu chuẩn để phân bổ chi phí nhân công tực tiếp cóthể là chi phí tiền công định mức, giờ công định mức, giờ công thực tế, khốilượng sản phẩm sản xuất…Ngoài ra các khoản trích theo lương như BHXH,BHYT, KPCĐ được tính cho từng đối tượng căn cứ theo tỉ lệ trích theo quy địnhhiện hành và số chi phí tiền lương đã tập hợp ( hoặc là trực tiếp hoặc phân bổgián tiếp) của từng đối tượng

- Việc kế toán chi phí quản trị về nhân công trực tiếp được sử dụng TK

622, nhưng chi tiết cho từng đối tượng tính giá hoặc đối tượng tập hợp chi phísản xuất:

Nợ TK 622 :(chi tiết cho từng đối tượng)

Có TK 334 :

Có TK 338(2,3,4):

Nếu thuê nhân công bên ngoài sẽ ghi:

Nợ TK 622 :(thuê nhân công bên ngoài)

Có TK 111:

3.3.3- Kế toán tập hợp chi phí sản xuất chung

- Chi phí sản xuất chung được tập hợp theo từng địa điểm phát sinh chi phí.Trường hợp mỗi đơn vị, bộ phận sản xuất chỉ tiến hành sản xuất một loại sảnphẩm, một loại công việc hay một loại lao vụ nhất định thì chi phí sản xuấtchung của bộ phận đơn vị đó là chi phí trực tiếp và được kết chuyển trực tiếpcho loại sản phẩm, công việc hoặc lao vụ đó Trường hợp có nhiều loại sảnphẩm, công việc hoặc lao vụ thì chi phí sản xuất chung của từng đơn vị, bộ phậnđược phân bổ cho các đối tượng liên quan theo tiêu chuẩn phân bổ nhất định vàđược tập hợp trên các tài khoản cấp 2 của TK 627- Chi phí sản xuất chung

- Tiêu chuẩn sử dụng để phân bổ chi phí sản xuất chung là chi phí nhâncông trực tiếp hoặc chi phí nguyên vật liệu trực tiếp hoặc tổng chi phí sản xuất

cơ bản (bao gồm chi phí nhân công trực tiếp và chi phí nguyên vật liệu trực tiếp)hoặc phân bổ theo dự toán định mức chi phí sản xuất chung Tuy nhiên trong 1

hệ thống tính giá thành chi phí sản xuất chung có thể tính cho các đối tượng liênquan theo định mức hay dự toán Phần chênh lệch giữa mức thực tế và dự toán

sẽ được xử lý vào cuối kì theo phương pháp nhất định.

- Chênh lệch chi phí sản xuất chung dự toán lớn hơn chi phí thực tế

Chênh lệch tăng nhỏ hơn hoặc bằng 5%: Được bồi hoàn ngay

- Có tính độc đáo theo yêu cầu của đơn đặt hàng

- Không đồng nhất

- Có giá trị cao

- Có kích thước lớn

- Được đặt mua trước khi sản xuất

Vì vậy hệ thống tính giá thành theo công việc được dùng cho các sản phẩm,dịch vụ theo đơn đặt hàng và theo nhu cầu của từng khách hàng riêng biệt

Đối tượng tập hợp chi phí là đơn đặt hàng hoặc từng sản phẩm, loạt sản

phẩm nhất định Đối tượng tính giá thành là từng loại sản phẩm hoàn thành.Mỗi một sản phẩm sản xuất ra hoặc mỗi một dịch vụ được thực hiện đềugắn liền với 3 chi phí cơ bản Đó là chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phínhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung.

- Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Quá trình sản xuất bắt đầu bằng việc chuyển các nguyên vật liệu từ kho dựtrữ sang khâu sản xuất và phần lớn các nguyên vật liệu này được trực tiếp biếnthành bản chất cuả sản phẩm sản xuất ra Một số nhỏ còn lại không gắn trực tiếpvới việc sản xuất 1 loại sản phẩm riêng biệt gọi là chi phí nguyên vật liệu giántiếp được chuyển tính vào chi phí sản xuất chung

