Tớnh chất ộo le của tỡnh huống truyện thể hiện ở đõu?. Tỡnh huống này cú tỏc dụng gỡ đối với việc thể hiện tớnh cỏch nhõn vật và kịch tớnh của truyện?. Cõu 2 7 điểm Anh chị hóy phõn tớc
Trang 1Sở giáo dục - đào tạo SƠN LA CỘNG HềA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trờng THPT Chiềng sinh Độc lập - Tự do - Hạnh phỳc
ĐỀ KIỂM TRA HỌC Kè I (Năm học 2008 - 2009)
Mụn: Ngữ văn lớp 11 - Nõng cao
(Thời gian: 90 phỳt)
A ĐỀ BÀI
Cõu 1 (3 điểm)
Tỡnh huống của truyện Chữ người tử tự là gỡ? Tớnh chất ộo le của tỡnh
huống truyện thể hiện ở đõu? Tỡnh huống này cú tỏc dụng gỡ đối với việc thể hiện tớnh cỏch nhõn vật và kịch tớnh của truyện?
Cõu 2 (7 điểm)
Anh (chị) hóy phõn tớch tấn bi kịch tinh thần của nhõn vật Hộ trong tỏc
phẩm Đời thừa của Nam Cao.
B ĐÁP ÁN - BIỂU ĐIỂM
Cõu 1
a Cần cú cỏc ý sau:
+ Tỡnh huống truyện: Tỏc phẩm được xõy dựng trờn tỡnh huống oái oăm,
đó là một cuộc kỳ ngộ giữa Quản ngục và Huấn Cao
+ Tớnh chất ộo le của tỡnh huống truyện thể hiện ở thõn phận ộo le giữa cỏc nhõn vật:
* Trờn bỡnh diện xó hội : HC và Qn là những kẻ đối đầu (một kẻ cầm đầu
cuộc khởi nghĩa chống lại triều đỡnh, người kia lại là viờn cai ngục đại diện cho bộ mỏy chớnh trị của triều đỡnh ấy)
* Trờn bỡnh diện nghệ thuật : họ là tri kỉ tri õm (một người viết chữ đẹp,
một người mến mộ cỏi tài viết chữ ấy)
* Trờn bỡnh diện thõn phận : họ là 2 kẻ tự nhõn ( Huấn Cao bị cầm tự về thể xác - tự do về tinh thần Quản ngục là kẻ tự do về thể xác nhng khụng hoàn toàn tự do về tinh thần Hoàn toàn có thể coi đây là cuộc gặp gỡ giữa 1 tử tù (Huấn Cao) và 1 tù chung thân (Quản ngục – bị cầm tù ngay trong môi tr-ờng sống của mình)
+ Tỏc dụng của tỡnh huống đối với việc thể hiện tớnh cỏch nhõn vật và
kịch tớnh của truyện:
- Quản ngục là một nhân cách đẹp , một ngời có thiên lơng, trọng nghĩa khí, trọng tài năng
- Huấn Cao : cú tài, trọng nghĩa khớ, trọng người cú tõm
- Tỏc giả đã đặt Quản ngục trớc một lựa chọn có tính xung đột: hoặc làm tròn bổn phận của một viên quan thì phải chà đạp lên tấc lòng tri kỉ Hoặc muốn trọn đạo tri kỉ thì phải phản lại bổn phận nhà nớc của một viên
Trang 2quan Quản ngục hành động theo hớng nào thì t tởng của truyện sẽ theo h-ớng ấy
b Cỏch cho điểm
- Cho 3 điểm: Thớ sinh trỡnh bày đủ 3 ý trờn và diễn đạt góy gọn, chữ viết sỏng sủa
- Cho 1,5 điểm khi: : Nờu được khoảng một nửa số ý và diễn đạt góy gọn, chữ viết cẩn thận
- Cỏc mức điểm khỏc, giỏo viờn dựa vào 2 thang điểm trờn để vận dụng cho thớch hợp
Cõu 2
1 Yờu cầu về kĩ năng
Biết cỏch làm bài văn nghị luận phõn tớch nhõn vật trong tỏc phẩm văn học Kết cấu chặt chẽ, bố cục rừ ràng, diễn đạt tốt Khụng mắc lỗi chớnh tả, dựng từ và ngữ phỏp
