ng quan m, nh ng hai ông l i có hai thái khácnhau... Nh ng xem ra thì cái n mà ông V... Danh t Thang gi do ti ng Mã Lai Nam ng Tanga mà ra và có ngh a là cái Thang... Bézacier thì có nói
Trang 1Ngu n g c Mã Lai c a dân t c Vi t Nam
Nh ã nói, công vi c kh o ti n s trình ra tr c, ã c gi i khoa h c th gi i
ki m soát r i Nh ng h ch ki m soát xem công vi c làm có úng ph ng pháp ti n
có d u v t trong xã h i ta, trong c th ta Cu c theo dõi t t c các ch ng, ch làm
mà lo i tr , t n công bao nhiêu, c ng không c phép vi t vào ây, vì nó ch ngdính líu gì n ngu n g c dân t c ta
Vi t s , nh ã nói, ph i o s c a ta i chi u v i s c a các c dân n m tronglòng t ta, ph i h c ngôn ng c a h i chi u v i ngôn ng c a ta và nhi u vi c
ph thu c n a, mà ch ng tr c, chúng tôi ã xét n m t m chuy n ph thu c,
ó là s Tàu v dân L c, t sông B c, di c i Tri u Tiên, nó n kh p v i ti n s h c
Nh ng ch a l y gì làm ch c là dân L c ó là ta, m c d u xâu chu i mà chúng tôi a
ra r t v ng:
Lê = L c b Trãi = L i DiTrong ch ng n y, ch ng l n nh t c a quy n sách, ta s th y nh ng ch ng tích màkhông ai ch i cãi c gì n a h t: Cu c i chi u s Vi t v i s c a t t c các dân t c
Á ông, và cu c i chi u ngôn ng Vi t – Hoa – Mã
u ta nói ti ng Mã Lai thì ti n s h c và chúng tôi úng B ng nh ta nói ti ng Tàuthì s gia Nguy n Ph ng và giáo s Lê Ng c Tr có lý Còn nh mà ta nói m t thngôn ng riêng bi t thì ph i xem ông H Maspéro và t c a ông là thánh t vì cácông cho r ng ta là m t ch ng riêng bi t
Trang 2Xin nh Ch ng n y là t t c quy n sách, và là ch ng quan tr ng nh t c a tác
ph m, vì ch ng minh không xong là v h t, và ng i khác s l p ra m t thuy tkhác n a, còn chúng tôi ph i th ph n i h c l i t t c trong m i n m n a, c ng
nh ã h c trên 10 n m r i vi t quy n s n y
Hai ông Lê V n Siêu và Nguy n Ph ng u tin m nh r ng không còn d u v t nào
xã h i Vi t Nam c th i ng quan m, nh ng hai ông l i có hai thái khácnhau
Ông Lê V n Siêu ch tr ng “phi ph ng pháp” Không ai hi u ông Lê V n Siêu slàm vi c th nào khi ông c n vi t m t cu n s v i quan ni m phi ph ng pháp ó.Cho t i nay, ông ch vi t lu n thuy t, mu n bàn r ng tán h p gì, tùy thích ông, ch
t khi ông vi t s mà b t k ch ng tích nh ông ch tr ng thì th h i ông làm thnào bi t cây N là phát minh c a ch ng Vi t hay ch ng Hoa, n u không t ng
ng và qu quy t theo ch quan c a ông
Ng i Tàu có di c quá nhi u vào C Vi t hay không, mu n bi t, ph i th y b ng
ch ng giáo s Nguy n Ph ng ã thoáng th y, mà còn sai, hu ng h gì là ôngkhông c n th y thì nó s ra sao?
Giáo s Nguy n Ph ng l i có thái khác h n ông Lê n a Ông ch i ngh ch, thách
t t c gi i khoa h c tìm cho ta ch ng tích Ông vi t: u cho r ng ch nhân c a v n hóa tr ng ng là t tiên c a dân Vi t Nam, v y sao ngày nay ng i Vi t Nam không còn duy trì b t c gì c a phong t c L c Vi t, k c vi c tr ng kính tr ng ng?
ó là m t câu b t bí c a m t ng i l m t ng r ng b n kia s ph i câm mi ng, vìkhông còn ch ng tích nào c mà cãi l i
u ng i Huê K ch i ác, h i ng i Pháp m t câu na ná nh th : “Các anh nói ttiên các anh là ng i GÔ LOA, nh ng âu là d u v t GÔ LOA trong i s ng cácanh? Chúng tôi ch th y các anh là La Mã mà thôi”
Ng i nh v y ng mình n ch c m t tr m ph n tr m b i b n kia còn làm sao
mà tìm ra c ch ng tích nào kia ch
Nh ng r i cho ông Nguy n Ph ng là còn quá nhi u ch ng tích Ông Lê V n Siêukhông tìm tòi cho t i n i nên m i tin là không có, riêng s gia Nguy n Ph ng thìcòn ch u khó c c th Trung Hoa, ch ông Lê V n Siêu thì không c, vì tin là Tàu
a, c vô ích
Dân Vi t Nam còn duy trì phong t c L c Vi t, Anh ô Nê-Diêng hay không, t ng gia nên theo dõi các nghiên c u c a các nhà bác h c mà chúng tôi ã ám ch trongnhi u ch ng, h n là h i suông m t cách quá t tin nh th
Riêng v tr ng ng thì oái o m thay, chính s gia ph n l i s gia
Qu th t th , quy n V.N.T.K.S ra i n m 1965, nh ng t n m 1963, s gia cho xu t
n quy n i ngo i k s do chính s gia d ch, ó là du ký n vi ng n c i Vi t
a chúa Nguy n Ph c Châu h i th k 17, t c ch m i ây thôi ( i v i chuy nngàn n m thì th k 17 r t là m i)
Trang 3i cái vi c có dùng tr ng là bác b lu n u c a s gia h Nguy n r i.
Trong tác ph m Ki n v n Ti u L c, Lê Quý ôn ã vi t nh sau: N c nhà, vua Thái
Tông nhà Lý d ng mi u th Th n ng C S n ng sau chùa Thành Th H ng
m c n ngày m ng b n tháng T l p m t àn tr c mi u n y r i dàn binhlính, c l i th qu n th n cùng th n vua Nhân Tông thì h p Quân nhântrong thiên h th Long Trì Vua Nhân Tông l i nh l hàng n m c ng theo ngày
ng b n tháng t Sáng s m hôm y c vua ng ra c a bên n i Minh, qu n
th n u m c binh ph c t i l hai l r i lui ra Các quan i u có xe ng a binh lính
i theo ra l i c a Tây thành r i n h i th mi u ng C Th n Quan ki m chánh
c l i th r ng:
“Vi th n t n trung, vi quan thanh b ch”
Th xong quan t t ng ki m m t ng ng i, n u ai v ng m t ph i ph t n m quan
ti n L n y th i y cho là m t l r t th nh v y
*
* *
i Nam nh t th ng chí vi t: n th Th n tr ng ng, ng C th n t , trên núi
an Nê thu c huy n An nh (có tên g i là núi Kh Lao)
e s gia Nguy n Ph ng không tin Lê Quý ôn, không tin i Nam nh t th ng chí,
chúng tôi xin c u vi n ông V Goloubew, ông n y hi n còn s ng (1966)
Ông V Goloubew r t áng tin vì chính ông là ng i ã không nh n dân ông S n
Mã Lai là t tiên c a chúng ta, y nh s gia Nguy n Ph ng Trong t p k y u
B.E.F.E.O vol XXXIII, 1933, ông V.G k nh ng gì ông ta ã th y: Làng an Nê, huy n
An nh, ph Thu n Hóa, t nh Thanh Hóa, là m t vùng hoàn toàn Vi t Nam, và g n ó
không có dân M ng Trong n th trên ng Ph Qu ng, g n b n ò An nh a sang sông Mã, có tr ng ng cùng lo i tr ng Hòa Bình B o tàng vi n Hà N i, m t tr ng
ng 0,85 và cao 0,58th.
Tr ng n y ch th ch không c ánh, b ng vào l p b i dày trên m t tr ng.
Trong n có bài v g kh c ch Nho, và b n d ch c a ông Tr n V n Giáp cho bi t n i dung
a bài v nh sau: Phía Tây Thanh Hóa, làng an Nê, huy n Yên nh, có núi ng C , núi có ba nh hình ngôi sao nên c ng có tên là núi Tam Thai Trong thung l ng g n núi, có
n c th th n núi r t linh thiêng
Trang 4Câu chuy n trên ây, xác nh n N.N.T.C và i c ng n kh p v i truy n thuy t
th nh t v th n tr ng ng trên núi Kh Lao vùng An nh, v th n ã giúp vuaHùng V ng khi vua Hùng i ánh Chàm, th ng nh t C u Chân vào C Vi t,
u Chân là t c a dân Chàm ng ch ng v i dân L c nh ng còn kém m mang
nh chúng tôi s ch ng minh m t ch ng sau Có l nh u ng binh s có quy, và c nh v y là nh k ch huy có tr ng ng nên l nh nghe xa c, mà vuaHùng th ng tr n, r i thì dân chúng b a l n, câu chuy n hóa ra vua Hùng th ng tr n
nh th n tr ng ng trên núi Kh Lao
Tuy nhiên, r i vua Hùng v n cho l p n th th t s chi c tr ng ng y, n l p l ithung l ng g n núi, nh bia c (c nh ng v n sau vi c th tr ng hàng ngàn n m) ãghi
Nh ng xem ra thì cái n mà ông V Goloubew ã th y th tr ng ng, không ph i
là n vua Hùng Theo l i b a thì là bia nói n m t cái n khác Nh ng n m i
y l i có tr ng thì là sao?
Nh ng l i có m t truy n thuy t th nhì v chi c tr ng ng y Tích r ng khiNguy n Hu ánh B c Hà xong, v ngang qua n ( n th nh t) bèn l y tr ng
ng a v mi n Trung Sau, có ng i nhìn ra, bèn a tr ng tr v nguyên quán
Có l ng i a tr ng ã th a m t d p lo n nào ó trong anh em Tây S n mà squên nói n, và khi a v thì n th c có l b h ng không ai c t l i, nên cho vàocái n th m i mà ông V Goloubew ã vi ng
u sao, n m 1933, m t ng i Âu Châu c ng có th y t n m t m t n th tr ng
ng trong vùng l ch s y, và th y t n m t m t chi c tr ng ng ang c ng i
ng th i th , ch không ph i là tr ng ng ào c trong lòng t và c t b otàng vi n
Nh ng câu h i c a s gia Nguy n Ph ng ã làm v t v bao nhiêu ng i Cácông Tây c ng ã ph i kh công l m, nh t là v ki n trúc V tr ng ng thì ng i
ph i m hôi là ông R Mercier
Ông R Mercier ã làm m t công vi c khác ng i là không bu n tìm hi u dân ông
n nh các ông Tây khác, mà l i i chi u cách ch t o tr ng ng c a cái dânông S n ó và cách ch t o ng c a dân Vi t Nam ngày nay Thanh Hóa, S nTây, B c Ninh, Hà ông, Nam nh, và th y c hai dân t c u dùng m t k thu t y
nh nhau, d ng c thô s n m c không còn th nào mà thô s h n c, mà trên
th gi i không có dân t c nào làm th c
Ông R Mercier ã t m n m c n y thì quý v bi t là ông có i sâu vào cu c ichi u hai k thu t ó hay ch ng
Ông nghiên c u chi c tr ng l n nh t B o tàng vi n L Finot, mà ông không thèm
bi t là tr ng Ng c L , tr ng Hoàng H hay tr ng gì, ông nói ó là tr ng ánh sD.8.214 – 36, n ng 86 kí lô
ó là m t cái tr ng úc nguyên kh i, không có ráp m i Ông quan sát hông tr ng và
m c 280 cái v t en hình vuông, m t phân tây m i c nh Nh nh ng d u y
Trang 5mà ông bi t c k thu t c a th ông S n, h làm hai cái khuôn, m t l n m t
nh , cái nh n m trong cái l n, hai cái cách nhau m t kho ng tr ng l i ½ phân Tây,kho ng tr ng y c các khúc g nêm
Th r i các c ông S n nhà ta n u ng pha, vào kho ng tr ng y Nêm g bcháy, nh ng v n còn d u v t l i trên hông tr ng
(Có l ó là cái tr ng c nh t c úc nguyên kh i, ch cái tr ng B o tàng vi nSài Gòn mà chúng tôi nghiên c u thì có ráp m i)
Ông R Mercier nói r ng ch có dân Vi t Nam các t nh trên m i úc nguyên kh
nh ng v t quá to l n b ng k thu t và d ng c thô s nh th mà thôi
(Th nên ta r t có th tin u Hán th khi sách vi t: “Dân L c Vi t có úc thuy n
ng ng”)
Nh th , không bi t ã cho s gia Nguy n Ph ng hay ch a v d u v t tr ng
ng và tôn kính tr ng ng?
