BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP: Xây Dựng Phần Mềm Quản Lý Sách

Mục lục Lời mở đầu 1 Chương 1. Khảo sát hiện trạng hệ thống 3 1.1. Khảo sát 3 1.2. Mục tiêu 3 1.3. Lợi ích mang lại 4 1.4. Công việc chính 4 1.5. Yêu cầu đặt ra 6 Chương 2. Phân tích thiết kế hệ thống 7 2.1. Các thông tin cần cho phần mềm 7 2.2. Sơ đồ use case 7 2.3. Sơ đồ tuần tự 18 2.4. Sơ đồ lớp 23 2.5. Sơ đồ thành phần 26 Chương 3. Xây dựng phần mềm 27 3.1. Ngôn ngữ cài đặt 27 3.2. Xây dựng cơ sở dữ liệu 31 3.3. Giao diện chương trình 32 Kết luận 39 Tài liệu tham khảo 40

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

Giáo viên hướng dẫn : Lê Như Hiền

Hà Nội, 03/2014

Lời mở đầu

Trong thời đại ngày nay, tin học đã trở nên phổ biến với mọi người từ mọi cấphọc, từ mọi ngạch - bậc của xã hội Cùng với sự phát triển đó, mọi phần mềm ứngdụng tương ứng với từng chức năng cụ thể cũng đã ra đời Song, không thể có đượcmột phần mềm có thể cung cấp hết các chức năng cho mọi công việc, từ công việc

kế toán, quản lý điểm, quản lý hàng hóa đến quản lý kho, quản lý sách Bởi, mỗichức năng cần có một yêu cầu riêng, có những nét đặc trưng mà không phần mềmnào có thể đáp ứng được

Do vậy trong việc phát triển phần mềm, sự đòi hỏi không chỉ là chính xác, xử lýđược nhiều nghiệp vụ mà còn phải đáp ứng các yêu cầu khác như: giao diện thânthiện, sử dụng tiện lợi, bảo mật cao, tốc độ xử lý nhanh,….Ví dụ như việc quản lýkho hàng Nếu có sự hỗ trợ của tin học thì việc quản lý toàn bộ quá trình quản lýsách tại các nhà sách sẽ trở nên đơn giản, thuận tiện, nhanh chóng và hiệu quả hơn.Ngược lại các công việc này đòi hỏi rất nhiều thời gian và công sức mà sự chính xác

và hiệu quả không cao, vì hầu hết đều làm bằng thủ công khá vất vả

Với kiến thức đã học cùng với việc khảo sát thực tế tại cửa hàng sách, nhận thấyviệc quản lý sách bằng thủ công còn mất nhiều thời gian, nhân lực, độ chính xáckhông cao, và rất dễ mất mát tài liệu Vì vậy, để khắc phục tồn tại trên, em quyếtđịnh lựa chọn để tài “xây dựng phần mềm quản lý sách” để làm báo cáo thực tậpcuối khóa học nhằm giúp cho việc quản lý sách ở cửa hàng sách được đơn giản,nhanh chóng tốn ít thời gian, nhân lực hơn, và chính xác hơn Do còn là sinh viênnên kinh nghiệm chưa có nhiều, nhóm rất mong được sự nhận xét ý kiến và giúp đỡcủa thầy cô và các bạn để chúng em hoàn thành tốt hơn cho những bài viết sau Emxin chân thành cảm ơn

Cấu trúc Báo cáo thực tập được chia làm 4 phần, bao gồm:

Phần 1 Khảo sát hiện trạng hệ thống

Phần 2 Phân tích thiết kế hệ thống

Phần 3 Xây dựng và triển khai

Phần 4 Kết luận

M c l c ục lục ục lục

Lời mở đầu 1

Chương 1 Khảo sát hiện trạng hệ thống 3

1.1 Khảo sát 3

1.2 Mục tiêu 3

1.3 Lợi ích mang lại 4

1.4 Công việc chính 4

1.5 Yêu cầu đặt ra 6

Chương 2 Phân tích thiết kế hệ thống 7

2.1 Các thông tin cần cho phần mềm 7

2.2 Sơ đồ use case 7

2.3 Sơ đồ tuần tự 18

2.4 Sơ đồ lớp 23

2.5 Sơ đồ thành phần 26

Chương 3 Xây dựng phần mềm 27

3.1 Ngôn ngữ cài đặt 27

3.2 Xây dựng cơ sở dữ liệu 31

3.3 Giao diện chương trình 32

Kết luận 39

Tài liệu tham khảo 40

Chương 1 Khảo sát hiện trạng hệ thống1.1 Khảo sát

Nhà sách Văn hóa và Truyền thông Trí Việt, địa

Địa chỉ: 70 Trung Liệt – Đống Đa - Hà Nội

Nhà sách Trí Việt là nhà sách thành lập được chưa lâu, chuyên bán các loạisách có bản quyền

