Nguyễn Trãi

Tr thành quân s c a Lê L i ở ư ủ ợ TRONG CUỘC ĐỜI CỦA NGUYỄN TRÃI NHỮNG SỰ KIỆN QUAN TRỌNG TRONG CUỘC ĐỜI CỦA NGUYỄN TRÃI CÁC SỰ KIỆN THỂ HIỆN CON NGƯỜI VÀ TẦM VÓC VĨ ĐẠI CỦA ÔNG

( 1380 - 1442 )

www.themegallery.com Company Logo

1 Nghe l i cha ờ

1 Nghe l i cha ờ

2 Dâng Bình Ngô sách

3 Tr thành quân s c a Lê L i ở ư ủ ợ

3 Tr thành quân s c a Lê L i ở ư ủ ợ

TRONG CUỘC ĐỜI

CỦA NGUYỄN TRÃI

NHỮNG SỰ KIỆN

QUAN TRỌNG

TRONG CUỘC ĐỜI

CỦA NGUYỄN TRÃI

CÁC SỰ KIỆN

THỂ HIỆN CON

NGƯỜI VÀ TẦM

VÓC VĨ ĐẠI CỦA

ÔNG

CÁC SỰ KIỆN

THỂ HIỆN CON

NGƯỜI VÀ TẦM

VÓC VĨ ĐẠI CỦA

ÔNG

dặn, trở về lập chí “rửa nhục cho nước, trả

thù cho cha”.

• Nguyễn Trãi sinh năm 1380, là cháu ngoại quan Tư đồ Trần Nguyên Đán, con trai của Nguyễn Phi Khanh - một thầy đồ nghèo xứ Nghệ (sau biết được tổ tiên là tể tướng Nguyễn Bặc thời nhà Đinh).

Nguyễn Trãi tìm đến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, dâng Bình Ngô sách

và trở thành quân sư số một bên cạnh

Lê Lợi, góp phần quan trọng đưa cuộc khởi nghĩa đến ngày toàn thắng Đây

là thời kì bộc lộ rõ nhất thiên tài quân

sự, chính trị, ngoại giao… của Nguyễn Trãi.

4 Vụ án Lệ Chi Viên

Vụ án Lệ Chi Viên khiến Nguyễn Trãi bị tru di tam tộc Trước tác của ông tuy bị cấm, bị đốt song vẫn tìm thấy gần như nguyên vẹn trong lòng dân Hơn 20 năm sau, vua Lê Thánh Tông minh oan cho Nguyễn Trãi.

Di tích Leä Chi Vieân

1.Nghe lời cha dặn

Nguyễn Trãi khắc sâu lời cha dặn:“Con trở về lập chí rửa nhục cho nước, trả thù cho cha như thế mới là đại hiếu” Ông không theo cha sang Trung Quốc mà trở về tìm đến khởi nghĩa Lam Sơn.

2.Dâng Bình Ngô sách

3.Tr thành quân s ở ư

c a Lê Lợi ủ

www.themegallery.com Company Logo

2 Sự nghiệp văn học:

Về lịch sử :

Về địa lý :

Về chính trị _ quân sự :

Về văn học :

Lam Sơn thực lục

Dư địa chí

Thơ chữ hán Thơ chữ nôm

www.themegallery.com Company Logo

Lam Sơn thực lục

Nội dung nói về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

VỀ LỊCH SỬ

www.themegallery.com Company Logo

VỀ ĐỊA LÝ

Dư đ a chí ị

Là cuốn địa lý lịch sử viết theo yêu cầu của Lê Thái Tông Nội dung nói về địa lý của đất nước từ sông núi , sản vật cho tới con người

www.themegallery.com Company Logo

VỀ CHÍNH TRỊ , QUÂN SỰ

Quân trung từ mệnh tập

Là những giấy tờ, thư từ giao thiệp với triều đình nhà Minh hay gửi cho các tướng giặc, nhằm thực hiện kế “Mưu phạt tâm công” Cũng có một số bài Chiếu viết theo lệnh vua Lê Thái Tổ để răn dạy Thái tử và các quan lấy việc chăm lo cho nhân dân làm đạo đức cao nhất.