2 Yờu cầu về kiến thức
Trờn cơ sở những hiểu biết về tỏc phẩm "Đời thừa" của Nam Cao, học sinh biết phỏt hiện, phõn tớch tấn bi kịch tinh thần của nhõn vật Hộ
a Bi kịch của 1 nhà văn (bi kịch nghề nghiệp)
+ Hộ là một nhà văn cú ý thức cao về nghề nghiệp
- Văn chương cú 1 vị trớ quan trọng đặt biệt trong cuộc đời Hộ, Hộ đặt nú lờn trờn hết; Là lạc thỳ duy nhất của cuộc đời Hộ, khụng lạc thỳ nào sỏnh nổi
- Văn chương đối với Hộ Cũn là sự nghiệp, Hộ đặt nú lờn trờn cả đời mỡnh, suốt cuộc đời phấn đấu vỡ nú
- Hành động tất cả vỡ hoài bóo văn chương:
- Viết với 1 thỏi độ thận trọng và nghiờm tỳc Thỏi độ làm việc đú là thỏi độ trõn trọng đối với nghề nghiệp
- Say mờ ao ước khụng cũn giới hạn: sẽ viết được 1 tỏc phẩm thật giỏ trị
+ Hộ là nhà văn khụng thực hiện được hoài bóo, ước mơ về nghề nghiệp.
- Hắn phải viết nhanh để cú tiền, Hộ đó phải viết vội, viết ẩu-> là biểu hiện tha hoỏ của ngũi bỳt trước sức tấn cụng của đồng tiền, miếng cơm manh ỏo
- Tõm trạng bi kịch: Hộ nhận ra sự tha hoỏ của ngũi bỳt, bởi Hộ là người cú ý thức cao về nghề nghiệp Hắn đau đớn, nhục nhó, dằn vặt hốt hoảng nhận ra sự biến chất trong mỡnh
-> Xoỏy sõu vào tấn bi kịch này Nam Cao lờn ỏn sõu sắc hiện thực tàn nhẫn: xó hội nửa thực dõn phong kiến vựi dập ước mơ, hoài bóo, bào mũn ý trớ, làm tiờu tan lớ tưởng hoài bóo đẹp đẽ của con người, tước đoạt mất ý nghĩa sống chõn chớnh của họ
b Bi kịch của một con người chõn chớnh
Trang 3+ Hộ là người đề cao lẽ sống tỡnh thương
vi phạm vào lẽ sống tỡnh thương bi kịch
- Hối hận đau đớn vụ cựng khi nhớ lại hành vi tàn nhẫn của mỡnh đối với
vợ con, Hộ khúc nức nở…
- Những giọt nước mắt của Hộ là biểu tượng của tỡnh thương của nhõn phẩm, niềm day dứt õn hận Nước mắt của Hộ thanh lọc tõm hồn anh, nõng
đỡ nhõn cỏch của anh, giỳp anh trở lại trước vực thẳm sa ngó
3 Cỏc mức điểm cụ thể như sau:
- Điểm 7: Đỏp ứng được cỏc yờu cầu trờn; cảm nhận sõu sắc, dẫn chứng
chọn lọc và chớnh xỏc; văn viết cú cảm xỳc, cú thể cũn một vài sai sút
- Điểm 5: Cơ bản đỏp ứng được cỏc yờu cầu trờn Diễn đạt tương đối tốt.
Cú thể mắc một số sai sút nhỏ
- Điểm 3: Hiểu được yờu cầu cơ bản của đề bài Tỏ ra nắm được nội dung
chớnh của đoạn trớch, nhưng phõn tớch cũn lỳng tỳng Đó nờu được khoảng một nửa số ý Dẫn chứng tạm đủ, nhưng cũn cú chỗ chưa chọn lọc hoặc chưa thật chớnh xỏc.Tuy hành văn chưa trụi chảy, nhưng diễn đạt được ý Chữ viết tương đối cẩn thận
- Điểm 1: Chưa hiểu đề, chưa nắm được tỏc phẩm; phõn tớch quỏ sơ sài.
Diễn đạt quỏ kộm.Chữ viết cẩu thả
- Điểm 0: Không viết đợc gì.
Kớ duyệt Người ra đề
Nguyễn Lan Huệ Nguyễn Thị Thảo Yến