Sai vì có 2 nhóm –OH đính vào vòng benzen B... úng vì có este D.
Trang 1
BI N LU N CÔNG TH C C U T O
Câu 1 :
X tác d ng v i NaX có ch a nhóm –OH
X tác d ng v i dung d ch AgNO3/NH3X ch a nhóm –CHO
T công th c phân t c a X X là HO – CH2– CHO
áp án: C
Câu 2 :
Buta-1,3-đien: CH2=CH-CH=CH2 là s n ph m duy nh t c a ph n ng đ hiđrat hóa (tách n c)
X là ancol no có 2 nhóm OH v trí cacbon s 1 và s 4 Vì các v trí này nhóm –OH ch có th
tách ra cùng H c a m t nguyên t cacbon bên c nh t o s n ph m duy nh t
áp án : C
Câu 3 :
Monoxicloankan X có công th c chung là CnH2n(n≥3), MX = 56 = 14n n = 4
X làm m t màu dung d ch n c brom X là metylxiclopropan t o t i đa 3 d n xu t monoclo
áp án : C
Câu 4 :
X có công th c phân t C3H6O3 b t bão hòa k =1, tác d ng v i NaOH X có nhóm –COOR.(1)
Khi đun nóng X v i dung d ch NaOH d thu đ c 2 s n ph m h u c Y và Z trong đó Y hòa tan đ c
Cu(OH)2Y ph i là ancol có ít nh t 2 nhóm -OH k nhau Y có ít nh t 2 nguyên t cacbon (2)
T (1) và (2) X có c u t o thu g n là HCOOCH2-CH2OH
X tham gia ph n ng tráng b c (HCOOR); X tác d ng đ c v i Na và dung d ch HCl do X có
nhóm –OH đính v i nguyên t cacbon no
Các bài t p trong tài li u này đ c biên so n kèm theo các bài gi ng “Bi n lu n công th c và chu i ph n ng”
thu c Khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN-M : Môn Hóa h c (Th y V Kh c Ng c) t i website Hocmai.vn đ
giúp các B n ki m tra, c ng c l i các ki n th c đ c giáo viên truy n đ t trong bài gi ng t ng ng s d ng
hi u qu , B n c n h c tr c bài gi ng “Bi n lu n công th c và chu i ph n ng”sau đó làm đ y đ các bài t p trong
tài li u này
Trang 2=> X3 là không có Nito nên => X3 là HOOC(CH2)4COOH
Ch t X là :CH3CH2OOC(CH2)4COOH
CH3CH2OOC(CH2)4COOH + 2NaOH NaOOC-(CH2)4-COONa + C2H5OH + H2O
X1: NaOOC-(CH2)4-COONa + H2SO4 HOOC(CH2)4COOH + Na2SO4
X3 : HOOC(CH2)4COOH + 2C2H5OH C2H5OOC-(CH2)4-COOC2H5
áp án : D
Câu 7:
Ch t X ph n ng v i Na thu đ c s mol H2 = S mol X => X có 2 nhóm –OH
Mà ch t X ph n ng v i NaOH theo t l mol 1 :1 => X có 1 nhóm –OH đình vào vòng benzen
=>m-OH-CH2-C6H4-OH + 3Br2 C7H5O2Br2 + 3HBr
áp án : B
Câu 8:
S mol Ag = 0,3 mol > 2nX=> Anđêhi B1 là HCHO ho c là Anđêhit hai ch c
Ta nhìn đáp ánc ng có th đoán đuc ancol là CH3OH và C2H4(OH)2
Ph ng trình minh h a