gia ch b t bí v tr ng ng vì s gia ng ta không dùng và không th tr ng
ng, còn nh ng th khác, s gia tránh không nói tên, nh là t c nhu m r ng, t cbúi tóc, t c chít kh n, t c th âm d ng v t c a ch ng Nam n anh em chú bác v i
Vi t Nam, và c t n t i n nay t B c Vi t cho t i Nha Trang (theo nghiên c u m i
nh t c a ông Toan Ánh và ông Lê Quang Nghiêm) vì nh ng câu h i y quá d b l c
Nh ng tr ng ng v n không b t bí ai c h t, vì r i ro có k quá tò mò là ông V.Goloubew và ông R Mercier
Tr ng ng là nh c c , v nh c thì trên th gi i, hi n nay ch có ba dân t c là có cây
c huy n c m, ó là dân Vi t Nam, dân Mã Lai Anh ô Nê-Xia, và dânMalayalam Nam n
ki n ó cho th y ba u:
1 Ta có g c Mã Lai
2 Ta ng ch ng v i Anh ô Nê-Xia, chi L c
3 Thuy t O.J cho r ng dân L c Vi t ã ch y xu ng Phi Lu t Tân khi ã b Mã
Vi n s n i, ch a bao gi c ch ng minh, mà cây c huy n c m l i
ch ng minh khác vì Phi không có c huy n c m
i còn hai ch ng minh khác n a cho th y ng i Mã Lai Indonésia và Madagascar (t c ng i Hovas ngày nay) là ng i L c Vi t t Vi t Nam di c t i ó,
ng vào m t truy n c tích Anh ô Nê-Xia i chi u v i m t truy n c tích HòaBình, s c nói rõ trong ch ng Ng i M ng, và b ng vào vi c “Vác n c” c a
ng i Hovas “Vác n c” là ph ng pháp l y n c mà trên th gi i ch có hai dân
c là có làm là dân M ng và dân Hovas, mà ng i M ng là cái g ch n i li n gi adân ông S n L c Vi t và dân Vi t Nam ngày nay, nh ta s th y m t ch ng sau
B - Ki n trúc
Trang 6Ngôi nhà c Vi t c nh t, tìm c b sông Mã n m 1927 do ông Tây oan Pajot,
nhân viên tài t c a Vi n Bác C Vi n ông Nh ng cu c nghiên c u kéo dài, và mãi
cho t i 17 tháng giêng D.L n m 1938, nhà kh o c V Goloubew m i báo cáo trong
t bu i thuy t trình, mà b n v n c ng trong t p k y u B.E.F.E.O s 14, 1938
d vi c nghiên c u òi h i l m thì gi nh v y là vì s nh tu i r t khó kh n c a
t li u c dùng c t nhà
Ông V Goloubew nh tu i ngôi nhà y ng th i v i ngôi m g n ó
Theo s trình bày c a nhà kh o c nói trên thì ó là m t ngôi nhà sàn mà c t cái cao4,50th, sàn cao 1 th c Mái nhà dài xu ng t i sàn, và vì th mà c a ph i tr ra vách h i Sàn b ng tre s t, m t lo i tre gi ng t m vông mi n Nam, tre còn xem xét
c nh v t li u ó ã g n hóa th ch, còn c t thì b ng g lim nên còn b n
n nhà không có trính, t c là ó là lo i s n nhà mà mi n Nam g i là n c ng a,
mi n Trung g i là nhà ch inh
Ông V Goloubew còn nói nhi u n a, nh ng ó là u mà ta ã bi t nh ông, r ng
p nhà khai qu t c gi ng nhà kh c trong tr ng ng, và ó là l i ki n trúc c a
t c các nhóm dân C Mã Lai và c Kim Mã Lai n a
Ông V Goloubew có cho bi t r ng trong m t chi c g ng ng c c a Nh t, có kh chình m t n p nhà nh v y Ngày nay nông dân nhi u o c a n c Anh ô Nê-Xia v n còn c t nhà nh v y, và ng i Chàm, c ng g c Mã Lai, gi l i ki n trúc ó
n trong nh ng xây c t b ng g ch n a, nh ng xây c t n y, ngày nay còn th y v i
nh ng cái c a tr ra b c h i
Lo i nhà ó, ng i Chàm g i là Thang gi Danh t Thang gi do ti ng Mã Lai Nam
ng Tanga mà ra và có ngh a là cái Thang Dân Vi t Nam c ng nói ti ng Mã Lai
Nam D ng và bi n nh sau:
Tanga = ThangNhà Tanga = Nhà sàn
Ng i Chàm ngày nay không còn c t nhà nh v y n a, nh ng khi nào c hành m t tôn giáo là h c t s s a m t cái nhà nh th hành l trong ó, cho úng c t c
Mã Lai
ó là ki n trúc C Mã Lai, Kim Mã Lai ã h t cho mái nhà xu ng t i sàn và nh v y
mà tr c a d i mái c, thôi tr c a b c h i, nh ng còn gi l i ki n trúc chinh, c thù c a ki n trúc c a h mà Tàu tuy t i không bi t
Ng i Tàu c t nhà luôn luôn có chái, t c chí kim u nh v y T ng h i là do h
t ch c ki n trúc c a Mã Lai vào i ng, ch tr c kia thì h không có, còn cácnhóm Mã Lai thì b t ch c cái chái c a Tàu, tùy theo th i m h ch u nh h ngTàu
Tóm l i t ng h i và l i tr c a t ng h i, v i l i l i nhà ch inh v i cây c t gi a
là c thù c a ki n trúc Mã Lai mà cho n i ng thì Tàu m i theo, mà c ng ch
Trang 7theo t ng h i mà thôi, còn l i ch inh thì h không bao gi theo c Nh ng Vi tNam thì luôn luôn dùng l i ch inh.
Ch có m t m n y mà ông V Goloubew cho ta oán mà thôi vì ông không có
ng ch ng, là nh nóc nhà c a t t c m i nhóm dân Mã Lai u o n, riêng nhóm
Nh t thì mô, còn n p nhà ông S n thì không th bi t là o n hay mô b i cây òndông (th ng ng) không còn n a Nh ng b ng vào hình nhà c a kh c tr ng
ng thau thì nh nóc nhà ông S n ph i o n
Hình n i tr ng ng thau l i còn cho th y m t m khác n a mà ông V Goloubewkhông có nói, nh ng các nhà kh o c khác nh L Bézacier thì có nói, ó là góc máinhà cong qu t lên
ó là bài nghiên c u u tiên v nhà c a c a ng i ông S n V sau nh ng ông L.Bézacier, J Y Claeys, H Maspéro ti p t c nghiên c u thêm và khám phá c nhi u
u hay l
1 Ki n trúc Mã Lai gi n d hóa, t c không
còn nóc o n mái cong nh ng còn cái v kèo là
có cây c t gi a, ta g i là nhà ch inh hay
c ng a Tàu không bao gi có l i ki n trúc
y.
2 Ki n trúc Trung Hoa v i c m không
có cây c t gi a, g i là nhà ch H p mà ta ch
i b t ch c ch ng 500 n m nay ây thôi.
3 Mái nhà Tàu các i Th ng, Chu, T n,
Hán, T n, ngay th ng nh nóc nhà Tây.
Luôn luôn có chái Chái là m t mái c nh t,
hình tam giác Nhà Mã Lai không bao gi có
chái còn nhà Tàu thì không bao gi có h i.
4 Nhà c a Trung Hoa ngày nay, ã bi n
1) C m àn bà
Trang 81 Mái nhà
Trong quy n vài món i Hán , ông H Maspéro cho th y r ng nóc và mái nhà
a ng i Trung Hoa b ng th ng, y nh nóc và mái nhà c a ng i ph ng Tây.Hình nhà b ng sành x a ào c trong các ngôi m nhà Hán n n r t trung thành,
t con c u trong sân c ng c n n k l ng, thì không th b o r ng th c u thlàm không gi ng
Không tìm th y nhà sành i ng, nh ng nhà i ng có ch m trên nhi u bia
á Trung Qu c, có thay i chút ít v nóc và mái, t c nóc b t u h i o n, mái b t
u h i cong qu t lên
Nh ng trong vài b c tranh i T ng thì nóc ã o n, mái ã cong lên h n, gi ng nóc
và mái nhà c a t t c các nhóm Mã Lai hi n kim
t bài v n danh ti ng c a Trung Hoa c ng cho bi t mái nhà i T n Hán ra sao ó
là bài phú A phòng cung c a M c: mái nhà cong nh m qu t c qu p xu ng
ch không ph i là cong qu t lên
u t ki n trúc nóc o n và mái cong nh mái chùa, ai c ng ng là c a Trung Hoa,
có dè âu ó là c a ch ng Mã Lai Bách Vi t và c a C Vi t mà Tàu b t ch c
Ch có ng i Nh t g c Mã Lai là ôi khi làm nh nóc mô, vì x y có tuy t, làm nóc
mô cho tuy t , k o s p nhà, nh ng chính hình d ng mô y c ng là hình th c tráingh ch v i hình d ng o n c a nh nóc Mã Lai, h không o n thì mô, ch nh t nhkhông th ng, t i m quan c a ch ng Mã Lai v ki n trúc nóc ó nh v y
Trong quy n Archacological Research in Indochina c a ông O Jansé, ng i c m u
phái oàn khai qu t ông S n, do nhà in Bruges St Catherine Press (B qu c) tái b n
m 1955 có in hình nhi u ki u nhà và nhà m c a ng bào Th ng Vi t Nam,nhà y gi ng nhà trong tr ng ng thau và gi ng n p nhà do ông V Goloubew h i
ph c b ng vào v t li u khai qu t c, và công cu c kh o sát v dân t c h c, nhân
Trang 9th tính cho bi t r ng ng i Th ng Cao nguyên c ng thu c ch ng C Mã Lai(Anh- ô-Nê-Diêng).
Trong quy n Introduction à l étude de l Annam et du Champa (BAVH s m t và hai,
1934) ông Claeys vi t: “N u c n ph i k t lu n thì ng i ta có th nói mà không c n
dè d t (on pourrait facilement déclarer) r ng nóc o n, mái cong lên, bên Tàu là do
t ch c ng i C Mã Lai, còn Annam thì ó là cái gì còn sót l i c a c t c
n x ”.
Nh ng ng i Tàu ã b t ch c c a ai h i i ng? Ta có m t ch ng tích khá rõ.Các nhóm Mã Lai u c t nhà l p lá Bi n nóc lá o n và mái cong thành nóc ngói o nmái cong là chuy n khó l m, vì v t li u khác, không ai bi t s làm c hay khôngthì Tàu h n không có th làm
Nh ng m t nhóm Mã Lai kia ã th làm, úng vào i ng, h g i hàng ngànsinh viên i sang Tàu h c th môn k c ki n trúc g và công ngh ngói g ch
n c, h b t u c t nhà l p ngói, nh ng v n gi nguyên m i bi t s c Mã Lai c
u là nhà sàn, nóc o n, mái cong qu t lên ó là Chính X ng Vi n c ô N i
ng (có hình c nh ây)
Chính X ng Vi n là ngôi nhà ngói nh ng c t trên sàn, có nóc o n và mái cong, c
nh t c a nh n lo i, mà chính ng i Mã Lai Nh t c t lên b ng cách dung hòa hai th
ki n trúc: k thu t bên trong h c c a Tàu, còn thì cái gì c a Mã Lai u c ginguyên v n
ng nên nh r ng d i i nhà ng, Nh t i h c c a Tàu, nh ng v n có trao
i v n hóa qua l i v i nhau và h n Tàu ã có b t ch c Nh t vài m mà lo inóc o n mái cong là m t
Th là Mã Lai Nh t ã thành công trong vi c dung hòa ki n trúc ng ngh nh và p
n ki n trúc Tàu nhi u l m! Ch c ch n là Tàu ã b t ch c Chính X ng Vi n,
nh ng b cái sàn, vì h ch thích cái nóc và cái mái l và p thôi, còn sàn thì không
có gì c s c c
ng nên nh r ng Chính X ng Vi n ch c xây c t vào n m 743 S.K còn b ctranh Tàu c a Li Sseu Hiun (Lý T Hùng) trong ó lâu ài cung n Trung Hoa l n
u tiên có nóc o n, mái cong qu t lên, hi n c tàng tr t i B o tàng vi n Museum
of Fine Arts Boston thì c h a vào kho ng n m 700
Nh v y cho r ng Tàu h c c a Nh t có mâu thu n ch ng? Xin th a r ng không Vìsao?