Hoạt động của nhà sách: khi khách hàng đến cửa hàng và tìm được sách mà họcần thì mang sách ra nhân viên, rồi thanh toán tiền sách cho nhân viên, sau khithanh toán song, nhân viên viết vàng sổ thu của cửa hàng Hàng tháng nhân viênthống kê sách tồn kho và sách đã bán dựa cho người quản lý để theo dõi hoạt độngcủa cửa hàng

Về mặt cơ sở vật chất của cửa hàng gồm 2 tầng

+ Tầng 1: Cửa hàng trưng bày tất cả các loại sách, mỗi loại sách được trưngbày từng khu riêng

+ Tầng 2 của cửa hàng là kho chứa sách để khi khách hàng có nhu cầu vừa vàlớn thì nhà sách có thể đáp ứng trực tiếp, nếu không đáp ứng đủ số lượng theo yêucầu trực tiếp thì nhà sách sẽ cung ứng theo nhu cầu của khách hàng một cách nhanhnhất có thể

Tuy diện tích chưa rộng nhưng cơ sở hạ tầng khang trang, hiện đại, đáp ứngđược một số nhu cầu của khách hàng, nhân viên và người quản lý

Là một nhà sách mới thành lập nên đội ngũ nhân viên rất năng động tuy vậyhoạt động chủ yếu vẫn mang tính thủ công và là nhân viên mới nên họ chưa có kinhnghiệm Vì vậy mà cửa hàng còn nhiều khó khăn trong khâu quản lý Vì vậy đểkhắc phục một số nhược điểm cho khâu quản lý sách với mục tiêu sau

1.2 Mục tiêu

Để quản lý sách dễ dàng và mang lại hiệu quả cao trong việc quản lý sách, vìvậy cần phải đưa ra mục tiêu trước khi xây dựng phần mềm sao cho than thiện, dễdàng sử dụng và sửa chữa, đồng thời mang lại hiệu quả cao

Xây dựng một phần mềm quản lý sách dành cho bộ phận quản lý của các nhàsách, tạo lên sự tiện dụng trong công việc đòi hỏi độ chính xác, khối lượng thông tinlớn, giúp tự động hóa cho công việc thống kê báo cáo, lưu trữ, tra cứu thông tin.Đồng thời lưu trữ thông tin trong một thời gian dài Với một giao diện thân thiện,bắt mắt sẽ giúp cho việc quản lý, theo dõi của bộ phận quản lý cũng như các bộphận liên quan dễ dàng hơn mà không cần đòi hỏi cao về trình độ tin học Trước khi

đi vào phân tích thiết kế hệ thống một cách chi tiết, em dự tính phần mềm sẽ có cácchức năng cơ bản như sau:

- Quản lý thông nhà xuất bản gồm:

+ Thêm mới thông tin nhà xuất bản

+ Sửa thông tin nhà xuất bản

+ Xóa thông tin nhà xuất bản

- Quản lý thông tin loại sách gồm:

+ Thêm mới thông tin loại sách

+ Sửa thông tin loại sách

+ Xóa thông tin loại sách

- Quản lý thông tin sách gồm:

+ Thêm mới thông tin sách

+ Sửa thông tin sách

+ Xóa thông tin sách

- Tìm kiếm thông tin sách gồm:

+ Tìm kiếm theo mã sách

+ Tìm kiếm theo tên sách

+ Tìm kiếm theo giá sách

+ Tìm kiếm theo tất cả( tìm kiếm theo giá sách, theo mã sách, theo tên sách)

- Báo cáo thông kê gồm:

+ Thống kê sách theo loại sách

+ Thống kê sách theo nhà xuất bản

+ Thống kê sách theo tất cả( bao gồm cả thống kê theo loại sách và thống kêtheo nhà xuất bản)

1.3 Lợi ích mang lại

Giảm bớt công việc cho bộ phận quản lý sách, bên cạnh có thể tạo ra các danhsách các thông tin sách với đầy đủ các thông tin cơ bản về một quyển sách Giúpquản lý sách dễ dàng và trong thời gian dài

+ Thao tác thêm mới một thông tin loại sách: khi cửa hàng kinh doanh loạisách mới hay được cung ứng theo yêu cầu thì nhân viên sẽ thêm loại sách mớinày vào mục quản lý loại sách.

