Ngày soạn: 28.8.06Tiết 1: Bài 1: đặc điểm chung của cơ thể sống A.Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm: - Phân biệt được vật sống và vật không sống, nêu được những đặc điể
Trang 1Ngày soạn: 28.8.06
Tiết 1:
Bài 1: đặc điểm chung của cơ thể sống
A.Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm:
- Phân biệt được vật sống và vật không sống, nêu được những đặc điểm chủ yếu của cơ thể sống
- Rèn luyện cho học sinh kỉ năng quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp
- Bước đầu giáo dục cho học sinh biết yêu thương và bảo vệ thực vật
II Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
? Em hãy cho biết thực vật là gì?
III.
Bài mới:
1, Đặt vấn đề: Hằng ngày chúng ta tiếp xúc với các loại đồ vật: Cây cối,các con vật khác nhau Đó là giới vật xung quanh chúng ta, chúng boa gồm vậtsống và vật không sống
2, Triển khai bài:
Hoạt động thầy trò Nội dung
HĐ1: (15 phút)
GV yêu cầu hs quan sát môi trường
xung quanh và cho biết:
? Hãy nêu tên 1 số cây cối, con vật đồ
vật mà em biết
GV chọn ra mỗi loại 1 đồ vật cho hs
thảo luận (Cây đậu, con gà, hòn đá…)
* Vật sống thì lớn lên và sinh sản
* Vật không sống thì không lớn lên
Trường THCS Hải Thái Giáo án sinh học
6
Trang 11
Gi¸o viªn: TrÇn Minh Huy
Trang 2? Qua thảo luận em rút ra đặc điểm
giống nhau và khác nhau giữa vật sống
sau mục 2 rồi điền vào phiếu học tập
HS đại diện các nhóm báo cáo kêt quả,
bổ sung, gv nhận xét, kết luận
? Qua kết quả bảng phụ trên hãy cho
biết cơ thể sống có đặc điểm gì chung
HS trả lời, GV kết luận
2.Đặc điểm chung của cơ thể sống.
(Bảng phụ kẻ sẵn ở giấy rôky)
- Cơ thể sống có những đặc điểm quan trọng:
+ Có sự trao đổi chất với môitrường (lấy chất cần thiết và loại
bỏ chất thải) để tồn tại
+ Lớn lên và sinh sản
IV.
Kiểm tra đánh giá: (5 phút)
1, Chọn câu đúng trong các câu dưới đây tương ứng với cơ thể sống:
Trang 3Hoạt động thầy trò Nội dung
HĐ1: (13 phút)
-HS thực hiện lệnh mục a SGK, cácnhóm thảo kuận, rồi hoàn thành
1 Sinh vật trong tự nhiên
a Sự đa dạng của thế giới sinh vật:
(Bảng phụ )
-Sinh vật trong tự nhiên rất phong phú và đa dạng, chúng sống ở nhiều môi trường khác nhau, có mối quan hệ mật thiết với nhau và với con người
b Các nhóm sinh vật trong tự nhiên
Thực vật
Ngày soạn:29.8.06 Tiết 2: Bài 2: nhiệm vụ của sinh học
A.Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm
- Nêu được một vài ví dụ cho thấy sự đa dạng của sinh vật, kể tên được 4 nhóm sinh vật chính
- Rèn luyện cho học sinh kỉ năng quan sát, phân tích, tổng hợp
- Giáo dục cho học sinh tích cực trong học tập
? Giữa vật sống và vật không sống có gì khác nhau?
III Bài mới:
1.Đặt vấn đề
Sinh học là khoa học chuyên nghiên cứu về thế giới sinh vật trong tự nhiên
Có nhiều loại sinh vật khác nhau: ĐV, TV, vi khuẩn và nấm
2.Triển khai bài
3
Trang 4Gv yêu cầu hs xem lại bảng phụ, xếp
loại riêng những ví dụ thuộc TV, ĐV
và cho biết ?
? Các loại sinh vật thuộc bảng trên
chia thành mấy nhóm ?
? Đó là những nhóm nào ?
