Kỹ thuật canh tác phần 2

Cây bạch đàn trắng petpho và cây bạch đàn trắng Phú Khánh đều trồng được trên đất đồi trọc Đồng Nai để lấy gỗ cung cấp nguyên liệu giấy nhưng bạch đàn petpho mấy năm đầu thì mọc tốt về s

Trang 1

Chương III CÂY TRỒNG TRONG MÔ HÌNH CANH TÁC NÔNG LÂM KẾT HỢP

1 Nguyên tắc

1.1 Đảm bảo mục đích gây trồng

Căn cứ vào giá trị sử dụng của từng loài cây để lựa chọn Có rất nhiều loài cây có thể đáp ứng được cùng một mục tiêu thì phải chọn lấy cây có giá trị sử dụng nhiều nhất Cần chọn cây nào vừa có giá trị sử dụng cao cho mục đích chính vừa có thể kết hợp có lợi ích trước mắt cũng như lâu dài

1.2 Phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu nơi trồng

Nên dựa trên nguyên tắc đất nào cây ấy tức là căn cứ vào đặc tính sinh thái cây trồng, đặc điểm đất đai tốt hay xấu, dày hay mỏng, chua hay kiềm và khí hậu nóng hay rét, mưa nhiều hay ít vào lúc nào để chọn cây

Khi có nhiều loài cây đều đòi hỏi một loại đất như nhau thì dành đất đó cho loài cây nào có giá trị sử dụng cao nhất

Khi cây chỉ mọc tốt trên đất không chua và cũng không kiềm quá như tếch, keo dậu, mía, bông, không thể chọn cây đó để trồng ở đất chua hoặc kiềm quá được

Khi cây chỉ mọc tốt ở xứ rét, vùng núi cao như pơmu, sa mộc, mận, đào không thể đem trồng ở vùng núi thấp quanh năm nắng nóng

1.3 Có khả năng sản xuất hàng hoá cho năng suất cao và đạt hiệu quả kinh tế lớn hơn

Phải chọn những cây có năng lực sinh trưởng mạnh mẽ và có khả năng chống chịu thiên tai, sâu bệnh, đảm bảo được năng suất, hiệu quả tốt trong nhiều tình huống, đặc biệt là có thể sản xuất hàng hoá, có nơi tiêu thụ

Ngô và sắn đều là cây lương thực có thể trồng trên nương dốc, nhưng ngô có thể trồng được 2 - 3 vụ và cho năng suất cao nên nhiều nơi ở vùng núi không trồng sắn mà chỉ trồng ngô

Nhiều cây ăn quả ở miền Nam như bơ, dứa, chôm chôm và cây điều trồng tốt trên đất xám nhưng cây điều ưa sáng có năng lực sinh trưởng tốt trên đất nghèo xấu và khô hơn, hạt lại có giá trị xuất khẩu cao, nhiều nơi ở Đồng Nai, Sông Bé, Bình Thuận đã phát triển trồng điều thay cho cây ăn quả

Cây bạch đàn trắng petpho và cây bạch đàn trắng Phú Khánh đều trồng được trên đất đồi trọc Đồng Nai để lấy gỗ cung cấp nguyên liệu giấy nhưng bạch đàn petpho mấy năm đầu thì mọc tốt về sau lại bị nấm hại lá nên sinh trưởng kém, do vậy ở vùng này nhiều nơi chọn trồng bạch đàn Phú Khánh, tuy mấy năm đầu sinh trưởng kém, nhưng những năm sau mọc nhanh và không bị sâu bệnh cho năng suất cao hơn và cũng có khả năng sản xuất hàng hoá tốt

Trang 2

1.4 Có nguồn gốc giống tốt hoặc có khả năng giải quyết được nguồn giống đủ về

số lượng và có chất lượng

Nên chọn cây trồng có nguồn gốc giống được rõ ràng và đã được thử nghiệm Ưu tiên chọn các loại cây trồng tạo giống bằng phương pháp tiên tiến (mô, hom) để phát huy tính ưu trội của cây trồng

1.5 Nguyên tắc chọn cây trồng cho hệ thống nông lâm kết hợp

Muốn sử dụng đất tổng hợp và bền vững, ngoài việc phải ứng dụng 4 nguyên tắc chọn cây trồng nói trên, còn phải chú ý thêm 2 nguyên tắc sau đây: (1) Có tác dụng hỗ trợ nhau: Cây này không lấn át, che bóng, cạnh tranh nước và dinh dưỡng hoặc tiết ra những chất độc, có mầm mống sâu bệnh có thể gây hại cho cây kia Khi tận dụng đất giữa hai hàng cây chính để trồng cây lương thực thực phẩm ngắn ngày hay cây phù trợ, nhất là trong mấy năm đầu, không chọn cây mọc nhanh, tán rộng che mất ánh sáng đối với cây chính Khi trồng cây làm hàng rào bao quanh bảo vệ một vườn quả, không trồng các loại cây mọc nhanh, tán rậm sẽ tạo bóng râm làm kìm hãm sinh trưởng của cây ăn quả Cũng không chọn trồng những băng cây như tre luồng có bộ rễ phát triển nhanh ở tầng mặt, hút nhiều nước và chất dinh dưỡng ở giữa các nương lúa, ngô mà cần chọn cây bụi họ đậu có tác dụng cố định đạm kết hợp với cây rừng mọc nhanh như tống quán

sủ, bạch đàn để cản dòng chảy để bảo vệ đất; (2) Nắm vững kỹ thuật hoặc đã có kinh

nghiệm gây trồng Nhiều cây trồng có giá trị, rất quý và hiếm nhưng không có những

hiểu biết đầy đủ về đặc tính của cây, chưa có kỹ thuật hay kinh nghiệm gây trồng cần được nghiên cứu tìm hiểu kỹ và nắm chắc mới đưa vào gây trồng

2 Phân loại cây trồng

Để chọn được đúng loài cây trồng nhằm mục đích sử dụng đất tổng hợp và bền vững, người ta thường phân loại cây trồng theo 4 yếu tố sau: giá trị sử dụng chủ yếu; vùng phân bố chính; thời gian sinh sống của một đời cây (tuổi thọ); đặc tính và yêu cầu sinh thái của cây

