Sửa đổi Hiến pháp

Hiến pháp sửa đổi cũng tiếp tục khẳng định rõ về chủ quyền nhân dân, tức tất cả những quyền lực nhà nước là thuộc về nhân dân và quyền lực đó được phân công, phối hợp, kiểm soát trong vi

Trang 1

Sửa đổi Hiến pháp: Các cơ quan quyền lực sẽ kiểm soát lẫn nhau

Thứ hai, 05/11/2012, 03:13 (GMT+7)

Tuần này, Quốc hội (QH) sẽ có buổi thảo luận đầu tiên về dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992; dự thảo Nghị quyết về việc lấy ý kiến nhân dân về dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 Hiến pháp sửa đổi có 3 nội dung quan trọng, đó là xác định chính thể; quyền con người, quyền công dân; thể chế bộ máy nhà nước PV Báo SGGP đã trao đổi với ông Đinh Xuân Thảo, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp của QH,

về vấn đề này.

- Phóng viên: Thưa ông, lần sửa đổi Hiến pháp này xác định chính thể như thế nào?

Ông ĐINH XUÂN THẢO: Thứ nhất, chúng ta lựa chọn chính thể nào thì thiết kế Hiến pháp theo chính thể đó

Trong chính thể của chúng ta không xác định là nhà nước cộng hòa hay nhà nước liên bang như một số nước Ta xác định rõ, Nhà nước ta là nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân Hiến pháp sửa đổi cũng tiếp tục khẳng định rõ về chủ quyền nhân dân, tức tất cả những quyền lực nhà nước là thuộc về nhân dân và quyền lực đó được phân công, phối hợp, kiểm soát trong việc thực hiện 3 quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp Đồng thời khẳng định rõ, nhân dân trao quyền lực của mình cho cơ quan nhà nước như một hình thức để sử dụng quyền lực thông qua người đại diện.

Bên cạnh đó, nhân dân thực hiện trực tiếp quyền lực chính trị của mình, đó là tham gia để quyết định những vấn

đề quan trọng của quốc gia, của địa phương bằng lá phiếu của mình, ví dụ như thông qua trưng cầu ý dân Chẳng hạn những vấn đề lớn như có xây dựng đường sắt cao tốc Bắc - Nam hay không, sáp nhập tỉnh này tỉnh kia, mở rộng thủ đô hay không… theo quy định trong Hiến pháp sửa đổi sẽ phải đưa ra để trưng cầu ý dân, dân

sẽ bỏ phiếu giống như đi bầu cử Đó là điều mới của sửa đổi lần này, thể hiện Nhà nước ta, nhân dân thực sự là người chủ đất nước Đấy là cốt lõi của thể chế chính trị.

Thứ hai, Hiến pháp theo đúng chế độ của chúng ta: Đảng lãnh đạo, một đảng Chế độ chính trị của ta là Đảng CSVN lãnh đạo Nhà nước, xã hội Lần sửa đổi này sẽ làm rõ thêm bản chất của Đảng: là đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động đồng thời là đội tiên phong của dân tộc Đảng hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, chịu trách nhiệm trước nhân dân về các quyết định của mình, chịu sự giám sát của nhân dân Do bản chất như vậy nên nhân dân là người quyết định thể chế chính trị này Điều này được khẳng định rất rõ trong Điều 4.

- Quyền con người, quyền công dân sẽ được thể hiện thế nào, thưa ông?

Ở Hiến pháp hiện hành, quyền con người được hiểu đồng nghĩa với quyền cơ bản của công dân Nhưng thực tế, không phải mọi quyền con người đều là quyền công dân, quyền con người rộng hơn Lần này, Hiến pháp sửa đổi thêm nội dung về quyền con người (trước đây không có - PV) Vị trí của chương là chương 2, sau chương nói về chế độ chính trị, tức là rất quan trọng Quyền và trách nhiệm của công dân cũng được thể hiện đầy đủ Nguyên tắc là những quyền cơ bản của con người là thiêng liêng, bất khả xâm phạm Nhà nước hạn chế một số quyền vì

lý do an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia dân tộc, còn lại tạo điều kiện để thực hiện quyền con người, quyền công dân tốt nhất Như vậy, vai trò của nhân dân trong Hiến pháp sửa đổi được đề cao.

- Về bộ máy nhà nước, Hiến pháp sửa đổi lần này có điều gì mới?

Ngoài thể hiện quyền lực có sự thống nhất, phân công, phối hợp thì có thêm sự kiểm soát quyền lực Đây là điểm mới Muốn kiểm soát được quyền lực, trước hết phải có sự phân công rạch ròi giữa các cơ quan trong hệ thống

tư pháp, hành pháp, lập pháp (quan hệ ngang); có sự phân công, phân cấp, phân quyền rõ ràng từ trung ương xuống địa phương (quan hệ dọc).

Đối với Chủ tịch nước, là một thiết chế đứng đầu về đối nội, đối ngoại, được giao những thẩm quyền của cả 3 nhánh quyền lực, tức là Chủ tịch nước có một số quyền tư pháp, lập pháp, hành pháp Lần này Hiến pháp quy định rõ hơn nội hàm từng nhiệm vụ của Chủ tịch nước, như chức năng thống lĩnh lực lượng vũ trang, Chủ tịch Hội đồng quốc phòng an ninh (có thẩm quyền phong hàm cấp tướng từ thiếu tướng trở lên, đô đốc, phó đô đốc hải quân); có quyền yêu cầu Thủ tướng Chính phủ triệu tập hội nghị đặc biệt về những vấn đề mà Chủ tịch nước quan tâm và trong phạm vi quyền hạn của Chủ tịch nước, như về vấn đề quốc phòng an ninh

Đối với hành pháp, Chủ tịch nước có quyền kiến nghị lại Ủy ban Thường vụ QH đối với những pháp lệnh, những luật mà QH thông qua nhưng Chủ tịch nước thấy có vấn đề chưa thỏa đáng Giữa 3 nhánh quyền lực, Chủ tịch nước sẽ có sự kiểm soát lẫn nhau Đây chính là để các cơ quan quyền lực giám sát lẫn nhau, là điểm mới Ngay

QH cũng kiểm soát Chủ tịch nước bằng việc Chủ tịch nước phải báo cáo hàng năm về công tác; còn trước đây chỉ báo cáo vào cuối nhiệm kỳ.