HS các nhóm thảo luận dựa vào
bảng, nội dung thông tin và quan sát
hình 2.1SGK, đại diện báo cáo kết
HĐ 2: (20 phút)
GV giới thiệu nhiệm vụ chủ yếu của
sinh học, các phần mà hoc sinh được
IV Kiểm tra, đánh giá (5 phút)
- Nhiệm vụ sinh học: là nghiên cứu đặcđiểm cấu tạo, hoạt động sống,các điềukiện sống của sinh vật, cũng như cácmối quan hệ giữa các sinh vật với nhau
và với môi trường Từ đó biết cách sửdụng hợp lí chúng để phục vụ đời sốngcủa con người
- Nhiệm vụ thực vật học: ( SGK )
- Kể tên các nhóm sinh vật trong tự nhiên?
- Nhiệm vụ của sinh học là gì ?
Gi¸o viªn: TrÇn Minh Huy
Trang 5Trang 54
Gi¸o viªn: TrÇn Minh Huy
Trang 6Hoạt động thầy trò Nội dung
HĐ 1: (13 phút)
GV cho HS quan sát H 3.1-4SGK, GV treo tranh lên bảng cho học quan sát yêu cầu:
Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm
- Nêu đặc điểmchung của thực vật, sự phong phú và đa dạng của thực vật
- Rèn luyện cho học sinh kỉ năng quan sát, phân tích, tỏng hợp và hoạt động
GV: - Tranh hoặc ảnh một số khu rừng, một vườn cây, sa mạc
- Đèn chiếu, phim trong(nếu có), bảng phụ
HS: Sưu tầm các loại tranh ảnh, báo chí, bìa lịch….về thực vật sống ở các môi
Thực vật rấtđa dạng và phong phú, giữa chúng có đặc điểm gì chung ? Để
phân biệt được hôm nay chúng ta tìm hiểu vấn đề này?
2 Triển khai bài:
Trang 7- GV treo bảng phụ gọi một vài học sinh
điền kết quả vào, HS các nhóm khác
IV Kiểm tra đánh giá: (5 phút)
- Thực vật trên trái đất có khoảng250.000- 300.000 loài, ở Việt Nam cókhoảng 12.000 loài, có nhiều dạngkhác nhau, thích nghi với từng môitrường sống
2, Đặc điểm chung của thực vật
+ Phản ứng chậm với các kích thích từmôi trường ngoài
Hãy khoanh tròn những câu trả lời đúng trong những câu sau:
1, Đặc điểm khác nhau giữa thực vật với sinh vật khác
a, TV rất đa dạng và phong phú
b, TV sống khắp nơi trên trái đất
c, TV có khả năng tổng hợp chất hữu cơ, phần lớn không có khả năng di chuyển, phản ứng chậm với các kích thích với môi trường
2, Điểm khác nhau cơ bản giữa thực vật với các sinh vật khác là
a, Thực vật có khả năng tự tổng hợp chất hữu cơ
b, Thực vật có khả năng vận động, lớn lên, sinh sản
c, Thực vật là những sinh vật vừa có ích vừa có hại
Gi¸o viªn: TrÇn Minh Huy
Trang 8Xem trước bài mới, HS chuẩn bị phiếu học tập.
Ngày soạn:11.9.06
Tiết 4:
Bài 4: có phảI tất cả các thực vật đềU có hoa
A Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm
- HS phân biệt được thực cây có hoa và cây không có hoa, dựa vào đặc điểm của
cơ quan sinh sản Phân biệt được cây một năm và cây lâu năm
- Rèn luyện kỉ năng quan sát, nhận biết, so sánh và hoạt động nhóm
- Giáo dục cho học sinh có ý thức bảo vệ thực vật
B
Phương pháp:
Quan sát, hoạt động nhóm
C Chuẩn bị:
GV:- Tranh phóng to hình 4.1-2 SGK, bìa, băng keo
- Mẫu vật thật một số cây (cây còn non, cây đã có hoa và cây không có
hoa)
HS: - chuẩn bị một số cây: cải, lúa, rêu
- Thu thập một số tranh ảnh về các cây có hoa và không có hoa D
2 Triển khai bài:
Hoạt động thầy trò Nội dung
Trang 9HĐ1: (20 phút)
- GV yêu cầu HS quan sát hình 4.1 và
đối chiếu với bảng bên cạnh GV
dùng sơ đồ câm yêu cầu HS xác định