2.1 Phân loại theo giá trị sử dụng chủ yếu

Có 3 nhóm chính là: cây cho gỗ, cây cho sản phẩm không phải gỗ và cây phù trợ

2.1.1 Nhóm cây cho gỗ

Nhóm cây cho gỗ thường là những cây sống lâu năm, nhanh nhất cũng phải 4-5 năm mới có thể thu hoạch được gỗ Gỗ cũng có nhiều loại như gỗ lớn để xây dựng cầu cống, nhà cửa, đóng tàu thuyền, làm đồ mộc và gỗ nhỏ để làm bột giấy, gỗ dán, trụ

mỏ, củi đun

Cây cho gỗ lớn là những cây to, cao và tuổi thọ của cây lớn, cây sinh trưởng và phát triển chậm nên phải chờ ít nhất 40-50 năm mới cho sản phẩm, nhưng thường là những cây cho các loại gỗ có giá trị đặc biệt và có tác dụng bảo vệ môi trường lâu dài Thuộc nhóm này thường có nhiều loài cây như: Lim, gụ, trắc, cẩm lai, sao đen, dầu rái, vên vên Đáng chú ý nhất là những cây đã được trồng phân tán hoặc tập trung có kết quả tốt, có thể chọn để gây trồng trong các mô hình sử dụng đất để làm gỗ xây dựng như long não, huỷnh, sao đen , làm đồ mộc như lát, muồng đen

Trang 3

Cây cho gỗ nhỏ thường mọc nhanh hơn nên chỉ cần từ 5-10 năm hoặc chậm nhất là

20 năm đã có thể khai thác để sử dụng Tuy nhiên gỗ loại này thường không bền nên giá bán sẽ thấp hơn giá bán của các loại gỗ lớn Ngoài ra tác dụng cải tạo bảo vệ môi trường của các loài cây này cũng bị hạn chế hơn, nhất là khi trồng thuần loài và tập trung trên quy mô lớn Hay gặp nhất trong nhóm này là bồ đề, mỡ, sa mộc, thông đuôi ngựa, các loại bạch đàn, keo, phi lao, xoan, tràm đó cũng là những loài cây đã được gây trồng ở nhiều nơi Đáng chú ý nhất là những cây đã được trồng phổ biến trong các mô hình sử dụng đất để làm gỗ giấy, gỗ dăm như bồ đề, bạch đàn camal, bạch đàn uro, keo lá tràm, keo tai tượng; còn cây để làm gỗ cột hay trụ mỏ như thông đuôi ngựa, bạch đàn liễu, tràm, đước; cây để đốt than làm củi như phi lao, đước, bạch đàn

2.1.2 Nhóm cây cho sản phẩm ngoài gỗ

Nhóm cây này bao gồm cả cây sống lâu năm và cả cây trồng sau 1-2 năm đã có thu hoạch, sản phẩm không phải gỗ cũng có nhiều loại như làm bột giấy, thủ công mỹ nghệ, lấy nhựa, chưng cất tinh dầu, làm dược liệu hay lương thực, thực phẩm

Cây làm bột giấy: gồm các loài cây mà phần thân hoặc vỏ của chúng chứa 40-50% chất xơ (còn gọi là xenlulo) có thể chế biến thành bột để sản xuất các loại giấy Thường thấy nhất là các loài tre nứa, mạy sang, luồng mét, diễn, vầu, lồ ô Đáng chú ý nhất là các cây đã được gây trồng có kết quả trong các mô hình sử dụng đất tập trung cũng như

ở vườn nhà tại nhiều nơi như ở Thanh Hóa, Nghệ An, Yên Bái

Cây làm đồ thủ công mỹ nghệ: gồm những loài cây có thể sử dụng thân lá, có khi cả

bẹ và gân lá hoặc hoa hay gỗ để làm đồ thủ công mỹ nghệ Ở Cao Bằng, Lạng Sơn, Hà Giang đã trồng thành rừng trúc cần câu, trúc sào, hay trúc quân tử, khai thác làm gậy, sào và cần câu xuất khẩu hoặc làm bàn ghế Mây tắt, mây nước được trồng làm hàng rào trong các vườn nhà ở vùng đồng bằng và trung du Các loài song, mây, hèo được trồng dưới tán rừng ở nhiều vùng đồi núi đã được khai thác thu gom để xuất khẩu và làm các

đồ mỹ nghệ Đặc biệt có một số loài cây chỉ gây trồng ở một số điều kiện nhất định như dừa nước ở ven các sông lạch nước lợ các tỉnh Nam Bộ; lá buông trên đất xám ở các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai, Sông Bé; cọ ở các đồi núi Phú Thọ, Tuyên Quang, Hòa Bình, Thanh Hóa đã được sử dụng cuống, bẹ và gân lá để sản xuất các đồ dùng thông dụng như quạt, làn, túi xách, vách ngăn, lợp nhà Ngoài ra cũng còn nhiều loài cây cho gỗ quý như mun, trắc, kim giao để làm hàng mỹ nghệ và đồ dùng cao cấp hoặc cho bông hoa như lau, chít, bàng, cói để làm chăn, đệm, chiếu, chổi chủ yếu được khai thác tự nhiên cũng đang được tái sinh phục hồi - cần được tận dụng trong các mô hình sử dụng đất

Cây cho dầu nhựa: phần lớn là những cây gỗ sống lâu năm có khả năng tạo ra được dầu nhựa để dùng trong nhiều ngành công nghiệp như giấy, sơn có giá trị sử dụng và xuất khẩu cao Có nhiều loài cây gỗ cao to đã được trồng và khai thác nhựa rất lâu đời thành những vùng chuyên canh tập trung có diện tích hàng ngàn hecta như cao su ở Đồng Nai, Sông Bé, Đak Lak; thông nhựa ở Quảng Ninh, Bảo Lộc; trồng phân tán ở các vườn nhà như trám ở Lạng Sơn, Quảng Ninh; dầu rái đã được trồng thành công trên diện tích nhỏ, còn lại vẫn sử dụng cây trong các rừng tự nhiên ở một số tỉnh miền Nam Cũng có nhiều loài cây gỗ nhỏ như sơn, trẩu, các loại cây chỉ dùng để nuôi thả cánh

Trang 4

kiến đỏ như cọ phèn, cọ khiết đã được trồng thành rừng hoặc rải rác ở nhiều nơi tại các vùng Tây Bắc, Đông Bắc, Trung tâm

Cây cho các loại tinh dầu: là những cây mà trong vỏ, thân, hay lá hoặc hoa quả có chứa loại tinh dầu quý như quế cho vỏ, hồi cho hoa để cất tinh dầu; các loại bạch đàn, tràm còn cho lá để cất tinh dầu thơm dùng trong y học vừa có thể trồng tập trung nhưng cũng có thể trồng phân tán để tận dụng đất đai Nhiều loài cây nhỏ dạng cây bụi như sả, hương nhu trồng ở nơi có nhiều ánh sáng hoặc gừng chịu được bóng có thể trồng dưới tán cây ở trong vườn hoặc ngoài rừng