Nh t ã phái chuyên viên i h c k thu t c a Tàu siêng c n nh t là t n m iNghi p d i i nhà Tùy (607 S.K.) và k t n m ó thì hai qu c gia y trao i v nhóa v i nhau không ng t
Nh th Chính X ng Vi n ch là ngôi nhà ngói nóc o n và mái cong còn sót l i c a
Nh t, ch tr c ó, t c tr c b c tranh n m 700 c a Li Sseu Hiun, Nh t ph i cónhi u ngôi nhà lo i y, ngh a là h ã b t u nh k thu t Trung Hoa t n m 657,
và Trung Hoa c ng b t u cóp nóc o n mái cong c a h t n m 607
Trang 10Nhà c a b c tranh n m 700, không là ch ng tích Tàu thình lình phát minh nóc o n
và mái cong tr c Mã Lai Nh t B n
2 H i và chái
Ông Maspéro và ông L Bézacier l i còn cho bi t r ng ng i Tàu không h bi t vách
i, t c th i cho n i T ng, c ng c d a vào nh ng nhà b ng s nói trên, có
nh ng trong quy n Art de la Chine, nhà xu t b n Larousse, Paris B c h i ch
th y n i nhà c a ng i C Mã Lai và Kim Mã Lai thôi C ng t i i T ng, Tàu m i
t ch c b c h i c a Mã Lai
Trái l i, các nhóm Mã Lai thì không bao gi bi t cái chái nhà và ch b t ch c TrungHoa tùy theo n m h b Trung Hoa cai tr , còn nhóm nào không h ch u nh h ngTrung Hoa thì mãi cho n ngày nay v n không bi t cái chái là gì
Ông L Bézacier i sâu thêm, trong quy n art Vietnamien, và cho bi t r ng nhóm Mã
Lai Vi t Nam, m c d u b t ch c chái nhà c a Trung Hoa, v n còn l i b c h i
Qu th t v y, chái nhà c a Trung Hoa hình tam giác và ch g m có m t t m n mnghiêng t trên xu ng d i, trong khi ó thì chái nhà Vi t Nam g m hai ph n phân
bi t, ph n trên là u h i hình tam giác, nh ng ng ch không nghiêng nh cháinhà Tàu, r i t i cái chái hình thang nghiêng, ch không ph i hình tam giác nh c aTàu Lo i chái nhà c a ta, c Trung Hoa không có u h i c a ta là cái gì còn sót l i
a vách h i th i ông S n v y
Ông L Bézacier nói r ng ngày nay Trung Hoa c ng b t ch c ta mà làm chái nhà hai
ph n nh ta, nh ng v n không gi ng c, b i u h i c a Vi t Nam tr ng tr n,còn u h i c a Trung Hoa thì luôn luôn bít kín (vì x h l nh)
3 S n nhà
Ông L Bézacier, nguyên qu n th các di tích l ch s Vi t Nam cho n n m 1945, r t
th o v ki n trúc Ông cho bi t r ng l i nhà c ng a c a ta, Tàu không bao gi có, còn ta thì ch b t ch c Tàu c t nhà có trính v sau n y thôi, và mãi cho n ngày
nay, ta v n còn ti p t c c t nhà N c ng a vài n i, khi ng i c t nhà vì ít ti n nên
ph i ti t ki m g Và u t các ình x a c a ta u không có trính.
ây, ta th y rõ m t hình th c tiêu c c kháng c a t tiên ta r t là ng ngh nh.Phàm khi m t dân t c b tr mà b t khu t d i m t s c m nh th ng tr ch a có th
ng u n i thì cu c kháng rút vào vòng bí m t, ho c d i tr m ngàn hình
th c tiêu c c nho nh mà k th ng tr không th y c
Chúng tôi còn gi c m t k ni m v câu chuy n sau ây x y ra trong làng chúngtôi cách ây n a th k , thu chúng tôi còn bé d i
Nhà giàu ta, h c t nhà thì có khuynh h ng c t có trính mà mi n Nam g i là âm trính, vì nhà có trính r ng h n nhà Ch inh mà mi n Nam g i là c ng a Nh ng
àn ông các gia ình có n n n p theo phong t c t tiên thì luôn luôn ch ng l i
Trang 11khuynh h ng ó Xung t th ng x y ra trong các gia ình b t u m i có ti nchu n b t u nhà m i Ng i àn ông luôn luôn thua tr n, b i h ch bi t a ra m t
lu n u có v huy n bí là Không nên T ng không nên mi n Nam có ngh a là
ch m n ma qu , thánh th n Lu n c ó không v ng nên các bà luôn luôn th ng
và nh ng ngôi nhà c N c ng a l n h i bi n m t h t, n m chúng tôi lên b y thì nhà
a trong làng h t 95 ph n tr m là nhà có trính mà các nhà ki n trúc Tàu g i là nhà
Ch c ch n là t tiên ta x a, không bi t làm th nào ch ng l i nh h ng ngo i lai
ki n trúc ó nên m i b a ra cái v “không nên” nói trên, dùng có hi u qu trongnhi u ngàn n m, nh ng n th i Tây tà thì không còn ai nghe n a vì ta ã h t tin
t cái sân bé tí teo
ngói thì Trung Hoa luôn luôn dùng ngói ng Ta ch u nh h ng Trung Hoa r t
ng v y mà ta l i ch t o ngói d p l p nhà, nh ng ình, chùa, n c c a ta
ch ng minh u trên ây, và ngay c ngói l p nhà c a thành i La, cái thành do
ng i Trung Hoa xây c t, mà c ng ã dùng ngói d p r i u ó ch ng t r ng
ng i Vi t là ng i Vi t, ng i Trung Hoa là ng i Trung Hoa, b i t bà Tây Thái
u v tr c, Trung Hoa không h ch t o ngói d p, thì không có lý nào mà m tnhóm Trung Hoa Giao Ch l i dùng ngói d p xây c t i La
ành r ng ó là phát minh v sau c a th Vi t Nam, ch vào th i ông S n L c Vi t tiên ta ch l p nhà b ng tranh, b ng cói, nh ng nó c ng ch ng minh c r ng takhông ph i là Trung Hoa
5 Nhà r m
m chúng tôi lên b y, trong vùng chúng tôi sanh tr ng, m i làng còn c vài cáinhà r m
Trang 12Các nhà kh o c u Pháp, khi nói n nh ng ngôi ình B c Vi t ã dùng t ng sai
là Edifice sur piloti Trong ngôn ng c a h ch có t ng ó thôi, h không làm sao
mà di n t h n c, ch th t ra Maison sur piloti là nhà sàn, nó khác nhà r m m
y là nhà sàn, kho ng tr ng b không, t m t t lên t i sàn, cao l m, còn nhà r mthì ch cao l i sáu t c Tây là cùng
nh ng h có óc t n c , và ó là di tích nhà sàn Mã Lai x a ch không có gì l Nhi u
du khách ta, không bi t l ó, ng ng i Nh t m i phát minh ra nhà r m khi h ã
n minh r i, h c òi v sinh
Chúng tôi tin ch c r ng, B c và Trung cách ây n m sáu m i n m, c ng còn nhà
m (không k các ngôi ình), nh ng không th y ai ghi chép gì, c ng c vì cái l ãnói kho n nhà N c Ng a, là t i không có m t chú bé tò mò ó, hay có r t nhi uchú bé tò mò ã ch ng ki n s s ng sót c a nhà r m và s bi n m t c a nhà r m,
nh ng các chú không có vi t lách nh chúng tôi, ch không có lý nào mà, c ng c
nh ã nói r i, Nam K l i b o hoàng h n ông vua, gi mãi nhà r m, trong khiTrung B c ã b t nhi u tr m n m r i, nh các nhà kh o c Pháp ã nói sai riêng v
Và ông L Bézacier k t lu n r ng ch c ch n ó là di tích L c Vi t Ông không h dám
t lu n L c Vi t = Mã Lai vì ông không gom c b ng ch ng nh chúng tôi,
nh ng n i cái k t lu n r ng N c Ng a, b c h i, mái cong, nhà r m là di tích L c Vi t
ng ã giúp cho thuy t c a chúng tôi nhi u l m
Ông nói khi m t dân t c b m t v n hóa, h c bám víu vào m t vài m nào ó,trong tr ng h p ki n trúc thì h bám víu trong ki n trúc c t ình, vì ình là n i
Trang 13thiêng liêng, giúp h nh g c t L c Vi t, n u không ph i nh v y thì không sao c tngh a c hi n t ng l lùng là ngôi ình c a làng nào t B c c ng c t theo l inhà r m h t, không h có ngo i l bao gi , trong khi cung n, chùa, mi u thì không
có r m, là vì Ph t giáo là tôn giáo ngo i qu c du nh p vào x ta do trung gian TrungHoa, còn mi u m o thì th ng c ng th các v thánh th n Trung Hoa; ch có ình là
Tài li u l ch s y ch ghi s ki n và ngày tháng tr t do cho thôn xã, mà không cónói gì thêm h t, nh ng nhà h c gi y l i suy lu n gi n d r ng tr c ó h n luônluôn tr c tr mà quên r ng t th i Hùng V ng n n m 1740, hai ngàn n m ã tr iqua mà trào i th ng tr m, không bi t có bao nhiêu thay i trong kho ng th i gianquá dài ó
Khi mà s li u thi u, thì nhà nghiên c u ch còn bi t suy lu n tái t o s c , nh ngsuy lu n c ng ph i d a vào d u v t nào, ch có âu mà ch b ng vào m t o lu t
n t t vài dòng ch
ó là a s M t vài h c gi thì l i cho r ng làng là d u v t các b l c x a
Nh ng d a vào s phân bi t gi a b l c và th t c c a chúng tôi ch ng Nh ng cái h Vi t Nam thì làng không th là b l c x a c, mà ch là th t c c th i màthôi
Có sách l i cho r ng làng ch m i thành hình t th i nhà Lý, t c là t ngày n n c
p c a ta ã v ng sau ngót m t ngàn n m b tr Th thì tr c khi b tr , c n c V nLang không c chia thành t ng n v nh à? Nh v y làm th nào vua Hùng
ng tr n c thì th t là không th bi t
Còn b o r ng làng ch có t i Lý, b t ch c theo Tàu thì không úng, vì làng c a
ta t ch c không gi ng c a Tàu, tr c 1740 hay sau 1740 gì c ng u không gi ng
b ng vào tên g i, chúng tôi th y r ng làng ã có t c th i Danh t Mã Lai là
lang, mà T’lang thì t ch c gi ng h t m t thái p c a ng i M ng ngày nay, t c
Trang 14ó là m t lãnh a nho nh c a m t lãnh chúa a ph ng theo ch phong ki n
mà lang v i Làng hai danh t ó quá gi ng nhau
Thái p M ng có tên riêng nh ng không có danh t ch thái p Nh ng ng ilãnh chúa l i c g i là Quan Lang Ta ph i hi u r ng Quan Lang là ông Quan cai
tr m t Lang mà m t Lang là m t T’lang v y
Ch Quan m i c thêm sau, do nh h ng Trung Hoa, qua trung gian ng i Vi tNam, ch x a có l là Xà Lang hay gì gì Lang ch không th là Quan c, b i Quan
là ti ng Tàu, Xa, danh t Mã Lai và X , danh t Thái, c hai danh t u ng g c
Mã Lai, ch ng i lãnh chúa a ph ng
Xin nh n m nh v m n y mà trí th c Vi t Nam không chú ý n Quan Lang ch
là l i nói t t m y ti ng Quan u Lang, Quan cai tr m t lang, ch không ph i là m t
danh t kép có ngh a riêng là m t ch c v Không bao gi có danh t Quan Lang câu
Mà l i nói t t ó, ch m i có v sau, ch vào c th i, thu mà ta ch a h c danh tQuan c a Tàu, h n M ng và ta ã nói Xà Lang hay gì gì Lang ó
Trong Vi t lý t nguyên, giáo s Kim nh cho r ng tên n c V n Lang có l là V n
Làng
Nh ng thu y nh h ng Tàu ch a t i thì không làm sao mà ta có danh t V nc? V l i c ng không th y ai ghép nôm v i nho, trong nh ng vi c quan tr ng.Dân chúng có ghép, vì d t ch ngh a, ch t i c p b c quan vua thì không còn ghép
Nh t nh là n Lang ph i do cái gì khác mà ra ch không th nào mà do n Làng
c, vì chính Lang bi n thành Làng, ch không ph i Làng bi n thành Lang, mà s
