New microsoft powerpoint presentation

Quá trình cháy Là phản ứng hóa học kèm theo hiện tượng tỏa nhiệt lớn và phát sáng Quá trình cháy có thể coi là một quá trình oxy hóa – khử, các chất cháy đóng vai trò của chất khử, chất oxy hóa thì tùy phản ứng Nhiệt độ chớp cháy, nhiệt độ bốc cháy, nhiệt độ tự cháy Nhiệt độ chớp cháy là nhiệt độ tối thiểu tại đó ngọn lửa xuất hiện khi tiếp xúc với ngọn lửa trần sau đó lại tắt ngay Nhiệt độ bốc cháy là nhiệt độ tối thiểu tại đó ngọn lửa xuất hiện và không bị dập tắt Nhiệt độ tự bốc cháy là nhiệt độ tối thiểu tại đó hỗn hợp khí tự bốc cháy mà không cần tiếp xúc ngọn lửa trần Áp suất tự bốc cháy Áp suất tự bốc cháy của hỗn hợp khí là áp suất tối thiểu tại đó quá trình tự bốc cháy xảy ra Ứng dụng trong kỹ thuật phòng, chống cháy, nổ. Áp suất tự bốc cháy càng thấp khả năng cháy nổ càng lớn Thời gian cảm ứng của quá trình tự bốc cháy Khoảng thời gian từ khi đạt đến áp suất tự bốc cháy cho đến khi ngọn lửa xuất hiện gọi là thời gian cảm ứng. Thời gian cảm ứng càng ngắn thì hỗn hợp khí càng dễ cháy, nổ. Ví dụ: Sự cháy của hydrocacbon ở trạng thái khí với không khí có thời gian cảm ứng chỉ vài phần trăm giây, trong khi đó thời gian này của vài loại than đá trong không khí kéo dài hàng ngày thậm chí hàng tháng.  Tốc độ lan truyền ngọn lửa trong hỗn hợp chất cháy và chất oxy hóa Ngọn lửa xuất hiện ở một điểm rồi lan truyền ra mọi phương với tốc độ như nhau, tốc độ đó gọi là tốc độ lan truyền ngọn lửa Kí hiệu: U Đơn vị: ms U (15  35 ms): quá trình cháy bình thường U > 35 ms : quá trình cháy kích nổ( cháy nhanh tạo ra sóng áp suất )

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP

THỰC PHẨM TP HCM

GVHD : PHAN XUÂN LỄ NHÓM : 2

ĐỀ TÀI: KỸ THUẬT PHÒNG CHÁY,

CHỮA CHÁY

1.1 Khái niệm về cháy, nổ

1.1.1 Quá trình cháy

- Là phản ứng hóa học kèm theo hiện tượng tỏa nhiệt lớn và phát sáng

- Quá trình cháy có thể coi là một quá trình

oxy hóa – khử, các chất cháy đóng vai trò

của chất khử, chất oxy hóa thì tùy phản ứng

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

1.1.2 Nhiệt độ chớp cháy, nhiệt độ bốc cháy, nhiệt độ tự cháy

- Nhiệt độ chớp cháy là nhiệt độ tối thiểu tại đó ngọn lửa xuất hiện khi tiếp xúc với ngọn lửa trần sau đó lại tắt ngay

- Nhiệt độ bốc cháy là nhiệt độ tối thiểu tại

đó ngọn lửa xuất hiện và không bị dập tắt

- Nhiệt độ tự bốc cháy là nhiệt độ tối thiểu tại

đó hỗn hợp khí tự bốc cháy mà không cần

tiếp xúc ngọn lửa trần

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

- Ứng dụng nhiều trong kỹ thuật phòng, chống cháy, nổ

- Ba nhiệt độ này càng thấp càng nguy hiểm, cần quan tâm

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

1.1.4 Thời gian cảm ứng của quá trình tự bốc cháy

- Khoảng thời gian từ khi đạt đến áp suất tự bốc cháy cho đến khi ngọn lửa xuất hiện gọi là thời gian cảm ứng Thời gian cảm ứng càng ngắn thì hỗn hợp khí càng dễ cháy, nổ

- Ví dụ: Sự cháy của hydrocacbon ở trạng thái khí với không khí có thời gian cảm ứng chỉ vài phần trăm giây, trong khi đó thời gian này của vài loại than đá trong không khí kéo dài hàng ngày thậm chí hàng tháng

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

1.1.5 Tốc độ lan truyền ngọn lửa trong hỗn hợp chất

cháy và chất oxy hóa

- Ngọn lửa xuất hiện ở một điểm rồi lan truyền ra mọi phương với tốc độ như nhau, tốc độ đó gọi là tốc độ lan truyền ngọn lửa