Cây làm dược liệu: cũng có hàng ngàn loại nhưng nhiều nhất là các cây mọc dại, rải rác ở nhiều nơi, được hái lượm tự nhiên để dùng trong mỗi gia đình, phòng trị các bệnh thông thường (cảm cúm, sốt nóng, đau bụng, ghẻ lở ) như ngải cứu, cỏ mực, mơ lông,

ba gạc, nhân trần Đáng chú ý là những loài cây mọc dưới tán rừng như ba kích, sa nhân đã từ lâu được nhân dân vùng núi khai thác là mặt hàng xuất khẩu có giá trị cao nhưng chưa hoặc mới được gây trồng rất ít, nên nguồn lợi ngày càng cạn kiệt bởi vậy cần phải được chú ý gây trồng trong các mô hình khoanh nuôi phục hồi rừng Đặc biệt

có một số cây đã được gây trồng ở nhiều nơi và cũng có những giá trị cao như đỗ trọng, thảo quả ở Sa Pa, Phong Thổ; actiso ở Đà Lạt cần được nhân rộng ra ở các vùng có điều kiện khí hậu đất đai phù hợp

Cây cho lương thực, thực phẩm gồm những cây nông nghiệp quan trọng quen thuộc như lúa, ngô, sắn, khoai tây, lạc, đỗ, vừng Đáng chú ý là những cây lấy củ chịu hạn có khả năng trồng được trên đất dốc như các loại củ từ, củ vạc, sắn dây, khoai sọ hoặc những cây chịu bóng trồng được dưới tán rừng hoặc trong vườn nhà như củ dong, củ hoàng tinh vừa tận dụng được đất đai vừa có tác dụng giữ đất

Cây cho quả hoặc hạt phần lớn là những thân gỗ sống lâu năm, phổ biến nhất là cam, bưởi, quýt, na, hồng, mít có rất nhiều giống và được trồng hầu như khắp ở các vùng Những cây thường được trồng ở vùng cao thì có xoài, mơ, mận, đào, lê Vải, nhãn, táo, quất thì được trồng ở các tỉnh trung du và đồng bằng Còn những cây ít phổ biến hơn nhưng rất quan trọng nên nó đã được hết sức chú ý trong các năm gần đây là những cây lâm nghiệp dài ngày vừa cho quả vừa có tác dụng phòng hộ như trám, sấu,

me, táo mèo, mắc mật Ngoài ra cũng có những loài không phải cây gỗ như dứa, chuối, nho cho sản lượng quả cao và có giá trị lớn cũng đã được sử dụng trong các mô hình Hình thức phổ biến và cho hiệu quả bền vững nhất là thiết lập các vườn quả có hàng rào xanh, có trồng xen, có biện pháp thâm canh tốt

2.1.3 Nhóm cây phù trợ

Tác dụng phù trợ hay hỗ trợ cũng có nhiều mặt như hỗ trợ che phủ đất chống xói mòn, cố định đạm, làm phân xanh, che nắng cho cây chính

Cây che phủ đất được trồng phổ biến nhất, đặc biệt là ở đỉnh dốc, chủ yếu là các

cây họ đậu gồm các cây dạng cây bụi như cốt khí, muồng ba lá, muồng lá tròn và một số loài cây thân bò như cỏ xilito, cỏ anphanpha, những cây này có nhiều hạt giống, dễ gieo trồng, có thể gieo hạt thẳng, mọc nhanh, cành lá sum suê và ít bị sâu bệnh hại Chính nhờ vậy mà chống được xói mòn và giữ được đất và nước

Trang 5

Cây làm phân xanh là những cây

có thể sử dụng lá và cành non để bón

trả lại chất hữu cơ cho đất Những cây

che phủ đất được gieo trồng nói trên

có khả năng mọc chồi được tận dụng

cắt cành lá vùi xuống đất, tăng cường

nguồn phân hữu cơ để bón cho cây

trồng trong các mô hình sử dụng đất

Những cây họ đậu cố định đạm như

keo dậu, đậu thiều, muồng hoa pháo,

đậu tràm, điền thanh cũng được trồng

thuần hoặc trồng xen để tận dụng

cành lá làm phân xanh Ngoài ra còn

có rất nhiều loài cây cỏ tự nhiên như

cỏ lào, hu đay, ba soi, ba bét Đó là những cây ưa sáng, mọc nhanh, đâm chồi khỏe, có năng suất chất xanh (cành lá) cao, lá mềm, to bản, chứa ít chất xơ, nhiều chất dinh dưỡng, đạm, lân, kali và dễ hoai mục Ở những mô hình sử dụng đất trồng hoặc khoanh nuôi phục hồi rừng cần tận dụng luỗng phát các cây đó để che phủ đất và bón trực tiếp cho cây chính

Trồng lạc dại có thể che phủ đất và làm phân xanh

Cây cố định đạm là những cây mà ở bộ rễ có nhiều vi khuẩn cộng sinh tạo thành

những nốt sần to bằng hạt cát đến hạt ngô ở các rễ nhánh Các vi khuẩn này có khả năng hút đạm trong không khí để cung cấp cho đất làm đất giàu đạm hơn để cây trồng thu hút

và sử dụng Có rất nhiều loài cây cố định đạm, phần lớn là các cây họ đậu nhưng cũng

có một số cây không thuộc họ đậu và gồm cả cây gỗ lớn, gỗ nhỡ đến gỗ nhỏ và cây bụi hay dây leo Cây họ đậu gỗ lớn như lim xanh, ràng ràng, lim xẹt, gụ, sưa, trắc, bản xe phần lớn là những cây này có ở trong rừng tự nhiên nên khi sử dụng đất rừng cần được chú ý sử dụng Cây họ đậu gỗ nhỏ như tô mộc, me, hoa hòe, keo tai tượng, keo lá tràm, so đũa và cây nhỡ hay cây bụi như đậu thiều, muồng lá tròn, đậu tràm, điền thanh, cốt khí phần lớn là đã được trồng cũng là những cây công dụng cần được khuyến

Cây che phủ đất có tác dụng giữ độ ẩm đất

Trang 6

khích phát triển Những cây không phải họ đậu có tác dụng cố định đạm có số lượng ít hơn, phổ biến nhất có 2 loại thường gặp ở nước ta đã được gây trồng tốt là phi lao trên đất cát và tống quán sủ trên đất rừng đã bị thoái hóa mạnh ở vùng núi cao

Cây che phủ góp phần cải tạo đất

Cây che bóng là những cây có tác dụng che chắn làm giảm bớt ảnh hưởng của ánh

sáng mặt trời chiếu trực tiếp xuống những cây chính không ưa sáng hoặc ở giai đoạn còn non Để che bóng cho chè, cà phê là keo lá tràm, keo lá to, keo dậu, trẩu, mỡ thường được trồng thưa tạo thành tầng tán cao ở bên trên nhưng có độ tàn che thấp nên ánh sáng vẫn lọt xuống đủ cho tầng cây chính ở dưới sinh trưởng, phát triển tốt Ngoài tác dụng che chắn nắng, gió, nóng, điều hòa độ ẩm trong đất và không khí hỗ trợ cho cây chính sinh trưởng thuận lợi hơn

2.2 Phân loại theo vùng phân bố

2.2.1 Nhóm cây bản địa

Nhóm này gồm những loài cây có nguồn gốc tại chỗ, hay vốn có từ lâu đời, đã sinh trưởng phát triển phù hợp ở vùng sinh thái nhất định (vùng phân bố có những đặc điểm khí hậu đất đai chủ yếu khác với các vùng khác)