- Hiến pháp sửa đổi làm rõ việc thống nhất, phân công, phối hợp, giám sát quyền lực Với tinh thần đó thì có chống được quan liêu, tiêu cực, tham nhũng, tha hóa của người cầm quyền hay không?

Đây là một bước tiến mới Chính việc phân công rõ ràng giữa các cơ quan quyền lực nhà nước là để thực hiện tốt việc kiểm soát từ bên trong lẫn giám sát từ bên ngoài (giám sát của dân) Khi các bên kiểm soát lẫn nhau, công khai minh bạch thì chắc chắn hạn chế được tham nhũng Ví dụ như trong thực hiện quản lý về đất đai, quy hoạch nhờ có sự kiểm soát quyền lực lẫn nhau, nguy cơ tiêu cực sẽ ít đi Hay việc Chủ tịch nước có quyền bãi

Trang 2

bỏ văn bản của Thủ tướng chẳng hạn cũng là cách để kiểm soát quyền lực lẫn nhau.

Sửa đổi Hiến pháp: nhấn mạnh việc trưng cầu ý dân

(VOV) -Trưng cầu ý dân trong Hiến pháp cũ đã có nhưng lại chưa có luật để cụ thể hóa.

Tại phiên họp lần này, Quốc hội khóa XIII dành khá nhiều thời gian thảo luận Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.

Về những nội dung liên quan đến bản dự thảo này, bên lề kỳ họp, ông Đinh Xuân Thảo - Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp của Quốc hội đã có trao đổi với báo chí.

PV: Thưa ông, theo dự thảo sửa đổi Hiến pháp lần này, những vấn đề gì và như thế nào thì nhất thiết phải đưa

ra lấy ý kiến cả nước?

Ông Đinh Xuân Thảo: Hiến pháp quy định những quyền cơ bản của công dân và nhà nước phải tạo điều kiện

thực thi Bên cạnh đó, một số quyền cơ bản của công dân có thể hạn chế với 2 điều kiện: liên quan đến lợi ích quốc gia, quốc phòng - an ninh và lợi ích của cộng đồng lớn… Những nội dung này được quy định bằng luật Lần này, sau khi dự thảo sửa đổi Hiến pháp được thông qua thì một loạt luật phải ban hành, ví dụ Luật biểu tình

Có thể nói, Hiến pháp sẽ là sự cam kết để Nhà nước ban hành các luật để đảm bảo qyền công dân, con người được thực thi.

Về trưng cầu ý dân thì những việc như xây dựng cao tốc sắt bắc - nam thì đúng là phải trưng cầu ý dân Cùng với việc sửa Hiến pháp, trong chương trình xây dựng luật, pháp lệnh 2013 đã dự liệu các luật rồi.

PV: Vậy phần quyền lực mà người dân giữ lại sẽ sử dụng như thế nào, thưa ông?

Ông Đinh Xuân Thảo: Phần nhân dân giữ lại cho mình là quyền lực trực tiếp trong việc quản lý nhà nước, xã

hội Chúng ta phải nhấn mạnh việc quy định trưng cầu ý dân Điều này, Hiến pháp cũ có rồi nhưng có điều không

có luật để cụ thể hóa và không thực hiện Và lần này, Chương 2 quyền cơ bản của con người, công dân, những nội dung này được thể hiện bằng luật Ý dân cũng có luật để xác định rõ nội dung nào, công việc nào phải trưng cầu ý dân, người ta sẽ xác định những vấn đề quan trọng quốc gia, đặc biệt những vấn đề quan trọng ở địa phương Ở Nga, năm 1991 có Hiến pháp mới thì đến năm 1993 có Luật ý dân Tuy nhiên, phải xác định được là những việc nào chứ không phải là tất cả các việc Còn ở Việt Nam phải làm từng bước…

PV: Có thể hiểu, việc xây dựng Luật xin ý kiến Nhân dân và như Hiến pháp có phải là trưng cầu không, thưa

ông?

Ông Đinh Xuân Thảo: Trưng cầu phải có tiêu chí, như về môi trường, kinh tế, liên quan đến người dân,… Ví dụ

mở 1 con đường thực sự cấp bách phải đi qua nhà dân thì chúng ta thuyết phục, nhưng với nhiều phương án thì vẫn phải hỏi ý kiến người dân Nếu dân không đồng ý thì chủ đầu tư phải nắn đường.

PV: Vậy quyền công dân lần này có gì mới ở khía cạnh dân chủ trực tiếp, thưa ông?

Ông Đinh Xuân Thảo: Đúng bản chất, Hiến pháp là khế ước xã hội là đồng thuận của nhân dân trao cho nhà

nước quyền lực của mình, những quyền gì và đến đâu để Nhà nước có quyền quản lý, điều hành xã hội.

Đồng thời với đó, có cơ chế để Nhà nước không lạm quyền và người dân được sử dụng đúng quyền lực chính trị của mình Như vậy, ta đưa nguyên tắc xây dựng Nhà nước pháp quyền là phạm vi hiến pháp và pháp luật phải thực thi cho đúng và Hiến pháp là văn bản thể hiện sự trao quyền lực của nhân dân, thể hiện rất rõ ở điều 1

và 2 Quyền lực nhà nước tập trung thống nhất, thống nhất ở nhân dân, giờ dân trao lại cho Nhà nước Trước đây, người ta hiểu là trao cho Quốc hội- cơ quan quyền lực cao nhất- hiểu như vậy cũng là không chính xác.

PV: Theo dự thảo sửa đổi Hiến pháp lần này, quyền bầu cử không thay đổi nhiều, thưa ông?

Ông Đinh Xuân Thảo: Bầu cử là dân chủ trực tiếp quan trọng nhất, sau đó mới đến trưng cầu ý dân Lần này

dự kiến đưa ra thiết chế Hội đồng bầu cử Quốc gia độc lập Cơ quan này vẫn tồn tại sau khi xong bầu cử để xem xét khiếu nại tố cáo

Trang 3

PV: Vậy còn Quốc hội – cơ quan quyền lực cao nhất, thưa ông?

Ông Đinh Xuân Thảo: Quốc hội giám sát tối cao các cơ quan quyền lực nhà nước, thể hiện là quyền lực của

nhân dân bởi nhân dân trực tiếp bầu ra Quốc hội và Quốc hội đại diện nhân dân giám sát Đến lượt mình, Quốc hội chịu sự giám sát của nhân dân Theo quy định, đại biểu Quốc hội do nhân dân bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân, hàng năm phải báo cáo kết quả thực hiện cho dân… Nếu không hoàn thành nhiệm vụ thì đề nghị bãi nhiễm tư cách đại biểu Quốc hội Vừa rồi, có văn bản thỏa thuận giữa UBTVQH với MTTQ về các hoạt động của đại biểu QH trước cử tri.

