Tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam được thể hiện ở hai dạng: thờ cơ quan sinh dục của nam lẫn nữ và thờ hành vi giao phối, khác hẳn với một số nền văn hoá khác là chỉ thờ sinh thực khí củ
Trang 2Từ xa xưa, để duy trì và phát triển sự sống, ở những vùng sinh sống bằng nghề nông cần phải có mùa màng tươi tốt và con ngừơi được sinh sôi nảy nở.
Để làm được hai điều trên, nên xuaát hieän hai tư duy
Trang 32.Đối với những trị tuệ bình dân thì xây dựng Tín ngưỡng phồn thực
(phồn=nhiều,thực=nảy nở)
Trang 4Tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam được
thể hiện ở hai dạng: thờ cơ quan sinh dục của nam lẫn nữ và thờ hành vi
giao phối, khác hẳn với một số nền
văn hoá khác là chỉ thờ sinh thực khí của nam mà thôi
Trang 5sinh thực khí (sinh=đẻ, thực=nảy nở,
khí=công cụ) là hình thái đơn giản của tín
Trang 7Việc thờ sinh thực khí được tìm thấy
ở trên các cột đá có niên đại hàng
nghìn năm TCN.
Toàn cảnh cột đá ở chùa
Dạm - Bắc Ninh
Trang 8Các sinh thực khí còn được tìm thấy rất
nhiều ở thánh địa Mỹ Sơn vẫn còn nguyên dạng đến ngày nay.
Trang 9Thánh địa Mỹ Sơn
Trang 10N goài ra nó còn được đưa vào cá lễ
hội ,lễ hội ở làng Đồng Kỵ (Bắc Ninh) có tục rước cặp sinh thực khí bằng gỗ vào
ngày mùng 6 tháng Giêng, sau đó chúng đựoc đốt đi, lấy tro chia cho mọi người để lấy may,hoăc rải tro vào đồng ruộng như một ma thuật truyền sinh cho mùa màng.
Trang 12Lễ hội mang tính chất phồn thực
Trang 13Hình nam nữ thể hiện đậm nét sinh thực
khí được tìm thấy ở các tượng đá cổ đại cĩ niên đại hàng nghìn TCN
Người ta phát hiện ở di chỉ Văn Điển ( Hà
Nội ), với tượng người đàn ơng với bộ phận sinh dục được phĩng rất to.
Các hình khắc trên những tảng đá cổ trong thung lũng SaPa cũng được tìm thấy với
những hình ảnh tương tự…
Trong việc trang trí nhà mồ của các dân tộc
ở Tây Nguyên cĩ nhiều tượng nam nữ với sinh thực khí được phóng to
Trang 14Việc thờ sinh thực khí còn được thể hiện ở việc thờ các cột đá và các loại hốc.
Ở chùa Dạm- Bắc Ninh có một cột đá hình sinh thực khí nam có khắc nổi hình cặp rồng thời Lý
Ngư dân ở Sở Đầm – Hòn Gai (Khánh Hoà) có tục thờ kẽ nứt trên tảng đá mà người dân gọi đó là Lỗ Lường, vị nữ thần có tên là Bà Lường Suốt 200 năm qua việc thờ cúng đựơc duy trì liên tục, nhang đèn không dứt.