Vùng sinh thái nào thì có cây bản địa ở vùng sinh thái đó Nước ta có nhiều vùng sinh thái và có thể coi cây bản địa ở nước ta là bao gồm các cây bản địa của các vùng sinh thái trong cả nước

Tuy nhiên, một số loại cây có khả năng mọc và sinh trưởng được trên nhiều vùng sinh thái khác nhau, còn gọi là cây có biên độ sinh thái rộng Vì vậy, khi chọn loài cây trồng phải chọn cây bản địa nào có khả năng sinh trưởng phù hợp nhất với điều kiện khí hậu, đất đai nơi định gây trồng và mục đích kinh doanh

Cây bản địa ở Việt Nam rất phong phú và đa dạng Chỉ tính riêng cây có khả năng gây trồng rừng và phát triển lâm nghiệp cũng được biết có khoảng gần 100 loài Có thể chia thành 6 vùng sinh thái lớn Trong mỗi vùng, tuỳ theo biến đổi cụ thể của một số đặc trưng chủ yếu về khí hậu, đất đai để chia thành các vùng nhỏ Có thể chọn một số

Trang 7

cây rừng cho chu kỳ duy trì, tiêu biểu cho từng vùng theo thứ tự từ thấp lên cao, từ Bắc vào Nam như sau:

Gió Lào: Mù u, bời lời, móc, trâm bầu

 Khô hạn: Keo dậu, me, xương rồng

 Vùng thấp miền Bắc

Mùa hè thu: Lim, táu, giẻ

Mùa thu đông, khô kéo dài: Bản xe, gõ đỏ, dầu chai

 Vùng cao nguyên miền Trung

Rừng thường xanh: Cẩm lai, trám hang, giổi

Rừng khộp: Cẩm liên, cà chắc, dầu trà beng

 Vùng núi cao

Miền Bắc: Pơmu, thông đuôi nhựa, tống quán sủ, cáng lò

Miền Nam: Thông ba lá, dẻ, du sam

2.2.2 Nhóm cây nhập nội

Nhóm này là những cây có nguồn gốc sinh ra từ một vùng sinh thái khác được dẫn giống và gây trồng ở vùng mà vốn dĩ từ trước tới nay chưa có loài cây đó Như vậy là không chỉ những loài cây được dẫn giống từ các vùng sinh thái ở nước ngoài đem trồng vào nước ta mà đưa những cây từ vùng sinh thái này đến vùng sinh thái khác ở trong nước cũng được gọi là cây nhập nội

Ví dụ như đưa cây ở miền Bắc vào miền Nam trồng hay đưa cây ở vùng thấp lên vùng cao hoặc làm ngược lại thì đó cũng là những cây nhập nội đối với vùng mới được đem trồng

Chính vì vậy mà muốn sử dụng cây nhập nội để gây trồng đạt kết quả tốt thì cần phải tìm hiểu kỹ nơi định gây trồng có điều kiện sinh thái (nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, tính chất của đất) tương tự hay không Bởi vì nếu không phù hợp với điều kiện sinh thái thì cây trồng sẽ chết hoặc sinh trưởng và phát triển kém, có khi cây không ra hoa, quả

và lại hay bị sâu bệnh

2.3 Phân loại theo tuổi thọ cây trồng

Thường được chia thành 2 nhóm chủ yếu là nhóm cây sống hàng năm và nhóm cây sống lâu năm

Trang 8

2.3.1 Nhóm cây sống hàng năm (cây ngắn ngày)

Đây là những cây có chu kỳ sinh trưởng và phát triển kể từ lúc sinh ra đến lúc chết thường dưới 1 năm, nhiều thì chỉ 2-3 năm, đó cũng là những cây sớm cho sản phẩm, đặc biệt là những cây lương thực thực phẩm giúp cho việc giải quyết lương thực hàng ngày cho mọi người Chính vì vậy nhóm cây này không thể thiếu được trong các mô hình sử dụng đất Tuy nhiên do đời sống của cây ngắn nên phải cần nhiều chất dinh dưỡng, cây hút nhiều chất màu làm cho đất nhanh chóng bị cạn kiệt chất dinh dưỡng cũng như các chất khoáng có trong đất, nên phải chọn cây để xen canh gối vụ, phải luân canh thì đất đai mới có thể sử dụng lâu dài và bền vững

Trong các nhóm cây ngắn ngày người ta còn chia ra nhóm cây hàng năm như lúa, ngô, lạc, đỗ nhóm cây sống vài ba năm như mía, sắn; nhóm cây cho quả như dưa, bí ; nhóm cây công nghiệp như bông, đay, dâu tằm

2.3.2 Nhóm cây sống lâu năm (cây dài ngày)

Nhóm này là những cây có tuổi thọ dài, có chu kỳ sống khoảng từ 4- 5 năm và có khi đến tận hàng trăm năm Đó là những cây cho nhiều loại sản phẩm khác nhau rất phong phú và đa dạng nhưng thường là chậm, thời gian thu hoạch thì lâu hơn cho nên còn ít được chú ý gây trồng Tuy nhiên chính nhờ có tuổi thọ của cây cao nên chỉ cần trồng một lần mà có thể thu hoạch được nhiều lần trong nhiều năm và nó còn có tác dụng phòng hộ, bảo vệ và cải tạo môi trường tốt hơn, đất đai được sử dụng lâu dài và bền vững hơn

Khi trồng cây thì ta phải căn cứ theo giá trị sử dụng mà có thể chia thành nhiều nhóm để chúng ta lựa chọn sao cho phù hợp với điều kiện đất đai và khí hậu của từng vùng:

Cây lấy gỗ: Lim, gụ, huỷnh, ràng ràng, sao đen, dầu rái, mỡ, bồ đề, vông, vạng, tràm, đước, thông ba lá, thông đuôi ngựa, keo, bạch đàn

Cây lấy sản phẩm ngoài gỗ: Luồng, diễn, vầu, trúc, lồ ô, trẩu, sở, hồi, quế, sơn, thông nhựa, mây, song, trám, bời lời đỏ, dầu rái

Cây công nghiệp: Cao su, cà phê, chè, ca cao

Cây ăn quả: Nhãn, vải, cam, quýt, mít, chôm chôm, sầu riêng, xoài

2.4 Phân loại theo đặc tính sinh thái của loài cây

Một số loài cây có những yêu cầu đặc biệt về ánh sáng, độ ẩm, nhiệt độ, tính chất hóa học của đất chính vì vậy mà người ta đã chia thành những nhóm nhỏ để chúng ta có thể nắm rõ hơn như cây ưa sáng, cây chịu hạn, cây chịu rét, chịu chua