+ Thao tác sửa thông tin một loại sách: khi đã nhập sai thông tin loại sáchhay đã thay đổi loại sách thì nhân viên dùng chức năng sưa thông tin loại sách

để cập nhật thông tin loại sách

+ Thao tác xóa thông tin một loại sách: thông tin loại sách có sai xót, haykhông được nhà sách kinh doanh nữa thì sẽ được xóa ra khỏi danh mục loạisách

- Quản lý thông nhà xuất bản gồm:

+ Thêm mới thông tin nhà xuất bản: khi nhà sách thêm sách mới của nhà xuấtbản mới thì thông tin nhà xuất bản sẽ được thêm mới bởi nhân viên

+ Sửa thông tin nhà xuất bản: khi nhập thông tin nhà xuất bản có sai xót thìchức năng sửa sẽ được sử dụng

+ Xóa thông tin nhà xuất bản: khi nhà sách không còn lấy sách từ nhà xuấtbản từ trước nhà sách vẫn lấy, hay nhân viên nhập sai nhà sách thì nhân viên sẽxóa thông tin nhà xuất bản đó đi

- Tìm kiếm thông tin sách gồm:

+ Tìm kiếm theo mã sách: khi có nhu cầu từ khách hàng hay một yêu cầu nào

đó về tìm kiếm sách, thì nhân viên có thể tìm kiếm theo mã sách Với chứcnăng này sẽ hiển thị tất cả thông tin sách theo những gì ta cần tìm kiếm

+ Tìm kiếm theo tên sách: khi có nhu cầu tìm kiếm sách, khách hàng có thểđưa ra tên sách cần tìm để nhân viên kiểm tra xem sách đó có còn, hay có bántại cửa hàng hay không

+ Tìm kiếm theo giá sách: khách hàng có nhu cầu mua sách theo giá tiền mà

họ cần mà chưa rõ là loai sách nào hay cuốn sách nào cụ thể thì nhân viên cóthể nhập giá vào để lọc ra những cuốn sách để khách hàng có thể tham khảo.+ Tìm kiếm theo tất cả: tìm kiếm một cách bao quát, nhân viên có thể nhậpvào tên sách, mã sách, giá sách để có thể tìm ra những cuốn sách và có những

sự lựa chọn

- Thống kê

+ Thống kê sách theo loại sách: khi có yêu cầu thống kê, hay kiểm tra xemsách nào đó với tình trạng ra sao thì với chức năng thống kê sách theo loạisách cung cấp những thông tin về loại sách một cách đầy đủ

+ Thống kê sách theo nhà xuất bản: nếu như muốn thống kê xem nhà xuấtbản cung ứng sách cho nhà sách, sách của nhà xuất bản ấy có bán chạy haykhông thì nên chọn chức năng thống kê theo nhà xuất bản

+ Thống kê sách theo tất cả: thống kê theo tất cả bao gồm cả thống kê theoloại sách và thống kê theo nhà xuất bản, cũng như thống kê như trên nhưngbao quát hơn là gộp cả hai loại trên.

1.5 Yêu cầu đặt ra

1.5.1 Môi trường triển khai

 Cấu hình tối thiểu

 Windows Server 2000 /Linux Server

Bảng 1 1: Yêu cầu hệ thống tối thiểu

 Windows Server 2000 /Linux Server

Bảng 1 2: Yêu cầu hệ thống khuyến nghị

1.5.2 Yêu cầu phần mềm

Để hoàn thành phần mềm, máy tình cần được trang bị các phần mềm sau:

- Cài đặt phần mềm VisualStudio 2005 hoặc mới hơn

- Cài đặt phần mềm SqlSever 2005 hoặc mới hơn

Chương 2 Phân tích thiết kế hệ thống

2.1 Các thông tin cần cho phần mềm

- Quản lý thông tin về loại sách: cần quản lý thông tin về loại sách, với mỗi

loại sách có thông tin riêng như mã loại sách, tên loại sách, mô tả

- Quản lý thông tin về nhà xuất bản: cần quản lý thông tin về nhà xuất bản,

với mỗi nhà xuất bản có thông tin riêng như mã nhà xuất bản, tên nhà xuất bản,địa chỉ, số điện thoại, email

- Quản lý thông tin về sách: cần quản lý thông tin về sách, với mỗi quyển sách

đề có thông tin riêng như mã sách, mã loại sách, mã nhà xuất bản, tên sách, mô tả,giá bán, năm xuất bản, số lượng sách bao nhiêu