bi n hóa y thì ch m i x y ra vào th k 17 L th nhì là ta không có ch V n, tr ckhi ta h c ch Nho
Chúng tôi có th gi i thích ngh a c a qu c hi u V n Lang và gi i thích t i sao, tr ckhi h c ch c a ng i Tàu, vào các trào Hùng V ng, mà ta l i bi t ch Nho t
qu c hi u ó là V n Lang Nh ng ó là m t câu chuy n khác s trình bày ch ngkhác
Chúng tôi s tr ng ra b ng ch ng r ng ó là m t Qu c Hi u hoàn toàn Vi t, cHoa hóa v sau, khi mà dân chúng ch u nh h ng Trung Hoa
i Hoa hóa y cùng tánh cách v i l i phiên âm các danh x ng “man di” c a Tàu, nó
Trang 15ó là Sáp ong th th t Nh ng v Chân L p thì ta may m n bi t c s th t nh
ng i Cao Miên nh tên c c a n c h và cái ngh a úng c a nó ó là Chanh Ra
Tr ng h p V n Lang thì quá c , không còn ai nh gì n a h t
u sao, ta c ng th y s liên h rõ r t gi a T’lang c a Mã Lai, Lang c a M ng vàLàng c a ta, v c c u t ch c, t c t tr , ch có khác là làng c a ta không còn phong
ki n nh T’lang và Lang c a Mã và c a M ng, ó là do toàn qu c Vi t Nam uthoát kh i ch phong ki n th t s lâu r i, không nh n i x M ng ch ng h n
u v t th hai c a s trì hoãn xã thôn c th i là t c riêng các làng, t n t i cho n
m 1945 Vi t Nam i khái h óng thu , và ch u l nh tri u ình nh nhau, cácnhà lãnh o mang ch c t c ng u v i nhau, nh ng các làng không gi ng nhau,
mà nh ng cái l làng khác nhau y, xem ra không có v gì là m i có t n m 1740 c
Ta nên nhìn rõ cái n m 1740 ó là m t chuy n quá m i, i v i l ch s Mà l làngthì ã thâm c n c , không th b t r quá sâu nh v y c t th k 18 n nay
Chánh ph can thi p vào s th th n ã c ông Nguy n V n Khoan d n ch ng rõ
ràng trong B.E.F.F.O bài Essai sur le ình et le culte du génie tutélaire des villages du TonKin Nh ng can thi p v n không toàn th ng thì bi t cái quy n t tr c a xã
thôn không ph i ch m i có t n m 1740 Vua chúa ch thành công trong vi c ban
ch c t c cho các th n c mà vua chúa cho là x ng áng vì công tr ng hi n hách nào
ó, nh Thánh Gióng ch ng h n, và phong th n cho quan c a vua chúa v a quá c ,phong cho các làng m i l p (s ki n n y vua chúa ã thành công m t tr m ph n
tr m Nam K vì toàn th các làng Nam K , không có làng nào c l p tr c 1620t), còn các th n b y b , vua chúa không nhìn nh n thì thôi ch c ng không dám
ch m t i h
Th thì ta ph i k t lu n r ng x a kia thôn xã c a ta t tr , y nh các Lang c a M ng
và T’lang c a Mã Lai, r i thì trào i nào ó không bi t ã c p m t n n t tr y màkhông còn d u v t D u v t tr l i t tr c a Khâm nh tuy là d u v t úng,
nh ng l i thi u cái khoen gi a, hóa ra nó g t g m ng i suy lu n li u l nh
Và các làng c a ta x a là các th t c ch không ph i là b l c Truy n thuy t M ng
ã a con s quá chính xác là 1960 cái, không th tin c, nh ng ch c không xa s
th t bao nhiêu
Trang 16Xin nghi n ng m l i nh ngh a c a b l c và th t c ch ng Cái H thì th y rõ là
l c to l m, chính th t c m i là nh , trái v i t ng t ng thông th ng c a ph nông
nói t i làng Vi t thì không sao quên c cái ình và Th n Làng ã có nói s qua
i trên kia, nh ng c n nói rõ h n
*
* *Toàn th các h c gi ta u sai l m khi g i th n làng c a ta là Th n Thành Hoàng.Hai th th n y khác nhau quá xa, m t àng c a ta, m t àng c a Tàu, mà Tàu c ng
ch m i có t i nhà Chu ây thôi thì không th l m l n v i nhau c Nh ng h c
gi Vi t vi t b ng ti ng Pháp c ng ã l m l n y nh nh ng h c gi Vi t vi t b ng
ti ng Vi t
Th n làng c a ta là th n riêng c a dân làng ó là u nên nh vì ó là u quan
tr ng nh t, vì các làng Trung Hoa không bao gi có th n riêng c , t th i c n nay(Maspéro) N u v th n ta mà ch ng xâm l ng i n a, t c là có công chung i v itoàn qu c nh ông Thánh Gióng ã ch ng gi c Ân, t c gi c Tàu trào i Th ng
cu i mùa, thì ông c ng c là th n riêng c a làng sinh quán c a ông Toàn qu c sùngbái ông nh ng không có l p n th cho ông nh làng sinh quán c a ông (V ThánhGióng t ng âu là chuy n hoang ng, nh ng không S Tàu có chép r ng nhà
Ân qu ã có chi n tranh v i m t n c ph ng Nam tên là n c Qu Ph ng, naykhông ai bi t âu h t, ch bi t là Hoa Nam Nh ng không l Vi t Nam l i chi ntranh c v i nhà Th ng vì gi a h và ta còn quá nhi u n c trung gian? Nh ng
u ta th y r ng dân ta x a làm ch t Trung Hoa, c Hoa B c l n Hoa Nam, thìcâu chuy n hóa ra h t hoang ng Làng Gióng có l là m t làng Hoa Nam màtoàn dân hay a s dân trong làng di c xu ng t ta ngày nay, r i ó, h th l i vanh hùng c u qu c c )
Nh ng ph n l n không ph i là nh ng b c ch ng xâm l ng mà c ng không ph i làquan n a, tr c khi trào ình xía m i vào
Ph n l n ch là nh ng nh n v t ã làm cái gì thoát sáo, c áo ho c gi n d h n
Th n c a làng ta ch là t ng tr ng cho m t quan ni m tôn giáo nào ó thôi, thí dcác dâm th n
ó là t c c a ng i Mã Lai mà hi n Nh t B n và các o Mã Lai còn gi
Hai ông L Bézacier và H Maspéro c c l c binh v c quan ni m r ng ình và th n
làng là c thù c a Vi t Nam, (t c c a Mã Lai) m c d u sách Trung Hoa Ying tsao fa che (?) cho bi t r ng h có ình t i nhà Hán
ình c a Trung Hoa không ph i là n i th ph ng mà ch là cái nhà c t trên ng
b hành ngh ng i, nam n u vào c
ình c a ta là n i th th n làng và n i h i h p c a các nhà lãnh o trong làng và
ph n không c vào.
Trang 17trùng h p c a danh t ình, có th ho c là m t s trùng h p ng u nhiên, ho c là
t cu c vay m n vì nh h ng Trung Hoa v sau, ta ã vay m n m t cáchkhông c n thi t m t s danh t mà ta ã có r i
Ch ng h n cái ình thì ng i S ng, m t th ng i nói ti ng Mã Lai y nh Vi t
Nam, g i nó là cái Rong Có th t tiên ta b Rong vay m n danh t ình Rong là
danh t Mã Lai t I, còn danh t Mã Lai t II là Bahala
Ông Béacier d a vào nghiên c u c a ông H Maspéro trong quy n Les regliions chinoises, ch s khác bi t gi a th n làng c a Mã Lai Vi t và th n thành hoàng c a
Trung Hoa
Các nhà h c gi ta g i th n làng c a ta là th n thành hoàng là không úng
Th n thành hoàng c a Trung Hoa ch m i xu t hi n vào i nhà Chu, cùng m t l t
i nh ng thành quách c a các nhà lãnh chúa l n và ch h u Thành là b c t ng bao quanh thành ph và Hoàng là cái hào bao quanh b c t ng ó là th n c a thành
Trong khi ó thì th n thành hoàng m i xu t hi n, vì các thành quách l n m i cxây c t, nh ng hai th th n ó c ng l i khác nhau, m t àng là th n t ai c anông dân, m t àng là th n vách thành và hào c a th dân Xem th thì g i th n c a
ta là Th n Thành Hoàng là sai Ta không có thành ph vào c th i Còn làng ta c ngkhông h là thành quách l n hay nh bao gi
Ông L Bézacier l i bác b lu n c c a các h c gi Vi t cho r ng ình, nguyên x a kia
là hành cung Ông bác b vì vua ta ch m i b t u có t c du hành t th k th 10,trong khi ình, d a theo ki n trúc, thì ph i có tr c Tây l ch
l i xét ra, nh ng ình c b n tr m n m c a ta c ng không có v gì dùng ccho có m t chút xíu ti n nghi nào cho ng i th ng, ch ng nói chi nhà vua
Ông L Bézacier qu quy t r ng ình và th n làng c a ta là cái gì t i c còn sót l i, và
i ki n trúc, cho th y cái t i c ó có tánh cách Mã Lai
Th n làng c a ta x a kia là anh hùng a ph ng, danh nhân a ph ng, gi ng h t
Mã Lai, Nh t B n, mà m i làng c ng có ình và c ng ch th anh hùng a ph ng
và danh nhân a ph ng, ch không bao gi th th n t ai hay th th n c a
ng và Hào (Thành Hoàng) nh Tàu.
Trang 18cái ình thì ta r t gi ng Nh t mà khác Tàu, l i gi ng các nhóm Mã Lai.
Ch v sau n y, các vua ta m i b t th quan các n i khác ch không luôn luôn thdanh nhân a ph ng n a, nh ng v n không ph i là th n t ai ho c th n ThànhHoàng nh Tàu
Hi n nay, trong các xã h i ng i C Mã Lai, làng nào c ng có m t ngôi nhà quan
tr ng nh t nh ình B c Vi t, và ó là n i h i h p c a àn ông bàn vi c công
ng c a toàn làng y nh B c Vi t N i m t vài nhóm, c ng có th ph ng y nhtrong các ình ta
Tóm l i, ki n trúc Vi t Nam là ki n trúc ông S n, mà ki n trúc ông S n là ki ntrúc Mã Lai Mã Lai, ông S n và Vi t Nam có ba bi t s c v ki n trúc mà Tàu b t
Có r t nhi u nhóm Mã Lai chi L c th m t tr i ho c, ông tr i, mà riêng v Mã Lai
Vi t Nam chúng tôi s nói rõ ch ng B c Vi t ây xin nh c l i m t l n n a r ng
Mã Lai Nh t B n c ng th n th n Thái D ng T t c u n kh p v i hình tr ngng
Còn m t tôn giáo n a mà không ai dè là c a Mã Lai, và hi n v n t n t i trong xã h ita
c th d ng v t và âm v t vài làng B c Vi t (Báo Ngày Nay, tác ph m c a Toàn
Ánh và c a Lê Quang Nghiêm) khi n nhi u nhà kh o c u Vi t Nam k t lu n r ng ó
là nh ng làng Chàm, nguyên là tù binh x a c tr t do, cho làm dân Vi t và là
ng i Chàm, h theo v n minh n , nên m i có tôn giáo k c c ó
Nh ng các nhà kh o c u y không bi t r ng o th d ng v t, âm v t không ph i
là c a n , mà là c a ch ng Malayalam n Tôn giáo y g m dâm th n Shiva,
ng v t và âm v t mà t ng tr ng sau cùng h t là c i và chày có ám ch n trong
quy n Ô Châu C n L c, t dân Vi t Ô Châu có phong t c dâm ãng, và con gái
th ng l y c i trêu con trai
ó là d u v t Mã Lai c a xã h i Mã Lai L c Vi t c th i, ch không h là d u v tChàm
Tôn giáo y không ph i ch có B c Vi t, mà có c Trung Vi t (tác ph m c a LêQuang Nghiêm) c ng c trong các làng Vi t Nam m t tr m ph n tr m, còn trong cáclàng Chàm thì l i không có Mã Lai Chàm ã b o H i th tiêu ngu n g c r i,
Trang 19nh ng Mã Lai Vi t không có ch u c nh àn áp tôn giáo c a o H i, nên còn gic.
