Chọn thép và xác định quy trình nhiệt luyện để chế tạo một trong các chi tiết sau: 5.. Các phương pháp nhiệt luyện thép Ủ thép Là phương pháp nhiệt luyện gồm có nung nóng thép hoặc chi t
Trang 24 Chọn thép và xác định quy trình nhiệt luyện để chế tạo một trong các chi tiết sau:
5 Chọn gang graphite thích hợp để chế tạo các chi tiết sau:
6 Thành phần hỗn hợp chất dẻo và quy trình chế tạo sản phẩm: chai đựng nước, bồn chứa nước, vỏ nhựa bút bi, thùng chứa chai nước ngọt,…
7 Thành phần hỗn hợp chất dẻo và quy trình chế tạo sản phẩm: bánh răng nhỏ số vòng quay đến 3000 v/ph, ống nhựa chịu nhiệt,…
Chốt piston Trục cam Bánh răng dẫn trong hộp số
Trục giữa xe đạp Đĩa xích truyền động xe gắn máy
Đĩa líp xe đạp Trục sau xe đạp
Trang 3II Nhiệt luyện thép
Trang 4II Nhiệt luyện thép
1 Nhiệt luyện
• Làm tăng độ cứng, độ
bền và tính chống mài mòn
• Cải thiện tính công nghệ
Trang 6II Nhiệt luyện thép
1 Nhiệt luyện
b Phân loại
• Theo trình tự trong QTCN chế tạo:
- Nhiệt luyện sơ bộ : chuẩn bị phôi với cơ tính
phù hợp cho các nguyên công tiếp theo trong
quy trình.
- Nhiệt luyện kết thúc : hoàn thiện sản phẩm với
cơ tính đáp ứng yêu cầu làm việc của chi tiết.
• Theo công nghệ xử lý:
- Nhiệt luyện thể tích
- Nhiệt luyện bề mặt
- Hóa nhiệt luyện
- Cơ nhiệt luyện
Ủ Thường hóa
Tôi Ram
Trang 7II Nhiệt luyện thép
2 Các phương pháp nhiệt luyện thép
Ủ thép
Là phương pháp nhiệt luyện gồm có nung nóng thép hoặc chi tiết đến nhiệt độ nhất định, giữ nhiệt một thời gian và làm nguội chậm (với tốc độ nguội
Trang 8II Nhiệt luyện thép
2 Các pp nhiệt luyện thép
Thường hóa
• Là phương pháp nhiệt luyện gồm có nung nóng chi
tiết hoặc thép tới trạng thái hoàn toàn Auxtenit, giữ nhiệt và làm nguội trong không khí tĩnh
• Thép có <0.35%C : không ủ , chỉ thường hóa
• Thép có ≥0.35%C : chọn thường hóa thay cho ủ
giảm chi phí và thời gian (chất lượng không bằng
Trang 9II Nhiệt luyện thép
2 Các pp nhiệt luyện thép
Tôi thép
• Thép TCT và cùng tích ( tôi hoàn toàn ):
• Thép SCT ( tôi không hoàn toàn )
Là phương pháp nhiệt luyện gồm có nung nóng thép đến nhiệt độ tôi thích hợp, giữ nhiệt và làm nguội nhanh để có chuyển biến Auxtenit thành Mactenxit
Trang 10II Nhiệt luyện thép
2 Các phương pháp nhiệt luyện thép
Ram thép (bắt buộc th/hiện sau khi tôi)
• Là phương pháp nhiệt luyện gồm có nung
nóng chi tiết hoặc thép đã tôi tới nhiệt độ <
A1, giữ nhiệt và làm nguội bằng không khí
khử ứng suất phát sinh trong quá trình tôi
thép
ổn định kích thước cho chi tiết
đạt được cấu trúc và tính chất theo yêu cầu
Trang 11II Nhiệt luyện thép
2 Các phương pháp nhiệt luyện thép
Khử ứng suất dư của vật đúc
hay chi tiết qua gia công áp lực
t
t ≥
Trang 12II Nhiệt luyện thép
2 Các phương pháp nhiệt luyện thép
a Ủ thép
• a2 Ủ có chuyển biến pha :
(t oủ >A1)
- Ủ hoàn toàn: Nung nóng thép
TCT đến trạng thái hoàn toàn Auxtenit, giữ nhiệt và làm nguội cùng lò
Áp dụng với thép có 0.35~0.55 %C Chất lượng nhiệt luyện cao,
nhưng thời gian dài, chi phí cao
tnung=Ac3 + (20~30)oC
Trang 13II Nhiệt luyện thép
2 Các phương pháp nhiệt luyện thép
+Thời gian và chi phí thấp
- Ủ không hoàn toàn:
Áp dụng với thép ≥0.8%C (thép cùng tích và thép SCT) Cấu trúc sau khi ủ là P tấm (220~230 HB)tnung = Ac1 = 780oC
Trang 14II Nhiệt luyện thép
2 Các pp nhiệt luyện thép
a Ủ thép
- Ủ cầu hóa (ủ chu kỳ)
+ Dùng 2 lò :
Nung nóng trong lò 1 đến 780oC giữ nhiệt
Chuyển sang lò 2 có nhiệt độ 680oC giữ nhiệt
3~5 chu kỳ & Làm nguội bằng không khí
+ Cấu trúc sau khi ủ:
P hạt (Xe dạng hạt) ≤180 HB dễ gia công cắt gọtKhông có lưới XeII tính chống mài mòn không cao
tnung = Ac1 ± 50oC = 780~680oC
Trang 15II Nhiệt luyện thép
2 Các pp nhiệt luyện thép
b Thường hóa
• Là phương pháp nhiệt luyện gồm có nung nóng chi
tiết hoặc thép tới trạng thái hoàn toàn Auxtenit, giữ nhiệt và làm nguội trong không khí tĩnh
• Thép có <0.35%C : không ủ , chỉ thường hóa
• Thép có ≥0.35%C : chọn thường hóa thay cho ủ
giảm chi phí và thời gian (chất lượng không bằng
Trang 16II Nhiệt luyện thép
2 Các pp nhiệt luyện thép
c Tôi thép
- Thép trước cùng tích :
+ Tôi hoàn toàn :
(dư) + ứng suất (dư)
+Tôi không hoàn toàn:
(dư) +ứng suất (dư) + F
F giảm độ cứng của thép sau khi tôi
- Thép sau cùng tích :
+Tôi hoàn toàn:
(dư) + ứng suất dư
lượng auxtennit dư rất nhiều
không có Xe II giảm khả năng chống mài mòn + Tôi không hoàn toàn :
Trang 17II Nhiệt luyện thép
2 Các pp nhiệt luyện thép
c Tôi thép
a Tôi/ làm nguội trong 1 môi trường
•Nước, dầu, không khí…
•Đơn giản, chi phí thấp
•Ứng suất dư cao biến dạng, cong, nứt…
•Kích thước nhỏ, có hình dạng đơn giản
b Tôi/ làm nguội trong 2 môi trường
•Môi trường làm nguội: nước và dầu; dầu và không khí…
Làm nguội trong môi trường 1 đến nhiệt độ:
Chuyển sang môi trường 2 và làm nguội
•Ứng suất dư giảm rõ rệt giảm nguy cơ biến dạng
•Rất khó xác định thời điểm chuyển từ môi trường 1 2
•Chất lượng nhiệt luyện không đều
t o = M d + (30~50) o C
Trang 18II Nhiệt luyện thép
2 Các pp nhiệt luyện thép
c Tôi thép
c Tôi phân cấp
•Chi tiết được đưa vào môi trường có nhiệt độ không đổi:
(thường là muối nóng chảy)
giữ nhiệt để cân bằng nhiệt, không có chuyển biến pha
làm nguội bằng không khí
•Chất lượng cao nhất , đồng đều nhất nhưng chi phí lớn nhất
•Chi tiết có hình dạng phức tạp và yêu cầu cao về chất lượng
Khuôn ép nhựa, khuôn dập nóng, khuôn dập nguội…
d Tôi đẳng nhiệt (tôi bainit)
•Giữ nhiệt để xảy ra chuyển biến từ Austenit thành Bainit
•Làm nguội bằng không khí
to=tA=const
Trang 19II Nhiệt luyện thép
2 Các phương pháp nhiệt luyện thép
d Ram thép (bắt buộc th/hiện sau khi tôi)
• Là phương pháp nhiệt luyện gồm có nung
nóng chi tiết hoặc thép đã tôi tới nhiệt độ <
A1, giữ nhiệt và làm nguội bằng không khí
khử ứng suất phát sinh trong quá trình tôi
thép
ổn định kích thước cho chi tiết
đạt được cấu trúc và tính chất theo yêu cầu
Trang 20II Nhiệt luyện thép
2 Các phương pháp nhiệt luyện thép
d Ram thép
•Tổ chức đạt được: Mactenxit ram (60 HRC)
•Chi tiết đòi hỏi độ bền, tính chống mài mòn cao
•Dcụ g/công gỗ, khuôn g/công nguội, chốt piston, bánh răng
Trang 21Ủ kết tinh lại
Ủ hoàn toàn Thường hóa
Tôi/ làm nguội trong 1 m/trường
Tôi đẳng nhiệt
Ram cao
Trang 24Name the metals?
Medium carbon steel It is used to also make garden tools, axles and shafts
Name the metal used to make
the rear sprocket on this bike?