- Kí hiệu: U

- Đơn vị: m/s

- U (15  35 m/s): quá trình cháy bình thường

- U > 35 m/s : quá trình cháy kích nổ( cháy nhanh tạo ra sóng

áp suất )

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

1.1.6 Cơ chế quá trình cháy

Cháy theo lý thuyết nhiệt

- Qtỏa ≥ Qmất ra mt thì quá trình cháy mới xảy ra

Một phần nhiệt lượng sinh ra tồn tại trong vật chất tham gia cháy làm nhiệt độ nó tăng dần

 Nguyên nhân quá trình tự bốc cháy: tích lũy nhiệt lượng trong khối vật chất tham gia phản ứng cháy

- Nhiệt độ tự bốc cháy là hằng số hóa lý cố định

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

P1

Hạn chế lý thuyết nhiệt: chưa giải quyết được

- Giới hạn tự bốc cháy theo áp suất chung của hỗn hợp khí

- Ảnh hưởng của các khí trơ lên quá trình cháy

- Ảnh hưởng của chất xúc tác và chất kìm hãm phản ứng cháy…

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

Cơ chế cháy theo lý thuyết chuỗi

- Phản ứng chuỗi bắt buộc có sự tham gia của các phần tử mang hóa trị tự do

- Phần tử mang hóa trị tự do + gốc tự do mang hóa trị các tâm

+ nguyên tử tự do hoạt động

- Các tâm hoạt động rất đa dạng, tùy thuộc phản ứng

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

Sản phẩm trung gian vì: được tạo ra trong quá trình

cháy  tham gia hỗn hợp khí ban đầu  tạo sản phẩm cuối bền cho phản ứng cháy, do đó chúng không có

mặt trong sản phẩm cuối

1.2 Điều kiện cần thiết cho phản ứng cháy

Bề mặt riêng lớn nên tốc độ cháy

tăng

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

HNO3 đậm đặc …

O2, Cl2, F, S…

Mồi bắt cháy + ngọn lửa trần: mối nguy hiểm cháy nổ đối với hỗn hợp khí cháy

+tia lửa điện hồ quang điện, tia lửa

sinh ra ma sát va đập, tàn lửa còn hồng…

+ không phát sáng: nhiệt sinh do phản ứng hóa

học, nén ép đoạn nhiệt…

 mồi bắt cháy phải có năng lượng dự trữ tối thiểu

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

1.3 Đặc tính của các chất cháy và môi trường đối với quá trình cháy nổ

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

1.3.1 cháy nổ của hỗn hợp hơi với không khí

1.3.2 cháy nổ của chất lỏng trong không khí

1.3.3 cháy nổ của bụi trong không khí

1.3.4 cháy của chất rắn trong không khí

1.3.1 cháy nổ của hỗn hợp hơi với không khí

- Trạng thái khí nên sự trộn lẫn giữa hỗn hợp hơi với không khí

dễ đạt trạng thái lý tưởng, dễ gây cháy nổ

- Xuất phát từ 1 điểm rồi lan ra xung quanh, lượng nhiệt tỏa ra ở lớp đầu truyền cho các lớp chưa cháy bằng phương pháp dẫn nhiệt

- Nhiệt độ đám cháy thường ≤ 14000C, áp suất nổ có thể 80 bar

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

1.3.2 Cháy và nổ của chất lỏng trong không khí

Khả năng cháy nổ của nó được xđ bằng các thông số

- Nhiệt độ bùng cháy theo công thức thực nghiệm của ocman

greven

(T bc = Ts K) + K là hệ số, K= 0,736

+ Ts nhiệt độ sôi của chất lỏng ở 0K

- chất lỏng càng dễ cháy thì nhiệt độ cháy càng thấp, nhiệt độ bốc cháy càng gần nhiệt độ bùng cháy

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

1.3.3 Cháy nổ của bụi trong không khí

- Bụi + không khí  chất cháy nổ

- Phần lớn bụi có nhiệt độ tự bốc cháy trong không khí khoảng 700 đến 900 0C

Bụi

Bụi lơ lửng gây nổ

Lưu huỳnh, tinh bột, nhựa thông, bụi gỗ, bụi than bùn,

1.3.4 Cháy của chất rắn trong không khí

- Các rắn ở dạng thỏi, cục, tấm khi cháy có 2 loại

+ cháy không có ngọn lửa: than cốc, than gỗ, kim loại kiềm… + cháy có ngọn lửa : gỗ, than bùn, than nâu…