PV: Chức năng giám sát của Chính phủ - cơ quan hành pháp với Quốc hội và Tư pháp được cho là chưa rõ

ràng, thưa ông?

Ông Đinh Xuân Thảo: Đúng là hiện nay có việc này Vai trò kiểm soát của Chính phủ là hành pháp với lập pháp,

tư pháp mới ở góc độ hành chính Thông qua quản lý hành chính của cơ quan quản lý hành chính cao nhất, những vấn đề thuộc hành chính, tài chính thì Chinh phủ kiếm soát… Chính phủ mới làm việc đó, còn hành pháp,

tư pháp và lập pháp còn hạn chế Lần này sẽ được sửa đổi theo hướng, Chính phủ là cơ quan hành pháp sẽ chủ động đề xuất chính sách và sẽ làm tốt hơn vai trò giám sát.

PV: Xin cảm ơn ông!/.

Sửa Hiến pháp để toàn dân quyết định

- Chốt phiên thảo luận tổ sáng nay, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng, Trưởng ban soạn thảo sửa đổi Hiến pháp nhấn mạnh một số yêu cầu với các đại biểu trong quá trình góp ý cho việc sửa đổi

Việc hệ trọng quốc gia

Chủ tịch QH nói, sửa Hiến pháp là công việc hệ trọng của quốc gia Do đó, vai trò của QH có

ý nghĩa quan trọng, đề nghị các vị ĐBQH nghiên cứu xem xét thận trọng để nêu ý kiến

Ông Hùng cũng nhấn mạnh một số nội dung quan trọng trong lần sửa đổi này

Thứ nhất, ban soạn thảo vẫn thống nhất giữ nguyên điều 4 Hiến pháp về vai trò lãnh đạo của Đảng, có bổ sung để làm sâu sắc thêm

Theo đó, điều 4 xác định: "Đảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình Các tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật"

Theo Chủ tịch QH, đây là những điểm rất mới, được thống nhất rút ra sau quá trình thảo luận Thứ tự một số điều khoản khác trong Hiến pháp có thể thay đổi, riêng vị trí của "điều 4" vẫn phải được giữ nguyên

Vấn đề thứ hai, chương về quyền và nghĩa vụ công dân cũng được mở rộng hơn theo hướng tăng thêm và mở rộng thêm quyền con người Đây là một chương quan trọng trong Hiến

Trang 4

pháp Do đó, chương này trong Hiến pháp được đổi tên thành: Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân và được đưa lên vị trí thứ hai, sau chương Chế độ chính trị.Cũng theo Chủ tịch QH, khi xác định mối quan hệ giữa hành pháp, tư pháp, lập pháp, ban soạn thảo đã nhấn mạnh thêm khía cạnh "ba quyền này hoạt động trong một thể thống nhất,

có sự phân công phối hợp và kiểm soát lẫn nhau"

Ngoài ra, Hiến pháp cũng bổ sung một số nội dung mới cho các định chế Chủ tịch nước, định chế Viện kiểm sát, Kiểm toán, Hội đồng bầu cử Tất nhiên, những định chế này cũng nằm trong cùng một thể thống nhất đó

Ông Nguyễn Sinh Hùng cũng nhấn mạnh, Hiến pháp đã xác định rõ mọi quyền lực đều nằm ở nơi dân Dân ủy quyền cho QH, dân cũng đặt ra các định chế cho nhà nước nên tất cả đều phải chịu sự giám sát của dân, kể cả tổ chức đảng và đảng viên

Bản Hiến pháp sửa đổi lần này sẽ là khung cơ bản thể hiện rõ quyền lực của dân, của các định chế chính trị Tiếp đó, những vấn đề cụ thể sẽ dần được luật hóa

Ngoài ra, theo Chủ tịch QH, Hiến pháp sửa đổi cũng bổ sung nhiều nội dung mới về vấn đề bảo vệ an ninh, chủ quyền, chẳng hạn các phần về nghĩa vụ quốc tế, hoặc góp phần bảo vệ hòa bình khu vực và thế giới

Sẽ để toàn dân quyết định

Trưởng ban soạn thảo sửa đổi Hiến pháp cũng lưu ý "giao việc" cho các ĐBQH từ nay đến khi thông qua Hiến pháp

Trước hết là thực hiện Nghị quyết về lấy ý kiến nhân dân

Theo ông Hùng, Ủy ban sửa đổi Hiến pháp sẽ tổ chức lấy ý kiến dân, sau đó sẽ tiếp thu hoàn chỉnh đưa ra trước toàn dân và sẽ báo cáo QH ý kiến toàn dân

"Sẽ để toàn dân được quyết định", ông Hùng nói

Sau đó, các ý kiến của dân cũng như của ĐBQH sẽ được toàn thể QH thảo luận kỹ càng để cuối năm 2013 thông qua Hiến pháp sửa đổi

Theo ông, mỗi ĐBQH phải nghe được ý kiến của dân, các chuyên gia, nhà khoa học, của địa phương và tổng hợp thành ý kiến riêng của mình

Sau khi lấy ý kiến nhân dân, ban soạn thảo sẽ tiếp thu và hoàn chỉnh để trình kỳ họp QH thứ 6

"Mong rằng ý kiến của ĐBQH một năm nữa lúc biểu quyết Hiến pháp đúng thực sự là ý kiến đại diện cho toàn thể nhân dân", ông Hùng khẳng định

Cũng theo Chủ tịch QH, sau khi thông qua Hiến pháp, QH còn phải tiếp tục đảm đương công việc quan trọng là dựng lại toàn bộ "ngôi nhà" hệ thống pháp luật theo tinh thần Hiến pháp sửa đổi Một số dự án luật sẽ được xem xét sửa đổi trước, chẳng hạn luật Bầu cử

Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (Trưởng Ban chỉ đạo tổng kết thi hành Hiến pháp năm 1992): Chúng tôi rất cầu thị

Khẳng định điều 4, khẳng định sự lãnh đạo của Đảng là một nội dung rất quan trọng Vì vậy việc sửa đổi phải hướng tới xác định rõ chỉ một Đảng lãnh đạo nhưng phải đảm bảo được tính dân chủ Do đó, vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị trong giám sát cũng được

Trang 5

làm rõ hơn Các vấn đề khác như sở hữu toàn dân, giám sát quyền lực cũng mong các ĐBQH cho thêm ý kiến.