Trang 15CỘT ĐÁ Ở CHÙA DẠM ĐUỢC KHẮC CẶP RỒNG THỜI LÝ
Trang 16THỜ HÀNH VI GIAO PHỐI
• Ngồi việc thờ sinh thực khí, tín ngưỡng Việt Nam cịn thờ hành vi giao phối, đĩ là một đặc
điểm thể hiện việc chú trọng đến các mối quan
hệ của văn hố nơng nghiệp, nĩ đặc biệt phổ
biến ở vùng Đơng Nam Á
• Các hình nam nữ đang giao phối được khắc
trên mặt trống đồng tìm được ở làng Đào Thịnh (Yên Bái) cĩ niên đại 500 năm TCN
• Ngồi hình tượng người, cả các lồi động vật như cá sấu, gà, cĩc cũng được tìm thấy
Trang 17TRỐNG ĐỒNG ĐÀO THỊNH
Trang 19HÌNH CHIM THÚ TR ÊN THÂN TRỐNG ĐồNG HOÀNG HẠ
Trang 20• Ở làng La Cả (xã Dương Nội, Hoài Đức, Hà
Tây) xưa có lễ hội, khi rã hội tan đám(vào ngày mùng 7 tháng Giêng), các vị bô lão chậm rãi
đánh 3 hồi trống, rồi 3 hồi chiêng, và trong thời gian đó, đèn đuốc được tắt hết, mọi điều cấm kị lâm thời huỷ bỏ, thanh niên nam nữ, được tự do tiếp xúc với nhau…
• Ý nghĩa của sự hợp thân của nam và nữ trên
cỏ được xem như hành động ma thuật truyền
sinh,có tác dụng kích động ,nhắc nhở thiên
nhiên, đất trời sinh sôi nảy nở (giống như việc rắc tro vào ruộng)
Trang 21• Ở Sở Đầm (đã nói),khi nhiều ngày
li ên tục ngư dân không đánh đựoc cá, đích thân người cầm đầu Sở tới cầu
xin, lạy ba lạy,và cầm vật tượng
trưng cho sinh thực khí nam đâm vào vào Lỗ Lường 3 lần, cầu cho mưa
thuận gió hoà, tôm cá đầy khoang…
đã ăn sâu vào cuộc sống, văn hoá,và cả
mặt tâm linh nữa
Trang 22• Vào dịp hội Hùng, vùng đất tổ lưu truyền điệu múa “ tùng dí”, thanh niên nam nữ cầm trong
tay các vật biểu trưng cho sinh thực khí nam và
nữ , cứ mỗi tiếng trống “tùng” thì họ lại “dí” hai vật đó lại với nhau
• Phong tục “giã cối đón dâu” cũng là một biểu hiện cho tín ngưỡng phồn thực
• Từ xưa, chày và cối là những công cụ thiết
thân của nông nghiệp, là những vật tượng trưng cho sinh thực khí nam và nữ, còn việc giã gạo là tương trưng cho hành động giao phối
• Trên các trống đồng khắc rất nhiều những hình
Trang 23NAM NỮ GIÃ GẠO TỪNG CẶP
Trang 25Trống Đồng - biểu hiện của tín ngưỡng phồn thực
mức ngay cả chiếc trống đồng,một biểu
tượng sức mạnh của quyền lực, cũng là
biểu tượng toàn diện của tín ngưỡng phồn thực:
Trang 26• 1.Hình dáng của trống đồng phát triển từ cối giã gạo.
• 2.Cách đánh trống theo lối cầm chày dài mà
đâm lên mặt trống mô phỏng động tác giã gạo (=hành vi giao phôi )
• 3.Tâm mặt trống là hình Mặt trời biểu trưng cho sinh thực khí nam,xung quanh là hình lá có khe rãnh ở giữa biểu trưng cho sinh thực khí nữ
• 4.Xung quanh mặt trống đồng có gắn tượng
cóc,chim…biểu tượng của tín ngưỡng phồn thực
Trang 27TRỐNG ĐỒNG-BIỂU TƯỢNG RÕ NÉT TÍN NGƯỠNG PHỒN THỰC
Trang 29• Trò chơi cướp cầu - một trỏ chơi Việt Nam rất độc đáo, phổ biến ở vùng đất tổ Phong Châu( Phú Thọ )và những khu vực xung
quanh:
(Dương), ai cướp được mang về thả vào hố (Âm)….
chiếc cầu thang bắc lên nhà cũng được đẻo những hình tượng của sinh thực khí nữ.Cái cồng(chiêng) cũng mô phỏng tín ngưỡng
phồn thực rất rõ nét.
Trang 31CỒNG CHIÊNG TÂY NGUYÊN
Trang 33TÍN NGƯỠNG PHỒN THỰC CỦA CÁC DÂN TỘC KHÁC
Trang 34• Hoặc là những hiện tựong tưởng chừng xa xôi cũng có liên quan đến tín ngưỡng
phồn thực:
đặt trên cái cột tròn ( Dương)
Nghiên hình cái cối (Âm)
Trang 37CỘT THỜ SINH THỰC KHÍ NAM VÀ NỮ
Trang 39TƯỢNG NHÀ MỒ TÂY NGUYÊN
Trang 41Tóm lại: tín ngưỡng phồn
thực là sự tôn thờ sự sinh sản của các dân tộc.
STK của nam (Ấn Độ và những dân
tộc chịu ảnh hưởng) thì đối với người Việt Nam có nếp sống quân bình âm dương, thờ cả STK của nam lan nữ và
cả hành vi giao phối.
Việt, là nét làm nên tính hồn nhiên và chiều sâu của văn hóa cổ truyền Việt Nam
Trang 42THANK YOU VERY MUCH
SEE YOU LATTER!
Trang 43• Hình thành khi nào?(khi bắt đầu hình
thành nền n2)