2.4.1 Cây ưa sáng

Nhìn chung các cây đều cần ánh sáng nhưng khi cây còn non không chịu được ánh nắng trực tiếp từ mặt trời, khi cây đã lớn lên nhiều cây có yêu cầu ánh sáng giảm đi, thậm chí chúng còn chịu bóng chính vì vậy chúng đòi hỏi phải có bóng che Ngược lại cũng có nhiều loài cây khác cần có ánh sáng hoàn toàn, gần như suốt cả vòng đời của cây, những cây như vậy gọi là những cây ưa sáng Đó thường là những cây gỗ mọc nhanh, cây gỗ lớn có tán chiếm tầng trên của rừng:

Trang 9

- Cây gỗ mọc nhanh: Bạch đàn, keo, mỡ, bồ đề, thông

- Cây gỗ lớn: Lim, huỷnh, trám, dầu rái, sao đen

- Cây ăn quả: Nhãn, vải, điều, cam, quýt

- Cây lương thực: Lúa, ngô, sắn

Những cây trồng đó nếu đem trồng dưới tán hoặc bị những cây khác che bóng thì sẽ không đem lại kết quả cao

2.4.2 Cây chịu hạn

Nhìn chung các cây đều cần nước, nhưng cũng có những cây cần nước nhưng không chịu được úng gọi là cây ưa ẩm Đặc biệt có những cây cũng cần nước nhưng vẫn chịu được ở nơi khô hạn thường xuyên hoặc một thời gian Các mô hình sử dụng đất ở vùng đồi núi nhất là đồi núi trọc và vùng khô hạn thường thiếu nước, nhất là vào mùa khô (có nơi kéo dài từ 5- 7 tháng), chọn cây chịu hạn để gây trồng là biện pháp quan trọng Dựa vào mức độ chịu hạn hay ưa ẩm để chia thành 2 nhóm cây như sau:

- Cây chịu hạn: Sau sau, vối thuốc, bạch đàn liễu, keo lá tràm, điều, me

- Cây ưa ẩm: Dầu rái, tếch, trám, sấu, dừa, nhãn, vải

2.4.3 Cây chịu rét

Có những loài cây không thể trồng ở vùng nắng, nóng mà chỉ mọc và sinh trưởng tốt ở những nơi có khí hậu lạnh, rét thường là ở vùng núi cao và trung bình:

- Cây chịu rét: Pơ mu, sa mộc, thông ba lá, thông đuôi ngựa, mơ, mận

- Cây chịu nóng: Phi lao, keo lưỡi liềm, thông nhựa, xoài

2.4.4 Cây chịu chua

Có rất nhiều loài cây sống được trên đất chua, thậm chí còn rất chua (pH = 2-3) được gọi là cây chịu đất chua Ngược lại, có những loài cây chỉ ưa đất kiềm, nếu đem trồng trên đất chua thì có thể bị chết, còn nếu mọc được thì sinh trưởng và phát triển cũng kém Giữa 2 nhóm cây có yêu cầu rất khác nhau này lại có một nhóm cây cần đất trung tính có độ pH =6-7, thường gặp nhất là những cây sau đây

- Cây chịu chua: Lim, mỡ, bồ đề, bạch đàn, thông nhựa, thông ba lá, tràm, chè, sở

- Cây chịu kiềm: Đước, vẹt, mía, bông

- Cây ưa đất trung tính: Tếch, keo dậu, xoài

3 Một số loài cây cải tạo đất (cây cố định đạm) trồng phổ biến trong hệ thống nông lâm kết hợp

3.1 Hiểu biết chung về cây cố định đạm

Trên thế giới có hàng nghìn loài cây cố định đạm nhưng hiện nay mới biết được hơn

640 loài và cũng chỉ có khoảng chưa đến 20% trong số cây đó mới có được hiểu biết tương đối đầy đủ Hầu hết các loài cây này là cây họ đậu thuộc các họ cánh bướm

(Papilionaceae), họ trinh nữ (Mimosaceae), họ vang (Fabaceae) nhưng cũng còn có một số cây thuộc họ khác như họ phi lao (Casuarinaceae), họ hoa hồng (Rosaceae)

Trang 10

Cây cố định đạm được đặc biệt quan tâm là vì những loài cây này có 6 tác dụng có lợi chủ yếu như sau:

- Cố định đạm cho đất: nhiều cây không ra hoa, kết quả được và một số cây trồng không cho thu hoạch vì thiếu đạm Nếu dùng phân đạm hóa học thì rất đắt và phức tạp Cây cố định đạm có tác dụng cố định đạm và là nguồn phân xanh để tăng cường và cung cấp hữu cơ cho đất

- Mọc nhanh: Phần lớn các cây cố định đạm là những cây mọc nhanh, có chu kỳ thu hoạch ngắn, từ 3-10 năm, nhiều cây cho năng suất sinh khối cao từ 30-90 m3/ha/năm

Đó cũng là những cây tiên phong có thể mọc được ở những nơi đất đai đã bị xói mòn thoái hóa nghiêm trọng

- Ý nghĩa sinh thái: cây cố định đạm vừa cung cấp đạm cho sự tồn tại và phát triển của mình, vừa tăng cường đạm và cải thiện môi trường cho những cây khác sinh sống Trong tự nhiên có những đám rừng hỗn loài gồm các loài keo là cây cố định đạm với những loài bạch đàn là cây không cố định đạm chung sống bền vững như ở Ôxtraylia

- Đa mục đích: ngoài tác dụng cố định đạm, nhiều cây còn có tác dụng khác như cho củi, gỗ, sợi, làm thức ăn cho gia súc hay cho người, che phủ đất, phù trợ cho cây trồng chính hoặc làm phân xanh

- Tiềm năng cải thiện di truyền: nhiều cây cho chu kỳ ra hoa kết quả ngắn thường chỉ sau vài năm, có biến dị địa lý lớn, có khả năng lai tạo và nhân giống bằng hom cành tương đối dễ nên có tiềm năng cải thiện di truyền lớn để phát triển rộng và thu được chất lượng cao

- Nhân giống dễ: hầu hết các loài cây này có nguồn hạt giống phong phú, hạt có vỏ dày, dễ bảo quản và giữ được sức nảy mầm trong thời gian lâu Chỉ cần xử lý đơn giản cho vỏ hạt thấm nước thì hạt có thể nảy mầm đồng đều và đạt tỷ lệ cao

Với những ưu điểm quan trọng đó mà ngày nay nhiều cây cố định đạm được sử dụng gây trồng rất rộng rãi ở nhiều nơi rừng đã bị tàn phá và đất đai đã bị xói mòn nghiêm trọng Do vậy cây cố định đạm cũng đã được coi như là những loài cây cải tạo đất chủ yếu của vùng nhiệt đới

