Chức năng của tiền tệ:
Có 5 chức năng:
1 Thước đo giá trị: Ti n t dùng ề ệ để ể bi u hi n và o lệ đ ường giá tr c a các hàng hoá Mu n oị ủ ố đ
lường giá tr c a các hàng hoá, b n thân ti n t ph i có giá tr Vì v y, ti n t làm ch c n ngị ủ ả ề ệ ả ị ậ ề ệ ứ ă
thướ đc o giá tr ph i là ti n vàng ị ả ề Để đ o lường giá tr hàng hoá không c n thi t ph i là ti nị ầ ế ả ề
m t mà ch c n so sánh v i lặ ỉ ầ ớ ượng vàng nào ó m t cách tđ ộ ưởng tượng S d có th làmở ĩ ể
c nh v y, vì gi a giá tr c a vàng và giá tr c a hàng hoá trong th c t ã có m t t l
nh t nh C s c a t l ó là th i gian lao ấ đị ơ ở ủ ỷ ệ đ ờ động xã h i c n thi t hao phí ộ ầ ế để ả s n xu t raấ
hàng hoá ó Giá tr hàng hoá đ ị được bi u hi n b ng ti n g i là giá c hàng hoá Do ó, giá cể ệ ằ ề ọ ả đ ả
là hình th c bi u hi n b ng ti n c a giá tr hàng hoá Giá c hàng hoá do các y u t sau âyứ ể ệ ằ ề ủ ị ả ế ố đ
quy t nh:ế đị
+ Giá tr hàng hoá.ị
+ Giá tr c a ti n.ị ủ ề
+ nh hẢ ưởng c a quan h cung - c u hàng hoá.ủ ệ ầ
làm ch c n ng th c o giá tr thì b n thân ti n t c ng ph i c o l ng Do ó, ph i
có đơn v o lị đ ường ti n t ề ệ Đơn v ó là m t tr ng lị đ ộ ọ ượng nh t nh c a kim lo i dùng làm ti nấ đị ủ ạ ề
t m i nệ Ở ỗ ướ đơc, n v ti n t này có tên g i khác nhau ị ề ệ ọ Đơn v ti n t và các ph n chia nhị ề ệ ầ ỏ
c a nó là tiêu chu n giá c Tác d ng c a ti n khi dùng làm tiêu chu n giá c không gi ngủ ẩ ả ụ ủ ề ẩ ả ố
v i tác d ng c a nó khi dùng làm thớ ụ ủ ướ đc o giá tr Là thị ướ đc o giá tr , ti n t o lị ề ệ đ ường giá trị
c a các hàng hoá khác; là tiêu chu n giá c , ti n t o lủ ẩ ả ề ệ đ ường b n thân kim lo i dùng làmả ạ
ti n t Giá tr c a hàng hoá ti n t thay ề ệ ị ủ ề ệ đổi theo s thay ự đổ ủi c a s lố ượng lao động c n thi tầ ế
s n xu t ra hàng hoá ó Giá tr hàng hoá ti n t (vàng) thay i không nh h ng gì n
"ch c n ng" tiêu chu n giá c c a nó, m c dù giá tr c a vàng thay ứ ă ẩ ả ủ ặ ị ủ đổi nh th nào Ví d ,ư ế ụ
m t USD v n b ng 10 xen.ộ ẫ ằ
2. Ph ươ ng ti n l u thông: ệ ư V i ch c n ng làm phớ ứ ă ương ti n l u thông, ti n làm môi gi i trongệ ư ề ớ
quá trình trao đổi hàng hoá Để làm ch c n ng l u thông hàng hoá ta ph i có ti n m t Traoứ ă ư ả ề ặ
i hàng hoá l y ti n làm môi gi i g i là l u thông hàng hoá
Công th c l u thông hàng hoá là: H- T - H, khi ti n làm môi gi i trong trao ứ ư ề ớ đổi hàng hoá ãđ
làm cho hành vi bán và hành vi mua có th tách r i nhau c v th i gian và không gian Sể ờ ả ề ờ ự
không nh t trí gi a mua và bán ch a ấ ữ ứ đựng m m m ng c a kh ng ho ng kinh t ầ ố ủ ủ ả ế
Trong l u thông, lúc ư đầu ti n t xu t hi n dề ệ ấ ệ ưới hình th c vàng thoi, b c nén D n d n nóứ ạ ầ ầ
c thay th b ng ti n úc Trong quá trình l u thông, ti n úc b hao mòn d n và m t m t
ph n giá tr c a nó Nh ng nó v n ầ ị ủ ư ẫ được xã h i ch p nh n nh ti n úc ộ ấ ậ ư ề đ đủ giá tr ị
Trang 2Nh v y, giá tr th c c a ti n tách r i giá tr danh ngh a c a nó S d có tình tr ng này vìư ậ ị ự ủ ề ờ ị ĩ ủ ở ĩ ạ