CH3COOCH3 + NaOH CH3COONa + CH3OH
CH3OH + CuO HCHO + Cu + H2O
HCHO + 4AgNO3/NH3 (NH4)2CO3 + 4Ag + 4NH4NO3
CH3COOCH2-CH2OOCCH3 + 2NaOH HOCH2-CH2OH + 2CH3COONa
HOCH2-CH2OH + 2CuO OHC-CHO + 2Cu + H2O
OHC-CHO + 2AgNO3/NH3 NH4OOC-COONH4 + 4Ag + 4NH4NO3
áp án : D
Câu 9:
Ch t X ph n ng v i Na thu đ c s mol H2 = S mol X => X có 2 nhóm –OH
Mà ch t X ph n ng v i NaOH theo t l mol 1 :1 => X có 1 nhóm –OH đình vào vòng benzen
A CH3-C6H3(OH)2 Sai vì có 2 nhóm –OH đính vào vòng benzen
B HO-C6H4-COOCH3 Sai vì có 1 nhóm -OH
Vì giá tr c a y là nh nh t nên CxHyO2 có hai O => ta xét nó có hai ch
=>OHC-CH=CH-CHO => C4H4O2 => Công th t ng quát là CxH2x-4O2
Trang 3=>X là h p ch t no hai ch c có công th c là: OHC-CH2-CH2-CHO
Ch t X ph n ng v i Cu(OH)2 nhi t đ phòng => X có hai nhóm –OH li n k nhau
X ph n ng v i Cu thu đ c ch t Y theo t l mol 1 :1
Ch t Y ph n ng v i Ag2đ đun nóng thì Ag
1 mol Y thu đ c 2 mol Ag => ch t Y có 1 nhóm –CHO v y nhóm –OH kia t o thành xeton
Công th c phù h p c a X là : CH3-C(CH3)OH-CH2OH : 2 metylpropan-1,2-điol
o
HOCH2-CH2OH 2C6H5CH2COOH + HOCH2-CH2OH C6H5CH2COOCH2-CH2-OOCCH2C6H5 + H2O
Oxi hóa X b ng Cu thu đ c CuO => Ch t Y đa ch c => ch t X có ch a nhóm –OH
=>Công th c c u t o c a X là HO-CH2-CH2-CH2-CHO
Trang 4HCC-CH2-CHO + 3AgNO3 AgCC-CH2-COONH4 + 2Ag + 3NH4NO3
Ch t X có tên là but-3- innal
X và Y đ u ph n ng v i NaOH và AgNO3/NH3 => X, Y có nhóm –CHO
=>Công th c c u t o c a X, Y là OHC-COOH và HCOOC2H5
áp án : A
Câu 21:
Ch t A ph n ng đ c v i NaHCO3 => Ch t A có nhóm –COOH
Ch t A ph n ng v i Na thu đ c s mol H2 = nA => A có nhóm –OH v i nhóm –COOH
Th y phân A v i KOH thu đ c mu i duy nh t
=>Ch t A là HO-CH2CH2COOCH2CH2COOH
HO-CH2CH2COOCH2CH2COOH + 2KOH 2OHCH2CH2COOK
Trang 5Câu 23:
S mol nCO2 = 0,4 mol, nH2O = 0,3 mol => nX = nCO2– nH2O = 0,1 mol
C = 2 0, 4
40,1
Ch t X làm m t màu dung d ch n c brom => X có liên k t CH=CH
=>Công th c c u t o c a ch t X là: OH-CH2-CH=CH-CHO
áp án: B
Câu 24:
Nhìn các đáp ánđ u th y A là este
CH3COOCH=CH2 + NaOH CH3COONa + CH3CHO
CH3CHO + AgNO3/NH3 CH3COONH4 + 2Ag + 2NH4NO3
CH3COONH4 + NaOH CH3COONa + NH3 + H2O
áp án: B
Câu 25:
Xét nh ng đáp án 1:
A.CH3COOCCl2CH3 + 4NaOH 2CH3COONa + 2NaCl + H2O
C CHCl2COOCH2CH3 + 3NaOH OHC-COONa + C2H5OH + 2NaCl +H2O lo i vì có ancol