Chúng tôi rất lắng nghe, rất cầu thị Và muốn có một bản Hiến pháp với giá trị lâu dài

Quốc hội chỉ sửa Hiến pháp lặt vặt'

Đại biểu quốc hội Trần Du Lịch đặt vấn đề chống lạm quyền

Lần tu chính hiến pháp mà kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa 13 đang bàn thảo chỉ sửa đổi về mặt kỹ thuật, hình thức của 'đạo luật gốc' là chính mà không đề cập các vấn đề cơ bản như điều chỉnh hệ thống, thể chế chính trị, cùng các quyền

cơ bản của người dân, theo một số chuyên gia từ trong nước.

Trao đổi với BBC Việt ngữ hôm 08/11/2012, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Cảnh Hợp, chuyên gia luật hành chính từ Đại học Luật TP Hồ Chí Minh nói ông tin rằng các sửa đổi đều nằm trong khuôn khổ chủ trương, chính sách của Đảng, do đó sẽ không có sửa đổi gì lớn:

"Tôi cho rằng lần này sửa hiến pháp, thì đảng và nhà nước vẫn chưa có quyết định gì lớn.

"Hầu như các vấn đề lớn và cơ bản vấn giữ nguyên Các sửa đổi là rất nhỏ."

"Cái gì cần thiết lắm thì mới sửa, còn cái gì chưa thực cần thiết mà chưa có cản trở gì, thì vẫn

để tiếp tục Chỉ tập trung vào các yếu tố kỹ thuật, còn theo tôi không có sửa gì nhiều lắm."

Về khả năng hiện thực và thời điểm được đưa ra bàn thảo của vấn đề tăng cường hay không quyền lực của Chủ tịch nước, ông Hợp nói:

"Có nhiều quan điểm khác nhau về tăng cường quyền lực cho Chủ tịch nước, vấn đề này có lẽ

về góc độ khoa học nhiều hơn, còn không phải hoàn toàn do thực tiễn.

"Theo tôi hiến pháp quy định thế nào, thì thực hiện cho đúng các quyền lực đó, thế thôi."

"Cũng có một số ý kiến lần này cho rằng cần tăng cường quyền lực cho Chủ tịch nước, nhưng tôi cho rằng chưa chắc Quốc hội quyết định như thế."

Chuyên gia này không cho rằng Việt Nam trong thời gian tới đây có thể đặt vấn đề về điều chỉnh chế độ chính trị theo hình thức Tổng thống chế.

"Tôi cho rằng sẽ không có hướng đó," ông nói.

Về quy định quyền của Chủ tịch nước chủ tọa phiên họp của Chính phủ, ở khía cạnh quan hệ quyền lực giữa Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ, ông Hợp nói:

"Trong trường hợp nào phức tạp và có vấn đề gì lớn cần đến ý kiến của Chủ tịch nước, thì Chủ tịch nước phải chủ toạ, theo tôi điều đó cũng bình thường, trước kia đã có quy định"

Trang 6

"Cũng có thể Chủ tịch nước sẽ nói ý kiến của mình và các thành viên của cuộc họp đó sẽ nắm chắc ý kiến của Chủ tịch nước và chẳng hạn, có khi sẽ biểu quyết ý kiến của Chủ tịch nước 'Chưa có tính đột phá'

Còn luật sư Trần Quốc Thuận, nguyên Phó Chủ nhiệm Thường trực Văn phòng Quốc hội, cho rằng lần sửa đổi này vẫn chưa có tính đột phá vì chưa đảm bảo được yêu cầu của việc cải cách chính trị đi cùng với cải cách kinh tế, đặc biệt là đảm bảo một số nhu cầu và quyền cơ bản của công dân trong xã hội.

Ông nói với BBC hôm 08/11:

"Cái người ta chờ đợi là phải sửa đổi trên nền của bản hiến pháp 1946 bởi vì những cái được chờ đợi rất lâu, trong (sửa đổi) hiến pháp lần này vẫn chưa đi vào khâu đột phá.

"Đó là những vấn đề dân chủ, vấn đề nhân quyền và ví dụ như vấn đề mà người ta khao khát như quyền được biểu tình, tự do ngôn luận, tự do trình bày ý kiến của mình.

"Về các công ước quốc tế về nhân quyền và các quyền dân sự mà Việt Nam đã phê chuẩn, thì

đã có các quyền đó, nhưng những quyền đó vẫn không thể hiện rõ trong hiến pháp của mình.

Luật sư Trần Quốc Thuận nhấn mạnh nhu cầu cải cách chính trị đi kèm cải cách kinh tế thông qua sửa hiến pháp

"Trong sửa đổi Hiến pháp lần này người ta trông đợi rất nhiều những câu mà trong nghị quyết của Đại hội ban chấp hành trung ương Đảng lần thứ 10 cũng đã ghi là 'cải cách kinh tế đồng thời cải cách hệ thống chính trị' và nghị quyết của đại hội Đảng lần thứ 10 cũng ghi rõ 'cải cách kinh tế, đồng thời cải cách chính trị."

"Như vậy cải cách chính trị, cái thể hiện cơ sở pháp lý của cải cách này chính là hiến pháp Nhưng hiến pháp không có chỗ nào thể hiện cho thấy có cải cách hiến pháp, chính trị nào cả." Luật gia này kết luận: "Cho nên, cải cách chỉnh trị mà Đại hội có ghi trong nghị quyết của Đảng vẫn không có nội hàm cụ thể và cũng không có lộ trình Người ta muốn rằng cần phải thể chế câu đó ở trong Hiến pháp.

Cựu quan chức Quốc hội cho rằng việc sửa đổi Hiến pháp lần này bị hạn chế vì đã có một số ràng buộc mà ông gọi là 'bị đóng đinh':

"Những cái được bàn và được sửa đã được đóng đinh tại Hội nghị Trung ương lần thứ 2 của Đảng vốn đã quy định cái gì sửa, cái gì chưa bàn đến với lập luận rằng những vấn đề đó 'chưa chín muồi' và 'chưa được nhất trí cao' Và nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã ghi vào như vậy.