các cơ quan của cây, nêu chức năng
chủ yếu của các cơ quan đó
- HS quan sát vật mẫu, tranh ảnh, các
nhóm tiến hành thảo luận
? Xác định cơ quan sinh sản và cơ
quan sinh dưỡng của cây rồi tách
thành 2 nhóm
- HS đại diện các nhóm trả lời, bổ sung,
GV nhận xét, kết luận
- GV yêu cầu HS quan sát hình 4.2
SGK, các nhóm thảo luận hoàn thiện
bảng 4.2
- GV treo bảng phụ, HS các nhóm lên
bảng điền kết quả vào, các nhóm nhận
xét và bổ sung
HS tìm hiểu thông tin mục 1 SGK,
đồng thời kết hợp bảng trên cho biết:
? Đặc điểm của thực vật có hoa và
? Kể tên một số cây lâu năm, Trong
vòng đời có nhiều lần ra hoa kết quả
- Thực vật có hoa gồm 2 cơ quan: cơquan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản+ Cơ quan sinh dưỡng gồm: Rễ, thân,
lá có chức năng nuôi dưỡng cây
+ Cơ quan sinh sản gồm: Hoa, quả,hạt có chức năng duy trì và phát triểnnòi giống
2,Cây một năm và cây lâu năm
- Cây một năm là những cây sống trongvòng 1 năm
- Cây lâu năm là những cây sống nhiềunăm,
Đánh dấu x vào đầu câu trả lời đúng trong những câu sau đây:
Trang 101.Nhóm cây nào toàn cây lâu năm
a, Cây mit, cây khoai lang, cây ổi
b, Cây thìa là, cây cải cúc, cây gỗ lim
c, Cây na, cây táo, cây su hào
d, Cây đa, cây si, cây bàng
2.Thực vật không có hoa khác thực vật có hoa ở những điểm nào?
a, Thực vật không có hoa thì cả đời chúng không bao giờ ra hoa
b, Thực vật có hoa đến một thời kì nhất định trong đời sống thì ra hoa, tạoquả và kết hạt
c, Cả a & b
d, Câu a & b đều sai
V.
Dặn dò: (1 phút)
- Về nhà học bài củ, trả lời câu hỏi và làm bài tập SGK
- Xem trước bài mới “ bài 5”
Ngày soạn:12.9.06 Chương I: tế bào thực vật
Tiết 5:
Bài 5: kính lúp, kính hiển vi và cách sử dụng
A Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm
- Nhận biết được các bộ phận của kính lúp, kính hiểu vi và biết cách sử dụng
Muốn có hinh ảnh phóng to hơn vật thật ta phải dùng kính lúp hay kính hiển
vi Vậy kính lúp và kính hiển vi là gì ? Cấu tạo như thế nào ? 2
Triển khai bài:
Hoạt động thầy trò Nội dung
Trang 11HĐ 1: (14 phút)
- GV yêu cầu HS tìm hiểu thông tin
mục 1 SGK, đồng thời phát một nhóm
1 kính lúp
- Các nhóm trao đổi trả lời câu hỏi:
? Trình bày cấu tạo của kính lúp
kính hiển vi (tranh) cho biết:
? Kính hiển vi có cấu tạo gồm mấy bộ
- Kính lúp có khả năng phóng to ảnh của vật từ 3-20 lần
b, Cách sử dụng
- Tay trái cầm kính lúp
- Để kính sát vật mẫu
- Nhìn mắt vào mặt kính, di chuyễn kínhsao cho nhìn rỏ vật nhất quan sát2,Kính hiển vi và cách sử dụng
a, Cấu tạo:
Gồm 3 bộ phận chính: Chân kính, thân kính và bàn kính
- Chân kính làm bằng kim loại
- Thân kính gồm:
+ ống kính:
• Thị kính (nơi để mắt quan sát, có chia độ)
• Đĩa quay gắn với vật kính
• Vật kính có ghi độ phóng đại.+ ốc điều chỉnh: có ốc to và ốc nhỏ
- Bàn kính: nơi đặt tiêu bản để quan sát,
có kẹp giữ.(Ngoài ra còn có gươngphản chiếu, để tập trung ánh sáng)
* Kính hiển vi có thể phóng đại vật thật
từ 40- 3000 lần (kính điện tử 40.000 lần)
10.000-b, Cách sử dụng
- Điểu chỉnh ánh sáng bằng gương phản chiếu
- Đặt tiểu bản lên bàn kính sao cho vật
Trang 111
Gi¸o viªn: TrÇn Minh Huy
Trang 12GV cho HS đọc mục ghi nhớ SGK.