Muốn nhận biết và phân biệt cây nào là cây cố định đạm phải căn cứ vào nốt sần ở

bộ rễ cây Các nốt sần đó có thể to bằng hạt cát hoặc hạt gạo, hình tròn hoặc có nhiều góc cạnh, vỏ ngoài màu trắng, xám vàng hoặc hung nâu Tuy nhiên chỉ có những nốt sần khi bổ đôi ra thấy màu hồng, đỏ, da cam hoặc nâu mới là những nốt sần có hiệu quả

cố định đạm thực sự

Mỗi loài cây cố định đạm cũng có những đòi hỏi về hoàn cảnh gây trồng và yêu cầu

về điều kiện môi trường khác nhau, phải căn cứ vào những yêu cầu đó để lựa chọn loài cây gieo trồng cho phù hợp và có hiệu quả

3.2 Cây cố định đạm đã trồng trên đất dốc ở Việt Nam

Ở nước ta, cây cố định đạm cũng có nhiều và phân bố khắp mọi nơi nhưng chưa được nghiên cứu đầy đủ, những cây phổ biến nhất đã được sử dụng và có kinh nghiệm gieo trồng cũng chưa có nhiều Thường gặp nhiều nhất trên các vùng đất đồi có khoảng

10 loài thuộc 2 nhóm là nhóm cây bụi và nhóm cây gỗ Nhóm cây bụi có các loài như

Trang 11

điền thanh, keo dậu, cốt khí, đậu tràm, đậu thiều Nhóm cây gỗ có các loài như so đũa, phi lao, keo lá tràm, keo lá to

- Vùng trồng: ở mỗi vùng đất dốc theo độ cao so với mặt nước biển, dạng địa hình

và loại đất đai đã gieo trồng một số cây cố định đạm khác nhau

Ở vùng gò bãi ven biển và đồng bằng trong các loại đất cát trắng, cát vàng, cát đỏ, đất xám có các loài điền thanh, keo dậu, so đũa, phi lao, keo lá tràm, keo lá to

Ở vùng đồi núi thấp trung du trên các loại đất xám, đất đen, đất vàng, đất đỏ đã trồng các loài cốt khí, đậu tràm, keo dậu, so đũa, phi lao, keo lá tràm, keo lá to

Ở vùng cao nguyên và núi trung bình trên đất vàng, đất đỏ, đất đen, đất xám, đất vàng đỏ đã trồng các loài cốt khí, đậu thiều, keo dậu, đậu tràm, keo lá tràm, keo lá to

Ở vùng núi cao trên đất đỏ - mùn, đất vàng - mùn, đất mùn - alit, đất dốc tụ đã trồng các loài đậu thiều, cốt khí, keo dậu

Hoàn cảnh gây trồng: yêu cầu về điều kiện môi trường và khả năng chịu đựng với môi trường khắc nghiệt của mỗi loài cây cố định đạm đó cũng khác nhau

3.3 Một số loài cây được trồng phổ biến

3.3.1 Cây cốt khí

Cốt khí là cây thuộc họ đậu, cây bụi sống lâu năm, ưa sáng, mọc nhanh, thích hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam, cây rất ưa đất mới phá rừng, hoặc đất sau khi đã làm nương rẫy Chịu được đất nghèo, xấu Trồng xen với cà phê làm cây che phủ ở giai đoạn đầu rất tốt Trồng thành băng xanh trên đất dốc để chống xói mòn và cải tạo đất Cây cốt khí được trồng ở khắp nơi và làm phân xanh rất tốt

3.3.2 Keo lá bạc (Acacia holerosea)

Tên khác: Đậu triều

Tên khoa học: Cajanus cajan

 Giá trị kinh tế

Hạt có chứa lượng chất dinh dưỡng cao gồm 22 - 26% protein; 43 - 45% tinh bột; 1,5 - 1,9% mỡ; 3,8 - 4,7% đường, có thể làm thức ăn cho người và gia súc tốt, năng suất

từ 1,5 - 2,5 tấn/ha

Trang 12

Bộ rễ có nốt sần chứa vi khuẩn cố định đạm, có tác dụng cải tạo đất, cành lá phát triển có khả năng đâm chồi, có tác dụng che phủ bảo vệ đất tốt trong mùa mưa; thân cành dùng làm củi

 Môi trường sinh sống

Phân bổ ở Ấn Độ và một số nước châu Á khác, tập trung ở vùng thấp có độ cao dưới 700 - 800m; Ưa đất ít chua và ẩm nhưng chịu được hạn, kém chịu rét

Ở nước ta nhập nội trồng trong 4 - 5 năm gần đây trên đất dốc ở Sơn La, Hoà Bình

có triển vọng tốt

3.3.4 Muồng hoa pháo

Tên khoa học: Calliandra calothyrsus

Hoa đẹp chứa nguồn mật có chất lượng để nuôi ong

Cho 20 - 30 ste củi đun/ha hàng năm, trong 3 năm tuổi

Phân bố ở Indonesia và một số nước khác tại các vùng có độ cao dưới 700 - 800m

Ưa đất chua và ẩm nhưng cũng chịu được khô hạn, kém chịu rét, đất quá chua và mùa khô quá dài

Ở Việt Nam được nhập nội trồng trong 4 - 5 năm gần đây trên đất dốc và đất bỏ hoá sau nương rẫy ở Hoà Bình, Sơn La, Bắc Thái, có triển vọng tốt

Mọc tự nhiên trên đất xám, đất đỏ ven bìa rừng ở các tỉnh Đông Nam Bộ và đã được dùng làm cây phù trợ để trồng lại cây họ dầu ở Đồng Nai và cây che phủ đất để trồng rừng bạch đàn ở Sông Bé, trồng rừng tếch ở Đắc Lắc và Kon Tum cho kết quả tốt Ưa khí hậu nóng ẩm nhưng cũng chịu được nơi lạnh khô Ưa đất sâu mát, ít chua nhưng cũng chịu được đất khô xấu và chua

Trang 13

3.3.6 Cây So đũa (Tên khoa học: sesbania grandiflora L)

 Giá trị sử dụng

So đũa là món rau xanh được ưa chuộng, trong lá có chứa 36% protein với lượng khoáng và vitamin cao cho nên so đũa là loại cây giàu chất dinh dưỡng So đũa thường được trồng trong các vườn, trang trại theo phương thức nông - lâm kết hợp là cây đa mục đích: vừa lấy rau, quả, vừa lấy củi, phân xanh và bảo vệ cải tạo đất

So đũa thích hợp với các điều kiện nhiệt đới, rất mẫn cảm với giá rét Sinh trưởng tốt ở những nơi có lượng mưa trung bình hàng năm trên 1000mm và chỉ có vài tháng khô, cây có thể mọc tới độ cao 800 mm và có thể mọc trên nhiều loại đất, cả trên những loại đất nghèo như sét nghèo, đất màu đen

3.4 Một số cây ăn quả, cây lương thực, cây lâm sản ngoài gỗ trồng phổ biến trong hệ nông lâm kết hợp

 Cây Hồng (Tên khoa học: Doyspyros Kaki L)