Phó Giáo sư Nguyễn Cảnh Hợp cho biết thêm lần sửa đổi Hiến pháp lần này sẽ không bàn nhiều về vấn đề phúc quyết Hiến pháp, một quyền hiến định từng được quy định ngay trong bản Hiến pháp Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1946, cũng như chưa thể bổ sung về vấn đề trưng cầu dân ý.

"Theo tôi lần bàn (về sửa) Hiến pháp lần này sẽ không bàn điều đó nhiều."

"Còn về trưng cầu dân ý, thì bây giờ chúng ta phải làm luật về trưng cầu dân ý Cái đó chúng ta chưa làm."

Về khả năng sửa đổi hay không trong lần bàn thảo tu chính hiến pháp lần này về chế độ sở hữu

tư nhân về đất đai, ông Hợp nói: "Cái này cũng có nhiều quan điểm khác nhau, trên các diễn đàn người ta cũng đã bàn rất nhiều, nhưng theo tôi, ở Việt Nam chưa nên bàn về vấn đề sở hữu

tư nhân về đất đai Có khi còn phức tạp hơn.

"Cho nên quan điểm của đảng và nhà nước vẫn để như là trong hiến pháp quy định hiện nay, tức là không có sửa gì cả."

'Sửa hay thay mới'?

Trang 7

Trong một cuộc trao đổi từ trước với BBC, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập Pháp thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Tiến sỹ Đinh Xuân Thảo nêu quan điểm về nên sửa hay nên thay hẳn bản Hiến pháp 1992, ông nói:

"Vấn đề làm mới hay là sửa đổi, bổ sung một số điều, thì lần này, chúng tôi không có một ấn định trước, xác định trước là chỉ có sửa cái này mà không sở cái kia, mà lại khẳng định sửa nhiều, hay sửa ít, thì cái đó phụ thuộc vào tổng kết.

"Lần này khác với những lần sửa đổi trước, tức là không bị đóng khung vào việc giới hạn là chỉ được làm cái này, mà không được làm cái kia"

TS Đinh Xuân Thảo

"Hiện nay, chúng tôi mới ở trong giai đoạn đầu, giai đoạn tổng kết 20 năm thi hành Hiến pháp

Và cái việc đó, hiện nay đang sắp hoàn tất, và cố gắng sẽ hoàn tất.

Khác với quan điểm của luật sư Trần Quốc Thuận, TS Thảo nhấn mạnh lần sửa Hiền pháp này

so với trước đây là sửa đổi, bổ sung "không bị đóng khung" hoặc giới hạn trước Ông nói:

"Nếu qua tổng kết, thấy rằng những quy định trước đây hiện nay không còn phù hợp, hoặc trong tương lai sẽ không còn phù hợp nữa, và những điều đã rất rõ, và có sự đồng thuận cao của nhân dân, vì nhân dân là chủ thể của quyền lực và lập hiến, mà nhân dân thấy cần phải sửa nhiều, thì cũng sẵn sàng, Ủy ban dự thảo sửa đổi sẽ chuẩn bị các hướng đó.

"Còn nếu nhân dân nói, như hiện nay, tức là như Hiến pháp hiện hành, cũng đã phù hợp rồi, thì không cần phải sửa nhiều nữa, mà chỉ sửa những gì thực sự cấp bách, thực sự cần thiết và thấy nó không còn phù hợp, thì sẽ có quyết định Lần này khác với những lần sửa đổi trước, tức

là không bị đóng khung vào việc giới hạn là chỉ được làm cái này, mà không được làm cái kia." Được biết, trong đợt bàn thảo về tu chính Hiến pháp lần này, nhiều đại biểu đã đề nghị Quốc hội cân nhắc sửa đổi một số điểm trong bản Hiến pháp năm 1992 liên quan tới tăng cường vai trò của Chủ tịch Nước, xem xét vấn đề giám sát, kiểm soát quyền lực của các cơ quan công quyền bởi công dân.

Một số đại biểu cũng đặt vấn đề xem xét ra quy định cụ thể để thể chế hóa các quyền bầu cử, ứng cử và trưng cầu dân ý, cũng như quyền phúc quyết Hiến pháp của người dân và nhiều nội dung khác.

Sửa Hiến pháp: Bổ sung quyền của Chủ tịch nước

- Theo dự thảo sửa đổi Hiến pháp, Chủ tịch nước có quyền đề nghị QH bầu, bãi nhiệm phó chủ tịch nước, Thủ tướng, bãi bỏ văn bản của Chính phủ

Theo tờ trình dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 do Chủ nhiệm UB Pháp luật Phan Trung

Lý trình bày sáng nay, có 9 nội dung cơ bản sửa đổi Hiến pháp Trong đó nhấn mạnh sửa đổi Hiến pháp để tiếp tục khẳng định và làm rõ hơn vị trí, vai trò, trách nhiệm lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội

Cụ thể, dự thảo đã sửa đổi, bổ sung điều 4 Hiến pháp về vai trò lãnh đạo của Đảng

Theo đó, xác định "Đảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội Đảng gắn bó mật

Trang 8

thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình Các tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật".

Kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo

Theo ông Phan Trung Lý, còn hai loại ý kiến khác nhau là về cách thể hiện các thành phần kinh tế trong Hiến pháp

Ý kiến thứ nhất đề nghị nêu thành phần kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và xác định vị trí, vai trò của từng thành phần kinh tế tại điều 55 Quy định như vậy để làm rõ hơn tính chất của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN

Loại ý kiến thứ hai đề nghị không nêu cụ thể tên các thành phần kinh tế mà chỉ xác định các thành phần kinh tế là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế để bảo đảm tính khái quát, ổn định cao của Hiến pháp khi cơ cấu của nền kinh tế có thể thay đổi, đồng thời, thể hiện sự bình đẳng và cạnh tranh giữa các thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trường

Ông Lý cho hay UB tán thành loại ý kiến thứ nhất và đã thể hiện tại điều 55 của dự thảo sửa đổi Hiến pháp

Theo đó, điều 55 khẳng định nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế thị trường định hướng XHCN với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế, hình thức tổ chức kinh doanh

và hình thức phân phối

Chủ tịch nước có quyền bác văn bản của Thủ tướng

Dự thảo làm rõ hơn thẩm quyền của Chủ tịch nước trong một số lĩnh vực, sắp xếp lại nhiệm

vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước

Chủ nhiệm UB Pháp luật cho hay, trong mối quan hệ với hành pháp, dự thảo Hiến pháp sửa đổi làm rõ hơn thẩm quyền bãi bỏ văn bản của Chính phủ, Thủ tướng để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và mối quan hệ giữa Chủ tịch nước và Chính phủ; quyền tham dự các phiên họp của Chính phủ; yêu cầu Chính phủ bàn về vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước khi cần thiết