IV Kiểm tra đánh giá: (4 phút)
mẫu đúng ở trung tâm, cố định (không
để ánh sang mặt trời chiếu trực tiếpvào kính)
- Đặt mắt vào kính, tay phải vặn ốc to từ
từ trên xuống đến gần sát vật kính
- Mắt nhìn vào thị kính, tay phải vặn từtừu ốc to dưới lên đến khi thấy vật cầnquan sát
- Điều chỉnh bằng ốc nhỏ đến khi nhìn
rỏ vật nhất
? Trình bày các bộ phận của kính hiển vi
? Trình bày các bước sử dụng kính hiển vi
Bài 6 : quan sát tế bào thực vật
A Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm
- HS làm được một tiêu bản TBTV (TB vảy hành, TB thịt quả cà chua chín)
- Rèn luyện kỉ năng làm tiêu bản, quan sát, sử dụng kính hiển vi cho học sinh
- Giáo dục cho học sinh ý thức bảo quản kính hiẻn vi B
Phương pháp:
Thực hành, vấn đáp gợi mở
C Chuẩn bị:
GV: - Cách pha chế thuốc nhuộm xanhmêtylen
- Vật mẫu: củ hành, quả cà chua chín
HS: Xem trước bài, vở bài tập, bút chì
D Tiến trình lên lớp:
I ổn định: (1 phút)
II Bài cũ: (5 phút)
? Trình bày cách sử dụng kính hiển vi
III Bài mới: 1
Đặt vấn đề:
Trang 13Các bộ phận của thực vật được cấu tạo bởi tế bào Vậy tế bào là gì? Hôm nay chúng ta tìm và quan sát vấn đề này.
2.
Triển khai bài:
Hoạt động thầy trò Nội dung
HĐ1: (17 phút)
- GV yêu cầu HS quan sát hình 6.1, đồng
thời GV trình bày các bước làm tiêu
- Nhóm trưởng điều chỉnh kính để quan
sát rõ TB, các thành viên lần lượt quan
sát, rồi vẽ hình vào vở bài tập
- GV cho HS đọc phần ghi nhớ cuối bài
1, Quan sát tế bào biểu bì vảy hànhdưới kính hiển vi:
a, Tiến hành:
- Bóc 1 vảy hành tươi ra khỏi củ
- Dùng kim mũi mác lột vảy hành(1/3cm) cho vào đĩa đồng hồ có đựngnước cất
- Lấy 1 bản kính sạch đã giọt sẵn 1 giọtnước Đặt mặt ngoài TB vảy hành sátbản kính, đậy lá kính, thấm bớt nước
TB tan đều trong nước, đậy lá kính,thấm bớt nước
Trang 146.3 SGK
IV Kiểm tra đánh giá: (5 phút)
- Đánh giá kết quả thực hành từng nhóm và kết quả chung
- Yêu cầu HS về nhà hoàn thiện bài vẽ
- Hướng dẫn cách lau kính V
Dặn dò: (1 phút)
Học bài củ, trả lời các câu hỏi cuối bài
Xem trước bài mới “ cấu tạo TBTV”
Ngày soạn:19/9/06
Tiết 7:
Bài 7: cấu tạo tế bào thực vật
A Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm
- Các cơ quan của thực vât đều được cấu tạo bắng tế bào, những thành phần chủ yếu của tế bào, khái niệm về mô
- Rèn luyện kỉ năng quan sát, phân tích, tổng hợp và hoạt động nhóm cho HS
- Giáo dục cho HS biết bảo vệ thực vật B
Trang 15Bài cũ: (5 phút)
? Trình bày các bước tiến hành làm tiêu bản TB biểu bì vảy hành
III Bài mới:
1.
Đặt vấn đề:
Chúng ta đã quan sát TB biểu bì vảy hành, đó là những khoang hình đa giácxết sát nhau Có phải tất cả các tế bào TV, các cơ quan đều có cấu tạo giốngnhau hay không Để biết được hôm nay chúng ta tìm hiểu vấn đề này
2.