Quả hồng là loài quả quý, ăn ngon Quả hồng chứa 15-20% đường và vitamin A, là quả giầu dinh dưỡng cho người già và trẻ em, nước hồng ép chữa bệnh áp huyết cao Quả hồng chế biến thành quả khô là mặt hàng rất được ưa chuộng

Cây ăn quả á nhiệt đới được trồng lâu năm ở Việt Nam, phổ biến nhất là từ Nghệ

An trở ra và ở Đà Lạt trên độ cao từ 100-1500m, ở nhiệt độ thấp dưới 200

C, biên độ nhiệt ngày đêm lớn khoảng 15- 200C quả sẽ ngon và đẹp Nhiệt độ nảy mầm 13-170

Hoa có nguồn mật nhiều và chất lượng cao dùng nuôi ong

Gỗ cứng và bền dùng làm đồ mộc

Cây có tán lá sum suê trồng lấy bóng mát

Chịu nóng và rét khá hơn vải nên có thể trồng được ở các tỉnh miền Bắc và miền Nam Nhiệt độ bình quân năm thích hợp là 21-27oC, mùa hoa nở cần nhiệt độ cao hơn, từ 25-32oC, nắng ấm, tạnh ráo Mùa đông cần có thời gian nhiệt độ thấp thuận lợi cho phân hoá mầm hoa

Trang 14

Thích bóng râm hơn vải, thích ánh sáng tán xạ hơn trực xạ

Ưa đất ẩm mát, đất phù sa nhiều màu, ít chua (pH 4,5-6,0) và chịu úng hơn vải, lượng mưa từ 1.300-1.600mm

 Cây Vải thiều (Tên khoa học: Litchi sinensis sonn)

Quả vải ngoài ăn tươi còn để sấy khô, làm đồ hộp, dấm,rượu

Thân và rễ chứa nhiều tanin dùng trong công nghiệp

Hoa có nguồn mật chất lượng cao dùng để nuôi ong

Trồng phổ biến ở các nước châu Á, ở nước ta vải trồng thích hợp ở các tỉnh từ Hà Tĩnh trở ra

Nhiệt độ cần cho cây sinh trưởng từ 16-18oC, thích hợp nhất là 24-29o

C, cần có mùa đông lạnh vải ra hoa tốt, nhiệt độ thích hợp cho vải ra hoa kết quả từ 18-24oC Nắng càng nhiều càng thuận tiện cho sự hình thành hoa, tháng 3 có nắng thì thụ phấn mới tốt

Lượng mưa tối thiểu hàng năm 1.250mm, chịu được độ ẩm không khí cao 80-90%,

có khả năng chịu hạn nhưng kém chịu úng ngập

Đất thích hợp nhất là đất phù sa, dày, gần trung bình (pH 6,0-6,5), có thể trồng trên đất phù sa cổ, sa thạch, phiến thạch

 Cây khoai sọ núi

Cây khoai sọ núi (Colocasia esculenta Schott) còn gọi là cây khoai tàu, là cây lương

thực - thực phẩm, chất lượng củ thơm ngon, cho thu nhập ổn định và cao hơn so với lúa nương, năng suất bình quân 5-6 tấn/ha, có nơi đất tốt đạt 12-13 tấn/ha, thường được trồng ở nhiều tỉnh vùng núi

Cây chịu được hạn và đất nghèo dinh dưỡng, phù hợp với điều kiện trồng trên nương, đồi, dễ trồng và ít bị sâu bệnh hại Trồng khoai sọ núi trên đất dốc có tác dụng bảo vệ đất, chống xói mòn

 Cây đậu tương ở Miền núi phía Bắc

Cây đậu tương dễ trồng, phát triển trên nhiều loại đất (đồi, gò, nương ) là cây cố định đạm, cải tạo đất (sau vụ gieo trồng để lại trong đất 50 - 100kg đạm nguyên chất/ha) thích nghi với điều kiện khí hậu miền núi, phát triển tốt trong mùa mưa (từ tháng 4 đến tháng 10) nên là cây chống xói mòn đất

 Trồng gừng dưới tán rừng

Gừng được dùng làm gia vị, mứt, kẹo, rượu và làm thuốc

Hiện nay gừng được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc và đã có một số công ty Nhật Bản muốn nhập gừng nước ta với một khối lượng lớn Năng suất trồng gừng dưới tán rừng có thể đạt trung bình 3 - 4 tấn/ha

Gừng cùng với các loài cây lương thực, thực phẩm, dược liệu khác được trồng xen dưới tán rừng mang lại thu nhập hàng năm cho các hộ làm nghề rừng, đảm bảo cuộc

Trang 15

sống để trồng rừng, khoanh nuôi, bảo vệ rừng, đặc biệt là rừng gỗ lớn, gỗ quý có thời gian kinh doanh dài

Trồng gừng với các loài cây khác xen với cây rừng tạo thành một tầng thảm tươi dưới tán rừng có tác dụng chống xói mòn, bảo vệ đất và giữ độ ẩm cho đất

Trồng cây rừng xen với gừng, hạn chế cỏ dại, kết hợp chăm sóc cây gừng hàng năm chăm sóc luôn cây rừng đã giảm bớt công chăm sóc rừng trồng hàng năm 51 - 80 công/ha

Cây gừng ít bị thú rừng và trâu, bò phá hại, cho thu hoạch tương đối ổn định, ít phụ thuộc vào thời tiết

 Trồng sa nhân dưới tán rừng

Sa nhân (Amomum sp) là vị thuốc quý, chuyên trị các bệnh đường ruột, kém tiêu

hoá và dùng làm gia vị, hương liệu Rất được ưa chuộng trên thị trường thế giới và trong nước

Việt Nam có khoảng 16 loài mang tên sa nhân, nhân dân ta lâu đời chỉ khai thác sa nhân trong rừng tự nhiên, ít năm gần đây, do rừng bị thu hẹp nên nhiều địa phương đã gây trồng sa nhân dưới tán rừng Ở Mai Châu (Hoà Bình), nhiều hộ gia đình đã có thu nhập cao do trồng sa nhân

Sa nhân là cây thân thảo lâu năm, rễ mọc ngang dưới lớp đất mỏng, nằm ở tầng thảm tươi, chịu ảnh hưởng trực tiếp của tiểu khí hậu rừng Cây cao khoảng 1,5 - 3m, chịu bóng, ưa ẩm

Sa nhân chỉ trồng thích hợp ở vùng rừng núi, cao dưới 800m so với mặt biển, lượng mưa trung bình năm 1000 - 3000mm Đất xốp có tính chất đất rừng, ẩm mát, không dốc lắm, dưới độ tàn che 0,5 - 0,6

4 Danh sách một số loài cây lâm nghiệp ưu tiên

4.1 Vùng Tây Bắc (TB) gồm 4 tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hòa Bình

1) Tếch (Tectona grandis L.)