Căn cứ trên phiếu xuất kho nguyên vật liệu, kế toán ghi nhận chi phínguyên vật liệu trực tiếp cho từng công việc, từng đơn đặt hàng, chi phí nàyđược ghi vào phiếu chi phí công việc Sau khi công việc hoặc đơn đặt hàng hoànthành kế toán sẽ cộng tổng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp để ghi vào tổng chiphí cùng với chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung làm cơ sở tính giáthành sản lượng Phiếu chi phí công việc sẽ được lập ngay sau khi phòng kế toánnhận được thông báo và lệnh sản xuất phát ra cho công việc đó Lệnh sản xuấtchỉ được phát ra khi có đơn đặt hàng của khách hàng và mỗi phiếu công việc chỉđược lập cho một đơn đặt hàng Tất cả các phiếu công việc được lưu trữ lại khisản phẩm đang sản xuất và chúng có vai trò như một báo cáo sản phẩm dở dang.Khi sản phẩm hoàn thành giao cho khách hàng thì phiếu chi phí công việc đượcchuyển từ khâu sản xuất sang khâu thành phẩm Như vậy phiếu chi phí côngviệc sẽ là một chứng từ chi tiết dùng để tập hợp chi phí sản xuất trong hệ thốngtính giá thành theo công việc

- Chi phí nhân công trực tiếp

Căn cứ vào bảng chấm công, cuối tháng kế toán lương sẽ tổng hợp toàn bộcông việc hoàn thành với đơn giá tiền lương từng công việc để tính ra tiền lươngphải trả cho người lao động (bảng tiền lương) và ghi vào phiếu chi phí công việctương ứng các khoản trích theo lương theo tỉ lệ quy định (BHXH, BHYT,KPCĐ) cũng được ghi nhận Khi công việc hoàn thành kế toán sẽ cộng tổng chiphí nhân công trực tiếp ghi vào phần tổng chi phí làm cơ sở xác định giá thànhđơn vị (những nhân công không tham gia trực tiếp vào quá trình SX một côngviệc riêng biệt mà chỉ làm tăng giá trị sản phẩm thì chi phí nhân công đó tínhvào chi phí sản xuất chung)

- Chi phí sản xuất chung

Chi phí sản xuất chung là những chi phí quản lý phân xưởng, quản lý sảnxuất, khấu hao tài sản cố định và những chi phí khác có liên quan đến nhiều đốitượng chịu chi phí Cuối kỳ tổng chi phí sản xuất chung sẽ được tiến hành phân

bổ cho các công việc cụ thể Căn cứ thường dùng để phân bổ chi phí sản xuấtchung là thời gian lao động trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, số giờ máyhoạt động…

Tuy nhiên đối với các phiếu công việc do nhu cầu sớm phải có số liệu vềgiá thành công việc định giá công việc hoàn thành, cung cấp thông tin cho cácquyết định kinh doanh khác nên phần lớn các doanh nghiệp không thể chờ đếncuối kỳ để có chi phí sản xuất chung thực tế mà họ sẽ ước tính chi phí sản xuấtchung ngay từ đầu kỳ Tổng chi phí sản xuất chung ước tính này sẽ là cơ sở đểxác định hệ số phân bổ chi phí sản xuất chung, theo công thức :

Mẫu phiếu tính giá thành công việc

Đơn vị:……

Bộ phận:…

PHIẾU TÍNH GIÁ THÀNH CÔNG VIỆC Doanh nghiệp:……… (Tên khách hàng):……… (Địa chỉ):… (Ngày đặt hàng):

Chi phí sản xuất chung

Tổn

g chi phí

Số lượng SP hoàn thành

Chứng từ Số tiề

n

Chứng từ

Số tiề n

Tỷ lệ (đơ n giá)

Căn cứ phâ

n bổ

Số phâ

n bổ

Chứng từ

Số lượn g Ngà

y

Số hiệ u

Ngà y

Số hiệ u

Ngà y

Số hiệ u

Mức phân bổ ướctính cho đơn đăthàng, công việcx

đó trở thành tổng giá thành sản phẩm còn công việc nào chưa hoàn thành thìtổng các chi phí đã tập hợp cho công việc đó trở thành chi phí sản phẩm dở dangcuối kỳ.

3.4.2- Phương pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất tính giá thành theo quá trình sản xuất.