Chúng tôi ã nói r ng ng i Thái c ng là ng i Mã Lai, và t c ánh Còn c a húng là bi u di n âm v t và d ng v t
Tr c hôn l , bà lãnh chúa ph i a ra m t cái vòng tròn b ng mây, b t gi y m ng.Ông mai ném trái Còn l t c vào cái vòng ó, xé rách c t m gi y m ng i thìhôn nh n m i c c hành, và sau ó trai gái d hôn l ti p t c di n cái trò y,
nh ng ch i cho vui ch không ph i vì tánh cách tôn giáo n a
t c các nhóm Mã Lai u có nh ng nghi l và t c l liên h n d ng v t và âm
t c a tôn giáo c a ch ng Malayalam mà o Bà La Môn vay m n
Vi t Nam, m c d u ã nhi m Kh ng M nh r t sâu m, l i c c th dâm th n
mà vua chúa ta không c m T i sao không c m? Là vì ó là tôn giáo c h u c a
i sao b t ch c Tàu mà vua chúa ta không b t ch c tr n v n? Vì ó là tôn giáo
a chính dân chúng, vua không c m c, còn bên Tàu thì nó là tôn giáo c ango i ch ng, mà vua Tàu vay m n, nên l nh c m có hi u qu , b i dân Tàu âu cótheo tôn giáo c a Vi t Ch có vua Tàu là theo b a ra huy n tho i con Tr i
Trong Nho giáo, Tr n Tr ng Kim nói r ng bên Tàu có ng bóng là các bà Vu và các
ông Hích Nh ng h Tr n không bi t ó là Tàu b t ch c Vi t ch không ph i là c a
Trang 20Và kh n ng v n minh c a ng i da c ng không kém kh n ng c a Dravidien tínào h t n ài, cung n c a Maya và Aztèques còn tráng l h n là c a hai thành
ph chôn vùi Harappa và Mohanjo Daro c a Mã Lai n n a, và cái v t quan
tr ng nh t c a th dân M châu c ng c là cái m t tr i
Chính vì cái m t tr i y mà tr c n m 1945 các nhà kh o c l m t ng n n v n minh
c r c a th dân M Châu t Ai C p n, b i Ai C p c ng th m t tr i Nh ng r i nghiên c u dân ó v dân t c h c, ch ng t c h c h m i th y r ng ó là dân davàng t Châu Á di c t i nh ng ch a bi t vào th i nào
t dân t c i b ng xu ng nh t Nam D ng n Madagascar, v t qua h t n
D ng c thì dân t c y c ng ã v t Thái Bình D ng b ng xu ng nh c dàng ph ng chi Thái Bình D ng l i có nh ng o d c ng mà n
ng không có
Xem ra thì ch ng Mã Lai v n minh h n c Hoa ch ng n a, vì dân Maya và Aztèques
ã gi i thiên v n, toán h c m t ngàn n m tr c Trung Hoa, mà h gi i th t s , chkhông ph i ch dùng thiên v n bói nh Tàu
Ng i M th y r ng ngày nay h u du c a Maya và Aztèques m c d u ã thoái hóa
c c
Chúng tôi xin trích ng t t c các b n ch s s c a t t c các dân t c Á ông có
th liên quan n ta v nào c n thì có tài li u mà tham kh o, b i không d gì tìm
c quy n sách n y âu
Nh ng tài li u n y trích quy n Étal actuel de la crânologie indochinoise c a các bác s
P Huard, F Saurin, Nguy n Xuân Nguyên và Nguy n V n c, Hà N i, 1938, tuytên sách là th , nh ng các tác gi trên có trích ng trong sách, nh ng con s v cácdân t c ngoài “ ông D ng” do các nhóm bác h c khác nghiên c u t Tây Bá L i
Trang 21Chúng tôi ng i Vi t mi n Trung và mi n Nam riêng, vì ng i Vi t
mi n B c g n v i ng i Vi t nguyên th h n và m i là tiêu bi u cho ch ng
a ta, v ph ng di n ch ng t c h c Tuy nhiên, ng i Vi t hai mi n khác
Trang 22Bác s Haurd cho bi t r ng ng i Thái Lan, ng i Lào và ng i Thái B c Vi t ng
ch ng v i nhau, nên chúng tôi ghi t t c vào ây l y con s trung bình (ng iThái B c Vi t chia ra làm nhi u nhóm, mang tên khác nhau nh Th , Lô Lô, nh ng
ng thu c c m t dòng máu Thái):
Trung bình: 82,25
Ch s s c a các nhóm Mã Lai
Tên nhà bác h c Tên nhóm Mã Lai c o Ch s
Tschepourkovsky Mã Lai Mã Lai Á 81,00
Cole, Nanagas, Jenks - - Phi Lu t Tân 81,84
Hage, Mijsberg - - Sumatra 82,80
Halden, Mc Dongall - - Bornéo 80,60
Trang 23Zaborowski Hoa Nam (g c Th c) 76,66
Trung bình: 77,98
Ch s s c a các th ng i Hoa
Black Ng i C Trung Hoa t c Mông C lai
Veisbaces Ng i Hoa Nam (Trung Mông Gô
Lích lai Vi t châu Kinh và D ng)
Trang 24Hamy - - 77,22
Shirokogoroff Hoa ông Di t c Vi t thu n ch ng 81,70
ng trung bình: 78,27 Dung l ng s Hoa
Tên nhà bác h c Tên dân Dung l ng
Flower Trung Hoa t ng quát 1.424
Trung bình: 1.440
Ch s s nh ng dân t c g i là Mông Gô Lích t c có lai gi ng v i Trung Hoa ho c Mông C
(Không có m t các dân ông Nam Á tr Vi t Nam)
Trang 25Trung bình = 66,61
Ch s n y gi ng h t ch s 66,66 c a m t ng i n mày B c Kinh mà chúng tôi b
ra không cho vào s trung bình c a ng i Tàu
Trang 26Hoa Nam 79,14
T.B c a Trung Hoa hai
Nh n xĩt
t c nh ng dđn t c g c Mê Lai u có ch s s trín 80, tr Nh t, M ng vă Th c,
vì nh ng lý do gì chúng tôi ê gi i thích r i vă s gi i thích thím Ch s s TrungHoa luôn luôn d i 80 Ch s s Nh t, g c L c thì th p nh t trong âm Mê Lai Bâch
Vi t vì h b lai gi ng v i Tău quâ nhi u Không bao gi b Tău cai tr , h c ng t
ng r c chuyín viín Tău v x h , nh t lă văo i ng, vă t t c h u du c a
n Th Hoăng do con Phù Tô lênh o u ch y sang Nh t, toăn dđn c a 127 huy nTău, t c lă m t cu c di c v i
Th c vì t quâ t t (xích th ) l i có khí h u h p v i Tău nín khi h b di t qu c r ithì Tău trăn t i nh n c v b
Quý v s th y ch ng M ng t t c ph n vă b n dđn M ng u thu c ch ngMí-la-ní, ch tr ăn ông c p lênh o m i lă C Mê Lai, nín ch s trung bình c a
m i không gi ng Vi t Nam, m c d u h lă L c Vi t, th nai tr ng ng
Trong âm Mê Lai Bâch Vi t thì ch s Cao Miín l i cao nh t, vì theo G Coedỉs thìdđn Môn vă dđn Kh Me khi di c t i a băn m i c a h thì g p th tr c Mí-la-ní
a ph ng ó, v n minh cao b ng h , t c ê ti n n tđn th ch, vì th mă cu c
p ch ng Anh ô Ní + Mí-la-ní n i hai dđn t c ó l n lao quâ s c, khi n h ph i
en da, m c d u h c ng xa xích o y h t nh Vi t Nam
Trong ch s s trung bình c a Hoa ch ng, chúng tôi lo i nhóm Hoa ông ra, vì h
c Vi t, h có ch s lă 81,70 h i g n ch s c a Mê vă Vi t, vì nh ê nói, h g c lẵng Di mă y u t th tr c còn m nh h n y u t th tr c Hoa Nam n a Ch
s ó, văo s lăm sai con s trung bình nói trín, t i sao thì ê gi i thích r i.Câc v trong nhóm Bs Huard còn vi t: “Câi s không ph i ch có c s c kích
th c, mă câc chi ti t v sinh v t hình thâi (caractỉres morphologiques) r t có ý ngh aquan tr ng v m t ch ng t c”
i câc tâc gi trín cho bi t r ng h n phđn n a ng i Vi t Nam thu c lo ibrachycĩphales (54,36 ph n tr m) vă 30,85 ph n tr m thu c lo i mĩsocĩphales, trongkhi ó thì a s ng i Hoa thu c lo i mĩsocĩphales
Nhóm bâc s trín cho bi t thím ba u sau đy:
1 Tânh câch brachycĩphalie lă bi t s c c a ch ng Mê Lai
2 Ng i Vi t mi n B c nhi u tânh câch brachycĩphalie h n ng i Vi t mi nNam
3 Ch s s Hoa Nam l n h n Hoa B c non ba n v Ch s s Vi t Nam l n
n Hoa Nam trín ba n v
Trang 27Khoa ch ng t c h c phân bi t Trung Mông Gô Lích và Nam Mông Gô Lích thành hai
ch ng vì cái non ba n v ó thì, ti p t c công vi c c a h , ta có quy n phân bi tNam Mông Gô Lích v i ch ng c a ta mà ta t tên là C c Nam Mông Gô Lích, c cNam Mông Gô Lích vì cái già ba n v xu t hi n gi a Vi t và Hoa Nam
m th nhì trên ây có h i l vì dân Vi t mi n Nam, c ng nh ng i Vi t mi nTrung, có lai Chàm, t c là lai thêm v i Mã Lai sau khi ng g c
Nh ng xét cho k thì th t qu úng nh v y, vì ng i Vi t Nam mi n Nam có laiTàu r t ông, k t th i Tr n Th ng Tài, D ng Ng n D ch, th nên h b lây tánhcách Mésocéphale c a Tàu
Chúng tôi không trích ng hình d y cách o s , vì k thu t r t là r c r i, ph i intrên ba t gi y mà hai t trên là gi y trong su t và hình ph i n kh p v i hình c a t
gi y th ba là t gi y th ng d i, ch có nh ng i n quán c Taupin ngày x a
i in n i mà thôi, nh ng nh ng con s và nh ng nh n xét trên ây c ng ã l mi
mi n Nam không thu n ch ng b ng ng i Vi t mi n B c
Xin nh c l i l i c a giáo s Lê V n H o: “Ch ng Nam Mông Gô Lích là ch ng c acác dân t c ông Nam Á” Nh ng không có dân t c ông Nam Á nào có s NamMông Gô Lích c Các bi u ch s s trên ây cho th y rõ nh v y
gia Nguy n Ph ng c ng ã nói m t u vào n m 1965 mà O Jansé ã nói r i
m 1947 là các y u t trong máu c a dân Vi t Nam khác v i dân Trung Hoa
Ch s s ng i Th c r t gi ng ch s s Trung Hoa, m c d u h thu c ch ng Thái
Nh ng c ng nên bi t r ng ng i Th c Hoa Nam (Hakka) ã b lai gi ng m nh v iTrung Hoa t trên hai ngàn n m r i Còn ng i Th c T Xuyên thì ã b b n t di
l n bi n h thành Hoa Di c do T Mã Thiên t ch c d i th i Chi n qu c, saukhi di t Th c; di c do Hàn Tín và L u Bang t ch c, r i do Kh ng Minh, L u B t
ch c, di c do T ng Gi i Th ch t ch c vào tr n th chi n th hai, cu c di c n ycòn quá m i, ch a thay i gì c nh ng c ng xin ghi vào cho b
Trang 28Ch s s h i th p c a ng i Vi t mi n Nam, th p so v i s mi n B c ch ng t r ng
ng i Vi t mi n Nam lai Tàu nhi u h n ng i Vi t mi n B c
Câu trên ây có v mâu thu n v i m t khám phá l c a chúng tôi và b n l u vongnhà Minh B c Vi t 10 l n ông h n Nam K
Ch là có v mâu thu n thôi, ch th t ra thì không, vì khi Pháp chinh ph c Nam Kthì h m c a Nam K cho Tàu di c n bao nhiêu tùy thích, khác h n B c Vi t
mà ng i Tàu, sau cu c lánh n n Mãn Thanh, ch di c n r t l a th a
Hi n nay thì h ã ông t i m t tri u r i và s con lai Tàu Vi t vô s k t n m 1680cho n nay
Lai gi ng nhi u nh t là ng i Tri u Châu, vì ng i Tri u Châu làm nông nghi p, len
i vào s ng trong nông thôn, l n l n v i dân chúng, ch không ph i là công nhân và
th dân nh ng i Qu ng ông và Phúc Ki n
Tri u Châu tuy là L c b Mã, nh ng h ã lai Tàu t ngày T n Th Hoàng di t Th tMân Mân Vi t, thành th s c a h là s Hoa Nam
i gi i thích n y, n u úng thì nó l cho ta th y r ng s ng i Tàu di c vào C
Vi t quá ít, ch không nh giáo s Nguy n Ph ng ã ch tr ng Vì quá ít nên t
i Nam Quan n m i Cà Mau càng i xu ng, tánh ch t Mã Lai càng ít i, mà tánhcách Trung Hoa l i càng m nh h n
i càng nên phân bi t ng i Vi t g c Hoa, t c Tàu lai v i ng i Tàu thu n ch ng.Thuy t c a giáo s Nguy n Ph ng cho r ng ta là Tàu thu n ch ng ch không ph i
Chúng tôi nh ng b khoa h c cho kh i ph i tranh lu n lôi thôi, ch riêng v tr ng
p Vi t Nam thì ngôn ng t hi u ph i c th vai h ng nhì, ngang hàng v i vi c
o s
Trang 29Vâng, úng là ph i nh v y T hai ngàn n m nay, th h i dân t c ta có ti p xúc v idân t c Mã Lai h n m t ngày hay không, tr c khi ta di c vào Nam h i gi a th k17?