2) Xoan ta (Melia azedarach L.)

3) Lát hoa (Chukrasia tabularis A Raeusch)

4) Gạo (Bombax malabarica D C.)

5) Trám trắng (Canarium album Lour Raeusch)

6) Keo lai (Acacia mangium  Acacia Auriculijormis)

7) Keo tai tượng (Acacia mangium Wild)

8) Keo lá tràm (Acacia auriculijormis A Cunn)

9) Bạch đàn urô (Eucalyptus urophylla S.T.Blake)

10) Bạch đàn lai (các giống lai khác loài bạch đàn urô, camal, têrê)

11) Dó trầm (Aquilaria crassna Pierre ex Lecomte)

12) Luồng (Dendrocalamus membranceus Munro)

13) Trẩu (Vernicia montana Lour.)

Trang 16

4.2 Vùng Trung tâm (TT) gồm 6 tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Tuyên Quang, Phú Thọ, Vĩnh Phúc

2) Sa mộc (Cunminghamia lanceolata Lamb Hook)

3) Mỡ (Mangletia conijera Dandy)

5) Keo lá tràm (Acacia auriculijormis A Cunn)

7) Bồ đề (Styrax tonkinensis (Pierre) Craib ex Hardw)

10) Keo lai (Acacia mangium  Acacia Auriculijormis)

12) Tre điềm trúc (Dendrocalamus ohhlami Keng f)

13) Quế (Cinnamomum cassia L J.Presl)

4.3 Vùng Đông Bắc (ĐB) gồm 6 tỉnh Cao bằng, Lạng Sơn, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Bắc Giang

1) Keo lá tràm (Acacia auriculijormis A, Cunn)

3) Mỡ (Mangletia conijera Dandy)

4) Sa mộc (Cunminghamia lanceolata Lamb Hook)

5) Tông dù (Toona sinensis A Juss M.Roem)

7) Thông mã vĩ (Pinus massoniana Lamb.)

8) Thông nhựa (Pinus mercusii Jungh.et de Vries)

9) Bạch đàn urô (Eucaliptus urophylla S T Blake)

10) Bạch đàn lai (các giống lai khác ngoài bạch đàn urô, camal, têrê)

11) Keo lai (Acacia mangium  A auriculijormis)

12) Trúc sào (Phyllostachys edulis.)

13) Sồi phảng (Lithocarpus jissus Champ Ex benth.)

14) Chè đắng (Ilex kaushue S Y Hu)

15) Hồi (Illicium verum Hook f.)

4.4 Vùng Đồng bằng sông Hồng (ĐBSH) gồm 10 tỉnh Hải Phòng, Hải Dương, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hà Nội, Hà Tây, Thái Bình, Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình

Trang 17

2) Gạo (Bombax malabarica DC.)

3) Lát hoa (Chukrasia tabularis A Fuss)

4) Xà cừ (Khaya senegalensis (Desr) A Juss)

5) Keo lá tràm (Acacia auriculijormis Cunn.)

7) Bạch đàn têrê (Eucalyptus tereticornis Sm.)

10) Phi lao (Casuarina equisetijolia Forst et Forst f.)

11) Mây tất (Calamus tetradactylus Hance)

12) Tre điền trúc (Dendrocalamus ohhlami Keng.f)

13) Hoa hoè (Sophora japonica L.)

14) Lát Mexico (Cedrela odorata)

4.5 Vùng Bắc Trung Bộ (BTB) gồm 6 tỉnh Thanh Hoá, Nghệ An, Nghệ Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế

1) Huỷnh (Tarrietia javanica Blume)

2) Lát hoa (Chukrasia tabularis A Fuss)

3) Keo lưỡi liềm (Acacia crassicarpa A Cunn Ex Benth)

4) Keo lá tràm (Acacia auriculijormis A Cunn.)

6) Thông caribê (Pinus caribaea Morelet)

9) Bạch đàn lai (các giống lai khác loài bạch đàn urô, camal, têrê.)

13) Thông nhựa (Pinus merkusii Jungh et de Vries)

15) Quế (Cinnamomum cassia L.J.Presl.)

16) Sồi phảng (Lithocarpus jissus Champ.ex benth.)

4.6 Vùng Nam Trung Bộ (NTB) gồm 7 tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bình Thuận

2) Bông gòn (Ceiba pentandra (L.) Gaertn)

Trang 18

3) Dầu rái (Dipterocarpus alatus Roxb.Ex.G.Don)

4) Sao đen (Hopea odorata Roxb)

5) Keo lưỡi liềm (Acacia crassicarpa A Cunn Ex Benth)

9) Bạch đàn camal (Eucalyptus camaldulensis Dehanh)

13) Quế (Cinnamomum cassia L.J.Presl)

4.7 Vùng Tây Nguyên (TN) gồm 5 tỉnh Lâm Đồng, Đắc Nông, Đắc Lắc, Gia Lai, Kon Tum

1) Dầu rái (Dipterocarpus alatus Roxb,Ex.G Don)

4) Xà Cừ (Khaya senegalensis (Desr) A.Juss)

6) Giổi xanh (Michelia meriocris Dandy)

7) Thông 3 lá (Pinus kesiya Royle ex Gordon)

14) Bời lời đỏ (Litsea glutinosa (Lowr.) C.B.Rob)

4.8.Vùng Đông Nam Bộ (ĐNB) gồm 6 tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh, TP.Hồ Chí Minh

1) Dầu rái (D ipterrocapus alatus Roxb.Ex.Don)

3) Gáo (Neolamarckia cadamba (Roxb) Booser)

4) Bông gòn (Ceiba pentandra (L.)Gaertn)

Trang 19

7) Xà cừ (Khaya senegalensis (Desr) A.Juss)

9) Keo lưỡi liềm (Acacia crassicarpa A Cunn.ex.Benth)

13) Keo lai (Acacia mangium  Acacia auriculijormis)

14) Gió trầm (A quilaria crassna Pierre ex Lecomte)

15) Lát Mexicô (Cedrela odorata)

16) Xoan mộc (Toona surenii Blume Merr.)

4.9 Vùng Tây Nam Bộ (TNB) gồm 12 tỉnh Long An, Bến Tre, Đồng Tháp, Sóc Trăng, Vĩnh Long, Cần Thơ, Tiền Giang, An Giang, Trà Vinh, Kiên Giang, Bạc Liêu, Cà Mau

1) Đước (Rhizophora apiculata Blume)

2) Tràm cừ (Melaleuca cajuputi Powell)

3) Tràm Úc (Melaleuca leucadendra L)

4) Gáo (Neolamarckia cadamba (Roxb)Booser)

7) Keo lá tràm (Acacia auriculijormis A.Cunn.)

9) Tre điền trúc (Dendrocalamus ohhlami Keng.f.)

10) Gió trầm (Aquilaria crassna Pierre ex Lecomte)

Định dạng
Số trang	39
Dung lượng	2,11 MB