Cụ thể, điều 94 (sửa đổi, bổ sung điều 103) quy định những nhiệm vụ và quyền hạn của Chủ tịch nước Trong đó, quy định Chủ tịch nước có quyền đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm phó chủ tịch nước, Thủ tướng; căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức phó thủ tướng, bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ; bãi bỏ văn bản của Chính phủ, Thủ tướng và các thành viên Chính phủ trái với lệnh, quyết định của Chủ tịch nước

Bảo vệ an ninh, chủ quyền

Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 khẳng định và làm sâu sắc hơn vai trò nòng cốt của lực lượng vũ trang nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, sự gắn kết giữa nhiệm vụ đối ngoại với quốc phòng, an ninh trong việc xây dựng đất nước, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất

Trang 9

Lực lượng công an được xác định "xây dựng chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; làm nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm".

Tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ cho ý kiến lần đầu về dự thảo sửa đổi Hiến pháp và biểu quyết Nghị quyết về việc lấy ý kiến nhân dân về dự thảo

Dự thảo sẽ được chỉnh lý trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp háng 5/2013, sau đó tiếp tục hoàn thiện trình Quốc hội thông qua tháng 10/2013

Hiến pháp tăng quyền Chủ tịch nước?

Cập nhật: 10:37 GMT - thứ hai, 29 tháng 10, 2012

Hiện giữ chức Chủ tịch nước, ông Trương Tấn Sang có thể sẽ có thêm nhiều quyền hạn

Tin từ Việt Nam cho hay trong cuộc thảo luận về dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đang có ý kiến đề nghị tăng quyền của Chủ tịch nước nhằm kiểm soát chặt hơn hoạt động của Thủ tướng Chính phủ

Ngoài ra, Chủ tịch nước, chức vụ hiện nằm trong tay ông Trương Tấn Sang, sẽ có thể phong hàm cấp tướng, đô đốc hải quân và bổ nhiệm tổng tham mưu trưởng.

Các bài liên quan

Chủ đề liên quan

Nếu các đề nghị này được Quốc hội Việt Nam thông qua tới đây, đây sẽ là chuyển biến quan trọng về thể chế và xác nhận quyền lực mà Đảng Cộng sản Việt Nam trao cho Chủ tịch nước Tuy thế, vẫn có câu hỏi có phải đây chỉ là thay đổi hình thức vì quyền lực cao nhất vẫn thuộc về Đảng.

Theo Bấm báo Việt Nam , Chủ tịch nước ở cương vị đứng đầu Nhà nước sẽ đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Thủ tướng Chính phủ, và căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức phó thủ tướng, bộ trưởng và các thành viên khác Chủ tịch nước cũng có quyền bác bỏ các văn bản của Chính phủ, Thủ tướng hoặc các thành viên chính phủ Tuy nhiên, bình luận với BBC Tiếng Việt, nguyên Phó chủ nhiệm Thường trực Văn phòng Quốc hội Trần Quốc Thuận nói bản chất quyền lực vẫn nằm trong tay Đảng Cộng sản.

Trang 10

Ông nói hôm 29/10 rằng: "Việc bãi bỏ văn bản trước đây thuộc về Ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội, bây giờ chuyển về cho Chủ tịch nước Nhưng đó chỉ là việc hợp thức hóa một quy trình đã có sẵn, cũng mang tính rất hình thức… không có nội dung thực tế."

"Các chức vụ đó đều phải thông qua tập thể Bộ Chính trị Ông Chủ tịch nước không có thực quyền trong việc bổ nhiệm người."

Trần Quốc Thuận, nguyên Phó chủ nhiệm Thường trực Văn phòng Quốc hội

"Việc bổ nhiệm các chức vụ tướng tá cũng chỉ là hình thức Thực tế các chức vụ đó đều phải thông qua tập thể Bộ Chính trị, phải được Bộ Chính trị gật đầu đồng thuận Ông Chủ tịch nước không có thực quyền trong việc bổ nhiệm người Thực ra luật đã quy định việc bổ nhiệm, nay chỉ

là nhắc lại ở tầm cao hơn với việc đưa nội dung đó vào Hiến pháp."

Dư âm Hội nghị 6

Hồi giữa tháng 8 năm nay, Ban biên tập dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đã họp tại Quốc hội Việt Nam để bàn về việc sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung gồm Lời nói đầu, chế độ chính trị; quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

Theo báo chí Việt Nam khi đó, họ cũng nghe các ý kiến về các chương đề cập đến Quốc hội; Chủ tịch nước; Chính phủ; Tòa án Nhân dân, Viện Kiểm sát Nhân dân và Chính quyền địa phương.

Nhưng từ sau Hội nghị Trung ương 16 diễn ra trong hai tuần liền tới giữa tháng 10 vừa qua, công tác sửa đổi Hiến pháp 1992 mang thêm ý nghĩa mới.

"Đảng lãnh đạo Chính quyền không có nghĩa là Đảng phải tham chính, sa đà vào các công việc sự vụ của Hành pháp"

LS Nguyễn Bính Châu

Đó là nhu cầu giám sát cơ quan hành pháp, cụ thể là Chính phủ và các bộ ngành, theo sau các đổ vỡ về làm ăn, gây ra nợ xấu trầm trọng cho nền kinh tế.

Hội nghị Trung ương kết thúc với quan điểm được Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nêu ra nói rằng cần chỉnh đốn Đảng và các cơ quan Nhà nước.

Ngay sau Hội nghị, Văn phòng Chính phủ đã mở đợt “phê bình và tự phê bình đối với tập thể và

cá nhân Ban lãnh đạo”.

Sau đó, đến hôm 22/10, theo tường thuật của truyền thông trong nước, ông Nguyễn Tấn Dũng, ở cương vị Thủ tướng Chính phủ đã “nghiêm túc nhận trách nhiệm chính trị lớn của người đứng đầu Chính phủ”, trước Quốc hội.

Ông đề cập cụ thể đến sai phạm của Chính phủ trong việc kiểm tra, giám sát các tập đoàn kinh tế dẫn đến những ‘tổn thất nghiêm trọng’ ở Vinashin và Vinalines.