Nh ng ta l i ã dùng ngôn ng Mã Lai hàng ngàn n m tr c cái l n ti p xúc vào th
17 Nam Vi t y, mà là dùng t i B c Vi t kia, thì ph i ch ng khi hai ngôn ng
gi ng nhau là ng g c t ch không h là vay m n
Vay m n h i nào, và t i thành ph nào B c Vi t kia ch , t hai ngàn n m nay?Tuy t i không có ti p xúc và nh h ng nào h t
Vài ông Tây cho th y r ng trong Vi t ng có m t s danh t Mã Lai H ch nh n xét
th thôi nh ng không k t lu n
Nh ng giáo s ng h c Nguy n ình Hòa thì k t lu n r ng ó là m t s vay m n,
và vài s gia ph h a theo cho r ng s vay m n ó là d nhiên
Chúng tôi không th y tánh cách d nhiên y ch nào c và không hi u n i t i sao
i có s vay m n ó, nh t là khi chúng tôi tìm ra c n 6, 7 ngàn danh t Vi t
gi ng danh t Mã Lai thì chúng tôi ph i kêu tr i, t h i t i sao ta vay m n nhi u
n th c a m t dân t c không h có a bàn g n v i ta, mà c ng không h có ti pxúc v i ta h i c th i, ch tr cu c ti p xúc t i Nam K h i gi a th k 17, mà danh
Vi t gi ng Mã Lai l i có t thu dân ta… m i bi t nói ti ng ng i
ta có chép chuy n Mã Lai liên k t v i Chàm, n ánh Th ng Long, nh ng b ta
t ch y không k p b , thì th h i s vay m n “D NHIÊN” y y ra h i nào và âu?
Ch còn có m t cách tr l i là nó x y ra h i th ng c , lúc hai dân t c còn là m t, t c
là ta v i h ng ch ng v i nhau và có a bàn chung vào th i th ng c
Mà không ph i ch có ta v i h , vì Môn, Mi n n, Kh Me, Thái u ng ch ng
Mã Lai v i nhau c , th nên m i có s gi ng nhau nó g t g m, các ông Tây h cho là
ta vay m n lung tung, không có l y m t danh t nào là c a ta h t, vì xem i xem l i(trong quy n t v i chi u 10 ngàn danh t mà chúng tôi ang so n) thì ta không
gi ng Chàm c ng gi ng Kh Me, không gi ng Kh Me c ng gi ng Thái, không
gi ng Thái thì gi ng ng i Th ng Cao nguyên, tóm l i, n u ch tr ng là ta vay
n thì không còn Vi t ng n a, b ng ch ng ch c m t tr m ph n tr m là không códanh t Vi t nào mà không gi ng danh t c a nhóm dân nào ó
Hai thí d n hình nh t là con ng, con v t nh m n không áng k , v y mà àng Trong g i là con Nh ng, ng i Bà Na trên Cao nguyên g i là con ng, và con
t (r n gà) thì ng i Bà Na g i là con c Mà ng t ng là h h c v i ta âu
nhé H ã có hai danh t ó tr c khi ta chân lên Cao nguyên, mà ta c ng có r i
tr c khi h th y m t ta l n u trong l ch s c a h
Nh ng khi h c v ngu n g c c a Mã Lai ch ng xong r i thì nh ng ti ng vay n
và nhiên không còn ng v ng c n a, và th c m c c a nh ng ng i bi t suyngh ã c gi i áp: m t dân t c c ng sinh nh t ông Nam Á mà l i không có
Trang 30ngôn ng , i l m danh t c a c ng i Th ng mà dùng, là chuy n không có
c, mà t i sao có s gi ng nhau ó thì ã rõ
Ch ng n y ch c ch n là ch ng quan tr ng nh t c a quy n sách n y, không ph i
i v i các nhà khoa h c, mà quan tr ng vì s c dân chúng nhìn nh n d dàngngu n g c c a mình, b i n u nh ng cái s khó hi u, thì ngôn ng là cái gì th y c
c kh c, b t c v i trình v n hóa nào
Tr c khi k t qu c a công vi c kh o ti n s c ông G Coedès a ra ánh sáng,trên th gi i không h có ai bi t có Mã Lai t I h t H ch bi t có m t th Mã Lai
mà thôi vì nhóm ng i ó, ông hàng tr m tri u hi n ang s ng t i các o Mã Lai
và t x ng là Mã Lai t I Nh ng ó ch là Mã Lai t II ây là d p mà ta bi t MãLai t I, bi t nhi u h n ông G Coedès n a, vì ông y không có ki m soát nhchúng ta
Làm th nào bi t c? R t là gi n d C d a theo khoa kh o ti n s thì i kháiNam D ng và a o (tr Célèbes) v i l i Phi Lu t Tân, là Mã Lai t II, Môn, Kh
Me, Mi n n, Thái, Vi t Nam, Célèbes là Mã Lai t I
i khái thì là nh v y, nh ng i sâu vào chi ti t h n, sau khi i chi u xong hi p
u, ta th y ti n s h c có sai ba qu c gia Vi t Nam, Chiêm Thành và Nh t B n
có c hai th L c Trãi và Mã Riêng Vi t Nam thì l i có n ba th : Trãi, Chuy vàMã
Có m t th L c b Chuy mà không ai chú ý n, c cho r ng Nam Vi t Chí vi t sai
chánh t
i chi u xong hi p u, chúng tôi m i th y r ng s Tàu quá gi i Ti n s h c ch
bi t t ng quát có Mã Lai t I mà không dè r ng trong b n t I L c Tây Hoa B c Chuy ngôn ng khác h n L c ông Hoa B c b Trãi m t chút xíu
i chi u xong hi p u, v i hàng v n danh t , chúng tôi ch t th y r ng trong Vi t
ng có nh ng danh t không gi ng Mã Lai Nam D ng, c ng không gi ng Thái,Môn, Kh Me, Mi n n Th là chúng tôi nh n L c b Chuy mà Tàu th ng g i
là Khuy n Nhung h n, và ó là t tiên c a Môn, Mi n n, Kh Me
y nh ng danh t không gi ng ai h t h n là c a L c b Trãi ó là cái bi t do s
i chi u hi p u l ra Và ó là cái bi t c n b n, nó giúp ta rõ c qu c gianào có bao nhiêu th L c, và có v i t l nào, vì a bàn nào h c ng ch tìm c
có vài m i cái s
Chúng tôi nh n th y hai u r t quan tr ng:
1 hai th Mã Lai u có m t s v n chung v ngôn ng , k n y nói k kia
hi u c, nh hai danh t Lá và Non ã cho th y
2 Tàu r t úng khi h ghi chép v ngôn ng c a dân n c S Dân n c Snói ti ng Mã Lai Nam D ng, vì ó là L c Hoa Nam, t II, b Mã (xin nh c
i câu chuy n N u Ô )
Và chúng ta có th vi t l i th t úng l ch s c a n c Chiêm Thành mà cho t i ngàynay các s gia Pháp và Hoa vi t sai c v n u, n song ôi v i Hùng V ng
Trang 31th ng c s c a Phù Nam và Cao Miên, ta c ng vi t úng c y nh th ng
s Chiêm Thành, mà c ng ch nh ngôn ng i chi u
n th , ta l i bi t c r ng có m t qu c gia Vi t Nam th nhì ã b n c Cao Miêntiêu di t cách ây trên 2.000 n m và th dân ó hi n còn s ng, nói ti ng Vi t l i c ,
và cái ti ng Vi t l i c y ra sao
Nh ng h u ích h n h t là ta s bi t rõ th i i c a vua Hùng V ng mà cho t i nay
ch a ai bi t c , tr m t câu s ng n và thi u sót c a quy n Giao Châu ngo i v c ký.
Vi t s trung p, giai n ông S n, c ng c ta bi t rõ h n, nh ng gì mà hàng
ch c nhà bác h c Âu M ã a ra ánh sáng t 1924 n 1954
Mà c ng c nh ngôn ng t hi u
Nh trong toàn th quy n sách, ch ng n y c ng chia ra làm hai ph n, ph n th
nh t bác b ch tr ng Vi t ng là Hoa ng c a giáo s i h c Nguy n Ph ng,
ph n th nhì ch ng minh Vi t ng là Mã Lai ng
Giáo s Nguy n Ph ng kh ng nh mà không a b ng ch ng r ng Vi t ng làHoa ng T ng nh th , ta ch nói m t ti ng “Không” là r i
Nh ng m t v giáo s khác, không h cho ta là ng i Tàu, l i có ch ng minh r ng
ti ng ta là ti ng Tàu ó là giáo s Lê Ng c Tr
y chúng tôi c n bác b h i dài, vì giáo s h Nguy n c giáo s h Lê ng h
t cách vô tình và gián ti p
Trong V.N.T.K.S trang 230 s gia Nguy n Ph ng vi t: u nh có th nói c r ng
ti ng Vi t Nam ngày nay, sau 10 th k c l p, v n còn là chính ti ng Tàu, nh ng c lên
t cách h i khác v i cách c c a nh ng ti ng a ph ng Trung Qu c C nhiên, trong
Vi t ng , ôi khi có xen vào m t ôi s nh ng ti ng không ph i g c Tàu, nh ti ng M i,
ti ng Chàm, nh ng hi n t ng ó không th nói lên gì khác, ngoài s ng i Vi t Nam trên
ng bành tr ng, ã có g p ng i M i, ng i Chàm, c ng m t cách nh h ã g p ng i Pháp trong th k v a qua và h ã thâu nh n m t s ti ng Pháp vào trong kho ngôn ng c a
u ph i vay m n c a Tàu thì ta ch vay m n nh ng ti ng ch nh ng ý ni m
ph c t p, nh ng d ng c và v t d ng l , ch không th nào ta l i vay m n m t
Trang 32danh t ch c là ch t mà ta u ng h ng ngày và ta ã ph i có ti ng g i hàng
ngàn n m r i
ó ch là m i nói chuy n vay m n c a Tàu không mà thôi, mà nhi u ng i c ng
m d ng s ki n có vay m n ó, mà nói quá l ra, bi n ti ng nào c a ta c ngthành c a Tàu c , nh tr ng h p giáo s Lê Ng c Tr mà chúng tôi s xét th t k
ch ng n y
Chí nh nói ta là Tàu thu n ch ng vay m n c a M i thì l i càng vô lý h n Ng iTàu ã r t v n minh d i ba trào i Chu, T n, Hán, h l i có t tôn m c c m quánhi u, không nh các dân t c v n minh khác Nh v y n u có chuy n ng i Tàu lykhai v i chính qu c c a h t x ng là Vi t Nam thì h ch ly khai v chánh tr màthôi ch không bao gi ly khai v ngôn ng , m c d u h có s ng v i “M i” i n a
nh s gia h Nguy n ã nói
xem cái gì c a h c ng h n c a man di c , nh t là ngôn ng , vì cái l d hi u
ng h ã có v n t còn các th man di thì không Th thì t i sao, khi t x ng là
Vi t, h l i m n nh ng danh t Lá, Tr ng, Ng a, Chòi, Túp, m, Trâu, Cá, Bóng, Chim, Vua c a “M i” trong khi h ã có nh ng danh t ó r i, và th y là hay h ndanh t c a M i?