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

- Nhiệt độ đám cháy thường không vượt quá 13000C

- Nhiệt độ bốc cháy

đánh giá khả năng cháy của chất rắn

- Nhiệt độ tự bốc cháy

- Cháy không hoàn toàn sẽ gây ra khí độc và gây nổ:

1 Những kiến thức cơ bản về cháy nổ

ví dụ rất điển hình vừa xảy ra tại Nghệ An BVHNĐK Nghệ An đã tiếp nhận cấp cứu 4 nạn nhân bị ngộ độc khí

CO Nguyên nhân, do 4 nạn nhân đốt than sưởi, khí độc sản sinh trong phòng kín khiến 1 cháu bé 18 tháng tuổi

tử vong, 4 thành viên còn lại trong gia đình nguy kịch.

2 Những nguyên nhân gây

Hóa chất

Nguyên

nhân

gây nổ

Chất lỏng dễ bay hơi và dễ cháy bị hở

Thiết bị chứa chất cháy dạng khí, lỏng trước khi sửa

chửa không được làm sạch bằng hơi nước

Sử dụng than bụi trong sản xuất và dùng không khí

vận chuyển bụi vào lò không hợp lý

Độ bền thiết bị không đảm bảo

Hóa chất tiếp xúc ngọn lửa trần hoặc nước

Người sản xuất thao tác không đúng quy trình

2 Những nguyên nhân gây

cháy nổ trực tiếp

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

3.1 • Các biện pháp quản lý

3.2

• Nguyên lý phòng, chống cháy, nổ

3.3

• Các phương tiện chữa cháy

3.1 Các biện pháp quản lý

Phòng cháy là khâu quan trọng nhất trong công tác phòng cháy chữa cháy vì đám cháy đã xảy ra thì các biện pháp chống cháy có hiệu quả thế nào thì thiệt hại vẫn rất to lớn

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

Biện pháp kĩ thuật

Thể hiện việc lựa chọn sơ đồ công nghệ và thiết bị, vật

liệu, kết cấu, hệ thống thông tin liên lạc, báo hiệu chữa

cháy

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

Quan tâm vấn đề cứu người và tài

sản nhanh nhất khi xảy ra cháy

Vị trí hiểm cần đặt các phương tiện chữa cháy, nổ

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

Biện pháp tổ chức

 tuyên truyền giáo dục để mọi người hiểu rõ và tự

nguyện tham gia phòng cháy chữa cháy

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

Biện pháp hành chính cũng rất cần thiết

+ cần nói rõ được và không được làm gì trong quy trình an toàn cháy nổ

+ thực hiện việc kiểm tra thường xuyên các cơ sở

 nhà nước quản lý phòng cháy chữa cháy bằng pháp lệnh nghị định hoặc tiêu chuẩn đối với từng ngành nghề sản xuất

Tại mỗi đơn vị tổ chức đội phòng cháy, chữa cháy

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

3.2 Nguyên lý phòng, chống cháy, nổ

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

3.2.1 nguyên lý phòng cháy, nổ

3.2.2 nguyên lý chống cháy, nổ

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

Các giải pháp

Hạn chế khối lượng chất cháy tới mức tối thiểu cho phép về

phương diện kĩ thuật, liên quan đến kích thước, áp suất bể chứa

Ngăn sự tiếp xúc của chất cháy và chất oxy hóa khi chúng chưa tham gia vào quá trình sản xuất

Các thiết bị khởi động sinh ra tia lửa điện nên được đặt rtong khu vực cách li với khu sản xuất

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

 Nối đất tất cả các thiết bị có khả năng sinh tĩnh điện

 Quá trình sản xuất liên quan đến ngọn lửa trần, vật nung đỏ, than cháy… không được tiến hành trong môi trường có khí cháy

 Một số biện pháp khác: làm loãng nồng độ chất cháy, chất oxy

hóa, ngăn cản sự tiếp xúc của chất cháy với oxy

 Trong thực tế người ta thường kết hợp nhiều biện pháp phòng cháy,

nổ

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

3.3.1 • Các chất chữa cháy

3.3.2 • Xe chữa cháy chuyên dụng

3.3.3 • Phương tiện báo và chữa cháy tự động

3.3.4 • Các phương tiện, trang bị chữa cháy tại chỗ

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

3.3.1 Các chất chữa cháy

- Những chất đưa vào đám cháy nhằm dập tắt nó

- Dạng rắn, lỏng, khí Mỗi chất có tính chất và ứng dụng riêng nhưng cần có những yêu cầu cơ bản sau:

+ hiệu quả cao, dễ kiếm, rẻ

+ không gây độc hại với người khi sử dụng, bảo quản

+ không làm hư hỏng thiết bị cứu chữa cháy

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

 Hiệu quả chữa một đám cháy càng cao nếu cường độ phun đất chữa cháy càng lớn

 Cường độ phun phụ thuộc vào loại chất cháy và chất chữa

cháy

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

Một số chất chữa cháy thông dụng

- Nước: giảm nhanh nhiệt độ nhờ bốc hơi, để giảm thời gian

phun nước người ta thường thêm vào chất hoạt động để giảm sức căng bề mặt vật liệu( bông, len …) Nước được sử dụng

rộng tuy nhiên không chữa cháy được những kim loại hoạt

động nhu K,Na… hoặc đám cháy có nhiệt độ ≥

- Bụi nước: phun nước dạng bụi để tăng bề mặt tiếp xúc

  

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

- Hơi nước: hơi nước công nghiệp có áp suất cao nên dập tắt đám

cháy tốt

- Bọt chữa cháy: bọt hóa học được tạo ra từ sunfat nhôm và

bicacbonat natri, hòa tan 2 chất trong nước để riêng 2 bình, lúc dùng thì trộn lại Tác dụng cách ly đám cháy với oxy và làm

Bọt hóa học sử dụng để chữa cháy xăng dầu hay các chất lỏng

khác Nó cũng được dùng để chữa cháy hầm tàu, hầm nhà…nó còn được sử dụng để nạp bình chữa cháy

Không sử dụng nó đối với đám cháy kim loại, đất đèn, nhiệt đám cháy ≥

- Bột chữa cháy: là các hợp chất vô cơ và hữu cơ, dùng để chữa

cháy kim loại, chất rắn, chất lỏng

  

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

- Các loại khí: … tác dụng chính là pha loãng nồng độ chất

cháy, làm lạnh đám cháy không được dùng nó để chữa cháy

các đám cháy mà chất cháy kết hợp với nó tạo chất cháy nổ

mới

- Các hợp chất halogen: hiệu quả cao, tác dụng kìm hãm tốc độ

cháy, dùng để chữa cháy các chất khó thấm ướt như bông, vải, sợi …

  

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

3.3.2 xe chữa cháy chuyên dụng

- Được trang bị cho các đội chữa cháy chuyên nghiệp của thành phố hoặc thị xã Gồm nhiều loại như xe chữa cháy, xe thông tin

và ánh sáng, xe phun bọt hóa học, xe rải vòi, xe thang…

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

3.3.3 Phương tiện báo và chữa cháy tự động

- Thường đặt ở nơi có mục tiêu quan trọng cần được bảo vệ

- Được dùng để phát hiện đám cháy từ đầu và báo về trung tâm chỉ huy

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

Nguyên tắc làm việc của máy báo cháy tự động

- Khi xảy ra đám cháy, có sự thay đổi nhiệt độ, ánh sáng  máy báo cháy thu nhận  biến đổi thành tín hiệu điện qua bộ khuếch đại 

truyền cho máy thu tín hiệu  truyền đến các bộ phận liên quan 

trung tâm ra lệnh các đội chữa cháy khu vực

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

Phương tiện chữa cháy tự động là phương tiện tự động đưa chất cháy vào đám cháy và dập tắt ngọn lửa

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

3.3.4 Các phương tiện, trang bị chữa cháy tại chỗ

- Bình bọt, bình chữa cháy bằng chất rắn, bơm tay, cát, xẻng, xô đựng nước… các dụng cụ này chỉ có tác

dụng chữa cháy ban đầu,

được trang bị

rộng rãi cho cơ quan, xí nghiệp…

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

Bơm chữa cháy Bình chữa cháy mini

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

Tất cả các bình chữa cháy cần được bảo quản nơi mát mẻ,

dễ thấy và dễ thấy Không được bảo quản ở nơi có axit và

kiềm tránh ăn mòn van và vỏ bình

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

Chú ý: chọn loại bình chữa cháy thích hợp

Trên bình chữa cháy có ghi các chữ cái

- A: chữa cháy chất rắn

- B: chữa cháy chất lỏng

- C: chữa cháy chất khí

- D: chữa cháy kim loại

- E hoặc hình chớp : chữa cháy điện

3 Các biện pháp, nguyên lý và phương

pháp phòng chống cháy nổ

- GIÁO TRÌNH KĨ THUẬT AN TOÀN LAO ĐỘNG( VÕ TUYỂN – NGÔ TRỌNG HÙNG

CẢM ƠN THẦY VÀ CÁC BẠN

ĐÃ LẮNG NGHE