Ông Dũng nói Chính phủ và từng thành viên đã ‘thành khẩn nhìn nhận những yếu kém’ và ‘chân thành cầu thị rút ra những bài học thấm thía, sâu sắc nhất’ trong việc thực thi chức trách.

Việt Nam liệu có theo mô hình Trung Quốc với quyền cho Chủ tịch nước rất lớn?

Tuy thế, việc Đảng Cộng sản tăng quyền lãnh đạo được đề cao qua Hội nghị Trung ương cũng đặt ra câu hỏi rằng Đảng sẽ làm gì để thực hiện quyền lực đó.

Tuần qua, các thảo luận tại Việt Nam về vị trí Trưởng Ban Chỉ đạo Phòng chống Tham nhũng đã làm nảy sinh chủ đề này.

Cho tới gần đây, Thủ tướng Chính phủ, ông Nguyễn Tấn Dũng nắm chức vụ này nhưng đang có ý kiến để cho Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phụ trách Ban Ban Chỉ đạo Phòng chống Tham nhũng.

Trang 11

Hôm 26/10, dự thảo Luật phòng chống tham nhũng đã bỏ quy định Thủ tướng là Trưởng ban này.

Nhưng cũng theo báo chí Việt Nam, vấn đề để ông Trọng lo công việc đó không đơn giản vì còn thiếu cơ sở pháp luật.

Quyền lực của Đảng Cộng sản Việt Nam “lãnh đạo Nhà nước, lãnh đạo xã hội” chỉ được ghi trong một điều là điều 4 Hiến pháp, và ngoài ra không có các văn bản gì cụ thể.

Chưa kể, ngay trước thời gian họp Hội nghị Trung ương 6, đã có ý kiến trong giới luật gia tại Việt Nam cho rằng “Đảng lãnh đạo Chính quyền không có nghĩa là Đảng phải tham chính, sa đà vào các công việc sự vụ của Hành pháp, phải ngồi vào ghế và làm việc của Chính quyền”.

Viết cho BBC đầu tháng 10, Luật sư Nguyễn Bính Châu từ Tp HCM cho rằng Đảng “nên tập trung trí tuệ làm nhiệm vụ lãnh đạo đất nước, hoạch định đường lối chính sách và tổ chức chính quyền, thanh tra Chính phủ, lập danh sách Chính phủ trình Quốc hội phê duyệt, bổ nhiệm các chức danh chủ tịch, trưởng các sở các phòng ban tỉnh thành quận huyện”.

Rất có thể việc tăng quyền lực của Chủ tịch nước, một vị trí cho tới nay bị cho là chỉ mang tính hình thức, là cách Đảng Cộng sản đang cầm quyền tại Việt Nam thể chế hóa những biến đổi sau Hội nghị 6.

Trong các nước còn theo chế độ cộng sản, Trung Quốc, Cuba và Bắc Triều Tiên đều để cho Chủ tịch nước có quyền khá lớn.

Tại Trung Quốc, Chủ tịch nước cũng là Chủ tịch Đảng còn ở Cuba, hiện ông Raul Castro vừa làm Chủ tịch nước, vừa nắm luôn chức Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (Thủ tướng).

lấy ý kiến dân về sửa Hiến pháp

- Thời điểm lấy ý kiến nhân dân về sửa Hiến pháp 1992 sẽ kéo dài khoảng 3 tháng, bắt đầu từ tháng 1/2013 Ban soạn thảo sẽ tiếp thu, hoàn chỉnh để trình tại kỳ họp Quốc hội sau

đó Dự kiến, bản Hiến pháp sửa đổi sẽ được thông qua vào kỳ họp đầu tiên của năm 2014

Lấy ý kiến dân 3 tháng

Theo Chủ nhiệm VPQH Nguyễn Hạnh Phúc, việc sửa Hiến pháp lần này sẽ tập trung vào các vấn đề như: các chương về chính trị, quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, tổ chức bộ máy nhà nước

Nội dung sửa đổi Hiến pháp sẽ được Quốc hội dành hai ngày để thảo luận Lập hiến là một nội dung quan trọng của kỳ họp lần này

Chủ nhiệm VPQH Nguyễn Hạnh Phúc tại cuộc họp báo Ảnh: Lê Nhung

Cũng theo dự kiến, Quốc hội sẽ thông qua Nghị quyết về việc lấy ý kiến nhân dân về dự thảo sửa đổi Hiến pháp (1992)

Nội dung lấy ý kiến nhân dân là về toàn bộ dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 Trong đó tập trung vào các nội dung sau đây: lời nói đầu, chế độ chính trị, quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và môi

Trang 12

trường, bảo vệ tổ quốc, tổ chức bộ máy nhà nước, hiệu lực của Hiến pháp và việc sửa đổi Hiến pháp, kỹ thuật trình bày các quy định của Hiến pháp.

Nội dung Nghị quyết sẽ xác định rõ về yêu cầu, nội dung, phạm vi, thời gian lấy ý kiến và việc tiếp nhận, thu thập ý kiến phản hồi của dân

Thời điểm lấy ý kiến nhân dân khoảng 3 tháng, bắt đầu từ tháng 1/2013, dự kiến kết thúc vào cuối tháng 3 Sau đó sẽ được tiếp thu, hoàn chỉnh để trình ra tại kỳ họp Quốc hội sau đó

"Quốc hội sẽ cố gắng thông qua Hiến pháp sửa đổi vào kỳ họp đầu tiên của năm 2014", ông Phúc cho hay

Tín nhiệm thấp sẽ phải xem xét bỏ phiếu

Một nét mới của kỳ họp lần này là Quốc hội sẽ nghe báo cáo về kết quả thực hiện lời hứa của các bộ trưởng tại các kỳ họp thứ 2, thứ 3 vừa qua

Theo ông Nguyễn Hạnh Phúc, kể cả khi nghe báo cáo việc thực hiện lời hứa hoặc nghe các báo cáo mới của bộ trưởng thì đương nhiên Quốc hội cũng sẽ chọn lọc xem vấn đề nào để thảo luận sâu hơn, ví dụ thảo luận về ùn tắc giao thông, về kinh tế - xã hội