- Tìm kiếm thông tin về sách: tìm kiếm thông tin sách theo mã sách, theo nhà

xuất bản, theo loại sách, theo tên sách, theo giá bán, theo năm xuất bản

- Báo cáo thống kê sách: báo cáo thống kê sách theo mã sách, theo nhà xuất

bản, theo loại sách, theo tên sách, theo giá bán, theo năm xuất bản

2.2 Sơ đồ use case

2.2.1 Sơ đồ use case tổng quan

Sơ đồ 2 1: Sơ đồ use case tổng quan

2.2.2 Sơ đồ use case quản lý thông tin sách

Sơ đồ 2 2: Sơ đồ use case quản lý thông tin sách

Đặc tả Use case

 Đặc tả Use case Thêm thông tin sách

để thêm một thông tin sách mới:

tin tác nhân nhập không chính xác, hệ thống sẽ hiểnthị thông báo lỗi

2 Nếu tại dòng sự kiện chính số 2, tác nhân nhấn nút

“Thoát”

Usecase kết thúc

Điều kiện tiên quyết Không có.

Bảng 2 1: Đặc tả use case thêm thông tin sách

 Đặc tả use case Sửa thông tin sách

sách cần sửa thông tin và nhấn nút sửa:

+ Sửa thông tin sách gồm có các trường “mã sách,

mã loại sách, nhà xuất bản, tên sách, mô tả, giá bán,năm xuất bản, giá bán, số lượng”.Tác nhân sửa thông tin

và hệ thống sẽ tự động lưu dữ liệu khi sửa xong

2 Hệ thống kiểm tra thông tin tác nhân sửa và lưu vào

hệ thống

Use case kết thúc

tin tác nhân sửa không phù hợp, hệ thống sẽ hiển thịthông báo lỗi

2 Nếu tại dòng sự kiện chính số 2, tác nhân nhấn nút

“Thoát”

Usecase kết thúc

Bảng 2 2: Đặc tả use case sửa thông tin sách

 Đặc tả use case Xóa thông tin sách

Dòng sự kiện chính 1 Từ giao diện quản lý thông tin sách người dùng chọn

Bảng 2 3: Đặc tả use case xóa thông tin sách

2.1.3 Sơ đồ use case quản lý thông nhà xuất bản

Sơ đồ 2 3: Sơ đồ use case quản lý thông tin nhà xuất bản

Đặc tả Use case

 Đặc tả Use case Thêm thông tin nhà xuất bản

thêm mới để thêm một thông tin nhà xuất bản mới:+ Phần “thêm nhà xuất bản” gồm có các trường

“mã nhà xuất bản, tên nhà xuất bản, địa chỉ, số điệnthoại, email”

2 Tác nhân nhập thông tin theo yêu cầu và hệ thống sẽ

tự lưu thông tin nhà xuất bản

3 Hệ thống kiểm tra thông tin tác nhân nhập vào và lưuvào hệ thống

Use case kết thúc

tin tác nhân nhập không chính xác, hệ thống sẽ hiển thịthông báo lỗi

2 Nếu tại dòng sự kiện chính số 2, tác nhân nhấn nút

“Thoát”

Usecase kết thúc

Bảng 2 4: Đặc tả use case thêm thông tin nhà xuất bản

 Đặc tả use case Sửa thông tin nhà xuất bản

Dòng sự kiện chính 1 Từ giao diện quản lý thông tin nhà xuất bản, tác nhân

chọn nhà xuất bản cần sửa thông tin và nhấn nút sửa:+ Sửa thông tin sách gồm có các trường “mã nhà xuất bản, tên nhà xuất bản, địa chỉ, số điện thoại, email”

2 Tác nhân sửa thông tin và khi sửa xong thông tin thì

hệ thống sẽ tự lưu thông tin mới vừa sửa xong

3 Hệ thống kiểm tra thông tin tác nhân sửa và lưu vào

hệ thống.