Triển khai bài:
Hoạt động thầy trò Nội dung
HĐ 1:(11phút)
- GV treo tranh 7.1-3 SGK, yêu cầu HS
quan sát, các nhóm thảo luận trả lời
các câu hỏi:
? Tìm điểm giống nhau cơ bản trong
cấu tạo TB rễ, thân, lá của cây
?Nhận xét hình dạng TBTV
- Đại diện các nhóm trả lời, bổ sung,
GV kết luận, giải thích (ngay trong
một cơ quan cũng có nhiều TB khác
- GV yêu cầu HS quan sát hình 7.4 và
tìm hiểu thông tin mục 2 SGK
- Các nhóm thảo luận trả lời câu hỏi:
? TBTV gồm những phân nào
? Nêu cấu tạo từng phần của TBTV,
chức năng của chúng
- HS trả lời, GV gọi một số HS lên
bảng chỉ vào tranh các bộ phận của
Hình dạng và kích thước của tế bào .
- Các cơ quan của TV đều được cấu tạo bằng TB
- TBTV có hình dạng khác nhau: hìnhnhiều cạnh, hình trứng, hình sợi, hìnhsao
- Mang sinh chất, bao bọc chất TB
- Chất TB là chất keo lỏng, chứa các bào quan như: lục lạp, không bào…
- Nhân có cấu tạo phức tạp, có chức năngđiều triển mọi hoạt sống của TB
3.
Mô:
- Mô là nhóm TB có hình dạng cấu tạo giống nhau, cùng thực hiện một chức
Trang 16- Các nhóm thảo luận hoàn thành lệnh năng riêng.
- Các loại mô thường gặp:
+ Mô phân sinh ngọn
+ Mô mềm
+ Mô nâng đỡ
IV.
Kiểm tra đánh giá: ( 5 phút)
* GV tổ chức cho HS trò chơi ô chữ cuối bài
3, Tám chữ cái: Một thành phần của TB, chứa dịch TB
4, Mười hai chữ cái: Bao bọc chất TB
5, Chín chữ cái: hất keo lỏng có chứa nhân, không bào và thành phần khác
V Dặn dò: (1 phut)- Học bài củ và trả lời những câu hỏi sau bài
- Đọc mục em có biết cuối bài
- Xem trước bài mới: Sự lớn lên và phân chia TB
Ngày soạn:25/9/06
Tiết 8:
Trang 17Bài 8: sự lớn lên và phân chia tế bào
A Mục tiêu: Sau khi học xong bai này học sinh cần nắm:
- HS hiểu ý nghĩa của sự lớn lên và phân chia TB (TB ở mô phân sinh ngọn
mới có khả năng phân chia)
- Rèn luyện cho HS kỉ năng quan sát, nhận biết, phân tích, so sánh và hoạt
? TBTV gồm những phần nào? Nêu đặc điểm của từng phần?
III Bài mới:
1.
Đặt vấn đề:
Thực vật cấu tạo bởi TB, cơ thể thực vật lớn lên do sự tăng số lượng TB quaquá trình phân chia và tăng kích thước của từng TB Vậy TBTV lớn lên vàphân chia như thế nào, để biết được hôm nay chúng ta tìm hiểu
2.
Triển khai bài:
Hoạt động thầy trò Nội dung
HĐ 1: (13 phút)
- GV yêu cầu HS tìm hiểu nội dung
thông tin và quan sát hình 8.1 SGK
- Các nhóm trao đổi trả lời câu hỏi phần
lệnh sau phần 1 SGK
? TB lớn lên hư thế nào
? Nhờ đâu TB lớn lên được
- HS đại diện các nhóm trả lời, bổ sung
- GV nhận xét, kết luận
HĐ 2: (20 phút)
- GV yêu cầu HS tìm hiểu nội dung
thông tin mục 2 và quan sát hình 8.2
SGK
- Các nhóm thảo luận trả lời câu hỏi
1, Sự lớn lên của tế bào:
- TB non có kích thước nhỏ sau đó todần lên đến 1 kích thước nhất địnhthành TB trưởng thành
- Nhờ quá trình trao đổi chất TB lớn dầnlên
2, Sự lớn lên và phân chia tế bào:
- TB sinh ra rồi lớn lên tới một kíchthước nhất định sẽ phân chia thành 2