D CH3CH2COOCHCl2 + 4NaOH CH3CH2COONa + HCOONa + 2NaCl + H2O lo i vì có hai mu i
HCOO–CHCl–CH2–CH3 + 2NaOH HCOONa + CH3CH2CHO + NaCl + H2O
HCOONa và CH3CH2CHO đ u tham gia ph n ng tráng g ng
Trang 6Sai X làm m t màu n c Br2nh ng không ph n ng tráng b c vì không có nhóm -CHO
C A có ph n ng tráng b c nh ng không làm m t màu n c brom
Sai X làm m t màu n c Br2nh ng không ph n ng tráng b c vì không có nhóm -CHO
D A không tham gia ph n ng tráng b c nh ng có làm m t màu n c brom
S mol AgNO3 ph n ng g p đôi s mol Ag t o thành => Trong X có ch a liên k t đ u m ch
CHC-CH(CHO)-CCH + 4AgNO3/NH3 AgC C-CH(COONH4)-C CAg + NH4NO3
áp án : C
Câu 32:
Ph ng trình ph n ng
Cl-C6H4-CH2-Cl + KOH to Cl-C6H4-CH2-OH + NaCl
Vì KOH loãng nên không th ph n ng đ c v i Cl- đính tr c ti p trong vòng benzen
Trang 7Câu 34 :
nH2O> nCO2 X là ancol no X không làm m t màu n c brom
nX = nH2O - nCO2 = 0,5 – 0,4 = 0,1 ( mol) X có 4 nguyên t cacbon (nCO2: nX = 4)
X tác d ng v i Cu(OH)2 t o ra dung d ch màu xanh lam X có ít nh t 2 nhóm –OH k nhau
Oxi hóa X b ng CuO t o h p ch t h u c đa ch t Y Các nhóm OH trong X ph i đính v i các nguyên t cacbon có cùng b c Mà X có 4 nguyên t C Ho c là 2 nhóm –OH đ u b c 1, ho c là 2 nhóm –OH đ u
b c 2
áp án : B
Câu 35:
X ph n ng v i NaOH, nNaOH = nX suy ra X có 1 nhóm OH đính tr c ti p v i C trong vòng benzen
X ph n ng v i Na, nH2 = nXsuy ra X còn 1 nhóm OH đính v i C ngoài vòng benzen
T đi u ki n và tác nhân ph n ng trong s đ trên ta th y A là ancol no đ n ch c và B là anken
Các ch t có công th c phân t là C3H6O và c ng H2 t o ra ancol no đ n ch c là th a mãn
V i đ b t bão hòa k=1, các ch t c n tìm có th là ancol đ n ch c có m t n i đôi, anđêhit no đ n
RCOOH là m t trong các ph ng pháp chung dùng đ
đi u ch axit cacboxylic Ngoài ra, n u đi t d n xu t halogen có th đi u ch đ c axit cacboxylic theo 2
cách sau:
RX Mgete RMgX CO 2 RCOOMgXH O 3 RCOOH
RCX3+ 3NaOH RCOOH + 3NaX + H2O
Trang 8áp án : C
Câu 39 :
X tác d ng đ c v i AgNO3 trong NH3 suy ra X có th ch a nhóm –CH=O ho c -C CH
M t khác X ph n ng v a đ v i 0,6 mol AgNO3 / NH3 thu đ c 0,4 mol Ag
X có ch a c 2 nhóm ch c: –CHO và CH C-R (*) Lo i đáp án A và B
MX = 13,8 : 0,2 = 69 Ch n đáp án C
Trong các bài t ng t , khi các đáp án đ u th a mãn (*) ta bi n lu n nh sau:
S mol AgNO3/NH3 tham gia ph n ng v i nhóm –CHO và CH C- l n l t là 0,4 mol và 0,2 mol
Trong khi t l s mol ph n ng gi a nhóm –CHO v i AgNO3 / NH3 là 1:2
C X tác d ng đ c v i dung d ch NaOH úng vì có este
D X làm hóa đ quì tím t m n c c t Sai vì không có ch c – COOH
Y có ph n ng tráng b c nên Y là mu i natri c a axit fomic Lo i đáp án B và C
Z hòa tan đ c Cu(OH)2 t o dung d ch màu xanh lam Z có ít nh t 2 nhóm –OH k nhau
Trang 9M t khác t các đáp án ta th y đ bài đã cho X là este t o nên b i ancol 2 ch c
nancol= neste = 0,1 mol Mancol = 7,6 : 0,1 = 76 (g/mol)
áp án : B
Câu 45 :
X có đ b t bão hòa k = 3, có 4 nguyên t oxi trong phân t
un Z v i dung d ch H2SO4 đ c thu đ c đimetyl ete Z là ancol metylic CH3OH (1)
Cho 1 mol X ph n ng h t v i dung d ch NaOH thu đ c ch t Y và 2 mol ch t Z
X là este không no 2 ch c t o b i axit 2 ch c và ancol metylic(2)
Y có công th c phân t là C4H2O4Na2 (3)
T có công th c phân t là C4H4O4(axit 2 ch c có 1 n i đôi) (4)
Cho T ph n ng v i HBr thu đ c hai s n ph m là đ ng phân c u t o c a nhau
X ph n ng v i Na và NaOH => X có ch a nhóm –OH , -COOH,
X th y phân trong môi tr ng axit nên X là este
Trang 11trong X H
T s là : HOOC CH CH C OOHHBrHOOC CH 2 CHBrCOOH
A.Sai X ph n ng v i H2 (t0, Ni) theo t l mol 1 : 1
B.Sai Z không làm m t màu n c Brom
HCOOCH C H : 0,04136
Trang 12Br-CH2-CH2-CH2-Br + 2NaOH HO-CH2-CH2-CH2OH + 2NaCl
HO-CH2-CH2-CH2OH + 2CuO to OHC-CH2-CHO + 2Cu +2H2O
OHC-CH2-CHO + AgNO3/NH3 NH4OOC-CH2-COONH4 + 4Ag + 4NH4NO3
áp án : A
Câu 2:
Ph ng trình ph n ng
Trang 13(Y) HCCH + AgNO3/NH3 AgCCAg + NH4NO3
(Z) AgCCAg + 2HBr HCCH + 2AgBr
Trang 14Ch t X: OH-CH2-CH2COOCH2-CH2-COOH + 2NaOH 2OHCH2-CH2-COONa + H2O
Ch t Y: OHCH2-CH2-COONa + HCl OHCH2-CH2-COOH + NaCl
Ch t Z : OHCH2-CH2-COOH + 2Na NaO-CH2-CH2-COONa + H2
Trang 15CH2OH-CH=CH-CH2OH + 2CuO to OHC-CH=CH-CHO + 2Cu + H2O
OHC-CH=CH-CHO + 4AgNO3/NH3 NH4OOC-CH=CH-COONH4 + 4Ag + 4NH4NO3
áp án : D
Câu 18:
Ch t X là: CH3COOCH=CH2
CH3COOCH=CH2 + NaOH CH3COONa + CH3CHO + H2O
CH3CHO +2AgNO3/NH3 CH3COONH4 + 2Ag + 2NH4NO3
CH3COONH4 + NaOH CH3COONa + NH3 + H2O
(X2) CH3CHO + 2AgNO3 + 3NH3 + H2O t0 CH3COONH4 + 2NH4NO3 + 2Ag
(X3) HCOOH + 2AgNO3 + 4NH3 + H2O t0 (NH4)2CO3 + 2NH4NO3 + 2Ag