ti n làm phề ương ti n l u thông ch óng vai trò ch c lát Ngệ ư ỉ đ ố ười ta đổi hàng l y ti n r i l iấ ề ồ ạ
dùng nó để mua hàng mà mình c n Làm phầ ương ti n l u thông, ti n không nh t thi t ph iệ ư ề ấ ế ả
có đủ giá tr L i d ng tình hình ó, khi úc ti n nhà nị ợ ụ đ đ ề ước tìm cách gi m b t hàm lả ớ ượng kim
lo i c a ạ ủ đơn v ti n t Giá tr th c c a ti n úc ngày càng th p so v i giá tr danh ngh a c aị ề ệ ị ự ủ ề đ ấ ớ ị ĩ ủ
nó Th c ti n ó d n ự ễ đ ẫ đến s ra ự đờ ủi c a ti n gi y B n thân ti n gi y không có giá tr mà chề ấ ả ề ấ ị ỉ
là d u hi u c a giá tr và ấ ệ ủ ị được công nh n trong ph m vi qu c gia.ậ ạ ố
3. - Ph ươ ng ti n c t tr ệ ấ ữ Làm phương ti n c t tr , t c là ti n ệ ấ ữ ứ ề được rút kh i l u thông i vào c tỏ ư đ ấ
tr S d ti n làm ữ ở ĩ ề được ch c n ng này là vì: ti n là ứ ă ề đại bi u cho c a c i xã h i dể ủ ả ộ ưới hình thái giá tr , nên c t tr ti n là m t hình th c c t tr c a c i ị ấ ữ ề ộ ứ ấ ữ ủ ả Để làm ch c n ng phứ ă ương ti nệ
c t tr , ti n ph i có ấ ữ ề ả đủ giá tr , t c là ti n vàng, b c Ch c n ng c t tr làm cho ti n trong l uị ứ ề ạ ứ ă ấ ữ ề ư
thông thích ng m t cách t phát v i nhu c u ti n c n thi t cho l u thông N u s n xu tứ ộ ự ớ ầ ề ầ ế ư ế ả ấ
t ng, lă ượng hàng hoá nhi u thì ti n c t tr ề ề ấ ữ đượ đưc a vào l u thông Ngư ượ ạc l i, n u s n xu tế ả ấ
gi m, lả ượng hàng hoá l i ít thì m t ph n ti n vàng rút kh i l u thông i vào c t tr ạ ộ ầ ề ỏ ư đ ấ ữ
4. - Ph ươ ng ti n thanh toán ệ Làm phương ti n thanh toán, ti n ệ ề được dùng để ả ợ tr n , n p thu ,ộ ế
tr ti n mua ch u hàng Khi s n xu t và trao ả ề ị ả ấ đổi hàng hoá phát tri n ể đến trình độ nào ó t tđ ấ
y u n y sinh vi c mua bán ch u Trong hình th c giao d ch này trế ả ệ ị ứ ị ước tiên ti n làm ch cề ứ
n ng thă ướ đc o giá tr ị để đị nh giá c hàng hoá Nh ng vì là mua bán ch u nên ả ư ị đến k h nỳ ạ
ti n m i ề ớ đượ đưc a vào l u thông ư để làm phương ti n thanh toán S phát tri n c a quan hệ ự ể ủ ệ
mua bán ch u này m t m t t o kh n ng tr n b ng cách thanh toán kh u tr l n nhauị ộ ặ ạ ả ă ả ợ ằ ấ ừ ẫ
không dùng ti n m t M t khác, trong vi c mua bán ch u ngề ặ ặ ệ ị ười mua tr thành con n , ngở ợ ười bán tr thành ch n Khi h th ng ch n và con n phát tri n r ng rãi, ở ủ ợ ệ ố ủ ợ ợ ể ộ đến k thanh toán,ỳ
n u m t khâu nào ó không thanh toán ế ộ đ được s gây khó kh n cho các khâu khác, phá vẽ ă ỡ
h th ng, kh n ng kh ng ho ng kinh t t ng lên.ệ ố ả ă ủ ả ế ă
5. - Ti n t th gi i ề ệ ế ớ Khi trao đổi hàng hoá vượt kh i biên gi i qu c gia thì ti n làm ch c n ngỏ ớ ố ề ứ ă
ti n t th gi i V i ch c n ng này, ti n ph i có ề ệ ế ớ ớ ứ ă ề ả đủ giá tr , ph i tr l i hình thái ban ị ả ở ạ đầu c aủ
nó là vàng Trong ch c n ng này, vàng ứ ă được dùng làm phương ti n mua bán hàng, phệ ương
ti n thanh toán qu c t và bi u hi n c a c i nói chung c a xã h i.ệ ố ế ể ệ ủ ả ủ ộ