www.themegallery.com Thö duï Vöông Thoâng Company Logo

•Thư cho Vương Thông

•Kể ra nhà lớn gần xiêu, một cây gỗ khôn hay chống đỡ; đê dài sắp vỡ, một vốc

đất khó thể chí trì Nếu không biết lượng sức mà cứ cưỡng làm, thì ít khi không thất bại Việc ngày trước bất tất phải bàn nữa Lấy sự thể ngày nay mà nói, chỗ trông cậy của các ông chỉ là quân cứu viện mà thôi Ngày tháng giêng năm nay, có sắc cho bọn An Viễn hầu, Bảo Định bá, Thôi đô đốc, Hoằng thượng thư, Lý ngự sử cùng thổ quan là Nguyễn Huân đem quân sang, hẹn trong tháng tư tiến binh vào cõi Giao Chỉ Rồi trong một tháng quân đến cửa ải của ta Quân sĩ ở biên giới của ta dụ quân ấy đến ải Chi Lăng Ngày tháng hai năm nay, quân ta đánh một trận mà tan vỡ, binh mã quân tiền phong nhất thời quét sạch, mà tổng binh An Viễn hầu thì chết ở trận tiền Đến ngày hai mươi lăm, quân ta lại đánh trận nữa, mà toàn quân tan hết; Bảo Định bá thì tử trận, còn bại quân chạy tản vào rừng đều bị quân ta bắt được Việc đến như thế, cũng không phải là ý ta muốn, mà do tướng sĩ thủ biên của ta làm thôi, khiến tôi lại thêm nặng lỗi Ngài cầm quân nhân nghĩa, khi tới cõi Giao Chỉ đã biết lấy cái hoạ cùng binh độc vũ làm răn, xem bức thư ngài tâu xin lập họ Trần thì ân ý của ngài tôi không nỡ phụ Nay lấy một thành Đông Quan cỏn con, đem cả nước vây lại mà đánh , vẫn là rất dễ, song tôi sở dĩ làm thế này, chính là cảm cái ơn ngày trước của ngài, lại để trọn cái lễ nước nhỏ thờ nước lớn Nếu ngài biết chỉnh đốn quân sĩ, cởi giáp, mở thành, lại theo lời ước trước, thì ngài có thể toàn quân về nước, mà cái tệ hiếu đại hỉ công của Hán Đường, từ đây chấm dứt, và cái đạo hưng diệt kế tuyệt của Thang Vũ lại được cử hành Thế chẳng tốt đẹp hay sao? Nếu còn do dự chưa quyết, tôi e tướng sĩ của tôi nhọc về chinh chiến, bỏ cả nông tang, quyết tâm đánh gấp, thế không thể ngăn đến lúc bấy giờ thì không làm sao được nữa Như thế lại càng thêm nặng lỗi cho tôi Thư này tới nơi, cúi xin trả lời cho biết

Viết Bình Ngô đại cáo

Bản Thiên cổ hùng văn nước Việt

Bài cáo được viết theo thể biền ngẫu là một bản tổng kết xuất sắc quá trình kháng chiến chống quân Minh đi đến thắng lợi vẻ vang của dân tộc Năm 1428, Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo tuyên bố trước nhân dân về chính nghĩa quốc gia, dân tộc, làm rõ ngọn cờ nhân nghĩa, sức mạnh của lòng dân và khẳng định nền độc lập tự chủ cho đất nước

Ức Trai thi tập

Là tập thơ viết bằng chữ Hán, gồm 105 bài Vì tru di tam tộc, thơ văn bị tịch thu, bạn bè không dám giữ vì sợ bị tội Năm 1467, vua Lê Thánh Tông sai Trần Khắc Kiện tập hợp, sưu tầm nhưng nó lại bị thất lạc bởi chiến tranh Về sau Dương Bá Cung sưu tập làm lại và còn cho đến ngày nay

Thơ chữ Hán

Về văn học

Côn Sơn ca

Côn Sơn hữu tuyền

Kì thanh linh linh nhiên Ngô dĩ vi cầm huyền

Côn Sơn hữu thạch Vũ tẩy đài phô bích Ngô dĩ vi đạm tịch Nham trung hữu tùng Vạn lý thuý đồng đồng Ngô ư thị hồ yển tức kì trung Lâm trung hữu trúc,

Thiên mẫu ấn hàn lục, Ngô ư thị hồ ngâm khiếu kì trắc

Bạch Đằng hải khẩu

Sóc phong xuy hải khí lăng lăng Khinh khí ngâm phàm quá Bạch Đằng Ngạc đoạn kình khoa sơn khúc khúc ; Qua trầm kích chiết ngạn tằng tằng Quan hà bách nhị do thiên thiết;

Hào kiệt công danh thử địa tằng Vãng sự hồi đầu ta dĩ hĩ;