"Sắp tới vì chúng ta sẽ thông qua Đề án về lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm nên nếu như bộ trưởng nào hứa trước Quốc hội mà không thực hiện được thì đương nhiên tín nhiệm thấp, sang năm tới chúng ta lấy phiếu tín nhiệm, đương nhiên nếu tín nhiệm thấp, hai lần mà không đạt 50% thì sẽ chuyển sang bỏ phiếu Đó là chế tài Sau khi thực hiện được nghị quyết

về Đề án bỏ phiếu, lấy phiếu tín nhiệm thì chế tài cũng sẽ được sử dụng", ông Phúc nói.Cũng theo dự kiến, trong 26 ngày làm việc, Quốc hội sẽ tập trung xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng của đất nước Bên cạnh việc xem xét, quyết định các vấn đề về kinh tế - xã hội, giám sát, thì Quốc hội sẽ dành nhiều thời gian cho công tác xây dựng pháp luật

Phó Chủ nhiệm VPQH Nguyễn Sĩ Dũng cho biết, tại kỳ họp này, Quốc hội dự kiến mở rộng việc truyền hình, phát thanh trực tiếp với một số phiên thảo luận về các dự án luật quan trọng, nhất là những dự án luật được đưa ra lấy ý kiến nhân dân Bao gồm: luật Phòng chống tham nhũng sửa đổi; luật Đất đai sửa đổi; dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992; dự thảo Nghị quyết về việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm; báo cáo của Thường vụ QH giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân với các quyết định hành chính về đất đai

Như vậy, sẽ có tới 13 buổi sẽ được truyền hình trực tiếp (tăng 5 buổi so với kỳ họp trước)

Kỳ họp thứ 4 khai mạc vào ngày 22/10, dự kiến bế mạc vào ngày 22/11

Luật hóa sự lãnh đạo của Đảng' khi viết Hiến pháp

Việt Nam đang thảo luận vấn đề cải tổ Hiến pháp 1992

Một thành viên từ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQVN) nói với BBC rằng nhà nước nên xem "đây là thời cơ vàng để nhìn nhận lại tình hình Việt Nam" nhân việc sửa đổi Hiến pháp 1992

Ông Lê Hiếu Đằng, hiện là Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn dân chủ pháp luật của MTTQVN, nói cần có "những thay đổi sâu sắc trong Hiến pháp, chứ không nên chắp vá như những lần trước".

Một trong những vấn đề có thể làm ngay, theo ông, là "bãi bỏ chế độ sở hữu toàn dân, sở hữu nhà nước về ruộng đất", đang là vấn đề khiến "nhiều người dân ta thán".

Trang 13

Ông Lê Hiếu Đằng nói chuyện với BBC hôm nay sau khi tham dự một hội thảo về “Tổng kết việc thực hiện và kiến nghị sửa đổi Hiến pháp 1992”, tổ chức hôm 30/11 tại TP HCM.

Tại đó, ông đã đọc một tham luận trình bày 12 điểm mà theo ông cần sửa đổi trong Hiến pháp Việt Nam.

Ông Đằng đề nghị cần có những quy định cụ thể để "người dân giám sát, thậm chí chế tài đối với Đảng Cộng sản" để tổ chức này không biến thành "một thứ siêu quyền lực".

Trong bài tham luận, ông viết cụ thể hơn: "Không thể duy trì một điều khoản quá chung về sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản như điều 4 trong Hiến pháp hiện nay."

"Nếu không luật hóa sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản thì Đảng không phải lãnh đạo nữa mà là Đảng cai trị trực tiếp."

Tác giả viết tiếp: "Nếu chúng ta chưa chấp nhận đa nguyên đa đảng, thì phải nâng cao vai trò MTTQVN trong vai trò giám sát phản biện xã hội".

Ông chỉ ra MTTQVN và các đoàn thể, ngay cả Quốc hội, đều "còn rất hình thức".

Quyền lực Chủ tịch nước

Ông Lê Hiếu Đằng kêu gọi luật hóa sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản

Ông Lê Hiếu Đằng cho rằng cần tăng cường quyền lực của vị trí Chủ tịch nước, thậm chí "hợp nhất vai trò Tổng Bí thư Đảng Cộng sản với Chủ tịch nước là một".

Nói với BBC, ông cho rằng cần xóa bỏ tâm lý "chia ghế, không đủ ghế để chia vì vậy mà chần chừ" trong việc hợp nhất hai vị trí này.

Ông cũng kêu gọi Hiến pháp mới cần quy định vai trò độc lập của lập pháp, hành pháp và tư pháp.

Ngoài ra, tác giả muốn Hiến pháp cần "quy định rõ về vấn đề chủ quyền biển đảo, trong đó có quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, các vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam".

Ông cũng đề nghị Hiến pháp cấm lực lượng vũ trang và công an "không được làm kinh tế" 'Đảm bảo tự do dân chủ'

Ở Hội thảo hôm 30/11, giáo sư Tương Lai, nguyên Viện trưởng Viện Xã hội học Việt Nam, nhận định cần trở lại Hiến pháp 1946, do Hồ Chí Minh trực tiếp làm Trưởng ban Soạn thảo.

Theo ông, Hiến pháp 1946 "nổi bật lên hai vấn đề cơ bản nhất: ngăn cấm sự lạm quyền của quyền lực nhà nước và đảm bảo quyền tự do dân chủ của công dân".

"Phải tập trung vào hai vấn đề cơ bản này vì vi phạm quyền dân chủ vẫn là thói quen khó bỏ của người nắm quyền."

"Để đảm bảo thực thi nguyên tắc ấy thì nhà nước pháp quyền ấy phải được tổ chức theo

nguyên tắc “tam quyền phân lập' để kiểm tra nhau," tác giả viết.

Sửa Hiến pháp và kinh nghiệm kiểm soát quyền lực

- Chuyên gia quốc tế dự hội thảo chia sẻ kinh nghiệm sửa đổi Hiến pháp sáng 28/2 tại

Hà Nội cho rằng dù tổ chức theo mô hình chính quyền nào, Việt Nam cũng cần có một hệ thống tổ chức và giám sát quyền lực

Hội thảo quốc tế “Tổ chức quyền lực nhà nước - Kinh nghiệm từ Hiến pháp một số nước” do Văn phòng Quốc hội và Viện Konrad Adenauer tổ chức nhằm tham khảo kinh nghiệm cho sửa đổi Hiến pháp 1992 đang tiến hành

Tránh lạm dụng quyền lực

Định dạng
Số trang	26
Dung lượng	81,51 KB