Nh ng ch c s gia ã i quan ni m, sau khi xem qua vài thí d v danh t Lá vàNon u sách n y N u s gia l i còn ch a i ý thì xin c xem h t ch ng n y thìrõ
gia Nguy n Ph ng nói r t úng r ng trên ng Nam Ti n ta, t c là theo s giathì là ng i Tàu y, có m n ti ng “M i”, nh ng không nên k n
Vâng, nh ng ng i Tàu t x ng là Vi t m n ti ng M i ch nh ng v t l nh
Cây D a mà bên Tàu không có ch ng h n, ch sao l i b danh t Xùi c a i qu c
Trung Hoa, r i m n danh t c làm gì?
Không có lý nào mà nh v y h t
Bi t trình v n hóa c a ta d i th i Mã Vi n thì có th d ng lên c m t ng
ng Vi t vào th i y Ch c ta ch a bi t l ch, thì danh t l ch m i có th là g c Trung
Hoa, ch ta ã có bi t cái Bàn tay r i thì danh t Bàn tay h n ph i là c a ai ó, t c
a t tiên ta, ch không th nào mà là Trung Hoa, c ng không th nào mà TrungHoa b danh t Ch ng c a h m n danh t Bàn tay c a “M i”.
Chúng ta ã th y có tr ng h p m t ch ng t c m t ngôn ng c a mình và dùngngôn ng c a n c khác, nh ng luôn luôn k y u m t và k cho vay là k m nh
Ng i Tàu di c , n u có, là k m nh, là dân v n minh, thì khi h ly khai v i chính
qu c c a h t i Giao Ch , theo quan ni m c a s gia Nguy n Ph ng, không th nào
mà h m t ngôn ng c a h , i m n ngôn ng “man di”, m n nh ng danh tthông th ng mà h ã có r i nh n, u ng, ng , v.v
y khi ngôn ng c n b n c a ta không ph i là ngôn ng Tàu thì ch c ch n r ng là
ta không ph i là ng i Tàu
Trang 33Nh ng tr c khi bác b và ch ng minh, chúng tôi th y là c n xóa vài ng nh n c atrí th c các ngành khác mà không có theo dõi khoa ng h c.
Theo quý v ó thì v n ph m m i là vi c chính c a m t ngôn ng , còn danh t có thvay m n qua l i
Theo quan ni m sai l m y thì không th bác b ho c ch ng minh b o v nh ng bi u
i chi u danh t
Th t ra ó là quan ni m úng… c a i x a, mà nó ch m i c th y là sai v sau
y thôi Và trí th c c a các môn khác mà không theo dõi ng h c, ã sai vì ã d ng
ch n l i cái bi t i x a v a c ph bi n ngày nay x ta, còn cái bi t ngày naythì ch có các nhà chuyên môn m i bi t?
truy nguyên m t dân t c, sau v n ch ng t c h c và kh o ti n s , v n quan
tr ng vào hàng th ba là ngôn ng h c Trong công trình nghiên c u v ch ng t cMèo (B.E.F.E.O 1968), ông G Moréchand vi t i khái: “Sau ch s n , ngôn ng là
u v t lâu i nh t mà m t ch ng t c có th gi c qua nhi u ngàn n m chung
ng v i các ch ng t c khác Y ph c, phong t c, tôn giáo có th ch u nh h ngngo i lai d dàng, nh ng ngôn ng thì không”
Nh ng chính chúng tôi l i ã nói, ngôn ng ch là ch ng tích có giá tr h ng ba, vìngôn ng là v n hóa, có th vay m n l n nhau, nh h ng l n nhau Và trong ngôn
ng , b t k cái gì c ng bi n c h t ch tuy t i không ph i v n ph m b t bi ncòn danh t thì bi n
Ng i c và ng i Anh u thu c nhóm Nh t Nh M n c a ch ng Ba T n Âu(race Iranienne Indo-Européenne, groupe Germanique) Th mà ng i Anh theo v n
ph m Nh t Nh M n, còn ng i c thì l i theo v n ph m La Tinh Trong khi ó thìdanh t Nh t Nh M n c a hai dân t c ó l i c gi ng nhau
Th thì cái gì b bi n nhi u h n? V n ph m hay danh t ?
Vì bi t cái l ó nên khi tìm ngu n g c các dân t c da tr ng b ng ch ng tích ngôn
ng , chính ph ng pháp i chi u danh t c áp d ng, ch không ph i c n cvào liên h v n ph m
Ng i Âu Châu ã thành công, vì khi h dùng ph ng pháp i chi u danh t , nócho h m t k t qu n kh p v i khoa kh o ti n s và khoa ch ng t c h c, còn
ph ng pháp i chi u v n ph m thì không
Th nên chúng tôi dùng ph ng pháp i chi u danh t
Thí d : Ti ng BÀN TAY
Pháp: Main Nga: Ruka Anh: Hand
Ý: Mano Balan: Reka c: Hand
Tho t trông c t ng Pháp, Nga, Anh khác ngôn ng nhau Nh ng không Qua m t
bi u i chi u khác, ta l i th y r ng h ng tông Ba T , n Âu
Thí d v danh t M :
Trang 34Pháp: Mère Nga: Mat Anh: Mother
t ch ng là cái gì r t là l n lao, h chia ra nhi u chi, r i m i chi chia thành nhi u
ti u chi, các ti u chi u có m t s danh t khác nhau, nh ng ng th i c ng có m t danh t gi ng g c m thu c s Ng i ta dùng ph ng pháp ó truy nguyên
ch ng t c, c n c vào cái g c m ban u y
Nói th ch nói ra m t s th t k d mà cho n trí th c c ng không bi t, h inhninh r ng v n ph m, âm thanh là cái gì b t di b t d ch, còn danh t thì vay m nqua l i lung tung Ch nói ra cho rõ tr ng en thôi, ch chúng tôi ã xét ngôn ng
i c m i khía c nh: v n ph m, cú pháp, ng v , âm, thanh và danh t
Nh ng chúng tôi a ra k t qu c a ph ng pháp i chi u danh t vì chúng tôi
th y nh ng th khác sai h t Thí d v ph ng di n nhân-th -tính (caractèresanthropologiques) là ph ng di n quy t nh h n c thì ng i Lô Lô ích th là
ng i Thái Th mà h nói “Ông c m n”, khi ng i Thái nói “ ng n c m”
ó là v ng v (word order) Các th khác c ng bi n b y b nh th Chúng tôi ãkhám phá ra r ng ti ng C Vi t a âm, y h t nh Mã Lai ng và Nh t B n ng ngàynay Quý v nói sao v v n n y? Nó a âm và nó ch có 4 thanh Cái ó m i làphi n, trong khi ngày nay ta có t i 8 thanh và c âm
Tóm l i, ch có vi c i chi u danh t là dùng c, và danh t , k d thay, m i là
n t i lâu dài
Th nên khi s gia Nguy n Ph ng cho r ng Ti ng Vi t chính là ti ng Tàu ch ngminh r ng Vi t là Tàu, khi giáo s Kim nh b o r ng y u t Vi t là y u t c n b ntrong Hoa ch ng, chúng tôi không a ra s khác bi t quá rõ ràng gi a v n ph mTàu và v n ph m Vi t bác b ch tr ng c a hai ông nh bao nhiêu h c gi khác
ã làm, mà ch bác b b ng vi c i chi u danh t mà thôi
Nh ng tr c khi trình ra trên hai tr m b n i chi u, chúng tôi nói dài thêm v ng
nh n c a trí th c ta là danh t không ph i c n b n Chúng tôi i sâu vào các th bi n cho th y r ng ch có ph ng pháp i chi u danh t là dùng c, còn v n
ph m, ng pháp, ng v , thanh, âm u không dùng i chi u mà có th bi t s
th t nh ai c ng t ng
Chúng tôi ã trình ra thí d v v n ph m n c c và v n ph m Lô Lô, nó g t g m
ta ch không ch ng minh cái gì h t
Gi xin b c sang v n c âm và a âm
Chúng tôi nói r ng chúng tôi ã khám phá ra ti ng Vi t c th i a âm, thì t ng ch
n a ra m t m danh t c th i y là r i, không ph i nói dông dài làm gì
Nh ng v n ph i nói dông dài, b i cái gì c ng c n c a ra c h t
i s p lo i c a các ông Tây cho r ng ti ng Thái, ti ng Chàm và ti ng Mã Lai có hai
Xy láp còn ti ng ta ch có m t, không úng Nh ng ti ng mà ta ng là hai Xy láp c a
Mã Lai, cái t âm u c a h , h ch nói gió mà thôi Thí d danh t Lá c a ta, ti ng
Mã Lai c ghi là Halaa, nh ng th t ra là h c H’laa, không th g i là hai Xy lápc
Trang 35Nh ng n u c mu n nói chuy n hai Xy láp thì ta v n có hai Xy láp Nh ng ti ng nh
trùng âm c a ta u có th coi nh là g m hai Xy láp, theo l i Halaa Thí d Chuyên.
Nh ng ngay trong nh ng ti ng ch g m có m t Xy láp, c ng là hai Xy láp Ai khôngtin c nghe tài t Anh Tu n nói trong Tivi thì ph i tin ngay Tài t y là ng i g c
mi n B c, và a s ng i g c mi n B c nói nh v y, nh ng ông ó nói rõ h n ai h t.Thí d K , ông y nói La K
Và ông y là ng i Vi t Nam c nh t nói úng ti ng Vi t g c, vì hi n nay ng i
Mã Lai Nam D ng nói là Lu , t c nói v i hai Xy láp ch không ph i v i m t Xy
láp
ành r ng ta ã bi n âm U thành âm A và nh p hai âm A l i, nh ng thu m i bi n,
n ta ch a nh p và ta còn nói là La , y h t nh ông Anh Tu n ngày nay ã phát
Bên Lào có m t n i tên là Thakhek
Hek = Cây s u ông
n c a k l m t tr thành Cây s u ông b thu nh thì là chuy n ng tr i.
Trung Vi t có m t m i t mà các ông ghi b ng ti ng Chàm, t c ti ng Mã Lai t
II ó là Cap Batangan Nh ng chính ng i Chàm c ng ch ng bi t ó là gì, b i nó
m ba t ch không ph i m t t mà ba Xy láp thì ng i Chàm còn làm sao mà hi uc!
n a âm và n âm c ng không có gì là rõ r t.
Trang 36Có tr ng h p ngôn ng n âm bi n thành ngôn ng a âm Tr ng h p n y r t
th ng x y ra, và n u ta mu n, ti ng Vi t ã là ti ng a âm t lâu r i ó là tr ng
p m t dân t c kém v n minh c m t dân t c v n minh khai hóa, ráp n i m t
ti ng c a h và m t ti ng c a dân t c v n minh ó mà h dùng làm ng c n Trong
vòng 10 n m nay, ta th y xu t hi n trên báo chí nh ng ti ng nh lành-m nh-hóa
ch ng h n mà có ng i nói là t ng , có ng i cho là ng t ghép, ch vì có hai
ch n i li n, ch b hai g ch ó, vi t dính nó l i thì ó là m t ti ng a âm chkhông có gì l
Dân Vi t dùng Hoa làm ng c n thì dân Mã Lai dùng n làm ng c n, ch có khác là
ti ng Mã Lai b nh h ng a âm c a n nên ng i Mã Lai c r t nhanh, ng i Âuchâu phiên âm các Xy láp Mã Lai cho dính l i thì nó có v a âm h n ti ng lành-nh-hóa c a ta, ch có th thôi
Chúng tôi h c ti ng Mã Lai trong m y quy n t n Pháp - Hòa, Hòa - Mã, chúng
tôi th y danh t Angin T nhiên chúng tôi c h i gi ng Engine c a ti ng Anh.