- Điều kiện áp dụng:

Phương pháp này được áp dụng đối với các doanh nghiệp sản xuất đại trà 1loại sản phẩm có tính chất tương tự nhau Đặc điểm của loại sản phẩm này thôngthường có giá trị thấp, kích thước sản phẩm nhỏ quy cách mẫu mã kích thướccùng loại, được đặt mua sau khi sản xuất và các sản phẩm này thông thườngđược đi qua nhiều công đoạn sản xuất khác nhau

- Nội dung.

a Tập hợp chi phí

Việc tập hợp chi phí sản xuất cho các đối tượng tính giá là các sản phẩmđược sản xuất ở nhiều công đoạn hoặc công xưởng khác nhau Chi phí của mỗiphân xưởng, công đoạn cũng bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phínhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp:

- Được xác định trên cơ sở phiếu xuất kho nguyên liệu, mỗi phân xưởngsản xuất được mở một TK chi phí sản xuất kinh doanh dở dang để theo dõiriêng

Nguyên vật liệu xuất kho dùng cho phân xưởng nào thì được ghi trực tiếpvào TK 154 của phân xưởng đó

- Đối với các đơn vị kiểm kê định kỳ thì DN sẽ mở TK 631 cho từng phânxưởng, từng công đoạn sản xuất

- Cuối kỳ kế toán sẽ tổng hợp xác định chi phí NVL trực tiếp cho từng phân

Giá thành

CP SXKD đầu kì

CPPS tăng trong kì

CPPS giảm trong kì

+

Q

xưởng, từng công đoạn và các chi phí về NVL gián tiếp được ghi vào chi phí sảnxuất chung của phân xưởng (căn cứ vào phiếu xuất kho NVL cho từng phânxưởng).

Chi phí nhân công trực tiếp.

- Căn cứ vào bảng chấm công, bảng tính lương của từng phân xưởng, chiphí nhân công trực tiếp sẽ được xác định và hạch toán vào TK 154 hoặc vào TK

631 của phân xưởng đó Chi phí nhân công gián tiếp sẽ được đưa vào TK chi phísản xuất chung

Chi phí sản xuất chung.

Chi phí sản xuất chung được tập hợp cho từng phân xưởng theo thực tếphát sinh Nếu khối lượng sản xuất của phân xưởng ổn định từ kì này sang kỳkhác và chi phí phát sinh đều đặn không có sự biến động giữa các kì thì toàn bộchi phí sản xuất chung đều được kết chuyển vào TK chi phí sản xuất kinh doanh

dở dang của phân xưởng Nếu sản lượng sản xuất không ổn định và chi phí sảnxuất chung có biến động lớn thì có thể phân bổ chi phí phân xưởng Kế toánphải xác định hệ số phân bổ để tính được mức chi phí sản xuất chung thực tếphân bổ cho các phân xưởng

Trình tự kế toán được thể hiện theo sơ đồ sau:

kế toán giá thành tương đối phức tạp đòi hỏi phải lập báo cáo về chi phí sản xuất

và tính giá thành (gọi là báo cáo sản xuất) Báo cáo này có kết cấu làm 2 phần:

- Phần một: Kê khối lượng và xác định sản lượng tương đương.

- Phần hai: Tổng hợp chi phí tính giá thành đơn vị và cân đối chi phí

Phần kê khối lượng và xác định sản lượng tương đương: Phần này phản

ánh khối lượng vật chất đi qua phân xưởng trong kỳ và cho phép người quản lýthấy được mức hoàn thành của bất cứ khối lượng nào đang trong quá trình sảnxuất

Khối lượng chuyển đến = Khối lượng chuyển đi

Suy ra

Tổng hợp chi phí, xác định giá thành sản phẩm và cân đối chi phí.

Phần này tổng hợp chi phí của phân xưởng để cùng với sản lượng tươngđương tính được giá thành đơn vị Giá thành đơn vị này sẽ được dùng để tínhcho các sản phẩm chuyển sang phân xưởng kế tiếp và tính chi phí cho sản phẩm

dở dang cuối kỳ và luôn đảm bảo tính cân đối của chi phí giữa chi phí chuyểnđến và chi phí chuyển đi

3.4.3- Phương pháp xác định sản lượng tương đương

Khối lượng mới đưa

chuyển đi

= Chi phí chuyển cho

phân xưởng kế tiếp +

Chi phí SXDDcuối kìKhối lượng mới đưa vào

SX trong kỳ

khối lượng tương đương của sản phẩm dở dang cuối kì.

=

KLSP tươngđương hoànthành dở dangđầu kì

KLSP bắt đầu thựchiện và hoàn thànhtrong kì

KLSP tươngđương dở dangcuối kì

Chi phí SXDDđầu kìZ

Tổng sản lưọng tương đương theophương pháp TB trọng

Chi phí SXKD dởdang trong kì

Tổng chi phí phátsinh trong kì+

Khối lưọng SP hoàn

dở dang đầu kì

KLSP bắt đầu

SX và hoànthành trong kì+

KLSP tươngđương dởdang cuối kì+

=