Lâm lưu phủ cảnh ý nan thăng

Thơ Nôm

Quốc âm thi tập

Là tác phẩm thơ nôm sớm nhất còn lưu truyền đến

ngày nay , gồm 254 bài

Nội dung bày tỏ tâm tình của nguyễn Trãi đối với

quê hương , đất nước, gia đình, nhân dân, đối với bao éo le của cuộc đời

Trại đầu xuân độ

Độ đầu xuân thảo lục như yên

Xuân vũ thiêm lai thuỷ phách thiên

Dã kính hoang lương hành khách thiểu Cô châu trấn nhật các sa miên

Một bài thơ chữ Nôm của Nguyễn Trãi trong Ức Trai thi tập

Rỗi hóng mát thuở ngày trường Hoè lục đùn đùn tán rợp gương Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ Hồng liên trì đã tiễn mùi hương Lao xao chợ cá làng ngư phủ Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng Dân giàu đủ khắp đòi phương

Cảnh ngày hè

Yêu nước thương dân Triết lý thế sự

Tình yêu thiên nhiên

Giá trị tư tưởng và nghệ thuật trong

tác phẩm của Nguyễn Trãi

TƯ TƯỞNG

NGHỆ THUẬT Hình ảnh mang tính dân tộc

Thể thơ sáng tạo

• Yêu nước gắn liền với xây dựng

và bảo vệ nền văn hiến ( Bình Ngơ đại cáo)

• Luơn xuất phát từ tư tưởng lấy

dân làm gốc (“ Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân”), tố cáo tội ác của giặc Minh đối với dân (Bình Ngơ đại cáo).

• Quan tâm sâu sắc đến đời sống

thái bình của dân (Cảnh ngày hè)

TƯ TƯỞNG YÊU NƯỚC THƯƠNG DÂN

Đề cao vai trị của “ thời” và “ thế” ( Trong Thư dụ Vương Thơng)

TRIẾT LÝ THẾ SỰ

Hòa mình với thiên nhiên

Cảnh ngày hè Thuật hứng Mạn thuật Trại đầu xuân độ

TÌNH YEÂU THIEÂN NHIEÂN

Nguyễn Trãi là người đặt nền móng cho

• Thơ Nôm của Nguyễn Trãi dùng nhiều

hình ảnh đẹp mang tính dân tộc ( như cây chuối, cây xoan).

• Nguyễn Trãi đưa nhiều từ thuần Việt, từ

láy, nhiều câu ca dao, tục ngữ vào thơ.

•Nguy n Trãi sáng t o thể th th t ngôn ễ ạ ơ ấ xen l c ngôn ( nh C nh ngày hè, Cây ụ ư ả thông, ngôn chí , thuật hứng v.v ) ch a t ng ư ừ có tr ướ đ c ó Nó được coi nh m t th ư ộ ể đặ c

tr ng c a th ti ng Vi t, ph bi n trong ư ủ ơ ế ệ ổ ế

th k XV, XVI Thơ Nôm làm theo thể thơ ế ỉ này đã cho thấy năng lực biểu đạt tuyệt diệu của nó Những câu sáu chữ rất thích hợp với việc miêu tả khung cảnh thường đơn sơ , mộc mạc , nho nhỏ , ấm cúng , xinh xắn với những đường nét tròn trịa, đầy đặn của những miền quê trên đất nước Việt Nam

Nguyễn Trãi là một danh nhân

Ơng là danh nhân văn hố của thế giới, nhà văn và nhà văn hố kiệt xuất của dân tộc đã cĩ cơng viết nên những trang hào hùng của lịch sử giữ nước và xây dựng nền mĩng cho nền văn hĩa, văn học dân tộc Ơng luơn nêu cao tư tưởng yêu nước, thương dân, gắn

bĩ với thiên nhiên đất nước Đặc biệt, ơng là người cĩ cơng khơi dịng thơ Nơm, tạo nguồn cảm hứng cho văn học viết bằng tiếng dân tộc sau này.

Tượng đài Nguyễn Trãi ở Th ườ ng Tín

Cuộc đời Nguyễn Trãi là một cuộc đời tận tuỵ vì nước vì dân Thơ văn ông – tiếng nói tư tưởng tình cảm, vừa là vũ khí chiến đấu vừa là tiếng lòng tha thiết, yêu thương đối với nhân dân Phong cách thơ vừa hào hùng, phóng khoáng vừa giản

dị, tự nhiên, trong sáng Nguyễn Trãi là một bậc anh hùng dân tộc, một nhà văn hoá lớn Năm

1980, nhân kỷ niệm 600 năm năm sinh của ông, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá Liên hợp quốc (UNESCO) đã công nhận Nguyễn Trãi là danh nhân văn hoá thế giới

Khu lưu niệm Nguyễn Trãi ở Côn Sơn ( Chí Linh

– Hải Dương )

Đền thờ Nguyễn Trãi ở làng Nhị Khê, Thường Tín , Hà Tây