Nh ng m t v trí th c Chàm ã d y chúng tôi c cho úng Nó hoàn toàn không
ph i nh v y mà là A Ngin, hai t r i ra xa nhau và Ngin c y nh Nghin c a Vi t
Nam
Ng i Mã Lai qu hi n nay h a âm, nh ng ó là nh h ng n , ch vào c
th i h c ng là ch ng có nh âm, và nh âm y h t nh Vi t Nam c th i
nh p hai ch P l i cho ng u, r i cho m vào gi a và nu t m t m t M, r i
i cho Anaa + Na i sau Nó hóa ra là Pamanaa Nh v y là:
Ná k b n ho c n k ná
vì P có th thay cho Panaa và P’na.
nu t m t M, và trong Panaa và P’na có t i b n ch A, nh ng r t cu c ch còn có
ba ch
ó là m t s c u t o k d quá s c t ng t ng, không có ngôn ng n c nào màchuy n hóa l lùng nh v y bao gi
Ti ng Ph n dài bao nhiêu h c ng không nu t D i ây là m t danh t mà Ban n
ch ngôn ng c a ông Nê Ru ã tân t o ch cái nhà ga:
Angirahyantraviramsthan
th gi i, và c ng i n u phì c i Nh ng h nh t nh cho nó dài,không nu t m t ti ng, m t Xy láp nào h t
Trang 37Khi ông Mã Lai t a âm hóa theo k khai hóa c a ông thì ông o l n iên u,không còn bi t âu là âu n a Nh ng ó là nh ng ti ng m i, ch nh ng danh t
n b n c a dân t c Mã Lai c ch có m t và hai Xy láp, không bao gi trên hai c ,
mà danh t C Vi t thì c ng th , nh ta s th y
i có tr ng h p ng nh n là a âm, nh ng th t ra ch là n âm Thí d ngôn ng
Nh t B n Ai c ng cho ó là ti ng a âm (Và Nh t c ng g c Mã Lai) Nh ng th
i có qu nó a âm hay không? Chúng tôi xin l y tên m t o c a h làm thí d ó
là o Shikoku, và ó là do ng i Âu châu phiên âm, ch phiên âm th t úng thì ch
có Vi t ng m i phiên âm c Ta ph i phiên âm là Shikôku m i không ph n gi ng
c c a ng i Nh t Mà Shikôk là gì? Ch là: Shi = T ó là ti ng Tàu Và Kôcu =
Qu c ó c ng là ti ng Tàu nh ng c theo Nh t, h a thêm sau nhi u
ti ng l m H i h chi m óng x ta, Thakhek, h c là Takê-K
Nh v y có gì là a âm? Ta c ng có th vi t T Qu c và cho là ti ng ta a âm c
ch ?
i thí d : Bonsai Bon sai ch là n Tài c a Tàu, mà n Tài là Cây nh, ch không
có a âm gì h t T i Tây vi t dính l i và nghe Nh t c nhanh r i cho r ng ti ng
Nh t a âm
i thí d : Nihonbunka
Ni = Nh tHon = B nBun = V n
Ka = Hóa
a âm ch nào? C ng ch c là ti ng Tàu c quá nhanh
Qu h c ng có nh ng ti ng nh âm, nh ch không a âm, thí d Yama là núi, Sima
là o
Nh ng s th t m t tr m ph n tr m là ti ng Mã Lai c s ch có nh âm ch không có
a âm, ti ng Nh t c ng th T i Tây có t t vi t dính làm ta ng nh n, mà chính h
ng ng nh n
Ch u nh h ng Pali và Sanscrit r i thì Mã Lai ng m i a âm
Còn tánh cách nh âm c a Mã Lai Vi t b nh h ng Trung Hoa làm cho nó thành
c âm mà không ai ng
Và chúng tôi tìm c m t dân t c ang s ng t i biên gi i Lào - Vi t, h t x ng làdân L c và h nói ti ng Vi t nh âm ó là m t khám phá vô cùng quan tr ng i v i
vi c tìm ngu n dân t c b ng ngôn ng
Nên nh , h t x ng là L c, và ó là m t chi ti t áng c ta chú ý vì vào i Hánsách Tàu c ng g i ta là L c, và ngôn ng c a h , tuy c s , nh ng h nói, ta còn nghe
hi u c h mu n nói gì, t c h nói ti ng Vi t
Trang 38n ph m c a h c ng cho th y r ng không nh v n ph m Vi t ngày nay, và cho
n c v n ph m M ng, ít c s h n, c ng h i khác v n ph m ta ngày nay chút ít
Th thì v n ph m c a ta c ng có bi n mà không ai hay bi t
Th dân Vi t t x ng là L c nói trên ch có ba thanh, nh Mã Lai Âm, thanh, v n
ph m u b tiêu tùng h t, sau cu c khám phá n y và sau không bi t bao nhiêu côngtrình nghiên c u ng h c các n c khác
Nh ng danh t thì c còn, g n nh x a sao nay v y Ta ã ng nh n nhi u t vngôn ng , cho r ng cái v nh c u là phù du, và ng cái phù du là chuy n muôn n m
tr ng t n
i có tr ng h p m t ngôn ng không có thanh, bi n thành ngôn ng có thanh, và
ng c l i Ngay trong Hoa ng mà mi n B c thì ch có hai thanh còn mi n Nam thì
có b y thanh thì bi t các ngôn ng khác c ng bi n nh v y c nh th ng S
ki n n y gi i thích c do âu ti ng Mã Lai ch có ba thanh, còn ti ng Vi t thì có t itám thanh
Cho n c ng v , v n ph m, c ng bi n c ch ng nói là Xy láp và thanh Và
nó ch bi n không y hai tr m n m nay
Chúng tôi xin n c m t câu th c a Nguy n Du:
Cành lê tr ng m m t vài bông hoa
Th ng thì thiên h c câu th ó, theo cú u (césure) sau ây:
Cành lê tr ng / m m t vài bông hoa
Cú u y sai
Cành lê không bao gi mang màu s c tr ng, mà là màu xám vàng
u vì cành y mang hoa mà ta th y nó tr ng thì Nguy n Du ã không ph i thêm
m hoa vào ó n a.
Có ai nói “Má h ng c a cô y c tô h ng” hay không? Cái ý “h ng” ó, ng i ta
ch c phép nói n m t l n mà thôi Dùng ng t “ m hoa” t c là nói l i cái ý
Trang 39Sau khi nh n r ng Nguy n Du không kém c i, ta ch có th hi u r ng câu trên kia
Trong ngôn ng Pháp không có tr ng t blanchement, nh ng ta ph i t o ra tr ng t
ó ra d ch câu th c a Nguy n Du
Hi u nh v y xong, ta th y ngay là Nguy n Du ã bi n v n ph m Vi t Nam Trong
n ph m Vi t Nam tr ng t luôn luôn n m sau ng t Ng i ta nói m tr ng
ch không bao gi nói Tr ng m.
Nh ng Nguy n Du dùng sai cú u hay bi n v n ph m?
Chúng tôi có b ng ch ng là Nguy n Du ã bi n v n ph m Vi t Nam
Chúng tôi xin a ra m t câu th khác c a Nguy n Du mà tr ng t ng tr c ng, và câu th n y thì không còn ch i cãi c n a, vì quá rõ ràng:
Nhà h ng / cao cu n / b c là
ây, rõ ràng là tr ng t cao c t tr c ng t cu n không còn ng gì n a,
u còn c ng câu tr c
u cho r ng Nguy n Du, vì bí lu t b ng tr c, ph i vi t Cao Cu n thay vì Cu n Cao
thì úng, nh ng n u l i nói thêm r ng ó là tr ng h p không ti n khoáng h u,không áng k , thì sai Chúng tôi ã th y có vài v n s vi t v n xuôi nh v y, và c
gi v n ch p nh n, vì hi u c và nghe không k R i thì l i y s thành quen, và
n ph m, ng v c a ta b thay i.
Nó S b thay i thì nó c ng có th à b thay i, nên n u hi n nay Mã Lai ng và
Vi t ng có khác nhau ôi chút v v n ph m, u ó không h ch ng t r ng haingôn ng ó không là ng g c v i nhau
ó là tr ng t phong cách (Adverbe de manière) n nh tr ng t n i ch n,Nguy n Du c ng bi n khác v n ph m c a ta
Ta nói: Tôi i Hu , ghé Nha Trang Nh ng Nguy n Du nói: “Tôi i Hu , Nha Trang
ghé” Thí d : ng ông ghé m
Chúng tôi trích d n Nguy n Du mà không trích d n ngôn ng c a dân chúng m c
u dân chúng c ng có cho bi n nh th ng, thí d : Ngon n, m nh n, nh ng khi
dân chúng cho bi n nh v y thì ng th i c ng cho hình th c m i m t ngh a khác,
ngon n không ph i là n ngon, m nh n c ng th , chí nh v i Nguy n Du thì Cao
cu n hay Cu n cao gì c ng th thôi, t c ông bi n v n ph m rõ r t, còn dân thì không
bi n v n ph m, vì trong Ngon n, ng v (Word order) tuy có b i th t, nh ng hai
ti ng ó ã thành ra thành ng ch không còn là m t ng t và m t tr ng t riêng
nh n i Nguy n Du
Trang 40Chúng tôi c ng không trích d n Cung oán ch ng h n:
Tr ng r ng n thu b c u
c d u ây, t nh t tr ng c ng ng tr c danh t r ng, nh ng gi a ó có nh ng
ti ng n Câu y c n c hi u nh th n y: “T thu ng i ph n còn tr ng n i cái ng n thu h b c n i cái u” T nh t tr ng, trong tr ng h p n y i v i
ng i ph n , ch không ph i i v i ng thì không có v n o ng Nó c là t nh
ch không là tr ng t
c u c ng v y B c u ph i hi u là: K nào ó mang màu b c n i cái u, và b c
ng i v i k nào ch không i v i u
ành r ng v n v n ph m, cú pháp, ng v , âm và thanh c còn gi vai trò quan
tr ng c a nó ch không m t ph n, nh ng ta s không quá nô l nó l m n a
Ng v ng, ng là ít quan tr ng h n h t trong các v n ngôn ng , l i tr nên quan
tr ng vô cùng khi mà các y u t ng là quan tr ng, hóa ra b p bênh không ch u n i
ào th i c a th i gian và danh t tr nên y u t v nh c u
n ph m Mã Lai ch khác v n ph m Vi t Nam có hai m:
ng v thì v n ph m Mã Lai ang n m l ng ch ng gi a l i nói ng c và l i nóixuôi
Thí d : a sông h nói ala sôngai, t c nói xuôi nh ta, nh ng Sông con h nói Anak sôngai, t c con nít sông, t c nói ng c, thay vì ph i nói Sông con nít.
Khi m t ngôn ng v a nói xuôi l i v a nói ng c thì ngôn ng ó t l t t y là ang
bi n d ng theo ngôn ng nào ó, nh ng bi n ch a xong
Không có ngôn ng c a n c nào mà cú pháp l i v a ng c v a xuôi, tr ngôn ng
Mã Lai
ó là v cú pháp Còn v v n ph m thì h có chuy n hóa (dérivation), còn ta thìkhông S chuy n hóa c a h c ng do nh h ng Ph n ng ch x a kia thì h khôngcó
Thí d : Bông (Hoa), h nói là Bônga.
Nh ng: Hoa ng, h nói là Bôngaan.
An thêm sau Bônga, là s chuy n hóa ch không là t nh t kép nh Hoa d ng c a ta,
không ph i là Bônga-An âu
Ta ch u nh h ng c âm c a Tàu nên mu n di n ý m i l ta ch có th t o t kép,còn h ch u nh h ng Ph n ng , h ch có th cho ti p nhánh, không sao khác h n
c Nh ng s khác nhau ó ch m i x y ra t u Tây l ch, còn vào c th i thì c
l n ta u không có kép, không có chuy n hóa gì c , vì c hai u không có d p
di n nh ng ý ni m ph c t p
Ch khác nhau có hai m y mà thôi, còn có hai Xy láp thì chúng tôi s tr ng b ng
ch ng là ti ng Vi t l i c có hai Xy láp, còn a thanh là m t tai n n x y ra cho c
t dân t c ta mà thôi, vì a bàn B c Vi t t o tai n n ó ra, trên th gi i không n i