Trang 16C2H2 t0,xt CH2=CH-C CH 2
0 3
B C2H5I, C2H5NH2, C2H5OH Lo i ngay vì Z là amin
C C2H4I2, C2H4(NH2)2, C2H4(OH)2 Lo i ngay vì X ch a 1 nguyên t Iot
D C2H5I, C2H5NH3I, C2H5OH Lo i ngay vì Z là amin
Trang 17Z là este có mùi chu i chín nên Z là : CH C3 OOCH CH CH(CH )2 2 3 2
V y X ph i là : HOCCH2CH(CH )3 2
áp án : C
Câu 31:
0 t
X 3NaOH C H ONa Y CH CHO H O (Ph ng trình 1)
0 CaO,t
Y 2NaOH T 2Na CO (Ph ng trình 2)
0 t
CH CHO 2Cu(OH) NaOH Z (Ph ng trình 3)
0 CaO,t
Ni t
X3
Trang 18(3) X1 + H2SO4 loãng Y + Nat0 2SO4
+ T ph ng trình 2 suy ra s C trong X2 và X3 ph i nh nhau
+ N u X2 và X3 là các ancol thì t ng s C nh nh t ph i là 6 C i u này vô lý
C6H5CH2Br + NaOH NaO-C6H5CH3 + NaBr
X : o-bromtoluen và p-bromtoluen ; Y : o-NaO-C6H4-CH3 và p-NaO-C6H4-CH3
Z : o-metylphenol và p-metylphenol
Câu h i này c ng có th g i là hay, đ c p đ n quy t c th trên nhân benzen, nh ng cái mà các em d lúng túng h n có l là cách g i tên
Trang 19áp án : D
Câu 41: S đ ph n ng:
C6H5CH3 + Br2 (as) C6H5CH2Br + HBr
C6H5CH2Br + Br2 (Fe,t) p-CH2Br-C6H4Br + HBr
p-CH2Br-C6H4Br + NaOH (loãng) p-OHCH2-C6H4Br + NaBr
p-OHCH2-C6H4Br + NaOH (đ c,áp xu t) p-HOCH2C6H4OH + NaBr
Br-CH2-CH2-CH2-Br + 2NaOH OH-CH2-CH2-CH2-OH + 2NaBr
OH-CH2-CH2-CH2-OH + CuO (nhi t đ ) OHC-CH2-CHO + Cu + H2O
OHC-CH2-CHO + O2( xt) - > HOOC-CH2-COOH
áp án: A
Câu 44: S đ ph n ng:
CH2=CH-CH=CH2 + Br2 Br-CH2-CH=CH-CH2-Br
Br-CH2-CH=CH-CH2-Br + 2NaOH OH-CH2-CH=CH-CH2-OH + 2NaBr
OH-CH2-CH=CH-CH2-OH + CuO (nhi t đ ) OHC-CH=CH-CHO + Cu + H2O
OHC-CH=CH-CHO + 4AgNO3 / NH3 H4NOOC-CH=CH-COONH4 + 4Ag
Trang 20CH3-CH(Br)-CH3 + NaOH CH3-CH(OH)-CH3 + NaBr
CH3-CH(OH)-CH3 + CuO CH3COCH3 + Cu + H2O
Trang 21H2/ ,
HOCH2-CH2-CH2-CH2OH H2O
CH2=CH-CH=CH2 to, p, xt
Cao su buna
Trang 22Anđehit no, m ch h CH3CHO o
t Ni
H2/ ,
CH3CH2OH H2O , H 2
CH2=CH-CH=CH2 to, p, xt
Cao su buna
OHC-CH2-CH2-CHO t o ra 4Ag
X là C2H5OH Y là CH3CHO Z là CH3COOH G là CH3COONa
Các h p ch t có liên k t ion thì nhi t đ sôi, nhi t đ nóng ch y cao h n h p ch t có liên k t c ng hóa tr
CH3COONa (r n) + NaOH (r n)
o CaO,t
X là este c a CH3OH v i amino axit
X: CH3CH(NH2)COOCH3+NaOH CH3CH(NH2)COONa(Y)+CH3OH
CH2=CH-COOC6H5 + 2NaOH C6H5ONa + CH2=CH-COONa + H2O
Y tác d ng v i NaOH theo t l mol 1:2
áp án : A
Giáo viên: V Kh c Ng c