Use case kết thúc

tin tác nhân sửa không phù hợp, hệ thống sẽ hiển thịthông báo lỗi

2 Nếu tại dòng sự kiện chính số 2, tác nhân nhấn nút

“Thoát”

Usecase kết thúc

Bảng 2 5: Đặc tả use case sửa thông tin nhà xuất bản

 Đặc tả use case Xóa thông tin nhà xuất bản

Bảng 2 6: Đặc tả use case xóa thông tin nhà xuất bản

2.2.4 Sơ đồ use case quản lý thông loại sách

Sơ đồ 2 4: Sơ đồ use case quản lý thông tin loại sách

Đặc tả Use case

 Đặc tả Use case Thêm thông tin loại sách

mới để thêm một thông tin loại sách mới:

+ Phần “thêm loại sách” gồm có các trường “mãloại sách, tên loại sách, mô tả”

2 Tác nhân nhập thông tin theo yêu cầu khi them mớiloại sách xong hệ thống sẽ tự lưu lại

3 Hệ thống kiểm tra thông tin tác nhân nhập vào và lưuvào hệ thống

Use case kết thúc

tin tác nhân nhập không chính xác, hệ thống sẽ hiển thịthông báo lỗi

2 Nếu tại dòng sự kiện chính số 2, tác nhân nhấn nút

“Thoát”

Usecase kết thúc

Điều kiện tiên quyết Không có.

Bảng 2 7: Đặc tả use case thêm thông tin loại sách

 Đặc tả use case Sửa thông tin loại sách

chọn loại sách cần sửa thông tin và nhấn nút sửa:

+ Sửa thông tin loại sách gồm có các trường “mã loại sách, tên loại sách, mô tả”

2 Tác nhân sửa thông tin và lưu lại

3 Hệ thống kiểm tra thông tin tác nhân sửa và lưu vào

hệ thống

Use case kết thúc

tin tác nhân sửa không phù hợp, hệ thống sẽ hiển thịthông báo lỗi

2 Nếu tại dòng sự kiện chính số 2, tác nhân nhấn nút

“Thoát”

Usecase kết thúc

Bảng 2 8: Đặc tả use case sửa thông tin loại sách

 Đặc tả use case Xóa thông tin loại sách

Dòng sự kiện chính 1 Từ giao diện quản lý thông tin loại sách người dùng

3 Hệ thống xóa người dùng khỏi hệ thống.

Use case kết thúc

“Thoát”

Usecase kết thúc

Bảng 2 9: Đặc tả use case xóa thông tin loại sách

2.2.5 Sơ đồ use case tìm kiếm thông tin sách

Sơ đồ 2 5: Sơ đồ use case tìm kiếm thông tin sách

Đặc tả Use case

thông tin mã hoặc tên sách hoặc loại sách hoặc nhàxuất bản hoặc giá bán hoặc năm xuất bản cần tìmkiếm vào text tìm kiếm

2 Tác nhân nhấn nút “Tìm kiếm”

3 Hệ thống kiểm tra từ khóa tác nhân nhập vào

4 Hệ thống hiển thị danh sách sách phù hợp với từkhóa tìm kiếm.

Use case kết thúc

thấy thông tin phù hợp với từ khóa tìm kiếm trongCSDL sẽ thông báo không có nhà cung cấp cần tìmtrong hệ thống

2 Nếu tại dòng sự kiện chính số 2, tác nhân nhấn nút

“Thoát”

Usecase kết thúc

Bảng 2 10: Đặc tả use case tìm kiếm thông tin sách

2.2.5 Sơ đồ use case báo cáo thống kê sách

Sơ đồ 2 6: Sơ đồ use case tìm kiếm thông tin sách

Đặc tả Use case

Tóm tắt Quá trình tác nhân báo cáo thống kê sách.

thống kê sách theo mã sách hoặc tên sách hoặc loại sáchhoặc nhà xuất bản hoặc giá bán hoặc năm xuất bản

2 Tác nhân nhấn nút “Thống kê”

3 Hệ thống kiểm tra yêu cầu của tác nhân

4 Hệ thống hiển thị danh sách sách phù hợp với từ yêucầu báo cáo thống kê

Use case kết thúc

thấy thông tin phù hợp với yêu cầu báo cáo thống kêtrong CSDL sẽ thông báo không có thông tin yêu cầutrong hệ thống

2 Nếu tại dòng sự kiện chính số 2, tác nhân nhấn nút

“Thoát”

Usecase kết thúc

Bảng 2 11: Đặc tả use case báo cáo thống kê sách

2.3 Sơ đồ tuần tự

2.3.1 Sơ đồ tuần tự Quản lý thông tin nhà xuất bản

 Sơ đồ tuần tự Thêm thông tin nhà xuất bản

Sơ đồ 2 7: Sơ đồ tuần tự thêm thông nhà xuất bản

 Biểu đồ tuần tự Sửa thông tin nhà xuất bản

Sơ đồ 2 8: Sơ đồ tuần tự sửa thông tin nhà xuất bản

 Biểu đồ tuần tự Xóa thông tin nhà xuất bản